Νέα Αγορά: Από την εξέταση της αποζημίωσης του αναδόχου στη συζήτηση για προϋπολογισμό που δεν φτάνει ούτε για βάψιμο

• Η απόφαση για επι­τροπή εκτί­μη­σης θετικών ζημιών έγινε αφε­τη­ρία πολι­τι­κής σύγκρου­σης, με τη δημο­τική αρχή να προ­ε­τοι­μά­ζει το πλαίσιο των περιο­ρι­σμέ­νων δυνα­το­τή­των του έργου και την έκπτωση του ανα­δό­χου να μένει εκτός κάδρου

Η χθεσινή συνε­δρί­αση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής Ρόδου, αντί να μείνει στο τυπικό και κατά βάση υπη­ρε­σιακό σκέλος μιας προ­βλε­πό­με­νης από τον νόμο δια­δι­κα­σίας, εξε­λί­χθηκε σε μια πολι­τικά φορ­τι­σμένη συζή­τηση που άγγιξε τον ίδιο τον πυρήνα του έργου της Νέας Αγοράς. Αφορμή ήταν η εισή­γηση για τη συγκρό­τηση επι­τρο­πής που θα εξε­τά­σει αίτημα απο­ζη­μί­ω­σης λόγω θετικών ζημιών από τον ανάδοχο, όμως η ουσία μετα­το­πί­στηκε γρήγορα στο τι πραγ­μα­τικά προ­βλέ­πει η μελέτη, αν ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός επαρκεί για τις εργα­σίες που απαιτεί ένα μνημείο σχεδόν 100 ετών και ποιο αφήγημα δια­μορ­φώ­νε­ται ήδη για το αύριο, πριν καν ξεκι­νή­σει ουσια­στικά το εργο­τά­ξιο.

Το απο­τέ­λε­σμα της ψηφο­φο­ρίας ήταν ομόφωνο. Η συζή­τηση όμως άφησε πίσω της κάτι πολύ πιο βαρύ από μια τυπική απόφαση συγκρό­τη­σης επι­τρο­πής. Άφησε ένα καθαρό πολι­τικό μήνυμα ότι η υπόθεση της Νέας Αγοράς δεν κινεί­ται πια μόνο στη γραμμή της απο­ζη­μί­ω­σης του ανα­δό­χου και της ματαί­ω­σης διά­λυ­σης της σύμ­βα­σης, αλλά και στη γραμμή της προ­ε­τοι­μα­σίας της κοι­νω­νίας για ένα έργο που, όπως ειπώ­θηκε, δεν είναι σαφές τι ακριβώς θα περι­λαμ­βά­νει και αν τα χρήματα φτάνουν για να γίνει όπως πρέπει.

Η απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής και το επίσημο αντι­κεί­μενο της συζή­τη­σης

Το θέμα που ήρθε στο τραπέζι ήταν δια­τυ­πω­μένο με σαφή­νεια και έφερε και τον υπη­ρε­σιακό χαρα­κτήρα της δια­δι­κα­σίας, αφού αφο­ρούσε στη «Συγκρό­τηση επι­τρο­πής για την εξέταση της από 12/12/2025 και υπ’ αριθ. πρωτ. 90502/12-12-2025 αίτησης της εται­ρείας ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. για την κατα­βολή απο­ζη­μί­ω­σης λόγω θετικών ζημιών (άρθρο 162 παρ. 2 του ν. 4412/2016) -Εισήγηση με α/α 45715/16-12-2025 Διεύ­θυν­σης Μεσαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μείων».

Ειση­γού­με­νος το θέμα, ο αντι­δή­μαρ­χος Μεσαιω­νι­κής Πόλης και Μνη­μείων κ. Κώστας Χαλκιάς στάθηκε εξαρχής ακόμη και στη σωστή δια­τύ­πωση της επι­κε­φα­λί­δας, ζητώ­ντας να απο­τυ­πω­θεί καθαρά ο σκοπός, δηλαδή ο «Ορισμός Επι­τρο­πής εκτί­μη­σης του κόστους των θετικών ζημιών του ανα­δό­χου του έργου Απο­κα­τά­σταση και Ανα­βάθ­μιση λει­τουρ­γίας Νέας Αγοράς».

Η δια­δι­κα­σία, όπως ανα­δεί­χθηκε και στη δημόσια συζή­τηση των ημερών, δεν είναι ένα απλό διοι­κη­τικό κουτάκι. Είναι ο μηχα­νι­σμός με τον οποίο η προϊ­στα­μένη αρχή καλεί­ται να ερευ­νή­σει το βάσιμο των απαι­τή­σεων και να απο­τι­μή­σει το ύψος των θετικών ζημιών που επι­κα­λεί­ται ο ανά­δο­χος, σε μια περίοδο όπου το έργο έχει βρεθεί να συζητά ταυ­τό­χρονα την απο­ζη­μί­ωση, τη ματαί­ωση της διά­λυ­σης και την εκκί­νηση των εργα­σιών.

Στην καρδιά της τοπο­θέ­τη­σης του αντι­δη­μάρ­χου μπήκε η αιτιο­λό­γηση των καθυ­στε­ρή­σεων, μετά από ερώτηση του κ. Δημήτρη Ζανετ­τούλλη, με τον κ. Χαλκιά να λέει: «Η εται­ρεία έκανε δήλωση διά­λυ­σης για την οποία υπήρχε αρνη­τική απά­ντηση από την Διεύ­θυνση Μεσαιω­νι­κής Πόλης. Εμείς έχουμε πει εδώ μέσα ότι στη­ρί­ζουμε τις θέσεις και απόψεις της υπη­ρε­σίας, σε σχέση με αυτά τα ζητή­ματα. Ωστόσο, η εται­ρεία υπέβαλε ένα αίτημα με το οποίο ζητάει την ματαί­ωση της διά­λυ­σης, το οποίο συνο­δεύ­ε­ται από μία αξίωση απο­ζη­μί­ω­σης για το χρονικό διά­στημα που καθυ­στέ­ρησε να υλο­ποι­η­θεί το έργο -200 ημερών, όπου ήταν ανέ­φι­κτη η πρόοδος του έργου, λόγω του ό,τι η απόφαση που ελήφθη για την εκτέ­λεση των εργα­σιών, όπου με βάση τις εκτι­μή­σεις που είχαν γίνει από τους μελε­τη­τές του έργου, να γίνουν εργα­σίες με τα κατα­στή­ματα ανοιχτά».

Η συζή­τηση που ξέφυγε από την απο­ζη­μί­ωση και πήγε στη μελέτη και στα χρήματα

Το σημείο καμπής ήρθε όταν η κου­βέ­ντα, αντί να μείνει στη δια­δι­κα­σία της επι­τρο­πής και στο αντι­κεί­μενο της εκτί­μη­σης κόστους, μετα­κι­νή­θηκε στην ίδια τη μελέτη του έργου και στο κατά πόσο αυτή απαντά στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες του μνη­μείου.

Για το θέμα τοπο­θε­τή­θηκε και ο δήμαρ­χος Ρόδου, κ. Αλέ­ξαν­δρος Κολιά­δης, ανοί­γο­ντας ένα πεδίο ερω­τη­μά­των που προ­φα­νώς ξεπερνά το στενό πλαίσιο της απο­ζη­μί­ω­σης, διε­ρω­τώ­με­νος εάν «στην μελέτη προ­βλέ­πο­νται καμι­νά­δες ή ρολά». Στην απά­ντηση που κατα­γρά­φηκε, ειπώ­θηκε ότι «η μελέτη δεν προ­βλέ­πει “καμι­νά­δες” ή “ρολά” και η συνεν­νό­ηση θα γίνει με την εφορία νεω­τέ­ρων μνη­μείων». Στο ίδιο σημείο επι­ση­μάν­θηκε πως «η μελέτη προ­βλέ­πει την τοπο­θέ­τηση κλι­μα­τι­στι­κών για τα κατα­στή­ματα… όπως και τον ορι­στικό φωτισμό, το βάψιμο κ.ο.κ.».

Αυτό ακριβώς το πέρασμα, από τις τεχνι­κές λεπτο­μέ­ρειες που προ­βλέ­πο­νται έως τις λεπτο­μέ­ρειες που δεν προ­βλέ­πο­νται, ήταν που άνοιξε το πεδίο για το νέο αφήγημα που φάνηκε να χτί­ζε­ται μέσα στη συνε­δρί­αση. Ο δήμαρ­χος άφησε υπο­νο­ού­μενα ότι η μελέτη είναι ελλιπής, λέγο­ντας αυτού­σια: «Θέλω να ενη­με­ρώσω τον κόσμο και τους κατα­στη­μα­τάρ­χες για το τι θα γίνει στην Νέα Αγορά. Βάσει της μελέτης που υπάρχει με τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό κ.λπ. δεν προ­βλέ­πο­νται όλες οι εργα­σίες που πρέπει να γίνουν».

Η συγκε­κρι­μένη απο­στροφή δεν λει­τούρ­γησε ως απλή παρα­τή­ρηση. Λει­τούρ­γησε ως δημόσια προει­δο­ποί­ηση, προς την κοι­νω­νία και προς τους επαγ­γελ­μα­τίες, ότι ακόμη και όσα θεω­ρού­νται αυτο­νό­ητα σε ένα μνημείο τέτοιας ηλικίας, μπορεί να μπαί­νουν στο τραπέζι ως ζήτημα προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και ελλεί­ψεων. Όταν σε μια συζή­τηση ακού­γε­ται ότι η μελέτη προ­βλέ­πει πράγ­ματα όπως ορι­στι­κός φωτι­σμός και βάψιμο και ταυ­τό­χρονα δια­τυ­πώ­νε­ται ότι δεν προ­βλέ­πο­νται όλες οι εργα­σίες που πρέπει να γίνουν, το υπο­νο­ού­μενο είναι σαφές: ανοίγει ο δρόμος για μια απο­κα­τά­σταση πολλών ταχυ­τή­των, με όρια που θα τα καθο­ρί­σει το ταμείο και όχι η πραγ­μα­τική ανάγκη του μνη­μείου.

Ασάφεια χρο­νο­δια­γράμ­μα­τος και μετα­κύ­λιση υπο­χρε­ώ­σεων, οι αιχμές μέσα στη συνε­δρί­αση

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αντι­δή­μαρ­χος κ. Χαλκιάς έκανε παρέμ­βαση που έδειξε ότι η συζή­τηση ακου­μπούσε και το ποιος πλη­ρώ­νει τι και ποιος θα ανα­λά­βει τι, πέρα από τη σύμβαση. Διευ­κρί­νισε ότι οι κατα­στη­μα­τάρ­χες «θα επω­μι­στούν κάποιες υπο­χρε­ώ­σεις για τον εσω­τε­ρικό χώρο των κατα­στη­μά­των τους, αλλά όχι για τις εξω­τε­ρι­κές επι­φά­νειες» και πρό­σθεσε: «Εδώ, δια­πι­στώ­νουμε μια λαν­θα­σμένη εκτί­μηση από την πλευρά των μελε­τη­τών. Υπάρ­χουν αρκετά ζητή­ματα στην μελέτη…».

Και κάπου εκεί, η συζή­τηση πήρε και δεύτερη πολι­τική φόρτιση. Όχι μόνο τι προ­βλέ­πε­ται και τι δεν προ­βλέ­πε­ται, αλλά και αν υπάρχει σαφή­νεια για το πότε και πώς. Ο δήμαρ­χος το είπε αυτού­σιο, σε μια φράση που ακού­στηκε σαν συνο­λική διά­γνωση της κατά­στα­σης: «Για τη Νέα Αγορά, αυτή τη στιγμή πρέπει να κατα­νο­ή­σει ο κόσμος, τι έργο θα γίνει. Δε νομίζω ότι είναι πολύ ξεκά­θαρο. Υπάρχει ασάφεια για το χρο­νο­διά­γραμμα. Σε αυτό το μνημείο πρέπει να γίνουν σοβαρές εργα­σίες. Είναι σχεδόν 100 ετών… και δεν έχουν γίνει σοβαρές παρεμ­βά­σεις».

Η ουσία εδώ είναι διπλή. Από τη μία, η πολι­τική ηγεσία εμφα­νί­ζε­ται να υιο­θε­τεί την ανάγκη ενη­μέ­ρω­σης και πίεσης προς ένα απο­τέ­λε­σμα. Από την άλλη, η ίδια η δια­τύ­πωση περί ασά­φειας και ελλεί­ψεων, πριν ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία απο­ζη­μί­ω­σης και ενώ το έργο ακόμη παλεύει να ξεκι­νή­σει, λει­τουρ­γεί σαν προ­ε­τοι­μα­σία για το ενδε­χό­μενο νέων καθυ­στε­ρή­σεων, νέων συμπλη­ρω­μα­τι­κών εργα­σιών και νέων συγκρού­σεων γύρω από το κόστος.

Η ματαί­ωση διά­λυ­σης και το μήνυμα ότι ο Δήμος θέλει να τελειώ­σει το έργο

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η δημο­τική αρχή θέλησε να εκπέμ­ψει και καθαρό σήμα για το τι επι­διώ­κει θεσμικά. Η τοπο­θέ­τηση που κατα­γρά­φηκε ήταν σαφής: «Μας ενδια­φέ­ρει να ματαιώ­σουμε την διάλυση, να κατα­βλη­θεί η απο­ζη­μί­ωση και να συνε­χι­στούν οι εργα­σίες. Η εκκέ­νωση, που ήταν το δύσκολο κομμάτι, ολο­κλη­ρώ­θηκε. Όσα έργα έχουν προ­βλή­ματα, γνω­ρί­ζουμε ότι καθυ­στε­ρούν πολύ στην εκτέ­λεσή τους. Πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε γρήγορα και με ασφά­λεια».

Παράλ­ληλα, στην ίδια συζή­τηση περι­γρά­φηκε ως δεδο­μένο ότι για να εκτε­λε­στούν εργα­σίες «το μνημείο πρέπει να είναι κλειστό» και ότι «το δύσκολο κομμάτι, ολο­κλη­ρώ­θηκε. Μόνο ένας μισθω­τής παρα­μέ­νει μέσα, αλλά αυτό θα γίνει μέχρι το τέλος της εβδο­μά­δας».

Το πολι­τικό συμπέ­ρα­σμα είναι ότι η δημο­τική αρχή θέλει να δείξει πως προχωρά με το γράμμα του νόμου, συγκρο­τεί επι­τροπή όπως προ­βλέ­πε­ται, θέλει να πλη­ρώ­σει ό,τι κριθεί ότι πρέπει να πλη­ρω­θεί και να πάει το έργο παρα­κάτω, χωρίς δικα­στι­κές περι­πέ­τειες. Το ταυ­τό­χρονο μήνυμα όμως, περί ελλι­πούς μελέτης και προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που δεν καλύ­πτει όλες τις ανάγκες, δημιουρ­γεί μια δεύτερη ανά­γνωση: ακόμη και αν λυθεί το ζήτημα της απο­ζη­μί­ω­σης, ανοίγει το ζήτημα της επάρ­κειας του έργου ως έργου απο­κα­τά­στα­σης μνη­μείου.

Η μεγάλη σιωπή για την έκπτωση 31,7% και γιατί έχει σημασία τώρα

Εδώ βρί­σκε­ται ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία που ανέ­δειξε η χθεσινή εικόνα, όχι από αυτά που ειπώ­θη­καν, αλλά από αυτά που δεν ειπώ­θη­καν. Την ώρα που μέσα στη συνε­δρί­αση έμπαινε στο τραπέζι το αφήγημα περί προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που δεν καλύ­πτει «όλες τις εργα­σίες που πρέπει να γίνει» , δεν ακού­στηκε καμία αναφορά στο πόσο επι­θε­τικά χαμηλή ήταν η οικο­νο­μική προ­σφορά με την οποία κερ­δή­θηκε ο δια­γω­νι­σμός, στοι­χείο που είναι απο­λύ­τως καθο­ρι­στικό όταν συζητάς αν «φτάνουν τα χρήματα» για να γίνει σωστά ένα μνημείο.

Σύμφωνα με το δημο­σιευ­μένο στοι­χείο του δια­γω­νι­σμού, η εται­ρεία ΣΤΗΡΙΞΙΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είχε προ­σφέ­ρει έκπτωση ύψους 31,7% στο έργο, ενώ οι επό­με­νες προ­σφο­ρές κινού­νταν σε αισθητά χαμη­λό­τερα ποσοστά. Αυτό δεν είναι μια λεπτο­μέ­ρεια του παρελ­θό­ντος. Είναι κρίσιμο κλειδί για το παρόν. Διότι όταν η δημόσια συζή­τηση μετα­κι­νεί­ται από την απο­ζη­μί­ωση προς την επάρ­κεια του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, η κοι­νω­νία δικαιού­ται να ακούσει όλη την εικόνα. Αν η αρχική σύμβαση “κάθισε” πάνω σε μια πολύ μεγάλη έκπτωση, τότε το ερώτημα για το τι τελικά περι­λαμ­βά­νει η μελέτη και τι τελικά πλη­ρώ­νε­ται, γίνεται ακόμη πιο πιε­στικό. Και κυρίως, γίνεται πολι­τικά επίμαχο το ποιος σήμερα χτίζει το αφήγημα της ανε­πάρ­κειας του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, όταν στην αρχή υπήρξε μια προ­σφορά που έριξε δρα­στικά την τιμή.

Το διοι­κη­τικό υπό­βα­θρο που εξηγεί γιατί η επι­τροπή θετικών ζημιών είναι κομβικό σημείο

Η χθεσινή απόφαση της Δημο­τι­κής Επι­τρο­πής δεν έπεσε από τον ουρανό. Η συγκυ­ρία, όπως έχει ήδη κατα­γρα­φεί, δείχνει ότι παράλ­ληλα με τη δια­δι­κα­σία απο­ζη­μί­ω­σης υπάρχει και μια σκληρή διοι­κη­τική δια­δρομή γύρω από τις αιτή­σεις διά­λυ­σης.

Σε δημο­σιευ­μένη απο­τύ­πωση του χρο­νο­λο­γίου, ανα­φέ­ρε­ται ότι η σύμβαση του έργου ξεκινά από τις 12 Ιουνίου 2024, ακο­λου­θούν δηλώ­σεις δια­κο­πής, ενστά­σεις και αιτή­σεις διά­λυ­σης και φτά­νουμε στον Δεκέμ­βριο 2025, όπου στις 10 Δεκεμ­βρίου υπάρχει πρό­σκληση προς τον ανάδοχο για υποβολή κόστους θετικών ζημιών και στις 12 Δεκεμ­βρίου η υποβολή της εκτί­μη­σης, κάτι που οδηγεί στη συζή­τηση για συγκρό­τηση επι­τρο­πής.

Παράλ­ληλα, έχει κατα­γρα­φεί και το πρό­σφατο διοι­κη­τικό επει­σό­διο που σκλή­ρυνε το κλίμα, με υπη­ρε­σιακή απόφαση με Αρ. Πρ. 62768 και ημε­ρο­μη­νία 15 Δεκεμ­βρίου 2025, η οποία απορ­ρί­πτει την νέα αίτηση διά­λυ­σης, επι­κα­λού­μενη το άρθρο 152 και το άρθρο 161 του Ν. 4412 και παρα­πέ­μπο­ντας σε απόφαση της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Αιγαίου της 24ης Νοεμ­βρίου 2025.

Με άλλα λόγια, ο Δήμος εμφα­νί­ζε­ται να “σφίγγει” στο θέμα της διά­λυ­σης, αλλά ταυ­τό­χρονα να ανοίγει τον θεσμικό δρόμο για να κριθεί το κόστος των θετικών ζημιών. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη χθεσινή συνε­δρί­αση και την ομόφωνη απόφαση κάτι πολύ περισ­σό­τερο από μια τυπική κίνηση. Είναι το σημείο όπου η αντι­πα­ρά­θεση πατάει πλέον σε χρήματα, σε απο­ζη­μιώ­σεις, σε ελλεί­ψεις μελέτης και σε προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς που, όπως αφέθηκε να εννοη­θεί, δεν αρκούν για να κλεί­σουν όλες οι ανάγκες.

Η τελική απόφαση και τα πρόσωπα της επι­τρο­πής

Η Δημο­τική Επι­τροπή ενέ­κρινε τελικά ομο­φώ­νως το θέμα και προ­χώ­ρησε στον ορισμό των μελών, κάτι που δίνει θεσμική συνέ­χεια στη δια­δι­κα­σία εκτί­μη­σης. Όπως κατα­γρά­φηκε, «ορί­στη­καν ως τα τακτικά μέλη: Φεϊ­ζί­δης Παντε­λε­ή­μων, Χατζη­νι­κό­λας Αντώ­νιος και Μετα­ξω­τός Νικό­λαος. Και ως ανα­πλη­ρω­μα­τικό μέλος: Ράμος Βασί­λειος».

Η ουσία τώρα μετα­φέ­ρε­ται στο έργο της επι­τρο­πής, δηλαδή στο αν οι αξιώ­σεις θετικών ζημιών που κατα­τέ­θη­καν είναι βάσιμες, πώς τεκ­μη­ριώ­νο­νται και ποιο ποσό θα προ­κύ­ψει ως εκτί­μηση. Και εκεί θα κριθεί όχι μόνο το οικο­νο­μικό σκέλος της απο­ζη­μί­ω­σης, αλλά και το αν η πολι­τική γραμμή του “προ­χω­ράμε γρήγορα” μπορεί να σταθεί πάνω σε αριθ­μούς που αντέχει ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός.