ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Τα σενάρια για το μπλακάουτ που έκλεισε τον εναέριο χώρο: Τι λένε ΥΠΑ, υπ. Μεταφορών και ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας

news room 5 λεπτά ανάγνωση
ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ

Σε τεχνική δυσλει­τουρ­γία και όχι σε εξω­τε­ρική απειλή συγκλί­νουν, μέχρι στιγμής, τα στοι­χεία που εξε­τά­ζουν οι αρμό­διες υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών για το σοβαρό περι­στα­τικό που καθή­λωσε χθες 4 Ιανουα­ρίου τις πτήσεις στο έδαφος και οδήγησε σε εκτε­τα­μέ­νους περιο­ρι­σμούς –και κατά περιό­δους σε πλήρη ανα­στολή– των αερο­με­τα­φο­ρών στο ελλη­νικό FIR.

Παρότι οι αρχικές ανα­φο­ρές έκαναν λόγο για «παρεμ­βο­λές» στις συχνό­τη­τες του ενα­έ­ριου χώρου, αφή­νο­ντας ανοιχτό ακόμη και το ενδε­χό­μενο εξω­τε­ρι­κής επέμ­βα­σης, τα σενάρια περί κυβερ­νο­ε­πί­θε­σης ή ασύμ­με­τρης απειλής φαί­νε­ται πλέον να απο­μα­κρύ­νο­νται. Από τους ελέγ­χους που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν, τόσο μέσω εξει­δι­κευ­μέ­νων πτήσεων επι­τή­ρη­σης συχνο­τή­των όσο και από την ανάλυση των κατα­γρα­φών (logs και φασμά­των), δεν προ­έ­κυ­ψαν ενδεί­ξεις εξω­τε­ρι­κής παρεμ­βο­λής.

Σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες που συγκε­ντρώ­νουν οι αρμό­διοι, οι ελεγ­κτές ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας πράγ­ματι άκουγαν παρεμ­βο­λές στις συχνό­τη­τες. Ωστόσο, το κρίσιμο πρό­βλημα δεν ήταν η λήψη των μηνυ­μά­των από τα αερο­σκάφη, αλλά η αδυ­να­μία μετά­δο­σης των μηνυ­μά­των από τους ίδιους τους ελεγ­κτές, στοι­χείο που ενι­σχύει την εκτί­μηση ότι η δυσλει­τουρ­γία εντο­πί­ζε­ται εντός του συστή­μα­τος.

Τα επι­κρα­τέ­στερα σενάρια

Πρώτον, πρό­βλημα στην τηλε­πι­κοι­νω­νιακή υποδομή.

Η Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας χρη­σι­μο­ποιεί μισθω­μένα τηλε­πι­κοι­νω­νιακά κυκλώ­ματα για τη μετα­φορά ήχου και δεδο­μέ­νων μεταξύ κεραιών, ραντάρ και κέντρων ελέγχου. Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι είχαν προη­γη­θεί τεχνι­κές εργα­σίες σε συγκε­κρι­μένο link μετα­φο­ράς δεδο­μέ­νων, οι οποίες ενδέ­χε­ται να προ­κά­λε­σαν αστοχία ή ασυμ­βα­τό­τητα στη λει­τουρ­γία του συστή­μα­τος. Ένα τέτοιο πρό­βλημα θα μπο­ρούσε να δημιουρ­γή­σει εσω­τε­ρι­κές παρεμ­βο­λές και απώλεια επι­κοι­νω­νίας, χωρίς εμπλοκή εξω­τε­ρι­κού παρά­γο­ντα. Το ανη­συ­χη­τικό, όπως επι­ση­μαί­νουν αρμό­διες πηγές, είναι ότι πρό­κει­ται για κρί­σι­μες υπο­δο­μές με ανε­παρκή εφε­δρεία (backup).

Οι δυσλει­τουρ­γίες μάλιστα που εντο­πί­στη­καν χθες στο σύστημα επι­κοι­νω­νιών της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας δεν περιο­ρί­στη­καν μόνο στις ραδιο­συ­χνό­τη­τες του ελέγχου ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, τα προ­βλή­ματα επε­κτά­θη­καν και στο τηλε­πι­κοι­νω­νιακό δίκτυο των κεντρι­κών υπη­ρε­σιών της ΥΠΑ, καθώς καθ’ όλη τη διάρ­κεια της ημέρας η υποδομή φέρεται να λει­τουρ­γούσε χωρίς τηλε­φω­νι­κές επι­κοι­νω­νίες και χωρίς πρό­σβαση στο δια­δί­κτυο.

Δεύ­τε­ρον, παλαιός και ανε­παρ­κώς εφε­δρι­κός εξο­πλι­σμός.

Ο εξο­πλι­σμός της ΥΠΑ χαρα­κτη­ρί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό παρω­χη­μέ­νος, με συστή­ματα που δεν έχουν εκσυγ­χρο­νι­στεί εδώ και δεκα­ε­τίες. Οι ίδιες πηγές του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών τονί­ζουν ότι δεν μπορούν να γίνουν απο­σπα­σμα­τι­κές ανα­βαθ­μί­σεις σε τέτοιας κρι­σι­μό­τη­τας συστή­ματα, καθώς οι μεγάλες προ­μή­θειες και ο πλήρης εκσυγ­χρο­νι­σμός απαι­τούν χρόνο, που υπο­λο­γί­ζε­ται του­λά­χι­στον σε μία διετία.

Σύμφωνα με την ΥΠΑ, αμέσως μετά την εκδή­λωση του προ­βλή­μα­τος ενερ­γο­ποι­ή­θη­καν τα πρω­τό­κολλα ασφα­λείας, με δρα­στικό περιο­ρι­σμό των πτήσεων και, όπου κρίθηκε ανα­γκαίο, με προ­σω­ρινή ανα­στολή τους. Τα μέτρα αυτά απέ­τρε­ψαν οποιον­δή­ποτε κίνδυνο για την ασφά­λεια των πτήσεων, ανέ­δει­ξαν όμως με τον πιο σαφή τρόπο τις αδυ­να­μίες του συστή­μα­τος.

Γιατί δεν επη­ρε­ά­στηκε η Πολε­μική Αερο­πο­ρία

Στην Ελλάδα λει­τουρ­γούν δύο απο­λύ­τως δια­κριτά και αυτό­νομα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας. Το πρώτο είναι το σύστημα, αρμο­διό­τη­τας της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, το οποίο είναι γνωστό στο ευρύ κοινό και εξυ­πη­ρε­τεί τις πολι­τι­κές πτήσεις στο FIR Αθηνών. Το σύστημα αυτό περι­λαμ­βά­νει τα ραντάρ, τις τηλε­πι­κοι­νω­νια­κές υπο­δο­μές και τους ελεγ­κτές ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας που δια­χει­ρί­ζο­νται την πολι­τική αερο­πλοΐα.

Το δεύτερο σύστημα ανήκει στην Πολε­μική Αερο­πο­ρία και υπά­γε­ται στο Υπουρ­γείο Εθνικής Άμυνας. Δια­θέ­τει πλήρως ανε­ξάρ­τητη υποδομή, με δικά του ραντάρ σε όλη τη χώρα, αυτό­νο­μους πομπο­δέ­κτες, εξει­δι­κευ­μέ­νους ελεγ­κτές αερά­μυ­νας και ξεχω­ρι­στό Κέντρο Ελέγχου Αερο­πο­ρι­κών Επι­χει­ρή­σεων, με επι­χει­ρη­σιακή έδρα τη Λάρισα.

Τα δύο συστή­ματα λει­τουρ­γούν παράλ­ληλα αλλά χωρίς λει­τουρ­γική ή τεχνική δια­σύν­δεση μεταξύ τους. Πρό­κει­ται για πλήρως αυτό­νομα δίκτυα, με δια­φο­ρε­τι­κές υπο­δο­μές, προ­σω­πικό και δια­δι­κα­σίες, γεγονός που σημαί­νει ότι τεχνικά προ­βλή­ματα ή δυσλει­τουρ­γίες στο πολι­τικό σύστημα ελέγχου ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας δεν επη­ρε­ά­ζουν τη λει­τουρ­γία του στρα­τιω­τι­κού συστή­μα­τος της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας.

Συνε­χί­ζε­ται η έρευνα

Το περι­στα­τικό που σημειώ­θηκε χθες στο FIR ήταν ιδιαί­τερα σοβαρό, ωστόσο –όπως σημειώ­νουν κυβερ­νη­τι­κές πηγές– δεν απο­τε­λεί μεμο­νω­μένο φαι­νό­μενο σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Προ ολίγων μηνών αντί­στοιχη παρά­λυση σημειώ­θηκε και στο Λονδίνο, μάλιστα με διάρ­κεια δύο ημερών, επι­χεί­ρημα που χρη­σι­μο­ποιεί­ται για να κατα­δει­χθεί ότι τέτοιου είδους αστο­χίες δεν είναι απο­κλει­στικά «ελλη­νικό φαι­νό­μενο», αλλά αφορούν και χώρες με τερά­στιο καθη­με­ρινό φόρτο αερο­πο­ρι­κής κίνησης.

Αυτό φυσικά δεν υπο­βαθ­μί­ζει την χθεσινή μέρα και όσα συνέ­βη­σαν στα ελλη­νικά αερο­δρό­μια. Η έρευνα συνε­χί­ζε­ται, με τις αρμό­διες αρχές να επι­ση­μαί­νουν ότι το ζητού­μενο δεν είναι μόνο η πλήρης απο­σα­φή­νιση των αιτιών, αλλά και η υιο­θέ­τηση μέτρων που θα απο­τρέ­ψουν την επα­νά­ληψη αντί­στοι­χων περι­στα­τι­κών, καθώς σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση οι επι­πτώ­σεις στις αερο­με­τα­φο­ρές και στη διεθνή εικόνα της χώρας θα είναι σημα­ντι­κές.

Πλέγμα μέτρων και σχέδιο δράσης

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρμό­διες αρχές ανα­φέ­ρουν ότι έχει ήδη τεθεί σε εφαρ­μογή πλέγμα μέτρων για τη θωρά­κιση των συστη­μά­των, με στόχο την άμεση αντι­με­τώ­πιση των πιο εμφανών αδυ­να­μιών. Παράλ­ληλα, εξε­τά­ζο­νται πρό­σθε­τες παρεμ­βά­σεις για την ενί­σχυση της εφε­δρείας και της αξιο­πι­στίας των κρί­σι­μων τηλε­πι­κοι­νω­νια­κών υπο­δο­μών.

Το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών υπεν­θυ­μί­ζει ότι βρί­σκε­ται σε εξέλιξη Σχέδιο Δράσης για την ανα­βάθ­μιση και τον εκσυγ­χρο­νι­σμό των συστη­μά­των αερο­ναυ­τι­λίας, σε συνερ­γα­σία με ευρω­παϊ­κούς φορείς (DG MOVE, EASA και EUROCONTROL). Το σχέδιο, με ορί­ζο­ντα ολο­κλή­ρω­σης το 2028, περι­λαμ­βά­νει 364 δράσεις σε επτά βασι­κούς πυλώνες, μεταξύ των οποίων η ανά­πτυξη υπη­ρε­σιών Data Link, η ανα­βάθ­μιση του συστή­μα­τος ελέγχου ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας, η εφαρ­μογή πλο­ή­γη­σης βάσει από­δο­σης (PBN), η ανά­πτυξη ραντάρ Mode S και η εφαρ­μογή του Κανο­νι­σμού CP1.

Οξεία κριτική από τους ελεγ­κτές ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας

Με ιδιαί­τερα σκληρή γλώσσα τοπο­θε­τή­θηκε χθες η Ένωση Ελεγ­κτών Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ) για το «σκοτάδι» στις επι­κοι­νω­νίες, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας το περι­στα­τικό σοβαρό και πρω­το­φα­νές για το σύστημα ελέγχου ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας της χώρας. Όπως τονί­ζε­ται σε σχετική ανα­κοί­νωση, δεν πρό­κει­ται ούτε για μεμο­νω­μένο γεγονός ούτε για απλή τεχνική αστοχία, αλλά για κρίση με ξεκά­θαρα συστη­μικά χαρα­κτη­ρι­στικά.

Οι ελεγ­κτές απο­δί­δουν το συμβάν στη χρόνια παλαιό­τητα και την ανε­παρκή συντή­ρηση του εξο­πλι­σμού επι­κοι­νω­νιών και επι­τή­ρη­σης, μιλώ­ντας για δια­χρο­νική αδρά­νεια και λαν­θα­σμέ­νες επι­λο­γές της διοί­κη­σης της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας. Υπεν­θυ­μί­ζουν ότι έχουν επα­νει­λημ­μένα προει­δο­ποι­ή­σει για τους κιν­δύ­νους που απορ­ρέ­ουν από τη λει­τουρ­γία απαρ­χαιω­μέ­νων συστη­μά­των, χωρίς να υπάρξει ουσια­στική αντα­πό­κριση, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η χθεσινή κατάρ­ρευση ήταν προ­α­ναγ­γελ­θείσα.

Παρά τη σοβα­ρό­τητα της κατά­στα­σης, η ΕΕΕΚΕ υπο­γραμ­μί­ζει ότι οι ελεγ­κτές των Κέντρων Ελέγχου Αθηνών και Μακε­δο­νίας κατέ­βα­λαν κάθε δυνατή προ­σπά­θεια για τη δια­σφά­λιση της ασφά­λειας των πτήσεων. Όπως σημειώ­νουν, οι συνά­δελ­φοί τους υπε­ρέ­βα­λαν εαυτούς, αξιο­ποιώ­ντας κάθε δια­θέ­σιμο μέσο ώστε να δια­χει­ρι­στούν με ασφά­λεια τις πτήσεις που βρί­σκο­νταν ήδη στον αέρα ή δεν ήταν δυνατό να ανα­δρο­μο­λο­γη­θούν.

Τέλος, οι ελεγ­κτές ζητούν άμεση και σε βάθος διε­ρεύ­νηση του περι­στα­τι­κού, με τη συμ­με­τοχή όλων των αρμό­διων αρχών, καθώς και ουσια­στι­κές παρεμ­βά­σεις για την ανα­βάθ­μιση του κρί­σι­μου εξο­πλι­σμού. Παράλ­ληλα, προει­δο­ποιούν ότι, υπό τις παρού­σες συν­θή­κες, δεν προ­τί­θε­νται να προ­σφέ­ρουν υπε­ρερ­γα­σία την επερ­χό­μενη καλο­και­ρινή περίοδο, τονί­ζο­ντας ότι δεν είναι πλέον ανεκτό να λει­τουρ­γεί το σύστημα χωρίς σύγ­χρο­νες και αξιό­πι­στες υπο­δο­μές.

Πηγή: protothema.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.