Μπόνους δόμησης και πολεοδομίες: Διπλή προσφυγή των δήμων στο ΣτΕ

Δύο δια­φο­ρε­τι­κά μέ­τω­πα, αλλά μια κοινή στρα­τη­γι­κή σύ­γκρου­σης. Ο Νέος Οι­κο­δο­μι­κός Κα­νο­νι­σμός (ΝΟΚ) και οι πο­λε­ο­δο­μί­ες φέρ­νουν δή­μους και κυ­βέρ­νη­ση αντι­μέ­τω­πους, με την αυ­το­διοί­κη­ση να μιλά για στα­δια­κή απο­δό­μη­ση των αρ­μο­διο­τή­των της στον πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό. Δεν είναι τυ­χαίο ότι ήδη πέντε δήμοι προ­σφεύ­γουν και πάλι στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας (ΣτΕ) για την ορι­στι­κή ακύ­ρω­ση της εφαρ­μο­γής των «μπό­νους» δό­μη­σης που Νέου Οι­κο­δο­μι­κού Κα­νο­νι­σμού (ΝΟΚ).   Οι προ­σφυ­γές αυτές απο­τε­λούν, σύμ­φω­να με αυ­το­διοι­κη­τι­κές πηγές, την πρώτη γραμ­μή άμυ­νας, πριν από το επό­με­νο κύμα νο­μι­κών κι­νή­σε­ων, έως τον Ιού­νιο, κατά της με­τα­φο­ράς των Υπη­ρε­σιών Δό­μη­σης στο κε­ντρι­κό κρά­τος, ήτοι στο Κτη­μα­το­λό­γιο, μια αλ­λα­γή που, όπως υπο­στη­ρί­ζουν,  αγ­γί­ζει τον σκλη­ρό πυ­ρή­να της αυ­το­διοι­κη­τι­κής αρ­μο­διό­τη­τας και της κρα­τι­κής συ­γκε­ντρο­ποί­η­σης.

Νέες προ­σφυ­γές για «μπό­νους» δό­μη­σης

Τρείς προ­σφυ­γές στο ΣτΕ, τις προη­γού­με­νες ημέ­ρες, των δήμων Αλί­μου, Φι­λο­θέ­ης – Ψυ­χι­κού και Κη­φι­σιάς,  ση­μα­το­δο­τούν την πρό­θε­σή τους να αξιο­ποι­ή­σουν όλα τα θε­σμι­κά μέσα. Τη Δευ­τέ­ρα θα κα­τα­τε­θούν άλλες δύο (συν μία) αι­τή­σεις ακυ­ρώ­σε­ως  του Δήμου Βάρης – Βού­λας – Βου­λιαγ­μέ­νης, κα­τοί­κων της ίδιας πε­ριο­χής και πι­θα­νώς και του Δήμου Αμα­ρου­σί­ου. Βα­σι­κή στό­χευ­ση είναι να ακυ­ρω­θεί ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό και να μην εφαρ­μο­στεί το νέο Προ­ε­δρι­κό Διά­ταγ­μα (ΠΔ) του Υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ) που είχε λάβει τη νο­μο­τε­χνι­κή έγκρι­ση του ΣτΕ και το οποίο «νο­μι­μο­ποιεί» – κατ΄ εξαί­ρε­ση –  οι­κο­δο­μι­κές άδειες που κά­νουν χρήση των ευ­ερ­γε­τη­μά­των του ΝΟΚ. Αφορά άδειε­ςοι οποί­ες είτε έχουν ακυ­ρω­θεί δι­κα­στι­κά είτε έχουν προ­σβλη­θεί δι­κα­στι­κά (υπάρ­χουν εκ­κρε­μείς δίκες), στην πε­ρί­πτω­ση που στο κτί­ριο είχαν ξε­κι­νή­σει ερ­γα­σί­ες ανέ­γερ­σης έως την 11η Δε­κεμ­βρί­ου 2025. Στο διά­ταγ­μα ορί­ζε­ται το ποσό του «πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού ισο­δυ­νά­μου» που πρέ­πει να κα­τα­βάλ­λε­ται για την τα­κτο­ποί­η­ση.

Η γραμ­μή άμυ­νας

Όπως ανα­φέ­ρει στον «Οι­κο­νο­μι­κό Τα­χυ­δρό­μο»  ο δή­μαρ­χος Αλί­μου κ. Αν­δρέ­ας Κον­δύ­λης «το ΠΔ κα­ταρ­γεί τη δι­κα­στι­κή μας προ­στα­σία καθώς μια πα­ρά­νο­μη άδεια μπο­ρεί να εκτε­λεί­ται κα­τα­βάλ­λο­ντας ένα ποσό στο Δη­μό­σιο». Δη­λα­δή, όπως επι­ση­μαί­νει ο κ. Κον­δύ­λης, αφή­νει απρο­στά­τευ­τους τους δή­μους που κέρ­δι­σαν την αρ­χι­κή προ­σφυ­γή κατά των κι­νή­τρων για έξτρα δό­μη­ση του ΝΟΚ. Όσον αφορά στο γε­γο­νός ότι το ΠΔ έχει ήδη ελεγ­χθεί από το ΣτΕ, ο κ. Κον­δύ­λης ανα­φέ­ρει ότι έχουν ακυ­ρω­θεί και άλλα δια­τάγ­μα­τα στο πα­ρελ­θόν. «Εί­μα­στε αι­σιό­δο­ξοι γιατί τα επι­χει­ρή­μα­τά μας είναι ισχυ­ρά. Είναι τεκ­μη­ριω­μέ­νη και βά­σι­μη η αί­τη­ση ακύ­ρω­σης. Αν δεν γίνει δεκτή θα φτά­σου­με στα ευ­ρω­παϊ­κά δι­κα­στή­ρια. Δεν μπο­ρεί όποιος πλη­ρώ­νει ένα ποσό κατ΄ εξαί­ρε­ση να νο­μι­μο­ποιεί­ται. Έτσι, φλερ­τά­ρου­με με θε­σμι­κές πα­ρε­κτρο­πές», λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Στην καρ­διά της σύ­γκρου­σης οι πο­λε­ο­δο­μί­ες

Στην καρ­διά της αντι­πα­ρά­θε­σης δήμων – κυ­βέρ­νη­σης βρί­σκε­ται το ζή­τη­μα της έκ­δο­σης των οι­κο­δο­μι­κών αδειών στην Ελ­λά­δα και, κυ­ρί­ως, το ποιος φέρει την ευ­θύ­νη και τον έλεγ­χο αυτής της κρί­σι­μης δια­δι­κα­σί­ας. Η κυ­βερ­νη­τι­κή επι­λο­γή να με­τα­φερ­θεί η αρ­μο­διό­τη­τα από τους δή­μους στο κε­ντρι­κό κρά­τος, μέσω της έντα­ξης των πο­λε­ο­δο­μιών κάτω από την «ομπρέ­λα» του Κτη­μα­το­λο­γί­ου, δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται από τους δη­μάρ­χους ως μια τε­χνι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση, αλλά ως μια βαθιά πο­λι­τι­κή πράξη που απο­δυ­να­μώ­νει θε­σμι­κά την το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση.

Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός του ΥΠΕΝ είναι σαφής: από την 1η Ιου­λί­ου ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σουν οι πρώ­τες πο­λε­ο­δο­μί­ες-πι­λό­τοι υπό το Κτη­μα­το­λό­γιο, ενώ έως τον Ια­νουά­ριο του 2027 το σύ­νο­λο των Υπη­ρε­σιών Δό­μη­σης της χώρας θα έχει αλ­λά­ξει «στέγη». Πρό­κει­ται για μια με­τά­βα­ση που, σύμ­φω­να με την κυ­βέρ­νη­ση, θα οδη­γή­σει σε με­γα­λύ­τε­ρη δια­φά­νεια, τα­χύ­τε­ρες δια­δι­κα­σί­ες και ενιαία εφαρ­μο­γή της νο­μο­θε­σί­ας. Για τους δή­μους, ωστό­σο, το αφή­γη­μα αυτό συ­γκα­λύ­πτει μια ευ­θεία αφαί­ρε­ση αρ­μο­διο­τή­των.

Συ­ντο­νι­σμέ­νη προ­σφυ­γή

Γι’ αυτό και η αντί­δρα­ση είναι συ­ντο­νι­σμέ­νη και θε­σμι­κά ορ­γα­νω­μέ­νη. Οι δήμοι, σε συ­νερ­γα­σία με την Κε­ντρι­κή Ένωση Δήμων Ελ­λά­δας (ΚΕΔΕ), προ­ε­τοι­μά­ζουν αί­τη­ση ακυ­ρώ­σε­ως στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τεί­ας, η οποία ανα­μέ­νε­ται να κα­τα­τε­θεί εντός του επό­με­νου πε­ντα­μή­νου. Στό­χος τους είναι να πα­ρα­μεί­νουν οι πο­λε­ο­δο­μί­ες υπό την «ομπρέ­λα» της αυ­το­διοί­κη­σης, δια­τη­ρώ­ντας –όπως λένε– μια κρί­σι­μη γραμ­μή άμυ­νας ενό­ψει όχι μόνο της τρέ­χου­σας σύ­γκρου­σης, αλλά και του «επό­με­νου ΝΟΚ» που ανα­μέ­νε­ται να έρθει.

Όπως λέει  χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο δή­μαρ­χος Βάρης, Βού­λας, Βου­λιαγ­μέ­νης κ. Γρη­γό­ρης Κων­στα­ντέλ­λος, η κυ­βέρ­νη­ση έρ­χε­ται να αφαι­ρέ­σει το τε­λευ­ταίο όπλο από τους Δή­μους, «κλέ­βο­ντας» τις πο­λε­ο­δο­μί­ες που απο­τε­λούν το τε­λευ­ταίο ερ­γα­λείο για την πο­λε­ο­δό­μη­ση των πό­λε­ων. Όπως υπο­γραμ­μί­ζει, οι δήμοι, παρά τις χρό­νιες ελ­λεί­ψεις σε προ­σω­πι­κό και πό­ρους, κα­τά­φε­ραν με με­γά­λες δυ­σκο­λί­ες να ορ­γα­νώ­σουν τις Υπη­ρε­σί­ες Δό­μη­σης και να ασκή­σουν έλεγ­χο στον αστι­κό τους χώρο.

«Θα γίνει πολύ με­γά­λη μάχη»

Στο ίδιο μήκος κύ­μα­τος κι­νεί­ται και ο δή­μαρ­χος Αλί­μου κ.  Αν­δρέ­ας Κον­δύ­λης, ο οποί­ος προει­δο­ποιεί ότι «θα γίνει πολύ με­γά­λη μάχη». Κατά τον ίδιο, η σχε­δια­ζό­με­νη με­τα­βί­βα­ση αρ­μο­διό­τη­τας δεν απο­τε­λεί απλώς διοι­κη­τι­κή ανα­διάρ­θρω­ση, αλλά οδη­γεί σε ου­σια­στι­κή απο­δυ­νά­μω­ση των δήμων, εγεί­ρο­ντας πο­λυ­ε­πί­πε­δα ζη­τή­μα­τα θε­σμι­κής και συ­νταγ­μα­τι­κής τά­ξε­ως. Όπως το­νί­ζει, πα­ρα­βιά­ζε­ται το άρθρο 102 του Συ­ντάγ­μα­τος, το οποίο προ­βλέ­πει ότι για τα το­πι­κά ζη­τή­μα­τα υφί­στα­ται τεκ­μή­ριο αρ­μο­διό­τη­τας υπέρ των ΟΤΑ, ενώ κάθε με­τα­βί­βα­ση αρ­μο­διό­τη­τας προς το Δη­μό­σιο πρέ­πει να γί­νε­ται με νόμο και υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι δεν θί­γε­ται η αρχή της αυ­το­τέ­λειας και της απο­κέ­ντρω­σης.

Δεν είναι τυ­χαίο ότι η ΚΕΔΕ, μετά τη συ­νά­ντη­ση του προ­ε­δρεί­ου της την πε­ρα­σμέ­νη Πέμ­πτη με τον υπουρ­γό και υφυ­πουρ­γό Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, κ.κ. Σταύ­ρο Πα­πα­σταύ­ρου και Νίκο Τα­γα­ρά, καθώς και με τον υπουρ­γό και υφυ­πουρ­γό Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, κ.κ. Δη­μή­τρη Πα­πα­στερ­γί­ου και Χρή­στο Δερ­μεν­τζό­που­λο, εξέ­δω­σε ανα­κοί­νω­ση με σαφές μή­νυ­μα σύ­γκρου­σης. Σε αυτήν δη­λώ­νει ότι οι δήμοι θα προ­σφύ­γουν στο ΣτΕ ενα­ντί­ον μιας τέ­τοιας νο­μο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας ότι υφί­στα­ται υπέρ των δήμων το τεκ­μή­ριο αρ­μο­διό­τη­τας, βάσει του άρ­θρου 102 του Συ­ντάγ­μα­τος. Εκ­φρά­ζει δε ρητά τη δια­φω­νία της με τη με­τα­φο­ρά της έκ­δο­σης των οι­κο­δο­μι­κών αδειών από τις ΥΔΟΜ στο Κτη­μα­το­λό­γιο, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η συ­γκε­κρι­μέ­νη αρ­μο­διό­τη­τα μπο­ρεί να ασκη­θεί απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρα από τις πο­λε­ο­δο­μί­ες, υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι θα υπο­στη­ρι­χθούν επαρ­κώς σε επί­πε­δο στε­λέ­χω­σης και πόρων.

Πά­ντως, σύμ­φω­να με την κυ­βέρ­νη­ση, με τη νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία των Υπουρ­γεί­ων Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης και Εσω­τε­ρι­κών, τί­θε­νται τα θε­μέ­λια για τη δη­μιουρ­γία ενός ψη­φια­κού «one stop shop» για το ακί­νη­το, δη­λα­δή ενός μο­να­δι­κού ση­μεί­ου ανα­φο­ράς που θα πα­ρέ­χει ενιαία εφαρ­μο­γή του νόμου, απλο­ποί­η­ση, δια­φά­νεια, τα­χύ­τη­τα και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα.

Πηγή: ot.gr