Χωρίς ιδιοκτήτη 1,85 εκατομμύρια γεωτεμάχια – Η εικόνα για το Νότιο Αιγαίο

Ανοι­χτοί λο­γα­ρια­σμοί δε­κα­ε­τιών εξα­κο­λου­θούν να βα­ραί­νουν τον χάρτη των ιδιο­κτη­σιών της χώρας. Παρά την πρό­ο­δο της κτη­μα­το­γρά­φη­σης, εκα­τομ­μύ­ρια ιδιο­κτη­σια­κά δι­καιώ­μα­τα κι­νού­νται σε μια «γκρί­ζα» ζώνη, χωρίς ενερ­γή διεκ­δί­κη­ση.

Tα αδή­λω­τα ακί­νη­τα «στρώ­νουν» ένα πεδίο δρά­σης για επι­τή­δειους που επι­χει­ρούν να τα οι­κειο­ποι­η­θούν

Σύμ­φω­να με στοι­χεία του Ελ­λη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γί­ου που έχει στη διά­θε­σή του «Το Βήμα», από τα 10.822.006 γε­ω­τε­μά­χια που υφί­στα­νται στις πε­ριο­χές όπου σή­με­ρα λει­τουρ­γεί Κτη­μα­το­λό­γιο – δη­λα­δή στο 72% της ελ­λη­νι­κής επι­κρά­τειας – τα 1.850.842, πο­σο­στό 17,1%, εμ­φα­νί­ζο­νται ως «αγνώ­στου ιδιο­κτή­τη» και, εφό­σον οι δι­καιού­χοι δεν εμ­φα­νι­στούν εγκαί­ρως, θα πε­ρά­σουν στα­δια­κά στην κυ­ριό­τη­τα του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου.

Πα­ράλ­λη­λα, τα αδή­λω­τα ακί­νη­τα «στρώ­νουν» ένα πεδίο δρά­σης για επι­τή­δειους που επι­χει­ρούν να τα οι­κειο­ποι­η­θούν επι­κα­λού­με­νοι χρη­σι­κτη­σία ή αμ­φί­βο­λες «προ­φο­ρι­κές» με­τα­βι­βά­σεις, φαι­νό­με­νο που έχει ήδη οδη­γή­σει στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν σε έρευ­νες και διώ­ξεις.

Τα στοι­χεία για τα αδή­λω­τα ακί­νη­τα

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, το πλή­θος των «ορ­φα­νών» ιδιο­κτη­σιών πα­ρα­μέ­νει ένα με­γά­λο πρό­βλη­μα.

Τα πο­σο­στά τους, όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία του Ελ­λη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γί­ου, εμ­φα­νί­ζο­νται χα­μη­λό­τε­ρα σε πε­ριο­χές όπου τα ακί­νη­τα έχουν ση­μα­ντι­κή αξία, αυ­ξά­νο­νται όμως αι­σθη­τά στον εξω­α­στι­κό χώρο και σε μη του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές. Ωστό­σο, και εκεί όπου οι τιμές της κτη­μα­τα­γο­ράς έχουν εκτο­ξευ­θεί ση­μα­ντι­κός αριθ­μός γε­ω­τε­μα­χί­ων πα­ρα­μέ­νει ως «αγνώ­στου ιδιο­κτή­τη».

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή είναι η πε­ρί­πτω­ση του λε­κα­νο­πε­δί­ου Ατ­τι­κής, όπου πα­ρό­τι το πο­σο­στό των αδή­λω­των συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στα χα­μη­λό­τε­ρα της χώρας (1,22% έως 2,15%), οι από­λυ­τοι αριθ­μοί προ­κα­λούν εντύ­πω­ση.

Eκεί όπου οι τιμές της κτη­μα­τα­γο­ράς έχουν εκτο­ξευ­θεί ση­μα­ντι­κός αριθ­μός γε­ω­τε­μα­χί­ων πα­ρα­μέ­νει ως «αγνώ­στου ιδιο­κτή­τη»

Ει­δι­κό­τε­ρα, τα αδή­λω­τα γε­ω­τε­μά­χια (σ.σ.: σε κάθε γε­ω­τε­μά­χιο μπο­ρεί να υπάρ­χουν πολ­λές ιδιο­κτη­σί­ες) ανέρ­χο­νται σε 2.084 στον Δυ­τι­κό Τομέα Αθη­νών, 1.795 στον Βό­ρειο Τομέα, 1.724 στον Πει­ραιά και 1.320 στον Κε­ντρι­κό Τομέα.

Στον Νότιο Τομέα – όπου η αξία γης συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στις υψη­λό­τε­ρες της Ευ­ρώ­πης – τα «ορ­φα­νά» πε­ριο­ρί­ζο­νται σε 782. Εκτός του αστι­κού πυ­ρή­να της Αθή­νας, οι αριθ­μοί τους αυ­ξά­νο­νται: 54.020 στην Ανα­το­λι­κή Ατ­τι­κή, 44.691 στη Δυ­τι­κή Ατ­τι­κή και 10.317 στα νησιά της Πε­ρι­φέ­ρειας Ατ­τι­κής (Αγκί­στρι, Αί­γι­να, Κύ­θη­ρα, Σπέ­τσες κ.ά.).

Στα νησιά του Νό­τιου Αι­γαί­ου τα «ορ­φα­νά» ακί­νη­τα

Πα­ρό­μοια ει­κό­να κα­τα­γρά­φε­ται και στα νησιά του Νό­τιου Αι­γαί­ου, όπου τα αδή­λω­τα είναι σαφώς λι­γό­τε­ρα στα δη­μο­φι­λή θέ­ρε­τρα και αυ­ξά­νο­νται στους λι­γό­τε­ρο του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Στη Μύ­κο­νο πα­ρα­μέ­νουν αδή­λω­τες μόνο 282 ιδιο­κτη­σί­ες, στη Σα­ντο­ρί­νη 617 και στη Σύρο 904.

Ο αριθ­μός κλι­μα­κώ­νε­ται ανά­λο­γα με τη θέση στον του­ρι­στι­κό χάρτη: 1.815 στη Νί­συ­ρο, 2.391 σε Με­γί­στη, Σύμη, Τήλο και Χάλκη, 3.776 στη Μήλο, 5.414 στην Κά­λυ­μνο και 15.155 στην Κάρ­πα­θο.

Στο Ιόνιο

Δια­φο­ρε­τι­κή είναι η ει­κό­να στα νησιά του Ιο­νί­ου.

Πέρα από τη Ζά­κυν­θο, όπου μόλις 338 γε­ω­τε­μά­χια έχουν μεί­νει «ορ­φα­νά», σε Κε­φαλ­λο­νιά, Λευ­κά­δα και Κέρ­κυ­ρα κυ­μαί­νο­νται με­τα­ξύ 10,8% και 13,4% του συ­νό­λου.

Οι πε­ριο­χές με τα υψη­λό­τε­ρα αδή­λω­τα ακί­νη­τα

Σε επί­πε­δο πο­σο­στών αδή­λω­των επί του συ­νό­λου, το υψη­λό­τε­ρο κα­τα­γρά­φε­ται στην Ευ­ρυ­τα­νία (40,8%) με 48.190 «ορ­φα­νά».

Σε από­λυ­τους αριθ­μούς, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα εντο­πί­ζο­νται στην Αρ­κα­δία (166.771 – 30,7%), στο Ηρά­κλειο Κρή­της (158.113 – 21,73%), στη Φθιώ­τι­δα (139.144), στην Αι­τω­λο­α­καρ­να­νία (113.003) και στο Λα­σί­θι (107.183). Στην Κρήτη, τα λι­γό­τε­ρα αδή­λω­τα (1.885) κα­τα­γρά­φη­καν στα Χανιά. Στη Θεσ­σα­λία, τα χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά εμ­φα­νί­ζουν η Καρ­δί­τσα (3%), οι Σπο­ρά­δες (5,3%) και η Μα­γνη­σία (9,85%), ενώ τα υψη­λό­τε­ρα η Λά­ρι­σα (17,09%) και τα Τρί­κα­λα (13,48%). Στην Κε­ντρι­κή Μα­κε­δο­νία, ο μι­κρό­τε­ρος αριθ­μός αδή­λω­των εντο­πί­ζε­ται – όπως ήταν ανα­με­νό­με­νο – στη Χαλ­κι­δι­κή (2.594).

Πώς δη­λώ­νο­νται

Σε πε­ρι­πτώ­σεις όπου ένα ακί­νη­το εμ­φα­νί­ζε­ται ως «αγνώ­στου ιδιο­κτή­τη», ο δι­καιού­χος που πα­ρέ­λει­ψε να το δη­λώ­σει μπο­ρεί, στις πε­ριο­χές όπου λει­τουρ­γεί το Κτη­μα­το­λό­γιο, να προ­σκο­μί­σει νό­μι­μους τί­τλους (απο­δο­χή κλη­ρο­νο­μιάς, συμ­βό­λαιο αγο­ρα­πω­λη­σί­ας κ.λπ.) και να κα­το­χυ­ρώ­σει το δι­καί­ω­μά του μέσω της δια­δι­κα­σί­ας πρό­δη­λου σφάλ­μα­τος.

Αντί­θε­τα, όταν δεν υπάρ­χουν νό­μι­μοι τί­τλοι, η υπό­θε­ση πε­ρι­πλέ­κε­ται και ακο­λου­θεί­ται η δι­κα­στι­κή οδός με αγωγή κατά του Δη­μο­σί­ου.

Τα κυ­κλώ­μα­τα εκ­με­τάλ­λευ­σης για τα ακί­νη­τα χωρίς ιδιο­κτη­σία

Η πο­ρεία ολο­κλή­ρω­σης του Κτη­μα­το­λο­γί­ου έφερε στο φως πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις εκ­με­τάλ­λευ­σης κενών της δια­δι­κα­σί­ας. Οι έλεγ­χοι οδή­γη­σαν στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν σε ποι­νι­κές διώ­ξεις για απάτη, όταν εντο­πί­στη­καν ύπο­πτα μο­τί­βα δη­λώ­σε­ων.

Στα τέλη του 2024, μά­λι­στα, εντο­πί­στη­κε κύ­κλω­μα που επι­χεί­ρη­σε να δη­λώ­σει 45 ακί­νη­τα-φι­λέ­τα σε Αγκί­στρι, Υδρα και Σπέ­τσες, με επί­κλη­ση χρη­σι­κτη­σί­ας και με τρο­πο­ποι­η­μέ­νες δη­λώ­σεις Ε9.

Η αξιο­ποί­η­ση

Οσα ακί­νη­τα πα­ρα­μεί­νουν ορ­φα­νά θα πε­ριέλ­θουν στα­δια­κά στην κυ­ριό­τη­τα του Δη­μο­σί­ου, από τις αρχές του 2027, ανά­λο­γα με τη λήξη των προ­θε­σμιών ορι­στι­κο­ποί­η­σης των αρ­χι­κών εγ­γρα­φών σε κάθε πε­ριο­χή. Πα­ρα­μέ­νει, ωστό­σο, ανοι­χτό το ζή­τη­μα της αξιο­ποί­η­σής τους. Με­τα­ξύ των προ­τά­σε­ων που έχουν τεθεί είναι η δη­μιουρ­γία ει­δι­κού τα­μεί­ου που θα τα δη­μο­πρα­τεί, δη­μιουρ­γώ­ντας απο­θε­μα­τι­κό για τη στή­ρι­ξη ευά­λω­των νοι­κο­κυ­ριών και νέων ζευ­γα­ριών.

Η ολο­κλή­ρω­ση του Κτη­μα­το­λο­γί­ου

Η συ­νο­λι­κή ει­κό­να ανα­μέ­νε­ται να ξε­κα­θα­ρί­σει με την πλήρη ολο­κλή­ρω­ση του Κτη­μα­το­λο­γί­ου. «Στο τέλος του πρώ­του τρι­μή­νου του 2026, το σύ­νο­λο σχε­δόν των ιδιο­κτη­σιών της ελ­λη­νι­κής επι­κρά­τειας θα δια­θέ­τει και θα ταυ­το­ποιεί­ται από έναν μο­να­δι­κό Κω­δι­κό Αριθ­μό Εθνι­κού Κτη­μα­το­λο­γί­ου (ΚΑΕΚ), επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι το Ελ­λη­νι­κό Κτη­μα­το­λό­γιο γί­νε­ται ση­μείο ανα­φο­ράς για την ορθή απει­κό­νι­ση της εν Ελ­λά­δι ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας αλλά και για την ασφά­λεια των συ­ναλ­λα­γών» ανα­φέ­ρει στο «Βήμα» ο πρό­ε­δρος του Ελ­λη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γί­ου Αθα­νά­σιος Λίπας.

Και προ­θέ­τει: «Με την πά­ρο­δο τριών και πλέον δε­κα­ε­τιών και των συ­να­κό­λου­θων δυ­σλει­τουρ­γιών και πα­θο­γε­νειών που απο­τε­λούν πια πα­ρελ­θόν, το Κτη­μα­το­λό­γιο ει­σέρ­χε­ται σε ένα σύγ­χρο­νο ψη­φια­κό πε­ρι­βάλ­λον, όπου η σχε­τι­κή με το ακί­νη­το πλη­ρο­φο­ρία είναι δια­θέ­σι­μη σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο τόσο για το σύ­νο­λο των πο­λι­τών όσο και των επαγ­γελ­μα­τιών».

Σή­με­ρα, Κτη­μα­το­λό­γιο λει­τουρ­γεί στο 72% της επι­κρά­τειας, ενώ επί­κει­ται πε­ραί­ω­ση (τε­λι­κό στά­διο, μετά το οποίο η πε­ριο­χή περνά σε κα­θε­στώς λει­τουρ­γού­ντος Κτη­μα­το­λο­γί­ου) σε Βοιω­τία, Φω­κί­δα, Νησιά Ατ­τι­κής, Ιω­άν­νι­να, Χαλ­κι­δι­κή, Μα­γνη­σία, Αχαΐα, Αρ­γο­λί­δα – Κο­ριν­θία, πρω­τεύ­ου­σα (Π. Φά­λη­ρο – Καλ­λι­θέα), Εύ­βοια, Ζά­κυν­θο, Κε­φαλ­λο­νιά, Ιθάκη, Ηλεία, Μεσ­ση­νία, Λα­κω­νία, Καρ­δί­τσα και Λαυ­ρε­ω­τι­κή. Αντί­θε­τα, σε Λέσβο, Λήμνο, Β. Ηρά­κλειο, Ρέ­θυ­μνο, Χανιά, Κέρ­κυ­ρα, Θε­σπρω­τία η δια­δι­κα­σία έχει κα­θυ­στε­ρή­σει καθώς ακόμη δεν έχει προ­χω­ρή­σει στο στά­διο της ανάρ­τη­σης.

Πηγή: ot.gr