Σε ισχύ από σήμερα το νέο πειθαρχικό δίκαιο για τους δημοσίους υπαλλήλους

Η νέα χρο­νιά φέρ­νει στο Δη­μό­σιο ένα ανα­μορ­φω­μέ­νο αλλά και αυ­στη­ρό­τε­ρο πει­θαρ­χι­κό «κα­θε­στώς». Από σή­με­ρα, 1η Ια­νουα­ρί­ου 2026 τί­θε­ται σε ισχύ το νέο πει­θαρ­χι­κό δί­καιο που αλ­λά­ζει ρι­ζι­κά το πλαί­σιο ευ­θυ­νών και κυ­ρώ­σε­ων για τους δη­μο­σί­ους υπαλ­λή­λους. Ο ν. 5225/25 επα­να­χα­ράσ­σει τα όρια της υπη­ρε­σια­κής ευ­θύ­νης, προ­βλέ­πο­ντας αυ­στη­ρο­ποί­η­ση των ποι­νών και διεύ­ρυν­ση των πει­θαρ­χι­κών πα­ρα­πτω­μά­των και των πε­ρι­πτώ­σε­ων από­λυ­σης υπαλ­λή­λου.

Στον κα­τά­λο­γο των πει­θαρ­χι­κών πα­ρα­πτω­μά­των προ­στί­θε­νται νέα, ενώ κω­δι­κο­ποιού­νται άλλα πα­ρα­πτώ­μα­τα προ­βλε­πό­με­να από ει­δι­κούς νό­μους. Εν­δει­κτι­κά στα πει­θαρ­χι­κά πα­ρα­πτώ­μα­τα προ­στί­θε­νται η πα­ρά­λει­ψη δή­λω­σης κω­λύ­μα­τος συμ­φέ­ρο­ντος, η εκ­δή­λω­ση κάθε μορ­φής βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης στην ερ­γα­σία, η πα­ρά­λει­ψη ή κα­θυ­στέ­ρη­ση έκ­δο­σης δια­πι­στω­τι­κής πρά­ξης έκ­πτω­σης από την υπη­ρε­σία και η συμ­με­το­χή σε εται­ρεί­ες ή η άσκη­ση έργων ασυμ­βί­βα­στων με την ιδιό­τη­τα του δη­μο­σί­ου υπαλ­λή­λου.

Ως δια­κρι­τό πει­θαρ­χι­κό πα­ρά­πτω­μα λο­γί­ζε­ται πλέον η άρ­νη­ση υπαλ­λή­λου να λάβει μέρος στη δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης είτε ως αξιο­λο­γη­τής είτε ως αξιο­λο­γού­με­νος. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή τι­μω­ρεί­ται με πρό­στι­μο ίσο με τις απο­δο­χές δύο μηνών, αλλά η άρ­νη­ση στην αξιο­λό­γη­ση για δύο συ­νε­χό­με­νες αξιο­λο­γι­κές πε­ριό­δους τι­μω­ρεί­ται με ορι­στι­κή παύση από τα κα­θή­κο­ντά του.

Οι δια­τά­ξεις του νέου πει­θαρ­χι­κού, που ει­σή­γα­γαν ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Θο­δω­ρής Λι­βά­νιος και η υφυ­πουρ­γός Βιβή Χα­ρα­λα­μπο­γιάν­νη αφο­ρούν στους υπαλ­λή­λους του Δη­μο­σί­ου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθ­μού, καθώς και των νο­μι­κών προ­σώ­πων δη­μο­σί­ου δι­καί­ου (ΝΠΔΔ).

Για τους δη­μο­τι­κούς υπαλ­λή­λους, ει­δι­κά πει­θαρ­χι­κά πα­ρα­πτώ­μα­τα, απο­τε­λούν η άρ­νη­σή τους να φέ­ρουν τα μέσα ατο­μι­κής προ­στα­σί­ας (γά­ντια, κράνη, μά­σκες, κ.λπ.) που τους χο­ρη­γεί η υπη­ρε­σία κατά τον χρόνο της ερ­γα­σί­ας τους και η μη προ­σέ­λευ­σή τους στον προ­λη­πτι­κό ια­τρι­κό έλεγ­χο. Σο­βα­ρή πα­ρά­βα­ση κα­θή­κο­ντος για το αρ­μό­διο όρ­γα­νο διοί­κη­σης του δήμου συ­νι­στά η μη πα­ρο­χή των μέσων ατο­μι­κής προ­στα­σί­ας στους δι­καιού­χους υπαλ­λή­λους.

Για το έν­στο­λο προ­σω­πι­κό της δη­μο­τι­κής αστυ­νο­μί­ας, ει­δι­κό πει­θαρ­χι­κό πα­ρά­πτω­μα συ­νι­στά η άρ­νη­σή του να φέρει τη στολή και το δια­κρι­τι­κό σήμα που του χο­ρη­γεί η υπη­ρε­σία κατά τον χρόνο της ερ­γα­σί­ας του.

Στις ήδη προ­βλε­πό­με­νες πει­θαρ­χι­κές ποι­νές προ­στί­θε­νται τρεις νέες: η στέ­ρη­ση του δι­καιώ­μα­τος χο­ρή­γη­σης μι­σθο­λο­γι­κού κλι­μα­κί­ου από ένα έως πέντε έτη, η αφαί­ρε­ση έως τεσ­σά­ρων μι­σθο­λο­γι­κών κλι­μα­κί­ων και η απα­γό­ρευ­ση άσκη­σης κα­θη­κό­ντων προϊ­στα­μέ­νου κατ’ ανα­πλή­ρω­ση ή με ει­δι­κές δια­τά­ξεις για διά­στη­μα από ένα έως πέντε έτη.

Έτσι, οι πει­θαρ­χι­κές ποι­νές που επι­βάλ­λο­νται στους υπαλ­λή­λους (σε αξιο­λο­γι­κή σειρά κατ’ αύ­ξου­σα βα­ρύ­τη­τα) είναι οι εξής:

α) η έγ­γρα­φη επί­πλη­ξη,

β) το πρό­στι­μο έως τις απο­δο­χές 12 μηνών,

γ) η στέ­ρη­ση του δι­καιώ­μα­τος χο­ρή­γη­σης μι­σθο­λο­γι­κού κλι­μα­κί­ου από ένα έως πέντε έτη,

δ) η αφαί­ρε­ση έως τεσ­σά­ρων μι­σθο­λο­γι­κών κλι­μα­κί­ων,

ε) η στέ­ρη­ση του δι­καιώ­μα­τος για προ­α­γω­γή από ένα έως πέντε έτη,

στ) η στέ­ρη­ση του δι­καιώ­μα­τος συμ­με­το­χής σε δια­δι­κα­σία επι­λο­γής προϊ­στα­μέ­νου από ένα έως πέντε έτη,

ζ) η αφαί­ρε­ση της άσκη­σης των κα­θη­κό­ντων προϊ­στα­μέ­νου για τη θη­τεία ή το υπό­λοι­πό της και η απα­γό­ρευ­ση άσκη­σης κα­θη­κό­ντων προϊ­στα­μέ­νου από ένα έως πέντε έτη,

η) ο υπο­βι­βα­σμός έως δύο βαθ­μούς,

θ) η προ­σω­ρι­νή παύση από τρεις έως 12 μήνες με πλήρη στέ­ρη­ση των απο­δο­χών και

ι) η ορι­στι­κή παύση.

Με τον ίδιο νόμο αυ­ξά­νε­ται σε κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις το ανώ­τα­το όριο ποι­νής που μπο­ρούν να επι­βάλ­λουν οι πει­θαρ­χι­κώς προϊ­στά­με­νοι. Για πα­ρά­δειγ­μα το όριο προ­στί­μου απο­δο­χών που μπο­ρεί να επι­βά­λει ο υπουρ­γός ως πει­θαρ­χι­κό όρ­γα­νο αυ­ξά­νε­ται από τρεις σε πέντε μήνες πρό­στι­μο απο­δο­χών.

Για πρώτη φορά ει­σά­γε­ται στο πει­θαρ­χι­κό δί­καιο του Δη­μο­σί­ου η λε­γό­με­νη «πει­θαρ­χι­κή συν­διαλ­λα­γή» που μπο­ρεί να ζη­τή­σει ο ελεγ­χό­με­νος υπάλ­λη­λος για να τύχει, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ευ­νοϊ­κό­τε­ρη ποινή. Η δυ­να­τό­τη­τα αυτή μπο­ρεί να αξιο­ποι­η­θεί σε πε­ρι­πτώ­σεις πει­θαρ­χι­κών πα­ρα­πτω­μά­των, τα οποία δεν επι­σύ­ρουν την ποινή της ορι­στι­κής παύ­σης και δεν έχει προ­κλη­θεί οι­κο­νο­μι­κή ζημιά είτε η προ­κλη­θεί­σα ζημία έχει απο­κα­τα­στα­θεί πλή­ρως από τον υπάλ­λη­λο.

Οι υπο­θέ­σεις μέχρι τα τέλη του 2025, πα­ρα­πέ­μπο­νται στα υφι­στά­με­να συλ­λο­γι­κά πει­θαρ­χι­κά όρ­γα­να, ωστό­σο από το νέο έτος ανα­λαμ­βά­νει το Πει­θαρ­χι­κό Συμ­βού­λιο Αν­θρώ­πι­νου Δυ­να­μι­κού Δη­μό­σιου Τομέα. Το νέο πει­θαρ­χι­κό όρ­γα­νο θα απο­τε­λεί­ται από 60 δι­κα­στές μέλη του Νο­μι­κού Συμ­βου­λί­ου του Κρά­τους και θα λει­τουρ­γεί σε κλι­μά­κια τρι­με­λούς και πε­ντα­με­λούς σύν­θε­σης, ανά­λο­γα με τη βα­ρύ­τη­τα της εξε­τα­ζό­με­νης πει­θαρ­χι­κής υπό­θε­σης. Ει­δι­κό Πε­ντα­με­λές Κλι­μά­κιο θα εξε­τά­ζει εξαι­ρε­τι­κά σο­βα­ρές υπο­θέ­σεις που προ­κα­λούν το δη­μό­σιο αί­σθη­μα.

Με το νέο σύ­στη­μα η πει­θαρ­χι­κή Δι­καιο­σύ­νη στο Δη­μό­σιο απο­κτά πλέον τυ­πο­ποι­η­μέ­νη μορφή, τί­θε­νται δι­κλεί­δες ασφα­λεί­ας ως προς τη δια­φά­νεια και την αντι­κει­με­νι­κό­τη­τα της δια­δι­κα­σί­ας, ενώ υπάρ­χουν προ­βλέ­ψεις που οδη­γούν στην επι­τά­χυν­ση έκ­δο­σης των απο­φά­σε­ων, οι οποί­ες με την προη­γού­με­νη δια­δι­κα­σία κα­θυ­στε­ρούν ακόμα και πέντε έτη.

Σύμ­φω­να με τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία που τηρεί η Εθνι­κή Αρχή Δια­φά­νειας, 3.360 ένορ­κες διοι­κη­τι­κές εξε­τά­σεις εκ­κρε­μούν, εκ των οποί­ων οι 77 είναι από το 2021, ενώ ο αριθ­μός των υπαλ­λή­λων με εκ­κρε­μείς πει­θαρ­χι­κές υπο­θέ­σεις υπερ­βαί­νει τις 5.900. Τα πρω­το­βάθ­μια πει­θαρ­χι­κά συμ­βού­λια όπως και το δευ­τε­ρο­βάθ­μιο κα­ταρ­γού­νται από τις αρχές του 2027 και υπο­χρε­ού­νται να ολο­κλη­ρώ­σουν το αρ­γό­τε­ρο έως τα τέλη του 2026 την εξέ­τα­ση των υπο­θέ­σε­ων που εκ­κρε­μούν σε αυτά μέχρι τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2025.

Πηγή: insider.gr