Μπόνους δόμησης: Νέα προσφυγή στο ΣτΕ ετοιμάζουν οι δήμοι

Νέα προ­σφυγή στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) ετοι­μά­ζουν, αμέσως μετά τις γιορτές, του­λά­χι­στον πέντε δήμαρ­χοι της Αττικής, επι­διώ­κο­ντας την ακύρωση του περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δυ­νά­μου το οποίο καλού­νται να κατα­βά­λουν ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σουν τα «μπόνους δόμησης» του Νέου Οικο­δο­μι­κού Κανο­νι­σμού (ΝΟΚ).

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το νέο περι­βαλ­λο­ντικό τέλος αφορά οικο­δο­μι­κές άδειες που έχουν ακυ­ρω­θεί με δικα­στική απόφαση ή έχουν προ­σβλη­θεί στα δικα­στή­ρια. Οι ιδιο­κτή­τες οφεί­λουν να κατα­βά­λουν ποσό ίσο με το 8% της αξίας των πρό­σθε­των τετρα­γω­νι­κών μέτρων —ή έως και 15% εφόσον έχουν αιτηθεί ένταξη σε χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία— για να δια­τη­ρή­σουν τα επι­πλέον τετρα­γω­νικά που προ­βλέ­πο­νταν στις οικο­δο­μι­κές άδειες που είχαν εκδοθεί βάσει των ευερ­γε­τη­μά­των του ΝΟΚ.

Ποιοι δήμοι συμ­με­τέ­χουν στην προ­σφυγή

Όπως ανα­φέ­ρει στον «Οικο­νο­μικό Ταχυ­δρόμο» ο δήμαρ­χος Βάρης Βούλας Βου­λιαγ­μέ­νης και α’ αντι­πρό­ε­δρος της Κεντρι­κής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), κ. Γρη­γό­ρης Κων­στα­ντέλ­λος, στην προ­σφυγή στο ΣτΕ έχουν, προς το παρόν, συμ­φω­νή­σει να συμ­με­τά­σχουν τέσ­σε­ρις ακόμη δήμαρ­χοι —του Αλίμου, της Κηφι­σιάς, του Αμα­ρου­σίου και του δήμου Φιλο­θέης – Ψυχικού— ενώ εξε­τά­ζε­ται και η συμ­με­τοχή της ΚΕΔΕ.

Παράλ­ληλα, εννέα ακόμη δήμοι παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις πριν λάβουν τις τελικές τους απο­φά­σεις για συμ­με­τοχή στην κοινή προ­σφυγή. Πρό­κει­ται για τους δήμους Αγίας Παρα­σκευής, Αθη­ναίων, Βρι­λησ­σίων, Ηρα­κλείου, Λυκό­βρυ­σης – Πεύκης, Νέας Ιωνίας, Νέας Φιλα­δέλ­φειας – Νέας Χαλ­κη­δό­νας, Παπάγου – Χολαρ­γού, Πεντέ­λης και Χαλαν­δρίου.

«Δεν μπορεί να απο­τι­μά­ται η περι­βαλ­λο­ντική ζημιά»

«Παρα­κο­λου­θούμε καθη­με­ρινά τη “Διαύ­γεια” για τις σχε­τι­κές απο­φά­σεις υπο­λο­γι­σμού του περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δυ­νά­μου σε κτίρια κρί­σι­μων περιο­χών των ενδια­φε­ρό­με­νων δήμων. Μόλις δημο­σιευ­θεί η πρώτη διοι­κη­τική απόφαση, θα προ­σφύ­γουμε», τονίζει ο κ. Κων­στα­ντέλ­λος. Όπως εξηγεί, «δεν μπορεί η κυβέρ­νηση να τρο­πο­ποιεί, με μετα­γε­νέ­στερο νόμο, απο­φά­σεις δικα­στη­ρίων», ενώ προ­σθέ­τει ότι «η περι­βαλ­λο­ντική ζημιά σε μια περιοχή δεν μπορεί να έχει οικο­νο­μικό αντί­στοιχο, και μάλιστα τόσο ευτε­λι­στικό, της τάξης του 8% ή 15% επί της αντι­κει­με­νι­κής αξίας».

Ορατός ο κίν­δυ­νος αλλοί­ω­σης των περιο­χών

Η στάση των δημάρ­χων έγινε σαφής κατά την εκδή­λωση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις αρχές της εβδο­μά­δας για την προ­στα­σία του οικι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος απέ­να­ντι στα κίνητρα του ΝΟΚ. Εκεί, ο δήμαρ­χος Φιλο­θέης – Ψυχικού, κ. Χαρά­λα­μπος Μπο­νά­τσος, προσ­διό­ρισε χρονικά τη νέα προ­σφυγή, εκτι­μώ­ντας ότι θα κατα­τε­θεί στο ΣτΕ έως τις 10 Ιανουα­ρίου 2026. Όπως ανέφερε, οι συνέ­πειες στο οικι­στικό περι­βάλ­λον είναι ήδη σοβαρές, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι πλέον είναι ορατός ο κίν­δυ­νος πδό­μη­ση­λή­ρους αλλοί­ω­σης της φυσιο­γνω­μίας των περιο­χών.

Από την πλευρά του, ο δήμαρ­χος Αλίμου, κ. Ανδρέας Κον­δύ­λης, πήγε το ζήτημα ένα βήμα παρα­πέρα, δηλώ­νο­ντας ότι «θα εγεί­ρουμε απο­ζη­μιω­τική αγωγή κατά του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου» για τα επι­πλέον τετρα­γω­νικά που ανε­γέρ­θη­καν στην περιοχή κάνο­ντας χρήση των μπόνους δόμησης του ΝΟΚ, ώστε ο δήμος να μπο­ρέ­σει να δημιουρ­γή­σει αντί­στοι­χους ελεύ­θε­ρους χώρους και να αντι­σταθ­μί­σει την επι­βά­ρυνση.

Το «πράσινο φως» του ΣτΕ και οι εξαι­ρέ­σεις

Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι, πάντως, ότι το νέο Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα με το οποίο θεσμο­θε­τή­θηκε το περι­βαλ­λο­ντικό ισο­ζύ­γιο είχε λάβει το «πράσινο φως» από το ΣτΕ. Στο πρα­κτικό επε­ξερ­γα­σίας του (αριθμ. 135/2025) ανα­φέ­ρε­ται ότι «με τον συνταγ­μα­τικά θεμιτό μηχα­νι­σμό του περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δυ­νά­μου επι­διώ­κε­ται η προ­στα­σία των διοι­κου­μέ­νων που οικο­δό­μη­σαν ή εξέ­δω­σαν οικο­δο­μι­κές άδειες καλό­πι­στα πριν από τις 11.12.2024, υπό το ισχύον κατά τον χρόνο εκείνο θεσμικό πλαίσιο, αλλά βρέ­θη­καν εκ των υστέρων αντι­μέ­τω­ποι, μετά την ανα­τροπή του πλαι­σίου αυτού με τις απο­φά­σεις του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, με τις συνέ­πειες της ακύ­ρω­σης ή της δικα­στι­κής προ­σβο­λής των οικο­δο­μι­κών αδειών».

Ο μηχα­νι­σμός του περι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δυ­νά­μου είχε εισα­χθεί ως εργα­λείο αντι­στάθ­μι­σης της περι­βαλ­λο­ντι­κής επι­βά­ρυν­σης, προ­κει­μέ­νου να συνε­χι­στούν εργα­σίες σε έργα τα οποία ενώ είχαν εκκι­νή­σει νόμιμα οικο­δο­μι­κές εργα­σίες πριν την 11η Δεκεμ­βρίου 2024 (ημε­ρο­μη­νία που το ΣτΕ είχε δημο­σιεύ­σει την ανα­κοί­νωση περί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας των κινή­τρων δόμησης του ΝΟΚ) οι οικο­δο­μι­κές τους άδειες είχαν ακυ­ρω­θεί στα δικα­στή­ρια ή είχαν προ­σβλη­θεί δικα­στικά και έτσι δεν μπο­ρού­σαν να υπα­χθούν στις εξαι­ρέ­σεις των απο­φά­σεων της Ολο­μέ­λειας του ΣτΕ (146, 147, 148, 149/2025).

Πηγή: ot.gr