ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΚΑΠ: Πώς αλλάζουν οι «πράσινες» αγροτικές ενισχύσεις από το 2028

news room 4 λεπτά ανάγνωση
ΑΓΡΟΤΕΣ

Τη βαθιά ανα­μόρ­φωση της λεγό­με­νης «πρά­σι­νης αρχι­τε­κτο­νι­κής» της ΚΑΠ, η οποία θα καθο­ρί­σει και τον τρόπο με τον οποίο θα κατα­νε­μη­θούν οι αγρο­τι­κές ενι­σχύ­σεις μετά το 2027, προ­τεί­νει η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή.

Η νέα ΚΑΠ για την περίοδο 2028–2034, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στην πρό­σφατη έκθεση της Επι­τρο­πής, επι­χει­ρεί να επα­να­προσ­διο­ρί­σει τη σχέση μεταξύ επι­δο­τή­σεων, περι­βαλ­λο­ντι­κών υπο­χρε­ώ­σεων και πραγ­μα­τι­κής βιω­σι­μό­τη­τας των αγρο­τι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων. Και αυτό γιατί η γεωργία σε όλη την ΕΕ είναι αντι­μέ­τωπη με την κλι­μα­τική κρίση, τη μείωση των υδα­τι­κών πόρων, την υπο­βάθ­μιση των εδαφών και τη συρ­ρί­κνωση της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, που απει­λούν την ίδια τη δυνα­τό­τητα παρα­γω­γής τρο­φί­μων.

Οι αγρότες που λαμ­βά­νουν στήριξη θα πρέπει να εφαρ­μό­ζουν συγκε­κρι­μέ­νες πρα­κτι­κές για το έδαφος, το νερό, τη βιο­ποι­κι­λό­τητα και το κλίμα

Ταυ­τό­χρονα, οι αγρότες βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι με αυξη­μένο κόστος, αβε­βαιό­τητα στις αγορές και κοι­νω­νι­κές αντι­δρά­σεις απέ­να­ντι στις περι­βαλ­λο­ντι­κές απαι­τή­σεις.

Τέλος της «αιρε­σι­μό­τη­τας» στη νέα ΚΑΠ

Η πιο ηχηρή αλλαγή, η οποία προ­τεί­νε­ται από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή σε πρό­σφατη έκθεσή της για την πράσινη αρχι­τε­κτο­νική της νέας ΚΑΠ, αφορά την κατάρ­γηση της σημε­ρι­νής αιρε­σι­μό­τη­τας και την αντι­κα­τά­στασή της από ένα νέο πλαίσιο που η Επι­τροπή ονο­μά­ζει «δια­χεί­ριση εκμε­τάλ­λευ­σης» (farm stewardship). Πρό­κει­ται για ένα σύνολο βασικών προ­στα­τευ­τι­κών πρα­κτι­κών που θα πρέπει να εφαρ­μό­ζουν όλοι οι δικαιού­χοι άμεσων ενι­σχύ­σεων και ενι­σχύ­σεων για ζώα και εκτά­σεις.

Οι αγρότες που λαμ­βά­νουν στήριξη θα πρέπει να εφαρ­μό­ζουν συγκε­κρι­μέ­νες πρα­κτι­κές για το έδαφος, το νερό, τη βιο­ποι­κι­λό­τητα και το κλίμα, ενώ παράλ­ληλα να συμ­μορ­φώ­νο­νται με βασικές απαι­τή­σεις της ευρω­παϊ­κής νομο­θε­σίας για το περι­βάλ­λον, την υγεία και ευζωία των ζώων και τα κοι­νω­νικά δικαιώ­ματα.

Σημα­ντικό στοι­χείο απο­τε­λεί το γεγονός ότι οι πρα­κτι­κές αυτές πρέπει να ευθυ­γραμ­μί­ζο­νται με την αρχή «μη πρό­κλη­σης σημα­ντι­κής βλάβης» (Do No Significant Harm – DNSH), η οποία διέπει συνο­λικά τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034.

Στελέχη της Επι­τρο­πής τονί­ζουν ότι δεν πρό­κει­ται για αυστη­ρο­ποί­ηση, αλλά για εξορ­θο­λο­γι­σμό. Ωστόσο, αγρο­τι­κές οργα­νώ­σεις σε αρκετά κράτη-μέλη εκφρά­ζουν ήδη ανη­συ­χία ότι ακόμη και ένα «απλο­ποι­η­μένο» σύστημα μπορεί να αυξήσει τη γρα­φειο­κρα­τία, ιδιαί­τερα για μεσαίες εκμε­ταλ­λεύ­σεις. Η Επι­τροπή επι­χει­ρεί να κατευ­νά­σει τις αντι­δρά­σεις, προ­βλέ­πο­ντας ευρείες εξαι­ρέ­σεις για μικρούς αγρότες και βιο­καλ­λιερ­γη­τές.

Εισά­γε­ται η «πληρωμή μετά­βα­σης», ένα κατ’ αποκοπή ποσό που μπορεί να φτάσει έως τις 200.000 ευρώ ανά εκμε­τάλ­λευση

Συγ­χώ­νευση των οικο­λο­γι­κών σχη­μά­των στη νέα ΚΑΠ

Η δεύτερη μεγάλη τομή της νέας ΚΑΠ αφορά τη φιλο­σο­φία των πρά­σι­νων πλη­ρω­μών. Τα γνωστά οικο­λο­γικά σχήματα και οι αγρο­πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές δεσμεύ­σεις συγ­χω­νεύ­ο­νται σε ένα νέο, ενιαίο πλαίσιο «αγρο­πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών και κλι­μα­τι­κών δράσεων» (AECA). Το νέο αυτό εργα­λείο φιλο­δο­ξεί να απλο­ποι­ή­σει τους κανόνες και να κατα­στή­σει τη συμ­με­τοχή πιο ελκυ­στική για τους παρα­γω­γούς.

Σε αντί­θεση με το παρελ­θόν, οι πλη­ρω­μές δεν συν­δέ­ο­νται απο­κλει­στικά με την απο­ζη­μί­ωση για πρό­σθετο κόστος ή απώλεια εισο­δή­μα­τος. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να αμεί­βουν τις περι­βαλ­λο­ντι­κές υπη­ρε­σίες που παρέ­χουν οι αγρότες, δημιουρ­γώ­ντας ουσια­στικά ένα «επι­χει­ρη­μα­τικό μοντέλο» για πιο φιλικές προς το περι­βάλ­λον πρα­κτι­κές. Αυτό σημαί­νει ότι οι αγρότες που επι­τυγ­χά­νουν υψη­λό­τε­ρες περι­βαλ­λο­ντι­κές επι­δό­σεις θα μπορούν να λαμ­βά­νουν πιο ελκυ­στι­κές ενι­σχύ­σεις.

«Οι πλη­ρω­μές δεν θα πρέπει πλέον να συν­δέ­ο­νται αυστηρά με το πρό­σθετο κόστος και το δια­φυ­γόν εισό­δημα των δεσμεύ­σεων, ανοί­γο­ντας έτσι το δρόμο για την αντα­μοιβή των περι­βαλ­λο­ντι­κών υπη­ρε­σιών από τα κράτη μέλη που επι­θυ­μούν να το πράξουν. Αυτό θα επι­τρέ­ψει επίσης τη χορή­γηση πιο ελκυ­στι­κών πλη­ρω­μών στους γεωρ­γούς που μπορούν να εφαρ­μό­σουν καλύ­τε­ρες πρα­κτι­κές, δημιουρ­γώ­ντας ένα «επι­χει­ρη­μα­τικό σενάριο» για ενι­σχυ­μένη δράση», διευ­κρι­νί­ζει η Κομι­σιόν στην έκθεσή της.

Ιδιαί­τερη σημασία έχει η εισα­γωγή της «πλη­ρω­μής μετά­βα­σης», ενός κατ’ αποκοπή ποσού που μπορεί να φτάσει έως τις 200.000 ευρώ ανά εκμε­τάλ­λευση, για αγρότες που προ­χω­ρούν σε πιο ριζικές αλλαγές, όπως η μετά­βαση στη βιο­λο­γική γεωργία, η ανα­γεν­νη­τική γεωργία ή τα χαμηλών εισροών συστή­ματα παρα­γω­γής.

Τα κράτη μέλη καλού­νται να ενσω­μα­τώ­σουν τα εργα­λεία της ΚΑΠ στα Εθνικά και Περι­φε­ρειακά Σχέδια Εται­ρι­κής Σχέσης.

Επεν­δύ­σεις με «πράσινο» πρόσημο

Ιδιαί­τερη έμφαση δίνεται και στις επεν­δύ­σεις. Η νέα ΚΑΠ δια­τη­ρεί τη χρη­μα­το­δό­τηση για εκσυγ­χρο­νι­σμό εκμε­ταλ­λεύ­σεων και δασικών εκτά­σεων, αλλά με σαφή περι­βαλ­λο­ντικό προ­σα­να­το­λι­σμό. Στόχος είναι η αύξηση της απο­δο­τι­κό­τη­τας στη χρήση νερού, ενέρ­γειας και εισροών, καθώς και η μείωση των εκπο­μπών και της ρύπαν­σης.

Τα ποσοστά ενί­σχυ­σης παρα­μέ­νουν υψηλά, ιδίως για νέους αγρότες, ωστόσο συν­δέ­ο­νται πλέον αυστη­ρό­τερα με την επί­τευξη περι­βαλ­λο­ντι­κών στόχων. Παράλ­ληλα, ανοίγει η δυνα­τό­τητα χρη­μα­το­δό­τη­σης και άλλων φορέων, όπως δήμοι ή μετα­ποι­η­τι­κές μονάδες, μέσω των Εθνικών και Περι­φε­ρεια­κών Σχεδίων Εται­ρι­κής Σχέσης.

Ένα ακόμη βασικό χαρα­κτη­ρι­στικό της νέας αρχι­τε­κτο­νι­κής, είναι ότι τα κράτη μέλη καλού­νται να ενσω­μα­τώ­σουν τα εργα­λεία της ΚΑΠ στα Εθνικά και Περι­φε­ρειακά Σχέδια Εται­ρι­κής Σχέσης, προ­σαρ­μό­ζο­ντάς τα στις ιδιαί­τε­ρες κλι­μα­τι­κές, περι­βαλ­λο­ντι­κές και κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες τους.

Ταυ­τό­χρονα, η ΚΑΠ καλεί­ται να συμ­βά­λει ουσια­στικά στον στόχο διά­θε­σης του­λά­χι­στον 43% των σχε­τι­κών δαπανών για περι­βαλ­λο­ντι­κούς και κλι­μα­τι­κούς σκοπούς, ενι­σχύ­ο­ντας τη συνοχή με τις υπό­λοι­πες πολι­τι­κές της ΕΕ.

Πηγή: ot.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.