Ένα στα έξι παιδιά αυτοτραυματίζεται

Mια σιωπηλή «επι­δη­μία» που πλήττει όλο και περισ­σό­τε­ρους νέους ανθρώ­πους, ο αυτο­τραυ­μα­τι­σμός, αποκτά «ορα­τό­τητα» μέσα από τη λει­τουρ­γία ενός εξει­δι­κευ­μέ­νου κέντρου, υπό την ευθύνη της Α΄ Πανε­πι­στη­μια­κής Ψυχια­τρι­κής Κλι­νι­κής του ΕΚΠΑ, για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος. Με ξυράφια, μαχαί­ρια, δια­βή­τες, παιδιά, έφηβοι και νέοι αυτο­τραυ­μα­τί­ζο­νται. Κάποιοι άλλοι επι­λέ­γουν να καί­γο­νται. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι ένα στα έξι παιδιά και εφήβους στη χώρα βρί­σκε­ται εγκλω­βι­σμένο σε αυτή την εξαι­ρε­τικά σύνθετη και απει­λη­τική κατά­σταση. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που έχουν συγκε­ντρω­θεί από τους ειδι­κούς, «διε­θνείς μελέτες σημειώ­νουν ότι τα ποσοστά αυτο­τραυ­μα­τι­σμού εφήβων και νέων έως 24 ετών κυμαί­νο­νται από 14% έως 22%. Πρό­σφατη ελλη­νική μελέτη σημειώ­νει ότι 14% των εφήβων από 12 έως 16 ετών ανα­φέ­ρουν του­λά­χι­στον ένα επει­σό­διο αυτο­τραυ­μα­τι­σμού το τελευ­ταίο εξάμηνο».

Θα παρέ­χο­νται εξει­δι­κευ­μέ­νες υπη­ρε­σίες ψυχικής υγείας για νέους που αυτο­τραυ­μα­τί­ζο­νται και για τις οικο­γέ­νειές τους.

Παρά τη σοβα­ρό­τητα του φαι­νο­μέ­νου, μέχρι πολύ πρό­σφατα δεν υπήρχε στη χώρα μας κάποιο εξει­δι­κευ­μένο κέντρο για την παροχή στή­ρι­ξης και συμ­βου­λευ­τι­κής. Τις επό­με­νες ημέρες ανα­μέ­νε­ται να παρου­σια­στεί επίσημα το Πρότυπο Κοι­νο­τικό Κέντρο για την Ψυχική Υγεία των Νέων, που επι­κε­ντρώ­νε­ται στην αντι­με­τώ­πιση του αυτο­τραυ­μα­τι­σμού. Η ανα­πλη­ρώ­τρια υπουρ­γός Υγείας Ειρήνη Αγα­πη­δάκη είχε την πρω­το­βου­λία για την ίδρυση και λει­τουρ­γία του κέντρου και κατά­φερε να το εντάξει στο Ταμείο Ανά­καμ­ψης προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λι­στεί η απα­ραί­τητη χρη­μα­το­δό­τηση και να λει­τουρ­γή­σει «ως μια εθνική πρω­το­βου­λία του υπουρ­γείου Υγείας, σε συνερ­γα­σία με τη UNICEF και κορυ­φαία ακα­δη­μαϊκά ιδρύ­ματα της χώρας». Μαζί με την επίσημη παρου­σί­αση θα αρχίσει να προ­βάλ­λε­ται ενη­με­ρω­τική καμπά­νια, που θα απευ­θύ­νε­ται στους νέους και στις οικο­γέ­νειες που αντι­με­τω­πί­ζουν πρό­βλημα, προ­κει­μέ­νου να επι­κοι­νω­νη­θεί ότι πλέον δεν είναι μόνοι, αλλά μπορούν να βρουν εξει­δι­κευ­μένη βοήθεια για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος που αντι­με­τω­πί­ζουν.

Νομικά «όπλα» κατά του εθισμού στα social media

Ο αυτο­τραυ­μα­τι­σμός ορί­ζε­ται ως «η πρό­κληση άμεσης βλάβης/τραυ­μα­τι­σμού στην επι­φά­νεια του σώματος, σε στιγμές που το άτομο βιώνει ψυχική δυσφο­ρία, αίσθημα κενού, θυμό και άλλα δυσά­ρε­στα συναι­σθή­ματα, τα οποία δεν είναι σε θέση να αντέξει και να αντι­με­τω­πί­σει με κατάλ­λη­λους τρόπους».

Στις πλατ­φόρ­μες των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης αυξά­νε­ται ο αριθμός των βίντεο που ανε­βά­ζουν έφηβοι και αφορούν τον αυτο­τραυ­μα­τι­σμό. Χωρί­ζο­νται σε δύο κατη­γο­ρίες: στα βίντεο «quit», στα οποία έφηβοι που έχουν κατα­φέ­ρει να ξεπε­ρά­σουν το πρό­βλημα μοι­ρά­ζο­νται συμ­βου­λές και συμπα­ρά­σταση με άλλους που προ­σπα­θούν να βγουν από αυτή την κατά­σταση. Η δεύτερη κατη­γο­ρία είναι τα βίντεο «how to». Εκεί, έφηβοι που αυτο­τραυ­μα­τί­ζο­νται μοι­ρά­ζο­νται τεχνι­κές αυτο­τραυ­μα­τι­σμού ή συμ­βου­λές για το πώς να κρύψουν τα σημάδια τους.

Μέσα από τη λει­τουρ­γία του κέντρου επι­διώ­κε­ται η ενη­μέ­ρωση και ευαι­σθη­το­ποί­ηση των νέων αλλά και των οικο­γε­νειών για το ζήτημα του αυτο­τραυ­μα­τι­σμού και, κυρίως, η παροχή εξει­δι­κευ­μέ­νων υπη­ρε­σιών πρό­λη­ψης, θερα­πείας και ψυχο­κοι­νω­νι­κής στή­ρι­ξης σε άτομα που εμφα­νί­ζουν επει­σό­δια αυτο­τραυ­μα­τι­σμού. Οι υπη­ρε­σίες αυτές αφορούν ολο­κλη­ρω­μένη υπο­στή­ριξη, σε όλα τα στάδια: ανα­γνώ­ριση και αποδοχή του προ­βλή­μα­τος, κατα­νό­ηση μέσα στην οικο­γέ­νεια, εκπαί­δευση και ενη­μέ­ρωση ιατρι­κού και νοση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού για τις ιδιαί­τε­ρες απαι­τή­σεις στην αντι­με­τώ­πιση τέτοιων περι­στα­τι­κών.

Ειδι­κό­τερα, το πρότυπο κέντρο θα δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε τέσσερα επίπεδα:

1. Σε επίπεδο παροχής εξει­δι­κευ­μέ­νων υπη­ρε­σιών ψυχικής υγείας για νέους που αυτο­τραυ­μα­τί­ζο­νται και για τις οικο­γέ­νειές τους. Πολλές φορές υπάρχει δυσκο­λία ανα­γνώ­ρι­σης του προ­βλή­μα­τος και δυσκο­λία απο­δο­χής του από οικο­γέ­νειες, ενώ συχνά κατα­γρά­φε­ται πρα­κτική αδυ­να­μία πρό­σβα­σης σε εξει­δι­κευ­μέ­νες υπη­ρε­σίες στή­ρι­ξης και ενί­σχυ­σης της ψυχικής υγείας που απαι­τού­νται. Μέσω του κέντρου, οι οικο­γέ­νειες έχουν πρό­σβαση σε ατομική και ομαδική ψυχα­να­λυ­τική ψυχο­θε­ρα­πεία, λει­τουρ­γούν ομάδες στή­ρι­ξης γονέων, παρέ­χο­νται θερα­πείες μέσω τέχνης, ανα­πτύσ­σο­νται ειδικές πολι­τι­σμι­κές δράσεις στην κοι­νό­τητα για την προ­α­γωγή της κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης και της ένταξης των νέων.

Ερευνα: Τι βλέπει η γενιά Ζ στην τηλε­ό­ραση

Παράλ­ληλα, για όσους ζουν εκτός Αττικής και δεν είναι εύκολη η πρό­σβαση στο κέντρο, θα παρέ­χε­ται υπο­στή­ριξη μέσω τηλε­διά­σκε­ψης.

2. Στην παροχή εκπαί­δευ­σης μέσω πλατ­φόρ­μας e-learning για επαγ­γελ­μα­τίες των υπη­ρε­σιών υγείας, προ­κει­μέ­νου να μπορούν να ανα­γνω­ρί­ζουν και να παρα­πέ­μπουν σωστά τα συγκε­κρι­μένα περι­στα­τικά.

3. Στην ανά­πτυξη ενός σύγ­χρο­νου πλη­ρο­φο­ρια­κού συστή­μα­τος για την παρα­κο­λού­θηση των περι­στα­τι­κών, τη συλλογή δεδο­μέ­νων και τη δια­σύν­δεση με άλλες δημό­σιες δομές ψυχικής υγείας.

4. Στην υλο­ποί­ηση δράσεων για την ευαι­σθη­το­ποί­ηση, την ενη­μέ­ρωση, την πρόληψη και την ενδυ­νά­μωση των νέων.

Πέραν αυτών, με τη μορφή ερω­τα­πα­ντή­σεων θα δίνεται μια βασική καθο­δή­γηση σε γονείς για το ποια σημάδια είναι εκείνα που θα πρέπει να τους κινη­το­ποι­ή­σουν ώστε να ανα­γνω­ρί­σουν ότι το παιδί τους αυτο­τραυ­μα­τί­ζε­ται, πώς πρέπει να αντι­δρά­σουν, τι πρέπει να κάνουν και πού να απευ­θυν­θούν είτε με φυσική παρου­σία είτε λαμ­βά­νο­ντας συμ­βου­λευ­τική και στήριξη εξ απο­στά­σεως. Επίσης, στα­διακά θα οργα­νω­θούν ενη­με­ρω­τικά σεμι­νά­ρια και ομάδες υπο­στή­ρι­ξης γονέων από έμπει­ρους και εξει­δι­κευ­μέ­νους επαγ­γελ­μα­τίες της ψυχικής υγείας. Θα δίνο­νται, επίσης, βασικές συμ­βου­λές σε παιδιά και εφήβους που αισθά­νο­νται την ανάγκη να ζητή­σουν βοήθεια. Το πρότυπο κέντρο για τον αυτο­τραυ­μα­τι­σμό, που έχει ήδη πριν από την επίσημη παρου­σί­ασή του αρχίσει να δέχεται οικο­γέ­νειες που αντι­με­τω­πί­ζουν πρό­βλημα αυτο­τραυ­μα­τι­σμού, λει­τουρ­γεί από 9 π.μ. έως 9 μ.μ., Δευτέρα έως Παρα­σκευή, και η τηλε­φω­νική γραμμή επι­κοι­νω­νίας είναι 210-74.62.290 και 210-74.62.281.

Πηγή: Kathimerini.gr