Οξύ δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα: Άδεια θρανία, κενά στρατόπεδα και έλλειψη εργαζομένων

Η υπο­γεν­νη­τι­κό­τητα στην Ελλάδα δεν απο­τε­λεί πλέον απλώς ένα δημο­γρα­φικό ζήτημα. Τα τελευ­ταία δεδο­μένα κατα­δει­κνύ­ουν ότι η μείωση των γεν­νή­σεων έχει άμεσο και μετρή­σιμο αντί­κτυπο στο εκπαι­δευ­τικό σύστημα, καθώς φέτος ανέ­στει­λαν τη λει­τουρ­γία τους 766 σχολεία, δηλαδή πάνω από 5% του συνόλου.

Η απότομη μείωση των γεν­νή­σεων άφησε πολλές τάξεις με λιγό­τε­ρους από 15 μαθητές, ενώ τα «λουκέτα» δεν επη­ρέ­α­σαν μόνο απο­μα­κρυ­σμένα χωριά και νησιά, αλλά και περιο­χές της Αττικής. Τα τελευ­ταία επτά χρόνια οι μαθητές της πρω­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης μειώ­θη­καν κατά 111.000, ή 19%.

Σύμφωνα με σχετική έρευνα του ΙΟΒΕ, αν συνε­χι­στεί η ίδια τάση υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας, μέχρι το 2035 θα έχουν «εξα­φα­νι­στεί» 430.000 μαθητές δηλαδή το 1/3 όσων φοιτούν σήμερα.

Οι εγγρα­φές μαθητών στην Α’ Δημο­τι­κού έχουν μειωθεί κατά περίπου 45.000 την τελευ­ταία δεκα­πε­ντα­ε­τία, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Υπουρ­γείου Παι­δείας και της ΕΛΣΤΑΤ.

Πιο συγκε­κρι­μένα, ενώ το 2010 οι εγγρα­φές ξεπερ­νού­σαν τις 120.000, το 2024 έφτασαν κάτω από τις 75.000. Πρό­κει­ται για μια πτώση άνω του 37%, που δια­μορ­φώ­νει νέα δεδο­μένα για τη σχολική ζωή και τις εκπαι­δευ­τι­κές δομές.

Για το σχολικό έτος 2025-2026 μόλις 60.000 παιδιά με ελλη­νική ιθα­γέ­νεια και 9.000 με αλλο­δαπή φοιτούν στην Α’ Δημο­τι­κού. Η σύγκριση με το 2010 – όταν τα αντί­στοιχα νούμερα ήταν 100.000 και 15.000 αντί­στοιχα – απο­τυ­πώ­νει μια μείωση σχεδόν 40% στον αριθμό των εγγρα­φών μέσα σε μία 15ετία.

Άδεια στρα­τό­πεδα

Η μείωση του πλη­θυ­σμού δημιουρ­γεί νέα αρνη­τικά δεδο­μένα για την εθνική άμυνα που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη.

Με πρό­σφατη απόφαση του ΥΕΘΑ, Νίκου ∆ένδια, προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται το κλεί­σιμο κάποιων στρα­το­πέ­δων, καθώς έχουν αλλάξει οι συν­θή­κες που επέ­βα­λαν τη δημιουρ­γία τους, αλλά και λόγω του περιο­ρι­σμέ­νου αριθμού στρα­τευ­σί­μων.

Οι κύριες αιτίες της μείωσης στρα­τευ­σί­μων είναι ο μικρός αριθμός γεν­νή­σεων, η μετα­νά­στευση νέων ανδρών, καθώς και οι μακρο­χρό­νιες ανα­βο­λές λόγω σπουδών και θεμάτων υγείας.

Σύμφωνα με στα­τι­στι­κές προ­βο­λές, έως το 2070 ο πλη­θυ­σμός της χώρας μας θα συρ­ρι­κνω­θεί έως και 25% (πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, που είναι 4%). Στην Ελλάδα του 2070, η πολυ­πλη­θέ­στερη ομάδα θα είναι γυναί­κες από 90 ετών και πάνω, ενώ τα παιδιά ηλικίας έως 4 ετών θα είναι η μικρό­τερη πλη­θυ­σμιακή ομάδα και στα δύο φύλα.

Λείπουν εργα­τικά χέρια

Σε μια εποχή όπου η γήρανση του πλη­θυ­σμού και η αύξηση της μακρο­βιό­τη­τας καλούν σε ριζική ανα­δια­μόρ­φωση των οικο­νο­μιών και των κοι­νω­νιών, οι εται­ρείες θα πρέπει να προ­σαρ­μο­στούν σε ένα περι­βάλ­λον μειω­μέ­νου εργα­τι­κού δυνα­μι­κού και ηλι­κιακά μεγα­λύ­τε­ρου.

Η πλη­θυ­σμιακή συρ­ρί­κνωση της Ελλάδας την τελευ­ταία εικο­σα­ε­τία πλήττει κυρίως τις εργα­σιακά ενεργές γενιές των 20άρηδων και 30άρηδων, ενώ η ανα­λο­γία μισθω­τών – συντα­ξιού­χων στην Ελλάδα δια­μορ­φώ­νε­ται στο 1,7 προς 1 και θέτει σε κατά­σταση επι­φυ­λα­κής το συντα­ξιο­δο­τικό σύστημα.

Η μείωση του πλη­θυ­σμού άνω των 15 ετών το 2024 έφτασε τις 22,14 χιλ. άτομα, με την μεγα­λύ­τερη μείωση να κατα­γρά­φε­ται στην ηλι­κιακή ομάδα 30+ (78,3 χιλ. ή 4%) και τη δεύτερη μεγα­λύ­τερη στην ομάδα 20-24 ετών (15,1 χιλ. ή 3,1%).

Καθώς λοιπόν ο ενεργός πλη­θυ­σμός της χώρας μας μειώ­νε­ται, με την πτώση να είναι μεγα­λύ­τερη στην πιο δυνα­μική ηλι­κιακή κατη­γο­ρία των νέων, αυξά­νε­ται η εξάρ­τηση από εργα­ζο­μέ­νους με …γκρίζα μαλλιά, καθώς οι εκτι­μή­σεις κάνουν λόγω για διεύ­ρυνση του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού ηλικίας 55-64 χρόνων και άνω των 65 ετών.

Στα σενάρια που εξε­τά­ζο­νται για την αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων κεντρικό ρόλο έχει η αξιο­ποί­ηση δεξα­με­νών εργα­τι­κού δυνα­μι­κού, οι οποίες σήμερα εμφα­νί­ζουν χαμηλά ποσοστά συμ­με­το­χής στην αγορά εργα­σίας, όπως οι γυναί­κες και οι νέοι.

Πηγή: insider.gr