Η Ρόδος πληρώνει ακριβά τη… νησιωτικότητά της

• Οι αριθ­μοί δεί­χνουν μια κοι­νω­νία που ζει στα όρια, με ει­σο­δή­μα­τα στα­θε­ρά χα­μη­λό­τε­ρα από το κό­στος των βα­σι­κών ανα­γκών • Οι αντι­δρά­σεις για τη μη συ­μπε­ρί­λη­ψη της Ρόδου στο κα­θε­στώς των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών όχι μόνο δεν έχουν κο­πά­σει αλλά το αί­σθη­μα της αδι­κί­ας επι­τεί­νε­ται

Εν μέσω έντο­νης συ­ζή­τη­σης για το αυ­ξα­νό­με­νο κό­στος ζωής στα νησιά, μετά και τη χθε­σι­νή συ­νε­δρί­α­ση της ΠΕΔ Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και λίγες ώρες πριν από τις κι­νη­το­ποι­ή­σεις των το­πι­κών φο­ρέ­ων της Ρόδου, το αί­τη­μα για τη συ­μπε­ρί­λη­ψη του νη­σιού στους μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ δεν γεν­νή­θη­κε από πο­λι­τι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση, αλλά από την ίδια την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των κα­τοί­κων.

Το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής στο νησί έχει φτά­σει σε ση­μείο που πλέον δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ριο αμ­φι­σβή­τη­σης. Οι αριθ­μοί δεί­χνουν μια κοι­νω­νία που ζει στα όρια, με ει­σο­δή­μα­τα στα­θε­ρά χα­μη­λό­τε­ρα από το κό­στος των βα­σι­κών ανα­γκών.

Η ανα­κοί­νω­ση της κυ­βέρ­νη­σης ότι στο ει­δι­κό κα­θε­στώς των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών θα εντα­χθούν τα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου με πλη­θυ­σμό μόνο κάτω των 20.000 κα­τοί­κων, αφή­νο­ντας μόνο τη Ρόδο εκτός έχει προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις που όχι μόνο δεν έχουν κο­πά­σει όπως ίσως θα ήλ­πι­ζαν στην κυ­βέρ­νη­ση αλλά το αί­σθη­μα της αδι­κί­ας συ­νε­χώς επι­τεί­νε­ται.

Η ρύθ­μι­ση αυτή, που επα­να­φέ­ρει μεν ένα δί­καιο αί­τη­μα για τα μι­κρό­τε­ρα νησιά, αφή­νει όμως εκτός τη Ρόδο, και για τις το­πι­κές αρχές η εξαί­ρε­ση αυτή δεν δι­καιο­λο­γεί­ται, καθώς η νη­σιω­τι­κό­τη­τα δεν με­τριέ­ται με τον πλη­θυ­σμό αλλά με το πραγ­μα­τι­κό κό­στος δια­βί­ω­σης.

Το αί­τη­μα για τη συ­μπε­ρί­λη­ψη της Ρόδου στους μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ δεν γεν­νή­θη­κε από πο­λι­τι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση, αλλά από την ίδια την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των κα­τοί­κων.

Το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής στο νησί έχει φτά­σει σε ση­μείο που πλέον δεν αφή­νει πε­ρι­θώ­ριο αμ­φι­σβή­τη­σης. Οι αριθ­μοί δεί­χνουν μια κοι­νω­νία που ζει στα όρια, με ει­σο­δή­μα­τα στα­θε­ρά χα­μη­λό­τε­ρα από το κό­στος των βα­σι­κών ανα­γκών.

Η κυ­βέρ­νη­ση έχει ήδη ανα­κοι­νώ­σει ότι στο ει­δι­κό κα­θε­στώς των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών θα εντα­χθούν τα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου με πλη­θυ­σμό μόνο κάτω των 20.000 κα­τοί­κων, αφή­νο­ντας μόνο τη Ρόδο εκτός. Η ρύθ­μι­ση αυτή, που επα­να­φέ­ρει ένα δί­καιο αί­τη­μα για τις μι­κρό­τε­ρες νη­σιω­τι­κές κοι­νω­νί­ες, αφή­νει όμως εκτός τη Ρόδο και για τις το­πι­κές αρχές, η εξαί­ρε­ση αυτή δεν δι­καιο­λο­γεί­ται, καθώς η νη­σιω­τι­κό­τη­τα δεν με­τριέ­ται με τον πλη­θυ­σμό αλλά με το πραγ­μα­τι­κό κό­στος δια­βί­ω­σης.

Σύμ­φω­να με τα πιο πρό­σφα­τα στοι­χεία της πλατ­φόρ­μας Numbeo (Οκτώ­βριος 2025), το ενοί­κιο για δια­μέ­ρι­σμα ενός υπνο­δω­μα­τί­ου στο κέ­ντρο της Ρόδου φτά­νει τα 500 ευρώ, ενώ εκτός κέ­ντρου στα 360 ευρώ. Για οι­κο­γε­νεια­κή κα­τοι­κία με τρία υπνο­δω­μά­τια, οι τιμές κυ­μαί­νο­νται με­τα­ξύ 850 και 950 ευρώ. Ο μέσος κα­θα­ρός μι­σθός δεν ξε­περ­νά τα 1.125 ευρώ, γε­γο­νός που ση­μαί­νει ότι η στέγη απορ­ρο­φά το 45% έως 55% του μη­νιαί­ου ει­σο­δή­μα­τος.

Με βάση αυτά τα δε­δο­μέ­να, το μη­νιαίο «κα­λά­θι» μιας τε­τρα­με­λούς οι­κο­γέ­νειας στη Ρόδο, τρό­φι­μα και είδη πρώ­της ανά­γκης, υπο­λο­γί­ζε­ται γύρω στα 700 με 750 ευρώ. Αν προ­στε­θούν οι λο­γα­ρια­σμοί ενέρ­γειας, ύδρευ­σης και τη­λε­πι­κοι­νω­νιών, τα πάγια έξοδα ξε­περ­νούν τα 900 ευρώ, χωρίς ενοί­κιο! Όπως έχει γρά­ψει η «δ», το συ­νο­λι­κό κό­στος δια­βί­ω­σης για μια οι­κο­γέ­νεια φτά­νει τα 2.800 ευρώ τον μήνα, τη στιγ­μή που το μέσο κα­θα­ρό οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα δεν υπερ­βαί­νει τα 2.000 ευρώ.

Οι αριθ­μοί αυτοί απο­τυ­πώ­νουν με ακρί­βεια την πίεση που βιώ­νουν τα νοι­κο­κυ­ριά του νη­σιού. Η ανα­ζή­τη­ση κα­τοι­κί­ας έχει γίνει δυ­σκο­λό­τε­ρη, τα ενοί­κια αυ­ξά­νο­νται κάθε χρόνο, ενώ οι λο­γα­ρια­σμοί ενέρ­γειας και τα καύ­σι­μα επι­βα­ρύ­νουν ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο το συ­νο­λι­κό κό­στος. Για πολ­λές οι­κο­γέ­νειες, η κά­λυ­ψη των βα­σι­κών ανα­γκών είναι πλέον ορια­κή.

Αυτή η δια­φο­ρά ανά­με­σα στο ει­σό­δη­μα και στις δα­πά­νες δεν είναι θε­ω­ρη­τι­κή. Κάθε μήνα, ένα με­γά­λο μέρος των κα­τοί­κων ανα­γκά­ζε­ται να πε­ριο­ρί­σει την κα­τα­νά­λω­ση ή να κα­θυ­στε­ρή­σει πλη­ρω­μές λο­γα­ρια­σμών. Οι το­πι­κοί φο­ρείς δεν ζη­τούν προ­νό­μιο, αλλά εξί­σω­ση συν­θη­κών. Η Ρόδος μπο­ρεί να έχει πε­ρισ­σό­τε­ρους κα­τοί­κους, αλλά έχει και πιο αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής, από το ρεύμα μέχρι τη με­τα­φο­ρά των αγα­θών και επι­πλέ­ον λει­τουρ­γεί ως δο­ρυ­φό­ρος για μι­κρό­τε­ρα νησιά, όπου μπο­ρεί μεν να μειω­θεί ο ΦΠΑ αλλά τα ψώνια τους γί­νο­νται από τη Ρόδο.

Η Πε­ρι­φε­ρεια­κή Ένωση Δήμων Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, στη χθε­σι­νή συ­νε­δρί­α­σή της, ενέ­κρι­νε ψή­φι­σμα ζη­τώ­ντας ενιαία εφαρ­μο­γή του μειω­μέ­νου ΦΠΑ για όλα τα νησιά της Πε­ρι­φέ­ρειας. Όπως ανα­φέρ­θη­κε οι με­γά­λες νη­σιω­τι­κές οι­κο­νο­μί­ες, παρά τη συμ­βο­λή τους στα δη­μό­σια έσοδα, αντι­με­τω­πί­ζουν αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής που δεν αντι­σταθ­μί­ζε­ται από το ει­σό­δη­μα. Η νη­σιω­τι­κό­τη­τα, το­νί­ζουν οι δή­μαρ­χοι, δεν είναι γε­ω­γρα­φι­κή έν­νοια αλλά κοι­νω­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα.

Αύριο Σάβ­βα­το 25 Οκτω­βρί­ου, στις 12 το με­ση­μέ­ρι, οι το­πι­κοί φο­ρείς ορ­γα­νώ­νουν συ­γκέ­ντρω­ση δια­μαρ­τυ­ρί­ας στην Πλα­τεία Ελευ­θε­ρί­ας. Το βα­σι­κό τους αί­τη­μα είναι η επέ­κτα­ση του κα­θε­στώ­τος των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών και στη Ρόδο, ώστε να υπάρ­ξει έστω με­ρι­κή ελά­φρυν­ση του κα­θη­με­ρι­νού κό­στους.

Η Eurostat δεί­χνει ότι στην Ελ­λά­δα οι δα­πά­νες στέ­γα­σης απορ­ρο­φούν 34% του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος, ενώ στην Ε.Ε. ο μέσος όρος είναι 19,6%! Στη Ρόδο, το πο­σο­στό ξε­περ­νά το 50%, με απο­τέ­λε­σμα η κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα να προ­σο­μοιά­ζει με εκεί­νη του Ντου­μπρόβ­νικ ή της Πάλμα ντε Μα­γιόρ­κα, δύο πό­λε­ων όπου οι του­ρι­στι­κές πιέ­σεις έχουν εκτι­νά­ξει το κό­στος κα­τοι­κί­ας σε επί­πε­δα απρό­σι­τα για τους μό­νι­μους κα­τοί­κους.

Οι δια­φο­ρές στους μι­σθούς επι­τεί­νουν την ανι­σορ­ρο­πία. Στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νί­κη οι στα­θε­ρές θέ­σεις ερ­γα­σί­ας με κα­λύ­τε­ρες απο­δο­χές ανε­βά­ζουν τον μέσο όρο, στη Ρόδο όμως η επο­χι­κό­τη­τα και η εξάρ­τη­ση από τον του­ρι­σμό κρα­τούν τα ει­σο­δή­μα­τα χα­μη­λά. Έτσι, τα ίδια προ­ϊ­ό­ντα κο­στί­ζουν στην πράξη πε­ρισ­σό­τε­ρο για τους Ρο­δί­τες.

Η συ­ζή­τη­ση έχει πλέον πε­ρά­σει στο πο­λι­τι­κό επί­πε­δο. Οι δή­μαρ­χοι του Νο­τί­ου Αι­γαί­ου των νη­σιών που εξαι­ρού­νται πα­ρό­τι κα­λού­νται να αντι­με­τω­πί­σουν τις ίδιες προ­κλή­σεις με τα νησιά για τα οποία εντά­χθη­καν στου μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ ανα­μέ­νουν τις επί­ση­μες απα­ντή­σεις της κυ­βέρ­νη­σης στα αι­τή­μα­τα της ΠΕΔ. Οι δή­μαρ­χοι το­νί­ζουν ότι η κα­θυ­στέ­ρη­ση αυτή επι­τεί­νει την αβε­βαιό­τη­τα, καθώς το κό­στος ζωής ανε­βαί­νει μήνα με τον μήνα.

Το αί­τη­μα για μειω­μέ­νο ΦΠΑ δεν αφορά μόνο στη φο­ρο­λο­γι­κή πα­ρά­με­τρο αλλά είναι ζή­τη­μα μεί­ζον κοι­νω­νι­κό και οι­κο­νο­μι­κό. Για τους κα­τοί­κους της Ρόδου, ση­μαί­νει τη δυ­να­τό­τη­τα να ανα­σά­νουν μέσα σε μια κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα που πιέ­ζει ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο. Είναι ζή­τη­μα επι­βί­ω­σης μέσα σε μια πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που ακρι­βαί­νει μήνα με τον μήνα.