Μιχάλης Σκούλουκας: Γεννήθηκα στο Σάο Πάολο, η καρδιά μου όμως χτυπούσε πάντα με ελληνικό ρυθμό!

Κύριε Σκού­λουκα, ένας γιατρός, ανα­λαμ­βά­νει για πρώτη φορά στην Ρόδο και με δικαιο­δο­σία σε όλα τα Δωδε­κά­νησα, επί­τι­μος πρό­ξε­νος της Ομο­σπον­δια­κής Δημο­κρα­τίας της Βρα­ζι­λίας. Πώς προ­έ­κυψε η ανάληψη αυτής της θέσης ευθύνης στα νησιά μας, εκπρο­σω­πώ­ντας μια περιοχή με εξίσου μεγάλη ιστορία και πολι­τι­σμό;

Εδώ και αρκετό καιρό είχε δια­μορ­φω­θεί η ανάγκη να γίνει ένα βήμα προς τη θεσμική εκπρο­σώ­πηση της Βρα­ζι­λιά­νι­κης Κοι­νό­τη­τας στα Δωδε­κά­νησα, καθώς και προς την υπο­στή­ριξη των Βρα­ζι­λιά­νων επι­σκε­πτών, ο αριθμός των οποίων αυξά­νε­ται ετησίως — είτε μέσω κρουα­ζιέ­ρας, είτε μέσω οργα­νω­μέ­νων αερο­πο­ρι­κών εκδρο­μών.

Η ανάληψη της θέσης του επί­τι­μου προ­ξέ­νου της Ομο­σπον­δια­κής Δημο­κρα­τίας της Βρα­ζι­λίας στη Ρόδο ήρθε ως φυσική εξέλιξη αλλά και ως απά­ντηση σε αυτή την ανάγκη – πρό­κληση, με στόχο την ενί­σχυση της παρου­σίας της Βρα­ζι­λίας στα νησιά μας και τη δημιουρ­γία στα­θε­ρών δεσμών επι­κοι­νω­νίας, πολι­τι­στι­κής ανταλ­λα­γής και φιλίας μεταξύ των δύο χωρών.

Είστε παιδί Δωδε­κα­νή­σιων μετα­να­στών στην Βρα­ζι­λία, που γεν­νή­θηκε και σπού­δασε εκεί και στη συνέ­χεια επέ­στρεψε στην Ελλάδα. Άρα τα πορ­το­γα­λικά είναι η μητρική σας γλώσσα. Τα ελλη­νικά τα μάθατε σε σχολείο ή στο σπίτι;

Εάν μου επι­τρέ­πετε να διευ­κρι­νίσω, τα πορ­το­γα­λικά της Βρα­ζι­λίας δια­φέ­ρουν από εκείνα που ομι­λού­νται στην Πορ­το­γα­λία — στη φωνη­τική, στις εκφρά­σεις και στη μου­σι­κό­τητα του λόγου. Είναι η ίδια γλώσσα, αλλά με τη δική της ταυ­τό­τητα και ρυθμό. Τα ελλη­νικά τα έμαθα στο σπίτι, από τους γονείς μου, και τα τελειο­ποί­ησα στην Ελλάδα κατά τη στρα­τιω­τική μου θητεία δια­βά­ζο­ντας για τις εξε­τά­σεις του ΔΙΚΑΤΣΑ.

Έχουμε βρα­ζι­λιά­νικη κοι­νό­τητα που ζει στα Δωδε­κά­νησα;

Ίσως προ­κα­λεί εντύ­πωση, αλλά υπάρ­χουν αρκετοί Βρα­ζι­λιά­νοι που κατοι­κούν στη Ρόδο και στα υπό­λοιπα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου. Πολλοί από αυτούς υπήρξαν μετα­νά­στες στη Βρα­ζι­λία που τώρα έχουν επι­στρέ­ψει, δια­τη­ρώ­ντας ζωντα­νούς τους δεσμούς τους με τη χώρα. Παράλ­ληλα, αξίζει να πούμε ότι υπάρ­χουν πολυ­πλη­θείς Δωδε­κα­νη­σια­κές Κοι­νό­τη­τες τόσο στο Ρίο ντε Ζανέιρο όσο και στο Σάο Πάολο, αλλά και στην Φλο­ρια­νό­πο­λις, ιδιαί­τερα δρα­στή­ριες κι ενω­μέ­νες. Προ­τε­ραιό­τητα του Επί­τι­μου Προ­ξε­νείου απο­τε­λεί η κατα­γραφή και δικτύ­ωση των μελών της Βρα­ζι­λιά­νι­κης Κοι­νό­τη­τας στα Δωδε­κά­νησα, με στόχο τη δημιουρ­γία της “Κοι­νό­τη­τας Δωδε­κα­νή­σου–Βρα­ζι­λίας”. Μιας κοι­νό­τη­τας που θα ανα­πτύ­ξει ένα ζωντανό δίκτυο σχέσεων, ανταλ­λα­γών και συνερ­γα­σιών, δίνο­ντας νέα δυνα­μική στις επαφές των δύο πλευρών. Η δράση αυτή θα αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά στο άμεσο μέλλον, μέσα από στο­χευ­μέ­νες πρω­το­βου­λίες που θα ενώσουν τις δύο κοι­νό­τη­τες μέσα από την τέχνη, τη μουσική και τις δημιουρ­γι­κές εκφάν­σεις του πολι­τι­σμού.

Η Βρα­ζι­λία είναι η μεγα­λύ­τερη και πολυ­πλη­θέ­στερη χώρα της Λατι­νι­κής Αμε­ρι­κής. Επίσης, είναι η πέμπτη μεγα­λύ­τερη σε έκταση χώρα στον κόσμο και σε πλη­θυ­σμό. Οπότε, φύγατε από μία χώρα αχανή και ήρθατε σε μία μικρή χώρα, επι­στρέ­φο­ντας στις ρίζες και στον τόπο κατα­γω­γής και σ’ ένα νησί πολύ μικρό μπροστά στα δεδο­μένα που είχατε μάθει. Τι σας λείπει από ’κει;

Γεν­νή­θηκα στο Σάο Πάολο, μια πόλη περίπου 12 εκα­τομ­μυ­ρίων κατοί­κων, (με την ευρύ­τερη μητρο­πο­λι­τική περιοχή να φτάνει τα σχεδόν 23 εκα­τομ­μύ­ρια). Εκεί μεγά­λωσα, κατόπιν σπού­δασα στο Ρίο ντε Ζανέιρο όπου και έκανα τα πρώτα μου επαγ­γελ­μα­τικά βήματα, σε ένα περι­βάλ­λον ζωντανό, πολυ­πο­λι­τι­σμικό και γεμάτο ευκαι­ρίες, που με δια­μόρ­φωσε ως άνθρωπο και ως επαγ­γελ­μα­τία. Εκεί ήταν το σπίτι μου, όμως η καρδιά μου χτυ­πούσε πάντα με ελλη­νικό ρυθμό — κάτι που τελικά με οδήγησε πίσω στην πατρίδα.

Πάντα νοσταλγώ τη ζωή στη Βρα­ζι­λία. Μου λείπουν οι συγ­γε­νείς μου, που ζουν εκεί, οι φίλοι και οι συνά­δελ­φοί μου, το φαγητό στις churrascarias, η feijoada, οι coxinhas, τα εξωτικά φρούτα και το άρωμα του καφέ που είναι διάχυτο παντού.

Οι μελω­δίες της bossa nova, και ο ρυθμός της samba, η εξέδρα του Allianz Parque, εκεί όπου υπο­στή­ριζα την αγα­πη­μένη μου Palmeiras, οι κυρια­κά­τι­κες βόλτες στην Praça da República και, βέβαια, το περί­φημο Καρ­να­βάλι του Ρίο, αυτή η εκρη­κτική γιορτή χρω­μά­των, μου­σι­κής και ελευ­θε­ρίας. Πάνω απ’ όλα, εκείνο το βρα­ζι­λιά­νικο jeito — η ευγέ­νεια, η αυθε­ντι­κό­τητα και η χαρά για τα απλά πράγ­ματα.

Η Βρα­ζι­λία φημί­ζε­ται για τον πολι­τι­σμό, τη μουσική και τις παρα­δό­σεις της. Υπάρ­χουν κοινά στοι­χεία ανάμεσα στην κουλ­τούρα των δύο χωρών;

Η Βρα­ζι­λία είναι μια χώρα που ξεχω­ρί­ζει για τον πολι­τι­σμό, τη μουσική και τις παρα­δό­σεις της. Δεν θα έλεγα πως υπάρ­χουν κοινά πολι­τι­στικά στοι­χεία με την Ελλάδα υπό την έννοια της σύγκρι­σης, αλλά υπάρχει κάτι πολύ πιο ουσια­στικό που μας φέρνει κοντά: η ανθρώ­πινη θερ­μό­τητα, η ζωντά­νια και η εξω­στρέ­φεια.

Μοι­ρα­ζό­μα­στε μια παρό­μοια μεντα­λιτέ και ταμπε­ρα­μέ­ντο για τη χαρά της ζωής, και οι δυο λαοί έχουμε την ανάγκη να εκφρα­ζό­μα­στε μέσα από τη μουσική, τον χορό και, φυσικά, το φαγητό. Οι πρώτες ύλες στη Βρα­ζι­λία είναι εξαι­ρε­τι­κές, όπως και στη χώρα μας, και γι’ αυτό η γαστρο­νο­μία απο­τε­λεί κοινό μέσο έκφρα­σης της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και των δύο χωρών. Για εμάς τους νησιώ­τες, ο χορός και η φιλο­ξε­νία είναι τρόπος ύπαρξης, όπως και στη Βρα­ζι­λία, το να βρί­σκε­σαι με φίλους είναι γιορτή, επι­κοι­νω­νία και χαρά.

Ποιες είναι οι βασικές προ­τε­ραιό­τη­τες του προ­ξε­νείου της Βρα­ζι­λίας στα Δωδε­κά­νησα; Υπάρ­χουν συγκε­κρι­μέ­νες πρω­το­βου­λίες που θα θέλατε να προ­ω­θή­σετε στα Δωδε­κά­νησα; Βλέπετε συνερ­γα­σία Ελλάδας – Βρα­ζι­λίας σε επίπεδο πολι­τι­σμού, του­ρι­σμού και εμπο­ρίου; Πώς θα μπο­ρούσε να ανα­πτυ­χθεί ο του­ρι­σμός μεταξύ Βρα­ζι­λίας και Δωδε­κα­νή­σων;

Επειδή είμαι άνθρω­πος του σχε­δια­σμού και, στη συνέ­χεια, της υλο­ποί­η­σης, θεωρώ πως δεν είναι σκόπιμο να επε­κταθώ σε περι­γρα­φές πριν προη­γη­θεί η απα­ραί­τητη θεσμική προ­ε­τοι­μα­σία.

Σε πρώτο χρόνο, στην Αθήνα, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί η τελετή ανά­λη­ψης καθη­κό­ντων, και αμέσως μετά θα έχω την πρώτη επίσημη εθι­μο­τυ­πική συνά­ντηση με την αυτού εξο­χό­τητα, τον πρέσβη της Ομο­σπον­δια­κής Δημο­κρα­τίας της Βρα­ζι­λίας, κ. Paulo Roberto Caminha de Castilhos França, ώστε να τεθούν οι βάσεις της συνερ­γα­σίας μας και να καθο­ρι­στούν το πλαίσιο δράσης, οι προ­τε­ραιό­τη­τες και οι δυνα­τό­τη­τες του Επί­τι­μου Προ­ξε­νείου στα Δωδε­κά­νησα. Παράλ­ληλα, όπως έχω ήδη ανα­φέ­ρει, πρω­ταρ­χι­κός στόχος είναι η κατα­γραφή όλων των Βρα­ζι­λιά­νων που ζουν στα Δωδε­κά­νησα, προ­κει­μέ­νου να δια­μορ­φω­θεί ένα ενη­με­ρω­μένο μητρώο και να δημιουρ­γη­θεί μια ζωντανή κοι­νό­τητα επι­κοι­νω­νίας και υπο­στή­ρι­ξης, που θα λει­τουρ­γεί ως δίκτυο σύν­δε­σης μεταξύ των δύο χωρών. Δράτ­το­μαι της ευκαι­ρίας να παρα­θέσω το ηλε­κτρο­νικό ταχυ­δρο­μείο του Επί­τι­μου Προ­ξε­νείου της Βρα­ζι­λίας με έδρα τη Ρόδο – [email protected] – και προ­σκαλώ όλους τους Βρα­ζι­λιά­νους που δια­μέ­νουν στα νησιά μας να επι­κοι­νω­νή­σουν μαζί μου, είτε μέσω e-mail είτε τηλε­φω­νικά, ώστε να δηλώ­σουν τη συμ­με­τοχή τους στην κοι­νό­τητα των Βρα­ζι­λιά­νων στα Δωδε­κά­νησα και τη συμπε­ρί­ληψή τους στο μητρώο της κοι­νό­τη­τας.

Η παρου­σία και η ενεργός συμ­με­τοχή τους θα απο­τε­λέ­σει πολύ­τιμο εργα­λείο για την ενερ­γο­ποί­ηση του Βρα­ζι­λιά­νι­κου στοι­χείου στα Δωδε­κά­νησα. Όσον αφορά τις προ­ο­πτι­κές συνερ­γα­σίας Ελλάδας και Βρα­ζι­λίας, υπάρ­χουν σημα­ντικά περι­θώ­ρια σύσφι­ξης των σχέσεων στους τομείς του πολι­τι­σμού, του του­ρι­σμού και του εμπο­ρίου, που μπορούν να ενι­σχύ­σουν ουσια­στικά τους δεσμούς φιλίας και αμοι­βαίου σεβα­σμού ανάμεσα στις δύο χώρες.

Ποιες είναι οι μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις που πιστεύ­ετε ότι θα αντι­με­τω­πί­σετε;

Η μεγα­λύ­τερη πρό­κληση για εμένα είναι να φανώ αντά­ξιος της ευθύνης που συνο­δεύει τη θέση του επί­τι­μου προ­ξέ­νου και να αφήσω το προ­σω­πικό μου απο­τύ­πωμα μέσα από πράξεις ουσίας. Στόχος μου είναι να απο­τε­λέσω τον συν­δε­τικό κρίκο της κοι­νό­τη­τας, να ενι­σχύσω τους δεσμούς ανάμεσα στους ανθρώ­πους που συν­δέ­ουν τη Ρόδο και τα Δωδε­κά­νησα με τη Βρα­ζι­λία, και να συμβάλω στη δημιουρ­γία στα­θε­ρών γεφυρών συνερ­γα­σίας, πολι­τι­σμού και αμοι­βαίου σεβα­σμού.