Στεφανία Παπακωνσταντίνου: «Η Ρόδος μπορεί να γίνει πρότυπο διαχείρισης των αδέσποτων»

«Η φι­λο­ζω­ία δεν μπο­ρεί να βα­σί­ζε­ται μόνο στον εθε­λο­ντι­σμό», δη­λώ­νει σε συ­νέ­ντευ­ξή της προς τη “δ” η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Φι­λο­ζω­ϊ­κής Ρόδου, κα Στε­φα­νία Πα­πα­κων­στα­ντί­νου. Με αφορ­μή και την πρό­σφα­τη πα­ρέμ­βα­ση που έγινε για τα γα­τά­κια στον χώρο του γε­νι­κού νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου με την αρωγή του γ.γ. του ΤΕΕ κ. Αντώ­νη Γιαν­νι­κου­ρή, η πρό­ε­δρος ανα­φέ­ρε­ται στην κα­τά­στα­ση όπως έχει δια­μορ­φω­θεί στην Ρόδο, όχι μόνον με τα ζώα συ­ντρο­φιάς αλλά και γε­νι­κό­τε­ρα.

Επί­σης μι­λά­ει για τον ρόλο του Δήμου Ρόδου με το Δη­μο­τι­κό Κυ­νο­κο­μείο, για τις ανα­γκαί­ες στει­ρώ­σεις που πρέ­πει να γί­νο­νται όλο τον χρόνο αλλά και για το πε­ρι­φε­ρεια­κό κα­τα­φύ­γιο που πρό­κει­ται να υλο­ποι­η­θεί με τη βο­ή­θεια και στή­ρι­ξη της ΠΝΑι.

• Κυρία Πα­πα­κων­στα­ντί­νου, πρό­σφα­τα βρέ­θη­κε λύση για τα γα­τά­κια στο Νο­σο­κο­μείο. Μι­λή­στε μας γι’ αυτό.

Πρό­κει­ται για ένα ζή­τη­μα που απα­σχο­λού­σε εδώ και καιρό, δη­μιουρ­γώ­ντας εντά­σεις και δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις γύρω από τη σί­τι­ση και τη δια­μο­νή των ζώων. Ως Σύλ­λο­γος επι­λέ­ξα­με να κι­νη­θού­με με διά­θε­ση συ­νερ­γα­σί­ας και να κα­τα­θέ­σου­με μια συ­γκε­κρι­μέ­νη, εφαρ­μό­σι­μη πρό­τα­ση.

Σε συ­νερ­γα­σία με τον διοι­κη­τή του Νο­σο­κο­μεί­ου κ. Κα­ρα­μα­ρί­τη δη­μιουρ­γή­θη­κε ένας ορ­γα­νω­μέ­νος χώρος σί­τι­σης και δια­μο­νής, εκτός του κτη­ρί­ου, ώστε να δια­σφα­λί­ζο­νται τόσο οι συν­θή­κες ευ­ζω­ί­ας των ζώων όσο και η εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία του ιδρύ­μα­τος.

Το επό­με­νο βήμα είναι η σωστή λει­τουρ­γία του χώρου. Θα υπάρ­χει πα­ρο­χή ποιο­τι­κής τρο­φής, ώστε τα ζώα να προ­σελ­κυ­στούν φυ­σι­κά στο νέο ση­μείο και να πα­ρα­μέ­νουν εκεί. Η με­τά­βα­ση θα γίνει στα­δια­κά και ορ­γα­νω­μέ­να, με τη συμ­βο­λή των εθε­λο­ντών αλλά και τη συ­νερ­γα­σία των αν­θρώ­πων που ερ­γά­ζο­νται στον χώρο του νο­σο­κο­μεί­ου.

Πα­ράλ­λη­λα, θα δια­νε­μη­θεί ενη­με­ρω­τι­κό υλικό, ώστε όσοι σι­τί­ζουν τα ζώα να γνω­ρί­ζουν το νέο ση­μείο και να απο­φεύ­γε­ται η σί­τι­ση εντός των χώρων του νο­σο­κο­μεί­ου. Με αυτόν τον τρόπο, τα ζώα θα εξοι­κειω­θούν με το νέο πε­ρι­βάλ­λον και θα γνω­ρί­ζουν ότι εκεί είναι ο χώρος τους, όπου θα βρί­σκουν τροφή, νερό και προ­στα­σία.

Θα ήθελα όμως να σταθώ ιδιαί­τε­ρα στη συμ­βο­λή αν­θρώ­πων που αντα­πο­κρί­θη­καν άμεσα και ου­σια­στι­κά. Ο κ. Αντώ­νης Γιαν­νι­κου­ρής, γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας Τε­χνι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δας, στή­ρι­ξε έμπρα­κτα την υλο­ποί­η­ση του έργου με τα­χύ­τη­τα και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα, ενώ ο κ. Μι­χά­λης Λου­λούς, πρό­ε­δρος του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Φυ­τω­ρί­ου, συ­νέ­βα­λε στη δια­μόρ­φω­ση του χώρου με την πα­ρο­χή φυτών και λου­λου­διών. Αυτές οι πα­ρεμ­βά­σεις δεν είναι μόνο πρα­κτι­κές, δί­νουν και ένα πολύ ση­μα­ντι­κό μή­νυ­μα.

Γιατί όταν οι εθε­λο­ντές βλέ­πουν ότι υπάρ­χουν άν­θρω­ποι σε θέ­σεις ευ­θύ­νης που έχουν και την ευαι­σθη­σία αλλά και τη δυ­να­τό­τη­τα να στη­ρί­ξουν τέ­τοιες πρω­το­βου­λί­ες, παίρ­νουν δύ­να­μη να συ­νε­χί­σουν. Και αυτό είναι εξί­σου ση­μα­ντι­κό με το ίδιο το έργο.

• Στη Ρόδο βλέ­που­με συ­νε­χώς εγκα­τα­λεί­ψεις και πε­ρι­στα­τι­κά κα­κο­ποί­η­σης. Πώς μπο­ρεί να βελ­τιω­θεί αυτή η κα­τά­στα­ση;

Η ει­κό­να αυτή δεν αλ­λά­ζει από τη μια μέρα στην άλλη, γιατί πρό­κει­ται για ένα βαθιά κοι­νω­νι­κό ζή­τη­μα. Και είναι ση­μα­ντι­κό να πούμε ότι η κα­κο­ποί­η­ση δεν είναι μόνο η ακραία βία, είναι και η εγκα­τά­λει­ψη, η αδια­φο­ρία, η έλ­λει­ψη φρο­ντί­δας.

Η λύση στη­ρί­ζε­ται σε τρεις βα­σι­κούς άξο­νες: παι­δεία, πρό­λη­ψη και εφαρ­μο­γή της νο­μο­θε­σί­ας. Χρειά­ζε­ται συ­νε­χής ενη­μέ­ρω­ση, ιδιαί­τε­ρα στα παι­διά, ώστε να αλ­λά­ξει η κουλ­τού­ρα και είναι ελ­πι­δο­φό­ρο ότι οι νε­ό­τε­ρες γε­νιές δεί­χνουν όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρη εν­συ­ναί­σθη­ση και φι­λο­ζω­ία. Πα­ράλ­λη­λα, απαι­τεί­ται ου­σια­στι­κός έλεγ­χος ώστε ο νόμος να εφαρ­μό­ζε­ται και να λει­τουρ­γεί απο­τρε­πτι­κά.

Ωστό­σο, ένα από τα πιο σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζου­με είναι η ανε­ξέ­λεγ­κτη ανα­πα­ρα­γω­γή. Είναι απα­ρά­δε­κτο να βλέ­που­με συ­νε­χώς γέν­νες από «αδέ­σπο­τα» ζώα και κυ­ρί­ως από κυ­νη­γό­σκυ­λα, με απο­τέ­λε­σμα το Δη­μο­τι­κό Κυ­νο­κο­μείο να έχει γε­μί­σει κου­τά­βια.

Και εδώ πρέ­πει να εί­μα­στε ει­λι­κρι­νείς, στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις δεν πρό­κει­ται για πραγ­μα­τι­κά αδέ­σπο­τες γέν­νες. Όταν βρί­σκο­νται κου­τά­βια μόνα τους, χωρίς τη μη­τέ­ρα, είναι σχε­δόν βέ­βαιο ότι πρό­κει­ται για γέν­νες από δε­σπο­ζό­με­να ζώα που εγκα­τα­λεί­φθη­καν.

Αυτό πρέ­πει να στα­μα­τή­σει. Οι ιδιο­κτή­τες οφεί­λουν να ανα­λά­βουν την ευ­θύ­νη και να στει­ρώ­νουν τα ζώα τους. Δεν μπο­ρεί να συ­νε­χί­ζε­ται αυτή η κα­τά­στα­ση χωρίς συ­νέ­πειες.

Ταυ­τό­χρο­να, πρέ­πει να σπά­σει και η σιωπή. Όσοι γνω­ρί­ζουν πε­ρι­στα­τι­κά, είτε πρό­κει­ται για ανε­ξέ­λεγ­κτες γέν­νες είτε για κα­κο­ποι­ή­σεις, και δεν τα κα­ταγ­γέλ­λουν, ου­σια­στι­κά συ­ντη­ρούν το πρό­βλη­μα. Δεν μπο­ρού­με να μι­λά­με για αλ­λα­γή χωρίς ενερ­γή στάση από την κοι­νω­νία.

Η λύση δεν είναι να γε­μί­ζου­με τα κυ­νο­κο­μεία και να «φυ­λα­κί­ζου­με» τα ζώα. Η λύση είναι η πρό­λη­ψη. Και η πρό­λη­ψη ση­μαί­νει ορ­γα­νω­μέ­νες, μα­ζι­κές στει­ρώ­σεις, συ­ντο­νι­σμό και υπευ­θυ­νό­τη­τα από όλους.

Μόνο έτσι, σε συν­δυα­σμό με παι­δεία και ου­σια­στι­κή εφαρ­μο­γή της νο­μο­θε­σί­ας, μπο­ρού­με να δούμε πραγ­μα­τι­κή βελ­τί­ω­ση σε βάθος χρό­νου.

• Σε ποιο στά­διο βρί­σκε­ται το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Κα­τα­φύ­γιο;

Η δια­δι­κα­σία προ­χω­ρά και υπάρ­χει μια πολύ καλή και ου­σια­στι­κή συ­νερ­γα­σία με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Βρι­σκό­μα­στε σε επι­κοι­νω­νία και ανα­μέ­νου­με την ολο­κλή­ρω­ση ενός έργου που θε­ω­ρού­με ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κό.

Δεν μι­λά­με απλώς για έναν χώρο φι­λο­ξε­νί­ας, αλλά για μια σύγ­χρο­νη δομή που θα λει­τουρ­γεί με κα­νό­νες, με στόχο την ευ­ζω­ία και κυ­ρί­ως την προ­ώ­θη­ση των υιο­θε­σιών. Είναι ένα βήμα που μπο­ρεί να αλ­λά­ξει τα δε­δο­μέ­να στο νησί.

• Ποιος είναι ο ρόλος του Δήμου Ρόδου με το Δη­μο­τι­κό Κυ­νο­κο­μείο;

Ο Δήμος δια­θέ­τει κάθε χρόνο χρη­μα­το­δό­τη­ση για τη δια­χεί­ρι­ση του Δη­μο­τι­κού Κυ­νο­κο­μεί­ου, η οποία υλο­ποιεί­ται μέσω σύμ­βα­σης με την Animal Rescue. Αυτός είναι ο βα­σι­κός του ρόλος, όπως του­λά­χι­στον τον γνω­ρί­ζου­με μέχρι σή­με­ρα.

• Οι στει­ρώ­σεις που γί­νο­νται συμ­βάλ­λουν στον έλεγ­χο του πλη­θυ­σμού; Γί­νο­νται κάτω από σω­στές συν­θή­κες;

Οι στει­ρώ­σεις που πραγ­μα­το­ποιού­νται σή­με­ρα οφεί­λο­νται κυ­ρί­ως στον ορ­γα­νι­σμό Flying Cats από τη Γερ­μα­νία, σε συ­νερ­γα­σία με εθε­λο­ντές. Ο Δήμος πα­ρέ­χει τον χώρο, αλλά το κύριο βάρος της δρά­σης το ση­κώ­νουν οι εθε­λο­ντές και η συ­γκε­κρι­μέ­νη ορ­γά­νω­ση.

Οφεί­λου­με να ανα­γνω­ρί­σου­με ότι η συμ­βο­λή τους είναι εξαι­ρε­τι­κά ση­μα­ντι­κή και οι συν­θή­κες υπό τις οποί­ες πραγ­μα­το­ποιού­νται οι στει­ρώ­σεις είναι οι κα­λύ­τε­ρες δυ­να­τές, δε­δο­μέ­νων των συν­θη­κών.

Ωστό­σο, αν θέ­λου­με να μι­λά­με σο­βα­ρά για έλεγ­χο του πλη­θυ­σμού, χρειά­ζε­ται κάτι πολύ πιο ορ­γα­νω­μέ­νο. Δεν μπο­ρεί ένα νησί όπως η Ρόδος να βα­σί­ζε­ται απο­κλει­στι­κά σε ορ­γα­νώ­σεις από το εξω­τε­ρι­κό. Χρειά­ζε­ται ένα στα­θε­ρό, ετή­σιο πρό­γραμ­μα στει­ρώ­σε­ων, με τη συμ­με­το­χή όλων των κτη­νιά­τρων, ώστε να υπάρ­χει συ­νέ­χεια και επάρ­κεια.

Επι­πλέ­ον, έχουν κα­τα­τε­θεί προ­τά­σεις, όπως η χρήση αυ­το­κι­νού­με­νου χει­ρουρ­γεί­ου για απο­μα­κρυ­σμέ­νες πε­ριο­χές και χωριά, που θα μπο­ρού­σαν να δώ­σουν λύ­σεις στην πράξη, αλλά μέχρι σή­με­ρα δεν έχουν υλο­ποι­η­θεί.

Η Ρόδος είναι ένας κο­ρυ­φαί­ος του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός. Ακόμα κι αν κά­ποιος δεν βλέ­πει το θέμα φι­λο­ζω­ι­κά, οφεί­λει να το δει ως θέμα ει­κό­νας και πο­λι­τι­σμού. Οι επι­σκέ­πτες έρ­χο­νται για δια­κο­πές και συ­να­ντούν ζώα υπο­σι­τι­σμέ­να, άρ­ρω­στα ή ανε­ξέ­λεγ­κτα. Αυτό δεν μας τιμά.

Χρειά­ζε­ται λοι­πόν ένας σο­βα­ρός σχε­δια­σμός, με στόχο σε βάθος χρό­νου να μπο­ρού­με να πούμε ότι έχου­με πραγ­μα­τι­κά ελέγ­ξει τον πλη­θυ­σμό των αδέ­σπο­των.

• Ποια είναι τα σχέ­διά σας για το 2026;

Στό­χος μας είναι να συ­νε­χί­σου­με με την ίδια συ­νέ­πεια και να ενι­σχύ­σου­με δρά­σεις που έχουν ου­σια­στι­κό αντί­κτυ­πο στην κοι­νω­νία. Δί­νου­με ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στη φι­λο­ζω­ι­κή εκ­παί­δευ­ση, γιατί εκεί ξε­κι­νά η πραγ­μα­τι­κή αλ­λα­γή, αλλά και στη δια­χεί­ρι­ση πε­ρι­στα­τι­κών κα­κο­ποί­η­σης, όπου πα­ρα­μέ­νου­με στα­θε­ρά ενερ­γοί.

Πα­ράλ­λη­λα, βα­σι­κός μας στό­χος είναι να εξε­λι­χθούν σε θεσμό κά­ποιες πρω­το­βου­λί­ες που ξε­κι­νή­σα­με. Όπως η ευ­λο­γία των ζώων ανή­με­ρα του Αγίου Μο­δέ­στου, που θέ­λου­με να κα­θιε­ρω­θεί ως μια στα­θε­ρή δράση με συμ­βο­λι­σμό αλλά και ουσία, καθώς και η συ­νερ­γα­σία μας με την κα Πα­πα­πο­στό­λου, μέσα από βιω­μα­τι­κά φι­λο­ζω­ι­κά ερ­γα­στή­ρια για παι­διά. Για εμάς, η επέν­δυ­ση στην νέα γενιά είναι το πιο ση­μα­ντι­κό βήμα για μια κοι­νω­νία με εν­συ­ναί­σθη­ση.

Επι­πλέ­ον, ερ­γα­ζό­μα­στε πάνω σε νέες συ­νερ­γα­σί­ες και πρω­το­βου­λί­ες που θα ανα­κοι­νω­θούν στο επό­με­νο διά­στη­μα, με στόχο να ενι­σχυ­θεί ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο το έργο του Συλ­λό­γου.

Το μή­νυ­μά μας πα­ρα­μέ­νει ξε­κά­θα­ρο, η φι­λο­ζω­ία είναι θέμα παι­δεί­ας και πο­λι­τι­σμού. Και σε αυτόν τον δρόμο θα συ­νε­χί­σου­με με ευ­θύ­νη και συ­νέ­πεια.