Μητσοτάκης: Εκτός SAFE η Τουρκία όσο διατηρεί το casus belli και αμφισβητεί την κυριαρχία των νησιών

Σαφές μήνυμα στην Τουρκία έστειλε από τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης τονί­ζο­ντας ότι «δεν πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ένταξη στο πρό­γραμμα SAFE», ενώ εξέ­φρασε την επι­θυ­μία του η τουρ­κική πλευρά να αλλάξει στάση σχετικά με το casus belli.

«Δε χρειά­ζε­ται να επα­να­λάβω ότι όσο η Τουρκία έχει εκκρε­μές casus belli απέ­να­ντι στην Ελλάδα, όσο αμφι­σβη­τεί­ται η κυριαρ­χία ελλη­νι­κών νησιών στο Αιγαίο, προ­φα­νώς και δεν μπο­ρούμε να συμ­φω­νή­σουμε σε μια τέτοια συμ­με­τοχή», πρό­σθεσε ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης μετά τη Σύνοδο Κορυφής του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου.

H συνέ­ντευξη Τύπου του Κυριά­κου Μητσο­τάκη μετά τη Σύνοδο του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου

Ναντίν Χαρ­δα­λιά (ΣΚΑΪ): Καλη­σπέρα, κύριε Πρόεδρε. Ήθελα να σας ρωτήσω, μιλάμε εδώ και πολύ καιρό για την ενί­σχυση της ευρω­παϊ­κής άμυνας. Ο χάρτης αμυ­ντι­κής ετοι­μό­τη­τας που συζη­τή­σατε σήμερα στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο εκτι­μάτε ότι θα έχει και μπορεί να έχει πραγ­μα­τικό περιε­χό­μενο και ποια θα είναι τα οφέλη από αυτή την πρω­το­βου­λία για την Ελλάδα;

Κι ένα δεύτερο ερώτημα, αν μου επι­τρέ­πετε: αν βρήκατε αντα­πό­κριση γι’ αυτόν τον κοινό ευρω­παϊκό μηχα­νι­σμό δανειο­δό­τη­σης για τα έργα της άμυνας, που είπατε ότι θα πιέσετε να επα­νέλ­θει στο τραπέζι.

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Καταρ­χάς, κα Χαρ­δα­λιά, ήδη έχουμε κάνει σημα­ντικά βήματα ως προς την υλο­ποί­ηση μιας κοινής ευρω­παϊ­κής αμυ­ντι­κής πολι­τι­κής. Ανα­φέ­ρο­μαι στη θεσμο­θέ­τηση της εθνικής ρήτρας δια­φυ­γής, την οποία έχει ήδη αξιο­ποι­ή­σει η χώρα μας, αλλά και στο πρό­γραμμα SAFE, το οποίο είναι ένα δανειο­δο­τικό χρη­μα­το­δο­τικό εργα­λείο που ενθαρ­ρύ­νει τις ευρω­παϊ­κές χώρες να προ­χω­ρή­σουν σε συμπρά­ξεις και σε κοινές παραγ­γε­λίες.

Από εκεί και πέρα, θεωρώ πολύ θετικό ότι στον οδικό χάρτη της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής εντο­πί­ζο­νται ως εμβλη­μα­τικά έργα προ­τά­σεις οι οποίες απο­τε­λού­σαν ανέ­κα­θεν την ελλη­νική προ­τε­ραιό­τητα. Ανα­φέ­ρο­μαι ενδει­κτικά στην αντι­πυ­ραυ­λική ασπίδα -θυμίζω ότι πρώτος, μαζί με τον Πολωνό Πρω­θυ­πουργό, είχα παρου­σιά­σει αυτή την πρόταση πριν από σχεδόν δύο χρόνια-, αλλά και την προ­στα­σία όλων των συνόρων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης από επι­θέ­σεις από drones.

Είναι, επίσης, πολύ σημα­ντικό ότι υπάρχει μία ανα­γνώ­ριση ότι οποιο­δή­ποτε αμυ­ντικό σχέδιο της Ευρώπης πρέπει να καλύ­πτει όλα τα ευρω­παϊκά σύνορα, κι όχι μόνο τα ανα­το­λικά.

Από εκεί και πέρα, τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία -πέραν των εθνικών δυνατοτήτων- για τη χρη­μα­το­δό­τηση τέτοιων έργων ακόμα δεν έχουν εξει­δι­κευ­τεί. Δεν είμαστε ακόμα στο σημείο να μπο­ρούμε να μιλάμε ή να έχει ωρι­μά­σει η ιδέα για ένα ευρω­παϊκό αμυ­ντικό ταμείο κοινής χρη­μα­το­δό­τη­σης, για έργα ευρω­παϊ­κής κοινής ωφέ­λειας.

Εγώ πάντως θα επιμένω να παρου­σιάζω αυτή την πρόταση, να τη συζη­τάμε στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο και πιστεύω ότι θα έρθει η ώρα της. Θα ωρι­μά­σει και αυτή η πρόταση, διότι απαντά σε μία πραγ­μα­τική κοινή ευρω­παϊκή ανάγκη.

Μαρία Ψαρά (STAR): Γεια σας κι από μένα. Πέρα από τα όσα έχετε πει για το πρό­γραμμα SAFE και τη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας, θα ήθελα να ρωτήσω αν υπάρχει δυνα­τό­τητα για τουρ­κι­κές εται­ρείες που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον τομέα της άμυνας και συνερ­γά­ζο­νται με αντί­στοι­χες ευρω­παϊ­κές εται­ρείες να ανα­λά­βουν την κατα­σκευή ευρω­παϊ­κών εξο­πλι­σμών, μέσω του ευρύ­τε­ρου προ­γράμ­μα­τος ReArm.

Και μια δεύτερη ερώτηση, αν μου επι­τρέ­πετε: φαί­νε­ται ότι δεν τα βρήκατε για το δάνειο απο­κα­τά­στα­σης με βάση τα ρωσικά παγω­μένα κεφά­λαια. Έχει τελειώ­σει αυτή η συζή­τηση; Κι αν ναι, από πού θα βρεθούν τα χρήματα για τη στήριξη της Ουκρα­νίας;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Για το ζήτημα του SAFE έχουμε τοπο­θε­τη­θεί πολλές φορές. Το σχετικό άρθρο του κανο­νι­σμού προ­ϋ­πο­θέ­τει τη συμ­φω­νία μιας τρίτης χώρας με την Ευρω­παϊκή Ένωση προ­κει­μέ­νου να μπο­ρέ­σει η χώρα αυτή να εντα­χθεί επί της αρχής στο πρό­γραμμα SAFE. Η Ελλάδα έχει ξεκα­θα­ρί­σει ότι αυτή τη στιγμή δεν πλη­ρού­νται οι απα­ραί­τη­τες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να συμ­με­τέ­χει η Τουρκία στο SAFE.

Δεν χρειά­ζε­ται να επα­να­λάβω την πάγια θέση μας, ότι όσο η Τουρκία έχει εκκρε­μές casus belli απέ­να­ντι στην Ελλάδα, όσο αμφι­σβη­τεί­ται η κυριαρ­χία ελλη­νι­κών νησιών στο Αιγαίο, προ­φα­νώς και δεν μπο­ρούμε να συμ­φω­νή­σουμε σε μια τέτοια συμ­με­τοχή.

Μακάρι η Τουρκία να άλλαζε άποψη για τα ζητή­ματα αυτά, για να μπο­ρέ­σουμε να μπούμε και σε μια ουσια­στική συζή­τηση για το θέμα αυτό. Δεν προ­βλέπω να γίνει αυτό στο άμεσο μέλλον, οπότε δεν τίθεται κάποιο θέμα σχετικά με τη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στο πρό­γραμμα SAFE.

Τώρα, για το δεύτερο ζήτημα το οποίο θέσατε, δεν πάρθηκε καμιά ορι­στική απόφαση. Παρα­πέμ­ψαμε στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για να μπο­ρέ­σει να έρθει με μία πρόταση η οποία, όμως, θα είναι πολύ καλά νομικά τεκ­μη­ριω­μένη.

Για να μπο­ρέ­σουμε να αξιο­ποι­ή­σουμε αυτούς τους δεσμευ­μέ­νους πόρους θα πρέπει να είμαστε σίγου­ροι ότι δεν δημιουρ­γούμε κάποιο ανυ­πέρ­βλητο νομικό προη­γού­μενο και δεν επι­βα­ρυ­νό­μα­στε επίσης με κάποιου είδους συστη­μικά ρίσκα, τα οποία ενδε­χο­μέ­νως να τα βρούμε μπροστά μας ως Ευρώπη στο μέλλον.

Ανα­μέ­νουμε, λοιπόν, να επα­νέλ­θουμε σε αυτή τη συζή­τηση τον Δεκέμ­βριο.  Το σίγουρο είναι ότι τώρα, σε αυτό το Συμ­βού­λιο, δεν υπήρχε ωρι­μό­τητα να προ­χω­ρή­σουμε σε μια τέτοια απόφαση.

Σοφία Φασου­λάκη (MEGA): Καλη­σπέρα, κ. Πρόεδρε, και από εμένα. Συζη­τή­σατε για πρώτη φορά σήμερα το θέμα της στέ­γα­σης, της στε­γα­στι­κής κρίσης στην Ευρώπη. Δεν έχει μόνο η Ελλάδα το πρό­βλημα, το έχουν και άλλα πολλά ξένα κράτη. Μάλιστα, σύμφωνα με την τελευ­ταία, πρό­σφατη έκθεση του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, υπάρχει ο κίν­δυ­νος και κοι­νω­νι­κής κρίσης από το πρό­βλημα της στέ­γα­σης.

Ήθελα να ρωτήσω πώς τοπο­θε­τή­θηκε η χώρα σε αυτό το θέμα και αν θα πρέπει στην Ελλάδα να περι­μέ­νουμε κάτι άλλο πέραν της κίνησης αυτής που γίνεται τον Νοέμ­βριο από εσάς.

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Καταρ­χάς, η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση έχει ξεδι­πλώ­σει, πιστεύω, ένα εμπε­ρι­στα­τω­μένο σχέδιο για την αντι­με­τώ­πιση του στε­γα­στι­κού προ­βλή­μα­τος, το οποίο αντι­με­τω­πί­ζει το οξύ πρό­βλημα και από την πλευρά της ζήτησης και από την πλευρά της προ­σφο­ράς.

Πράγ­ματι, το μέτρο το οποίο θα υλο­ποι­η­θεί στα τέλη Νοεμ­βρίου, η επι­στροφή δηλαδή ενός πλήρους ενοι­κίου σε όλους τους ενοι­κια­στές μέχρι του ύψους των 800 ευρώ, είναι μια πολύ σημα­ντική πρω­το­βου­λία τόνωσης του εισο­δή­μα­τος όσων σήμερα βρί­σκο­νται στο νοίκι. Αλλά δεν είναι το μόνο μέτρο, προ­φα­νώς, το οποίο υλο­ποιεί η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση.

Εγώ χαί­ρο­μαι γιατί αυτή η συζή­τηση έγινε για πρώτη φορά σε ευρω­παϊκό επίπεδο. Ήταν μια ευκαι­ρία να μπο­ρέ­σουμε να συζη­τή­σουμε και να συγκρί­νουμε και τις εμπει­ρίες μας με άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Μάλιστα, ζήτησα από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή να μπο­ρέ­σει να δημιουρ­γή­σει μια βάση δεδο­μέ­νων για να μπο­ρέ­σουμε να εξε­τά­σουμε, να παρου­σιά­σουμε, να συζη­τή­σουμε με άλλες χώρες ποιες πολι­τι­κές ήταν απο­τε­λε­σμα­τι­κές, ποιες δεν είναι.

Έχουμε κοινά προ­βλή­ματα, ας πούμε, με άλλες χώρες του Νότου: πώς αντι­με­τω­πί­ζουμε τα ζητή­ματα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης; Τι περιο­ρι­σμούς πρέπει να βάλουμε στα ζητή­ματα αυτά;

Προ­φα­νώς αυτά είναι ζητή­ματα πρω­τί­στως εθνικής πολι­τι­κής. Η Ευρώπη πιστεύω ότι έχει έναν ρόλο όμως να παίξει, δίνο­ντάς μας σε πρώτη φάση μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία στη χρήση, ενδε­χο­μέ­νως, ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των, παρα­δείγ­μα­τος χάρη για επι­σκευές σπιτιών, χωρίς να είμαστε αυστηρά περιο­ρι­σμέ­νοι αυτές οι επι­σκευές να αφορούν μόνο ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση.

Να ανα­μέ­νετε εξαγ­γε­λίες από την Ελλη­νική Κυβέρ­νηση σε αυτή την κατεύ­θυνση σχετικά σύντομα, καθώς πιστεύω ότι μπορεί να βρε­θούμε στην πρώτη γραμμή τέτοιων πρω­το­βου­λιών, έχοντας βέβαια τη σύμφωνη γνώμη της Ευρώπης.

Από εκεί και πέρα, εν όψει του επό­με­νου πολυ­ε­τούς προ­γράμ­μα­τος -αναφέρομαι τώρα στην τρέ­χουσα περίοδο, στο τρέχον ΕΣΠΑ-, αλλά ενόψει του επο­μέ­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, το να εξε­ρευ­νή­σουμε και ευρω­παϊκά χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για την αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος της στέ­γα­σης πιστεύω ότι θα είναι μία από τις προ­τε­ραιό­τη­τες που θα συζη­τή­σουμε, όταν θα έρθει η ώρα να κάνουμε τη συζή­τηση για τον νέο ευρω­παϊκό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Γιώργος Παπα­κων­στα­ντί­νου (ΕΡΤ): Κύριε Πρόεδρε, καλη­σπέρα σας. Κατα­λα­βαί­νουμε ότι η Ευρώπη ισορ­ρο­πεί ανάμεσα στην πράσινη μετά­βαση και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Θέλω να μας δώσετε λίγο το στίγμα των συζη­τή­σεών σας με τους ομο­λό­γους σας και να μας πείτε αν τελικά υπάρχει αυτή η διάθεση για την ευε­λι­ξία την οποία έχετε επι­ση­μά­νει πολ­λά­κις.

Και κάτι ακόμα: πώς θα μπο­ρέ­σει αυτό το νέο green deal, η επι­και­ρο­ποί­ησή του να μη μετα­φρα­στεί σε επι­πλέον βάρη για τα νοι­κο­κυ­ριά;

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Θέλουμε να είμαστε φιλό­δο­ξοι ως προς την ενερ­γειακή μετά­βαση, αλλά πρέπει να είμαστε ρεα­λι­στές, να μην υπο­νο­μεύ­σουμε την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της ευρω­παϊ­κής βιο­μη­χα­νίας και σίγουρα να μην προ­κα­λέ­σουμε κοι­νω­νι­κές ανα­τα­ρά­ξεις επι­βάλ­λο­ντας ένα δυσβά­στα­χτο κόστος στα νοι­κο­κυ­ριά και στις επι­χει­ρή­σεις μας.

Αυτό είναι ακριβώς το μείγμα το οποίο προ­σπα­θούμε να βρούμε και νομίζω ότι υπάρχει μία γενι­κό­τερη κατα­νό­ηση στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο ότι πρέπει να είμαστε ευέ­λι­κτοι. Πρέπει να επι­δεί­ξουμε ρεα­λι­σμό και δεν πρέπει να προ­τά­ξουμε τον στόχο της κλι­μα­τι­κής ουδε­τε­ρό­τη­τας πέρα και πάνω, με έναν τρόπο θα έλεγα απόλυτο, από τους άλλους στόχους -την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, την κοι­νω­νική συνοχή-, οι οποίοι πρέπει και αυτοί να υπη­ρε­τού­νται μέσα από τις πολι­τι­κές μας.

Υπάρ­χουν σήμερα δοκι­μα­σμέ­νες τεχνο­λο­γίες, οι οποίες μπορούν να προ­ω­θη­θούν πολύ γρήγορα και οι οποίες έχουν θετικό οικο­νο­μικό αντί­κτυπο και μπορούν να μας βοη­θή­σουν να μειώ­σουμε το κόστος της ενέρ­γειας. Οι ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, για παρά­δειγμα, σήμερα μας βοηθούν ως Ελλάδα να μειώ­σουμε το κόστος ενέρ­γειας στην πατρίδα μας. Το ίδιο ισχύει και για τις υπό­λοι­πες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Υπάρ­χουν όμως, ακόμα και σήμερα, άλλοι τομείς της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, όπως παρα­δείγ­μα­τος χάρη η ναυ­τι­λία ή οι αερο­με­τα­φο­ρές, όπου δεν υπάρχει προ­φα­νής λύση για το πώς αυτοί οι τομείς μπορούν να «πρα­σι­νί­σουν».

Άρα, δεν έχει μεγάλο νόημα αυτή τη στιγμή να επι­βά­λουμε ένα μεγάλο πρό­σθετο κόστος σε αυτούς τους τομείς, με την καλή ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα βρεθεί μία τεχνο­λο­γική λύση που θα οδη­γή­σει στη μείωση των εκπο­μπών και από αυτούς τους τομείς.

Νομίζω ότι απο­τυ­πώ­νο­νται με σαφή­νεια οι ελλη­νι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες στα συμπε­ρά­σματα, έτσι όπως τα συμ­φω­νή­σαμε μετά από μία μακρά συζή­τηση. Προ­σω­πικά είμαι ικα­νο­ποι­η­μέ­νος από το απο­τέ­λε­σμα το οποίο πετύ­χαμε.

Σπύρος Μου­ρε­λά­τος (ΑΠΕ – Flash.gr): Κύριε Πρόεδρε, πριν από περίπου μία εβδο­μάδα ανα­κοι­νώ­σατε μία ενδια­φέ­ρουσα πρω­το­βου­λία για ένα φόρουμ των παρά­κτιων κρατών της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου. Πολλοί είδαν σε αυτή την πρω­το­βου­λία μία αμε­ρι­κα­νική «αύρα», να το πω έτσι. Θέλω να μου το σχο­λιά­σετε αυτό.

Θέλω επίσης να μου πείτε ποια είναι τα επόμενα βήματα, αν έχετε αντα­πό­κριση σε αυτή την πρόταση ήδη από κάποιες από τις τέσ­σε­ρις χώρες, αν υπάρχει χρο­νο­διά­γραμμα στη σκέψη σας και στο σκε­πτικό σας, και κατά πόσον ο κατά­λο­γος αυτός των χωρών είναι κλει­στός. Δηλαδή, θα μπο­ρούσε και μία έκτη χώρα, είτε από την Ανα­το­λική Μεσό­γειο είτε από την Ευρω­παϊκή Ένωση να μετέχει σε αυτή την πρω­το­βου­λία; Ευχα­ρι­στώ.

Κυριά­κος Μητσο­τά­κης: Πολύ σύντομα το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών θα είναι σε θέση να παρου­σιά­σει έναν πιο σαφή οδικό χάρτη γι’ αυτή τη σκέψη, την οποία παρου­σί­ασα.

Δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσ­σει, ως Ελλάδα, μια τέτοια πρω­το­βου­λία, διότι η Ελλάδα έχει συμ­με­τά­σχει στο παρελ­θόν και έχει δρο­μο­λο­γή­σει αρκετά πολυ­μερή σχήματα στην ευρύ­τερη περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου.

Στο ερώτημα το οποίο θέσατε, προ­φα­νώς θα ήμασταν πολύ ανοι­χτοί, αν υπάρ­χουν κι άλλες χώρες της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου -θέλω να το προσ­διο­ρίσω γεωγραφικά- που θα ήθελαν να συμ­με­τά­σχουν, να εξε­τά­σουμε κάτι τέτοιο.

Όμως, υπάρχει μία, θα έλεγα, απα­ρά­βατη προ­ϋ­πό­θεση για να μπο­ρέ­σει αυτή η πρω­το­βου­λία να τελε­σφο­ρή­σει και να κατα­λή­ξει τελικά, γιατί αυτή θα ήταν η κατά­ληξη, θα χρεια­στεί πολλή δουλειά προ­ε­τοι­μα­σίας για να φτά­σουμε σε μία Σύνοδο επι­πέ­δου αρχηγών κρατών και κυβερ­νή­σεων.

Ο ένας απα­ρά­βα­τος όρος είναι ο αδια­πραγ­μά­τευ­τος σεβα­σμός στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασ­σας, διότι πρέπει να υπάρχει ένα βασικό πλαίσιο συζη­τή­σεων, του­λά­χι­στον για ζητή­ματα τα οποία αφορούν το Διεθνές Δίκαιο.

Από εκεί και πέρα, όμως, υπάρ­χουν και άλλα θέματα, τα οποία μπορούν να συζη­τη­θούν, θα έλεγα πιο ήπιας πολι­τι­κής, λιγό­τερο ακαν­θώδη, όπως για παρά­δειγμα η κλι­μα­τική κρίση, η πολι­τική προ­στα­σία.

Αλλά θα πρέπει να μπει ένα σαφές πλαίσιο τι ακριβώς σκε­πτό­μα­στε να κάνουμε με μία τέτοια πρω­το­βου­λία και ποιοι, θα έλεγα, θα πρέπει να είναι, να μην πω οι όροι, αλλά οι κανόνες που θα διέπουν αυτή τη συνερ­γα­σία την οποία ορα­μα­τι­ζό­μα­στε.

Πηγή: powergame.gr