Όλες οι αλλαγές στην εκπαίδευση που έρχονται το 2026: Το εθνικό απολυτήριο, το νέο λύκειο και ο νέος τρόπος εισαγωγής στα πανεπιστήμια

H αλλαγή του τρόπου εισα­γω­γής στα πανε­πι­στή­μια με το σύστημα του Εθνικού Απο­λυ­τη­ρίου, με ταυ­τό­χρο­νες αλλαγές στο Λύκειο, ώστε να στα­μα­τή­σει να λει­τουρ­γεί ως προ­θά­λα­μος των ΑΕΙ και να απο­κα­τα­στα­θεί το κύρος που του αρμόζει ως αυτο­τε­λούς εκπαι­δευ­τι­κής μονάδας, συνιστά τη νέα μεγάλη μεταρ­ρύθ­μιση που σχε­διά­ζε­ται στην Παιδεία. Μαζί με την ενί­σχυση της διε­θνο­ποί­η­σης των δημό­σιων πανε­πι­στη­μίων και την επέ­κταση της ίδρυσης νέων μη κρα­τι­κών πανε­πι­στη­μίων, αλλά και με το νέο ψηφιακό σχολείο, απο­τε­λούν τις βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες της πολι­τι­κής ηγεσίας του υπουρ­γείου Παι­δείας για το 2026. Ψηλά στην ατζέντα της υπουρ­γού Παι­δείας, Σοφίας Ζαχα­ράκη, για τη νέα χρονιά είναι η ολο­κλή­ρωση της φάσης των προ­σλή­ψεων ανα­πλη­ρω­τών, που ανα­μέ­νο­νται άμεσα, και η επίλυση του θέματος της στέ­γα­σης των εκπαι­δευ­τι­κών. Το ψηφιακό σχολείο και η ένταξη της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στην εκπαί­δευση θα κυριαρ­χή­σουν τη νέα χρονιά, όπως και οι αλλαγές στο θέμα της PISA, προ­κει­μέ­νου οι Ελληνες μαθητές να ανε­βά­σουν τις επι­δό­σεις τους και να κατα­τάσ­σο­νται σε υψη­λό­τε­ρες θέσεις στον διεθνή δια­γω­νι­σμό.

Κεντρικό θεμέλιο της εκπαι­δευ­τι­κής πολι­τι­κής του υπουρ­γείου, σύμφωνα με την κ. Ζαχα­ράκη, παρα­μέ­νουν οι εκπαι­δευ­τι­κοί, με συστη­μα­τική επι­μόρ­φωσή τους και αυξη­μένο αριθμό προ­σλή­ψεων. Η περαι­τέρω ενί­σχυση των σχο­λείων με ψυχο­λό­γους και κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς για να αντι­με­τω­πι­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα το θέμα του

σχο­λι­κού εκφο­βι­σμού απο­τε­λεί «στοί­χημα» και για τη νέα χρονιά. Σε ό,τι αφορά τις σχο­λι­κές υπο­δο­μές, μέσω του προ­γράμ­μα­τος «Μαριέττα Γιαν­νά­κου», προ­βλέ­πε­ται να ανα­βαθ­μι­στούν επι­πλέον 2.500 σχολεία την επόμενη τριετία, με συνο­λικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό 650 εκατ. ευρώ. Παράλ­ληλα, προχωρά η δημιουρ­γία 13 Κέντρων Και­νο­το­μίας, καθώς και ο εξο­πλι­σμός σχο­λείων με σύγ­χρο­νες τεχνο­λο­γι­κές, εργα­στη­ρια­κές, αθλη­τι­κές και μου­σι­κές υπο­δο­μές.

 Οι “αιώνιοι” φοι­τη­τές

Η έναρξη της νέας χρονιάς θα σημάνει και την ολο­κλή­ρωση του πρώτου κύκλου των δια­γρα­φών των λεγό­με­νων «αιώνιων» φοι­τη­τών, καθώς περίπου 280.000 «λιμνά­ζο­ντες» φοι­τη­τές θα έχουν λάβει σχετικό email από τα Ιδρύ­ματα, ενώ δίνεται δεύτερη ευκαι­ρία σε όσους έχουν δηλώσει πρό­σφατα με ενεργό τρόπο την παρου­σία τους στην ακα­δη­μαϊκή ζωή, συμ­με­τέ­χο­ντας στις εξε­τά­σεις.

Οι διοι­κή­σεις των πανε­πι­στη­μίων, σύμφωνα με σχετική υπουρ­γική απόφαση, θα πρέπει να έχουν ολο­κλη­ρώ­σει τη δια­δι­κα­σία των δια­γρα­φών και να έχουν

απο­στεί­λει στη Διεύ­θυνση Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης του υπουρ­γείου Παι­δείας τους κατα­λό­γους με τους δια­γρα­φέ­ντες φοι­τη­τές. Την ίδια ώρα, ευνοϊκή ρύθμιση

του υπουρ­γείου δίνει «παρά­ταση ζωής» ενός έτους σε περίπου 35.000 φοι­τη­τές, που πληρούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις, προ­κει­μέ­νου να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους. Σύμφωνα με το χρο­νο­διά­γραμμα που έχει θέσει το υπουρ­γείο, η σχετική λίστα θα πρέπει να αναρ­τά­ται ανω­νυ­μο­ποι­η­μένα στην ιστο­σε­λίδα του Τμή­μα­τος και να απο­στέλ­λε­ται στο υπουρ­γείο Παι­δείας έως την 31η Δεκεμ­βρίου κάθε έτους. Τον Δεκέμ­βριο του 2026 θα πρέπει να δια­γρα­φούν όσοι θα υπερ­βούν τα νόμιμα προ­βλε­πό­μενα χρονικά όρια για πεντα­ε­τούς διάρ­κειας σπουδές (πολυ­τε­χνι­κές κ.λπ. σχολές) και έναν χρόνο μετά όσοι βρί­σκο­νται σε καθε­στώς εξα­ε­τούς κύκλου­σπου­δών (ιατρι­κές).

Νέο σύστημα εισα­γω­γής στα ΑΕΙ

Στις αρχές του νέου έτους ανα­μέ­νε­ται η έναρξη του εθνικού δια­λό­γου για την Παιδεία, με την υπουργό Παι­δείας, Σοφία Ζαχα­ράκη, να εγκαι­νιά­ζει συνα­ντή­σεις με πολι­τι­κούς αρχη­γούς, εκπρο­σώ­πους κομ­μά­των και όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς της Εκπαί­δευ­σης προ­κει­μέ­νου να τεθεί στο τραπέζι η κυβερ­νη­τική πρόταση για τη θέσπιση του Εθνικού Απο­λυ­τη­ρίου, το Νέο Λύκειο και το νέο σύστημα εισα­γω­γής στα πανε­πι­στή­μια. Το σχέδιο για την καθιέ­ρωση του Εθνικού Απο­λυ­τη­ρίου περι­λαμ­βά­νει την εισα­γωγή των υπο­ψη­φίων στα πανε­πι­στή­μια με τον βαθμό του απο­λυ­τη­ρίου Λυκείου, για το οποίο θα λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι βαθ­μο­λο­γίες των μαθητών και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, σε δια­φο­ρε­τικά ποσοστά, σε συν­δυα­σμό με την επίδοσή τους στις απο­λυ­τή­ριες εξε­τά­σεις πανελ­λα­δι­κού τύπου που θα διε­ξά­γο­νται και πάλι σε τέσσερα μαθή­ματα ανά επι­στη­μο­νικό πεδίο. Στο σχέδιο που έχει καταρ­τί­σει επι­τροπή του υπουρ­γείου προ­βλέ­πο­νται εξε­τά­σεις εθνικού τύπου στο τέλος της Α, της Β και της Γ Λυκείου, τα απο­τε­λέ­σματα των οποίων θα συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται για την εισα­γωγή στα ΑΕΙ, με ποσοστό συμ­με­το­χής 20% για την Α τάξη, 30% για τη Β τάξη και 50% για τη Γ τάξη.

Οι προ­α­γω­γι­κές εξε­τά­σεις της Α και της Β Λυκείου μετε­ξε­λίσ­σο­νται σε εξε­τά­σεις εθνικού τύπου και το 100% των θεμάτων θα επι­λέ­γε­ται με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων, ενώ προ­ω­θεί­ται η κατάρ­γηση των ενδο­σχο­λι­κών απο­λυ­τή­ριων εξε­τά­σεων που δίνο­νται σήμερα από τους μαθητές και τις μαθή­τριες στην τελευ­ταία τάξη του Λυκείου για τη λήψη του απο­λυ­τη­ρίου τους, καθώς οι υπο­ψή­φιοι για τα ΑΕΙ δίνουν λίγες ημέρες μετά Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις.

Το νέο λύκειο σε κεντρικό ρόλο 

Η βασική φιλο­σο­φία του υπουρ­γείου Παι­δείας είναι το υπό δια­μόρ­φωση Νέο Λύκειο να απο­κτή­σει έναν κεντρικό ρόλο και να στα­μα­τή­σει να απο­τε­λεί «προ­θά­λαμο» των πανε­πι­στη­μίων. Παράλ­ληλα, η εισα­γωγή στα Ανώτατα Εκπαι­δευ­τικά Ιδρύ­ματα δεν θα εξαρ­τά­ται πλέον απο­κλει­στικά από τις Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις, μειώ­νο­ντας, έτσι, την επί­δραση της ψυχο­φθό­ρας δια­δι­κα­σίας των εξε­τά­σεων, που προ­κα­λεί άγχος στους περισ­σό­τε­ρους μαθητές. Οι αλλαγές που θα ορι­στι­κο­ποι­η­θούν μέσα στην ερχό­μενη χρονιά θα γίνουν χωρίς κανέναν αιφ­νι­δια­σμό των υπο­ψη­φίων και για αυτόν τον λόγο η εφαρ­μογή τους έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί να ξεκι­νή­σει από τους μαθητές που τελειώ­νουν φέτος το Γυμνά­σιο και θα φοι­τή­σουν στην Α Λυκείου το σχολικό έτος 2026-2027. Ωστόσο, ο ακριβής χρόνος εφαρ­μο­γής της μεταρ­ρύθ­μι­σης θα εξαρ­τη­θεί από την ολο­κλή­ρωση της απαι­τού­με­νης προ­ε­τοι­μα­σίας, για την οποία απα­ραί­τη­τες προ­ϋ­πο­θέ­σεις είναι η ανα­βαθ­μι­σμένη Τράπεζα Θεμάτων και η εισα­γωγή σε

όλα τα σχολεία του Πολ­λα­πλού Βιβλίου.

Το έργο προ­βλέ­πε­ται να υλο­ποι­η­θεί μέσα στο 2026 από το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (ΙΕΠ), το οποίο ανα­βαθ­μί­ζε­ται και ανα­λαμ­βά­νει την επι­στη­μο­νική επι­μέ­λεια της Τρά­πε­ζας Θεμάτων, η οποία θα απο­τε­λέ­σει τον πυρήνα των αλλαγών με 13.000 θέματα. Από τα θέματα αυτά θα εξε­τά­ζο­νται ενδο­σχο­λικά τα μαθή­ματα βαρύ­τη­τας για την έκδοση του Εθνικού Απο­λυ­τη­ρίου. Προ­τεί­νε­ται η σύσταση εθνικού σώματος αξιο­λο­γη­μέ­νων βαθ­μο­λο­γη­τών, ενώ μελε­τώ­νται ο τρόπος βαθ­μο­λό­γη­σης των γραπτών με το νέο σύστημα και ο καθο­ρι­σμός των μαθη­μά­των βαρύ­τη­τας ανά κατεύ­θυνση. Στο πλαίσιο αυτό, προ­τεί­νε­ται η εξω­τε­ρική ή διπλή βαθ­μο­λό­γηση, καθώς, όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται, η αξιο­πι­στία δεν μπορεί να αφεθεί απο­κλει­στικά στην εσω­τε­ρική κρίση του καθη­γητή που ανα­λαμ­βά­νει να βαθ­μο­λο­γή­σει τα γραπτά των υπο­ψη­φίων.

Εισέρ­χε­ται δυνα­μικά η Τεχνητή Νοη­μο­σύνη

Η Τεχνητή Νοη­μο­σύνη σχε­διά­ζε­ται να εισα­χθεί στην Εκπαί­δευση, με τρόπο ώστε μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κοί να έρθουν πιο κοντά με την Α.Ι. μέσα στο ασφαλές

σχολικό περι­βάλ­λον. Στο πλαίσιο αυτό, από τον Μάρτιο, για τους μαθητές Α και της Β Λυκείου, το νέο, πιλο­τικό εκπαι­δευ­τικό πρό­γραμμα «A.I. in Schools» θα φέρει στα ελλη­νικά σχολεία το «ChatGPT Edu», την ειδική έκδοση του ChatGPT που έχει σχε­δια­στεί απο­κλει­στικά για την Εκπαί­δευση. Το «A.I. in Schools» θα εφαρ­μο­στεί σε 20 Λύκεια, σε συνερ­γα­σία με την OpenAI, το Ιδρυμα Ωνάση και τον οργα­νι­σμό «The Tipping Point in Education», προ­σφέ­ρο­ντας ασφαλή και δημιουρ­γική χρήση της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία. Οι εκπαι­δευ­τι­κοί θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να δηµιουργούν εξατοµικευµένα GPTs για τον σχεδιασµό µαθηµάτων, την παρα­γωγή υλικού αξιο­λό­γη­σης και την υπο­στή­ριξη διοι­κη­τι­κών εργα­σιών, ενώ οι µαθητές θα χρησιµοποιούν την τεχνο­λο­γία για εξατοµικευµένη µάθηση, ανά­πτυξη ιδεών, εκµάθηση ξένων γλωσσών και εκπό­νηση ερευ­νη­τι­κών εργα­σιών. Επίσης, εντός του 2026 η χρήση της ψηφια­κής πλατ­φόρ­μας EduPlan, θα αξιο­ποιεί την Τεχνητή Νοη­μο­σύνη για την έγκαιρη πρό­βλεψη αναγκών και την ορθο­λο­γική στε­λέ­χωση των σχο­λι­κών μονάδων.

Τα ψηφιακά βήματα 

Παράλ­ληλα, επε­κτεί­νε­ται το πρό­γραμμα τοπο­θέ­τη­σης δια­δρα­στι­κών πινάκων με 2.900 ακόμα, οι οποίοι θα τοπο­θε­τη­θούν στα σχολεία έως το καλο­καίρι, καθώς επίσης δημιουρ­γίας εργα­στη­ρίων ρομπο­τι­κής και STEM στα σχολεία. Το ψηφιακό σχολείο θα ενι­σχυ­θεί με και­νο­τόμα εργα­λεία: 3D ολο­γράμ­ματα, ψηφια­κούς βοηθούς μάθησης με Τ.Ν., ηλε­κτρο­νικά και ακου­στικά βιβλία – ebooks και audiobooks, καθώς και υπο­στη­ρι­κτικό υλικό για γονείς. Παράλ­ληλα, δημιουρ­γού­νται 13 Κέντρα Και­νο­το­μίας με σύγ­χρο­νους χώρους μάθησης. Η στήριξη και ενί­σχυση των προ­τύ­πων και Πει­ρα­μα­τι­κών Σχο­λείων είναι μέσα στην ατζέντα της ηγεσίας του υπουρ­γείου Παι­δείας και για το 2026. Ενδει­κτικό είναι το στοι­χείο ότι έως το 2028 τα Πει­ρα­μα­τικά Σχολεία θα αυξη­θούν από 120 σε 133.

Η διε­θνο­ποί­ηση των δημό­σιων πανε­πι­στη­μίων

Τα δημόσια πανε­πι­στή­μια επεν­δύ­ουν στην εξω­στρέ­φεια, σε μια προ­σπά­θεια να κατα­στεί η Ελλάδα πόλος έλξης για ξένους φοι­τη­τές και να μετα­τρα­πεί σε περι­φε­ρειακό κέντρο εκπαί­δευ­σης. Το υπουρ­γείο Παι­δείας και το 2026 θα ενι­σχύ­σει την εξω­στρέ­φεια των πανε­πι­στη­μίων που ήδη έχει απο­δώ­σει καρπούς. Στο Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών φοιτούν αυτήν τη στιγμή 8.015 ξένοι -προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί- φοι­τη­τές και υπάρ­χουν 240 αλλοδα- ποί υπο­ψή­φιοι διδά­κτο­ρες. Επίσης, το ΕΚΠΑ ίδρυσε παράρ­τημα στην Κύπρο, το Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λίας σχε­διά­ζει να ιδρύσει μέσα στη νέα χρονιά Κτη­νια­τρική Σχολή στην Κύπρο, ενώ το Δημο­κρί­τειο Πανε­πι­στή­μιο Θράκης έχει ως στόχο τη δημιουρ­γία παραρ­τή­μα­τος μέσα στο 2026 στην Αίγυπτο. Η νέα θέση των πανε­πι­στη­μίων στον εκπαι­δευ­τικό «χάρτη» περι­λαμ­βά­νει 74 κοινά ή διπλά μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα με ξένα πανε­πι­στή­μια, περισ­σό­τερα ξενό­γλωσσα προ­πτυ­χιακά και ενι­σχυ­μέ­νες διε­θνείς συνερ­γα­σίες.

Οι νέες αφίξεις

Ως προ­θε­σμία για την κατά­θεση φακέλων που θα αφορούν την ίδρυση και τη λει­τουρ­γία νέων παραρ­τη­μά­των ξένων πανε­πι­στη­μίων ως Νομικών Προ­σώ­πων

Πανε­πι­στη­μια­κής Εκπαί­δευ­σης για το επόμενο ακα­δη­μαϊκό έτος, 2026-2027, ορί­στηκε από το υπουρ­γείο Παι­δείας η 28η Φεβρουα­ρίου, ενώ αιτή­σεις μπορούν να κατα­τί­θε­νται καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους. Στις νέες αιτή­σεις που θα υπο­βλη­θούν, όπως ανα­φέ­ρουν οι πλη­ρο­φο­ρίες, ανα­μέ­νε­ται να είναι του Deree και του Sunderland University. Το υπουρ­γείο Παι­δείας, με νομο­θε­τική διάταξη που κατέ­θεσε στη Βουλή, δίνει τη δυνα­τό­τητα στα 8 ιδρύ­ματα των οποίων τα προ­γράμ­ματα σπουδών δεν εγκρί­θη­καν από την ΕΘΑΑΕ στην πρώτη δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης να υπο­βά­λουν εκ νέου τους εμπλου­τι­σμέ­νους φακέ­λους τους. Για την υποβολή αίτησης επα­να­ξιο­λό­γη­σης, προ­ϋ­πό­θεση απο­τε­λεί η παραί­τηση από την άσκηση ένδικων βοη­θη­μά­των κατά της αρχικής αρνη­τι­κής γνω­μο­δό­τη­σης της ΕΘΑΕΕ. Με τις ρυθ­μί­σεις αυτές αντι­με­τω­πί­ζο­νται, μεταξύ άλλων, ζητή­ματα που αφορούν τη διεύ­ρυνση της δυνα­τό­τη­τας λει­τουρ­γίας παραρ­τή­μα­τος με μόνο μία Σχολή και του­λά­χι­στον ένα πρό­γραμμα σπουδών, υπό συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Σύμφωνα με τη διάταξη, ο φάκελος για την έκδοση άδειας εγκα­τά­στα­σης και λει­τουρ­γίας παραρ­τή­μα­τος Νομικών Προ­σώ­πων Πανε­πι­στη­μια­κής Εκπαί­δευ­σης μπορεί πλέον να επα­να­ξιο­λο­γεί­ται μία φορά, μετά την κοι­νο­ποί­ηση στο αιτούν μητρικό ίδρυμα αρνη­τι­κής γνω­μο­δό­τη­σης της Εθνικής Αρχής Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης. Η επα­να­ξιο­λό­γηση μπορεί να ζητεί­ται χωρίς την εκ νέου κατά­θεση εγγυ­η­τι­κής επι­στο­λής ή παρα­βό­λου.

Τα τέσσερα πανε­πι­στή­μια που έλαβαν αδειο­δό­τηση από την ΕΘΑΑΕ και ήδη λει­τουρ­γούν είναι το Anatolia University στη Θεσ­σα­λο­νίκη, το Πανε­πι­στή­μιο Λευ­κω­σίας στην Αθήνα, το University of Keele στην Αθήνα σε συνερ­γα­σία με το Μητρο­πο­λι­τικό Κολ­λέ­γιο και το University of York, που συνερ­γά­ζε­ται με το City στη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Πηγή: parapolitika.gr