Κτηματολόγιο Ρόδου: Εγκλωβισμός ανάμεσα σε προσωρινές παραχωρήσεις και ανεκπλήρωτες δεσμεύσεις

• Παρά τη δη­μό­σια δέ­σμευ­ση τον Μάιο του 2022 για πα­ρά­τα­ση χρή­σης κατά εί­κο­σι έτη η πα­ρα­χώ­ρη­ση που ενερ­γο­ποι­ή­θη­κε το 2021 έληξε χωρίς να αντι­κα­τα­στα­θεί από νέα από­φα­ση αφή­νο­ντας την υπη­ρε­σία σε θε­σμι­κό κενό

Η δια­χεί­ρι­ση της στέ­γα­σης του Κτη­μα­το­λο­γί­ου Ρόδου μοιά­ζει με έργο που ολο­κλη­ρώ­θη­κε λει­τουρ­γι­κά αλλά όχι θε­σμι­κά. Η με­τε­γκα­τά­στα­ση στο παλιό νο­σο­κο­μείο επι­τεύ­χθη­κε με τα­χύ­τη­τα το 2021 για να απο­κα­τα­στα­θεί η εξυ­πη­ρέ­τη­ση των πο­λι­τών και της αγο­ράς.

Τον Μάιο του 2022 ανα­κοι­νώ­θη­κε δη­μό­σια ότι θα εξα­σφα­λι­στεί ει­κο­σα­ε­τής ορί­ζο­ντας πα­ρα­μο­νής. Σή­με­ρα όμως το νο­μι­κό υπό­στρω­μα αυτής της δια­βε­βαί­ω­σης πα­ρα­μέ­νει άγρα­φη υπό­σχε­ση.

Οι προ­σω­ρι­νές απο­φά­σεις του 2021 είχαν ρητή λήξη και η προ­α­ναγ­γελ­θεί­σα πα­ρά­τα­ση δεν με­τα­τρά­πη­κε σε από­φα­ση αρ­μό­διου ορ­γά­νου.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι ένα κενό κα­νο­νι­κό­τη­τας που βα­ραί­νει τη Ρόδο σε μια υπη­ρε­σία κλει­δί για συ­ναλ­λα­γές, επεν­δύ­σεις και δη­μό­σια έσοδα.

Το χρο­νι­κό  της με­τε­γκα­τά­στα­σης

Το Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο Ρόδου ενέ­κρι­νε στις 11 Μαρ­τί­ου 2021 τη δω­ρε­άν προ­σω­ρι­νή διά­θε­ση προς χρήση του ισο­γεί­ου και του πρώ­του ορό­φου της νέας πτέ­ρυ­γας του πα­λιού νο­σο­κο­μεί­ου για το Κτη­μα­το­λό­γιο με ορί­ζο­ντα όχι με­γα­λύ­τε­ρο των εί­κο­σι τεσ­σά­ρων μηνών και απο­κλει­στι­κό σκοπό την άμεση επι­χει­ρη­σια­κή επα­να­φο­ρά μιας υπη­ρε­σί­ας στρα­τη­γι­κής ση­μα­σί­ας.

Στις 7 Ιου­λί­ου 2021 και το Διοι­κη­τι­κό Συμ­βού­λιο του Γε­νι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου απο­φά­σι­σε ομό­φω­να ανά­λο­γη προ­σω­ρι­νή διά­θε­ση για διά­στη­μα επί­σης έως εί­κο­σι τεσ­σά­ρων μηνών.

Η πρα­κτι­κή ολο­κλή­ρω­ση ήρθε τον Οκτώ­βριο του 2021 με πα­ρά­δο­ση κλει­διών και με­τα­φο­ρά του αρ­χεια­κού υλι­κού ώστε να ξε­κι­νή­σει η λει­τουρ­γία στους νέους χώ­ρους. Η επι­λο­γή του συ­γκε­κρι­μέ­νου ακι­νή­του δεν ήταν τυ­χαία καθώς οι εγκα­τα­στά­σεις του πα­λιού νο­σο­κο­μεί­ου ανή­κουν στη δεύ­τε­ρη ΥΠΕ και έχουν πα­ρα­χω­ρη­θεί κατά χρήση στον Δήμο Ρόδου βάσει κοι­νής υπουρ­γι­κής από­φα­σης του 2009 με διάρ­κεια τριά­ντα ετών και ρήτρα επα­νε­ξέ­τα­σης και ανά­κλη­σης για αχρη­σι­μο­ποί­η­τους χώ­ρους μετά την πε­ντα­ε­τία. Αυτή η ιστο­ρι­κή πα­ρα­χώ­ρη­ση δια­σφα­λί­ζει τη δυ­να­τό­τη­τα διά­θε­σης χώρων σε δη­μο­σί­ου συμ­φέ­ρο­ντος χρή­σεις όπως το Κτη­μα­το­λό­γιο.

Η υπό­σχε­ση της ει­κο­σα­ε­τί­ας

Στις 18 Μαΐου 2022 σε συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου κα­τα­γρά­φη­κε η πο­λι­τι­κή βού­λη­ση για μα­κρο­χρό­νιο ορί­ζο­ντα. Ο τότε γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας του Υπουρ­γεί­ου Δι­καιο­σύ­νης κ. Στέ­λιος Αλε­ξαν­δρής επι­σή­μα­νε την καλή λει­τουρ­γία στον νέο χώρο και προ­α­νήγ­γει­λε ότι θα ζη­τη­θεί από τον Δήμο Ρόδου πα­ρά­τα­ση χρή­σης για εί­κο­σι έτη.

Η το­πο­θέ­τη­ση αυτή έμοια­ζε να κλεί­νει ορι­στι­κά το κε­φά­λαιο της αβε­βαιό­τη­τας και να με­τα­τρέ­πει την προ­σω­ρι­νό­τη­τα σε στα­θε­ρό­τη­τα.

Πα­ράλ­λη­λα πα­ρου­σιά­στη­κε σχέ­διο για ερ­γα­σί­ες στο παλιό κτή­ριο του Κτη­μα­το­λο­γί­ου με στόχο τη φι­λο­ξε­νία άλλων δι­κα­στι­κών υπη­ρε­σιών και η επι­σή­μαν­ση ότι από το 2024 το Κτη­μα­το­λό­γιο Ρόδου θα εντασ­σό­ταν μαζί με τα άλλα στο εθνι­κό σύ­στη­μα του Υπουρ­γεί­ου Ψη­φια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης.

Η ει­κό­να ήταν κα­θα­ρή. Λει­τουρ­γία εδώ και τώρα με προ­ο­πτι­κή εκεί και μετά. Μόνο που το δεύ­τε­ρο δεν έγινε πράξη.

Η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα των συμ­βά­σε­ων  και των ημε­ρο­μη­νιών

Το νο­μι­κό σώμα που στή­ρι­ξε την επι­τά­χυν­ση του 2021 ήταν ένα πλέγ­μα απο­φά­σε­ων και προ­ερ­γα­σιών. Υπήρ­χε το υφι­στά­με­νο κα­θε­στώς πα­ρα­χώ­ρη­σης του πα­λιού νο­σο­κο­μεί­ου στον Δήμο με την κοινή υπουρ­γι­κή από­φα­ση του 2009 και τις με­τα­γε­νέ­στε­ρες δη­μο­τι­κές πρά­ξεις που ορί­ζουν την κα­τα­νο­μή χρή­σε­ων. Είχε προη­γη­θεί προ­γραμ­μα­τι­κή σύμ­βα­ση για τμή­μα­τα του συ­γκρο­τή­μα­τος που ξε­κά­θα­ρα έθετε χρο­νι­κούς πε­ριο­ρι­σμούς λή­γο­ντας το 2022 ως πε­ντα­ε­τής διά­θε­ση της λυό­με­νης πτέ­ρυ­γας. Η απο­τύ­πω­ση αυτή απο­δει­κνύ­ει ότι η φι­λο­σο­φία του χώρου ήταν δια­δο­χή από προ­σω­ρι­νό­τη­τες που χρειά­ζο­νταν έγκαι­ρη με­τα­τρο­πή σε στα­θε­ρό πλαί­σιο.

Την ίδια πε­ρί­ο­δο συ­ντά­χθη­κε η Προ­γραμ­μα­τι­κή Σύμ­βα­ση με τίτλο Με­τα­στέ­γα­ση και Επα­να­λει­τουρ­γία Κτη­μα­το­λο­γί­ου Ρόδου με­τα­ξύ Υπουρ­γεί­ου Δι­καιο­σύ­νης Δήμου Ρόδου Υπουρ­γεί­ου Υγεί­ας και Κτη­μα­το­λό­γιο ΑΕ με ημε­ρο­μη­νία 22 Ιου­νί­ου 2021. Στο προ­οί­μιο τεκ­μη­ριώ­νε­ται η επι­λο­γή του πα­λιού νο­σο­κο­μεί­ου ως κα­τάλ­λη­λου οι­κο­δο­μι­κού κε­λύ­φους σύμ­φω­να με βε­βαί­ω­ση στα­τι­κής επάρ­κειας ενώ πε­ρι­γρά­φε­ται λε­πτο­με­ρώς η χω­ρι­κή διά­τα­ξη.

Στο ισό­γειο κα­τα­γρά­φο­νται αί­θου­σες συ­νο­λι­κής επι­φά­νειας 473,28 τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων και βοη­θη­τι­κοί χώροι 238 τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων ενώ στον πρώτο όροφο αί­θου­σες 431,27 τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων και βοη­θη­τι­κοί χώροι 157,88 τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων με συ­νο­λι­κή επι­φά­νεια πα­ρα­χω­ρού­με­νων χώρων 1.300,43 τε­τρα­γω­νι­κών μέ­τρων.

Η σύμ­βα­ση ορί­ζει φορέα υλο­ποί­η­σης το Υπουρ­γείο Δι­καιο­σύ­νης προ­βλέ­πει κοινή επι­τρο­πή πα­ρα­κο­λού­θη­σης και δυ­να­τό­τη­τα πα­ρα­τά­σε­ων διάρ­κειας μόνο αν υπο­γρα­φούν από όλους τους εκ­προ­σώ­πους. Αυτά τα άρθρα φω­τί­ζουν γιατί η με­τά­βα­ση από την πο­λι­τι­κή εξαγ­γε­λία στην ισχυ­ρή διοι­κη­τι­κή από­φα­ση απαι­τού­σε συ­γκε­κρι­μέ­νες υπο­γρα­φές και τή­ρη­ση τυ­πι­κών όρων.

Η λήξη της πα­ρα­χώ­ρη­σης του 2021 και το θε­σμι­κό κενό

Οι απο­φά­σεις του 2021 είχαν ρητή χρο­νι­κό­τη­τα έως εί­κο­σι τέσ­σε­ρις μήνες. Αυτό ση­μαί­νει ότι το διοι­κη­τι­κό πα­ρά­θυ­ρο που άνοι­ξε για να λει­τουρ­γή­σει το Κτη­μα­το­λό­γιο στο παλιό νο­σο­κο­μείο έκλει­σε με­τα­ξύ Μαρ­τί­ου και Ιου­λί­ου 2023 ανά­λο­γα με το ποια πράξη λαμ­βά­νε­ται ως αφε­τη­ρία.

Οι προ­γραμ­μα­τι­κές ρυθ­μί­σεις για άλλες πτέ­ρυ­γες του συ­γκρο­τή­μα­τος είχαν επί­σης κλεί­δω­μα λήξης ήδη από τον Μάιο του 2022. Η συ­νέ­πεια είναι ότι μετά την εξαγ­γελ­θεί­σα αλλά μη υπο­γε­γραμ­μέ­νη ει­κο­σα­ε­τία η υπη­ρε­σία συ­νε­χί­ζει να λει­τουρ­γεί με πραγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να αλλά χωρίς την αντί­στοι­χη τυ­πι­κή θω­ρά­κι­ση που επι­βάλ­λε­ται σε μία κρί­σι­μη δη­μό­σια υπο­δο­μή. Η ει­κό­να που προ­κύ­πτει από τα έγ­γρα­φα είναι σαφής.

Οι βά­σεις υπάρ­χουν από το 2009 και ενι­σχύ­θη­καν το 2014 με ανα­κα­τα­νο­μή χρή­σε­ων όμως η ει­δι­κή από­φα­ση που να ανα­νε­ώ­νει την πα­ρα­χώ­ρη­ση για τις ανά­γκες του Κτη­μα­το­λο­γί­ου πέρα από τους προ­σω­ρι­νούς όρους του 2021 δεν έχει απο­τυ­πω­θεί με τρόπο που να κλεί­νει νο­μι­κά το ζή­τη­μα.

Επι­πτώ­σεις στην εξυ­πη­ρέ­τη­ση πο­λι­τών και αγο­ράς

Η λει­τουρ­γία του Κτη­μα­το­λο­γί­ου Ρόδου δεν είναι μια τε­χνι­κή λε­πτο­μέ­ρεια. Η υπη­ρε­σία απο­τε­λεί την αψίδα ασφά­λειας για αγο­ρα­πω­λη­σί­ες, υπο­θή­κες, επεν­δυ­τι­κά σχέ­δια, με­τα­γρα­φές και κάθε πράξη που δια­μορ­φώ­νει αξία γης και ακι­νή­των.

Η πε­ρί­ο­δος δυ­σλει­τουρ­γί­ας πριν από τη με­τε­γκα­τά­στα­ση είχε ήδη αφή­σει απο­τύ­πω­μα στην το­πι­κή οι­κο­νο­μία. Η επι­στρο­φή στην κα­νο­νι­κό­τη­τα από το φθι­νό­πω­ρο του 2021 απο­δει­κνύ­ε­ται εύ­θραυ­στη όταν στη­ρί­ζε­ται σε πα­ρα­χω­ρή­σεις που τυ­πι­κά έλη­ξαν.

Η εκ­κρε­μό­τη­τα δεν ση­μαί­νει ότι αύριο κλεί­νουν τα γρα­φεία. Ση­μαί­νει όμως ότι κάθε επό­με­νη κί­νη­ση που απαι­τεί έγκρι­ση ερ­γα­σιών, ανα­βαθ­μί­σεις υπο­δο­μών, προ­μή­θειες ασφα­λεί­ας ή ακόμη και μια απλή εγκρι­τι­κή δια­δι­κα­σία μπο­ρεί να ανα­κό­πτε­ται από την απου­σία ισχυ­ρής και επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νης πα­ρα­χώ­ρη­σης χρή­σης.

Το διοι­κη­τι­κό μο­νο­πά­τι για να με­τα­τρα­πεί η εξαγ­γε­λία της ει­κο­σα­ε­τί­ας σε πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν είναι μυ­στη­ριώ­δες. Απαι­τεί­ται νέα κα­νο­νι­στι­κή πράξη με σαφή αντι­κεί­με­νο, χρο­νι­κό ορί­ζο­ντα και όρους χρή­σης συ­γκε­κρι­μέ­νων χώρων του πα­λιού νο­σο­κο­μεί­ου απο­κλει­στι­κά για το Κτη­μα­το­λό­γιο σε συ­νάρ­τη­ση με τη βα­σι­κή κοινή υπουρ­γι­κή από­φα­ση του 2009 που πα­ρα­χώ­ρη­σε το σύ­νο­λο του συ­γκρο­τή­μα­τος στον Δήμο για τριά­ντα έτη.

Η πράξη αυτή πρέ­πει να συ­νο­δευ­τεί από επι­και­ρο­ποι­η­μέ­νη τε­χνι­κή τεκ­μη­ρί­ω­ση για τους ίδιους τους χώ­ρους που ήδη πε­ρι­γρά­φο­νται ανα­λυ­τι­κά στην προ­γραμ­μα­τι­κή σύμ­βα­ση του 2021 και από λει­τουρ­γι­κό πρω­τό­κολ­λο με­τα­ξύ των εμπλε­κό­με­νων φο­ρέ­ων ώστε να μην μεί­νει καμία γκρί­ζα ζώνη εκτέ­λε­σης.