Πλαφόν στα ενοίκια χιλιάδων κατοικιών

Με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης των ενοι­κίων κύριας κατοι­κίας θα… ανα­με­τρη­θεί το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο μέσα στο 2026, επι­διώ­κο­ντας να τον συγκρα­τή­σει με μια σειρά από προ­ω­θού­μενα μέτρα των οποίων η απόδοση θα κριθεί στην πράξη.

Οι ιδιο­κτή­τες κλει­στών ακι­νή­των που θα εντα­χθούν στο νέο πρό­γραμμα επι­δό­τη­σης για την ανα­καί­νισή τους θα δεσμεύ­ο­νται όχι μόνο για την ενοι­κί­αση του κλει­στού ακι­νή­του, αλλά και για το «πάγωμα» του συμ­φω­νη­θέ­ντος μισθώ­μα­τος για μια περίοδο τριών έως πέντε ετών.

Επίσης, ήδη ανα­ζη­τού­νται πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης ώστε ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του προ­γράμ­μα­τος ανα­και­νί­σεων να ανέβει πάνω από το αρχικά εξαγ­γελ­θέν ποσό των 400 εκατ. ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο θα επι­διω­χθεί από τη μια να αυξηθεί η προ­σφορά ακι­νή­των προς ενοι­κί­αση και από την άλλη να ελεγ­χθεί ότι το ενοίκιο αυτών των κατοι­κιών θα παρα­μεί­νει σε ένα συγκε­κρι­μένο επίπεδο ώστε να δημιουρ­γη­θούν δυνά­μεις «εκτό­νω­σης» των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων. Οσο για τους κατα­σκευα­στές που θα κάνουν χρήση των κινή­τρων που θα χορη­γή­σει η πολι­τεία για την ανέ­γερση οικο­δο­μών, θα υπο­χρε­ώ­νο­νται να μισθώ­νουν σε προ­συμ­φω­νη­μέ­νες τιμές, το ύψος των οποίων θα καθο­ρί­ζε­ται διοι­κη­τικά.

Το πρό­βλημα απο­τυ­πώ­νε­ται έντονα στα στοι­χεία της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής: σε ετήσια βάση, τα ενοίκια εξα­κο­λου­θούν να αυξά­νο­νται με ρυθμό υπερ­δι­πλά­σιο του αντί­στοι­χου των εισο­δη­μά­των. Το 2025 ο σχε­τι­κός δείκτης έχει κλείσει πάνω από το 8,5%, ενώ από το 2020 και μετά η μέση αύξηση των ενοι­κίων κύριας κατοι­κίας προ­σεγ­γί­ζει πλέον το 30%, υπο­χρε­ώ­νο­ντας εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες πολίτες να δια­θέ­τουν ακόμη και πάνω από το 30% του μηνιαίου εισο­δή­μα­τός τους για να καλύ­ψουν τη βασική στε­γα­στική ανάγκη.

Το πρό­βλημα καθί­στα­ται μεγα­λύ­τερο στο λεκα­νο­πέ­διο, καθώς η ζήτηση για στέγη δια­τη­ρεί­ται ψηλά για μια σειρά από λόγους: υπερ­συ­γκέ­ντρωση οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, αύξηση του του­ρι­σμού, με απο­τέ­λε­σμα να απορ­ρο­φά­ται ολοένα και μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός ακι­νή­των για την εξυ­πη­ρέ­τηση των επι­σκε­πτών, αλλά και συνεχής αύξηση του αριθμού των νοι­κο­κυ­ριών, κυρίως των μονο­πρό­σω­πων. Το βασικό ζητού­μενο με τα προ­ω­θού­μενα μέτρα είναι να κατα­γρα­φεί –σε πρώτη φάση– απο­κλι­μά­κωση του ρυθμού αύξησης των ενοι­κίων και ιδανικά σε επίπεδο χαμη­λό­τερο του ρυθμού μετα­βο­λής του εισο­δή­μα­τος, ώστε να μη δυσκο­λεύει ολοένα και περισ­σό­τερο η κάλυψη της ανάγκης για στέγαση.

Κλειστό το 27% των σπιτιών του Δήμου Αθη­ναίων – Χωρίς απο­τέ­λε­σμα το πρό­γραμμα κοι­νω­νι­κής στέ­γα­σης

Πρα­κτικά αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει ότι θα συγκρα­τη­θεί η επι­διω­κό­μενη μεικτή απόδοση των ιδιο­κτη­τών (δηλαδή η ετήσια είσπραξη ενοι­κίου ως ποσοστό της αξίας του ακι­νή­του). Για την καθαρή απόδοση –αυτή δηλαδή που ενδια­φέ­ρει και τους ιδιο­κτή­τες– δρο­μο­λο­γού­νται και οι φορο­λο­γι­κές ελα­φρύν­σεις, τόσο για τα φυσικά πρόσωπα όσο και για τους ιδιο­κτή­τες. Στην πράξη, από την άνοιξη του 2026 και μετά θα ενερ­γο­ποι­η­θούν οι ακό­λου­θοι μηχα­νι­σμοί, οι οποίοι είναι από τώρα σαφές ότι θα χρεια­στούν χρόνο για να απο­δώ­σουν.

Το πρό­γραμμα επι­δό­τη­σης για την ανα­καί­νιση κλει­στών ή ιδιο­κα­τοι­κού­με­νων κατοι­κιών ανα­μέ­νε­ται να «τρέξει» από τον Μάρτιο και μετά, καθώς ακόμη δεν έχουν ανα­κοι­νω­θεί οι τελικές λεπτο­μέ­ρειες του προ­γράμ­μα­τος. Με αρχικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 400 εκατ. ευρώ, ο κάθε ιδιο­κτή­της κλει­στού ακι­νή­του θα μπορεί να επι­δο­τη­θεί με έως και 300 ευρώ το τετρα­γω­νικό για να ανα­κα­τα­σκευά­σει σπίτια επι­φά­νειας έως 120 τετρα­γω­νι­κών μέτρων και παλαιό­τη­τας του­λά­χι­στον 35 ετών. Στο μισθω­τή­ριο που θα συνά­πτε­ται μετά την ολο­κλή­ρωση των επι­σκευών εξε­τά­ζε­ται να είναι υπο­χρε­ω­τική η ενσω­μά­τωση ρήτρας «παγώ­μα­τος» του ενοι­κίου. Δηλαδή, αν το αρχικό μίσθωμα συμ­φω­νη­θεί στα 600 ευρώ, το ίδιο ποσό θα πρέπει να εισπράτ­τε­ται από τον ιδιο­κτήτη για όλη τη διάρ­κεια της μίσθω­σης, η οποία θα είναι του­λά­χι­στον τριετής. Ως εκ τούτου, δεν θα μπορεί καν να υπάρχει ρήτρα πλη­θω­ρι­σμού. Στόχος, οι περίπου 30.000 ενοι­κια­στές που προ­βλέ­πε­ται ότι θα μπορούν να καλύ­ψουν τις στε­γα­στι­κές ανάγκες τους μέσω του προ­γράμ­μα­τος, να βρεθούν στο τέλος της τριε­τίας να κατα­βάλ­λουν μικρό­τερο μίσθωμα ανα­λο­γικά με το εισό­δημά τους συγκρι­τικά με την περίοδο έναρξης της μίσθω­σης.

Ιδιο­κτή­τες κλει­στών ακι­νή­των θα μπορούν να επι­δο­τη­θούν με έως και 300 ευρώ το τ.μ. για ανα­κα­τα­σκευή σπιτιών έως 120 τ.μ. και παλαιό­τη­τας του­λά­χι­στον 35 ετών.

Για την αύξηση της προ­σφο­ράς ακι­νή­των προς ενοι­κί­αση δρο­μο­λο­γεί­ται και η φορο­λο­γική απαλ­λαγή κατα­σκευα­στών οι οποίοι θα χτίσουν δια­με­ρί­σματα για αξιο­ποί­ηση. Η περί­ο­δος ενοι­κί­α­σης θα είναι 10ετής, αλλά εδώ το μίσθωμα θα καθο­ρί­ζε­ται διοι­κη­τικά και όχι σε ελεύ­θερη συμ­φω­νία με τον ενοι­κια­στή. Η «φόρ­μουλα» που θα υιο­θε­τη­θεί –ουσια­στικά τα κρι­τή­ρια υπο­λο­γι­σμού του ενοι­κίου– θα κρίνει και την επι­τυ­χία του εγχει­ρή­μα­τος, καθώς ο κατα­σκευα­στής θα δρο­μο­λο­γή­σει την επέν­δυση μόνο αν δια­πι­στώ­σει ότι «βγαί­νουν τα νούμερα».

Από 1/1/2026 ενερ­γο­ποι­ή­θηκε και η και­νούρ­για κλίμακα φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος από ενοίκια για τα φυσικά πρόσωπα. Αυτή επι­φέ­ρει ελά­φρυνση σε όσους εισπράτ­τουν μισθώ­ματα άνω των 1.000 ευρώ τον μήνα και έρχεται να λει­τουρ­γή­σει συμπλη­ρω­μα­τικά στα υπό­λοιπα μέτρα, καθώς επη­ρε­ά­ζει την καθαρή απόδοση των επεν­δύ­σεων που κάνουν τα νοι­κο­κυ­ριά σε ακίνητα.

Το μέτρο της φορο­λο­γι­κής απαλ­λα­γής στους κατα­σκευα­στές προ­ϋ­πο­θέ­τει 10ετή ενοι­κί­αση των νέων δια­με­ρι­σμά­των – Το μίσθωμα θα καθο­ρί­ζε­ται διοι­κη­τικά.

Η αντα­πό­κριση της αγοράς στα προ­ω­θού­μενα μέτρα απο­τε­λεί μεγάλο στοί­χημα. Το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών δεν έχει εικόνα αυτή τη στιγμή για τον αριθμό των κλει­στών ακι­νή­των αλλά και το προφίλ αυτών που τα έχουν υπό τον έλεγχό τους. Ουσια­στικά ανα­ζη­τού­νται δεκάδες χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες που πληρούν συγκε­κρι­μένα εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια και αυτό που τους λείπει για να ρίξουν τα κλειστά ακίνητα στην αγορά είναι τα χρήματα για την επι­σκευή των ακι­νή­των. Εφόσον υπάρξει ζήτηση για το πρό­γραμμα, το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών θα δρο­μο­λο­γή­σει δια­δι­κα­σίες αύξησης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του σε συνερ­γα­σία και με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, η οποία επίσης έχει μπει σε δια­δι­κα­σίες λήψης μέτρων για την αντι­με­τώ­πιση του στε­γα­στι­κού προ­βλή­μα­τος.

Πηγή: kathumerini.gr