Στέφανος Γκίκας: Με νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 ευκαιρία να εδραιωθεί η νησιωτικότητα

Ο Υφυ­πουργός Ναυτιλίας και Νησιω­τικής Πολι­τικής, Στέφανος Γκίκας, συμ­με­τείχε στο 16ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μικρών Νησιών, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από τις 26 έως τις 28 Σεπτεμ­βρίου 2025 στις Οινούσσες. Στο Συνέδριο συμ­με­τείχαν περισσότεροι από 100 εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτο­διοίκησης, της Ακα­δη­μαϊκής Κοινότητας, της νησιω­τικής επι­χει­ρη­μα­τικότητας, καθώς και Έλληνες Ευρω­βου­λευτές της αρμόδιας επι­τροπής του Ευρωπαϊκού Κοι­νο­βουλίου.

Η συνάντηση, που συν­διορ­γανώθηκε από το Ελλη­νικό Δίκτυο Μικρών Νησιών (ΕΔΜΝ) και τον Δήμο Οινουσσών, με στόχο τον δημόσιο διάλογο για την αντι­μετώπιση των προκλήσεων που αντι­με­τωπίζουν τα μικρά νησιά, αποτέλεσε σημα­ντικό βήμα διαλόγου και προ­βλη­μα­τι­σμού, όπου παρου­σιάστηκαν οι στρα­τη­γικές για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα των μικρο­νη­σιω­τικών κοι­νω­νιών και αναλύθηκαν οι θεσμικές παρεμβάσεις και τα χρη­μα­το­δο­τικά εργαλεία που απαιτούνται για να αντα­πο­κρι­θούν τα νησιά μας στις σύγχρονες προκλήσεις.

Το Υπουρ­γείο Ναυτιλίας και Νησιω­τικής Πολι­τικής, μέσω της Γενικής Γραμ­μα­τείας Αιγαίου και Νησιω­τικής Πολι­τικής (ΓΓΑΙΝΠ) υπο­στηρίζει με συνέπεια τη διοργάνωση τα τελευ­ταία χρόνια, καθώς απο­τε­λεί εκ των κύριων συν­διορ­γα­νωτών, δίνοντας την ευκαιρία στους εκπροσώπους της Αυτο­διοίκησης, των Κοι­νω­νικών και Οικο­νο­μικών Φορέων, της Ακα­δη­μαϊκής κοινότητας να εκφράσουν τις θέσεις τους και να συμμετάσχουν ενεργά στο Συνέδριο.

Ο κ. Γκίκας ως κεντρικός ομιλητής, κήρυξε την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου τονίζοντας την αξία της Ολο­κλη­ρωμένης Θαλάσσιας Στρα­τη­γικής στον νησιω­τικό χώρο, ενός πλαισίου που από τη στιγμή που θεσμο­θετήθηκε συνέβαλε τα μέγιστα στη δια­πραγμάτευση του ΕΣΠΑ 2021-2027, καθώς αποτέλεσε την προ­γραμ­μα­τική βάση για τη διεκδίκηση πόρων για νησιω­τικές λιμε­νικές υποδομές, για την ανάδειξη της νησιω­τικής εδαφικής συνοχής και τη βελτίωση της δημόσιας θαλάσσιας συγκοι­νωνίας.

Όσον αφορά στη θαλάσσια συγκοι­νωνία, ο κ. Γκίκας επεσήμανε ότι: «Το κονδύλι για τη χρη­μα­τοδότηση των άγονων γραμμών αυξήθηκε από τα 90 εκ. ευρώ που ήταν το 2019, στα 167 εκ. ευρώ σήμερα, καλύπτοντας 77 άγονες γραμμές και επενδύοντας απο­φα­σι­στικά στην ανάπτυξη νέων γραμμών και στην καλύτερη διασύνδεση ιδίως των μικρών νησιών».

Ο κ. Γκίκας αναφέρθηκε και στα πρω­το­πο­ριακά προγράμματα τα οποία έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί για τη νησιω­τική χώρα, με εμβλη­μα­τικά έργα όπως, για παράδειγμα, τα GrecoIslands, το Naxos Smart Island Project, το Τήλος – Just Go Zero, το Αστυπάλαια – Smart and Sustainable Island, κ.ά. Τόνισε επίσης ιδιαίτερα τις δράσεις που υλο­ποιούνται από τη ΓΓΑΙΝΠ, όπως το Μετα­φο­ρικό Ισοδύναμο, ο Ψηφιακός Βοηθός Γονέων, η Απο­μα­κρυ­σμένη Υποστήριξη εγκύων και νέων γονέων στα μικρά νησιά, το Βαρόμετρο Νησιω­τικής Επι­χει­ρη­μα­τικότητας και το Παρα­τη­ρητήριο Τιμών που υλο­ποιούνται σε συνερ­γασία με το Εθνικό Κέντρο Κοι­νω­νικών Ερευνών και το Κέντρο Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Οικο­νο­μικών Ερευνών, «δράσεις με σαφές και ορατό κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό αποτέλεσμα» όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ειδικά για το Μετα­φο­ρικό Ισοδύναμο ο κ. Γκίκας τόνισε ότι: «Το μέτρο θα εκσυγ­χρο­νι­στεί, θα γίνει πιο στο­χευμένο και μετά από διαβούλευση με τα νησιω­τικά επι­με­λητήρια, την τοπική αυτο­διοίκηση και τους κοι­νω­νι­κούς εταίρους, θα προ­ω­θη­θεί για τη νομοθέτησή του».

Αναφερόμενος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο κ. Γκίκας υπογράμμισε πως: «Σε ένα περιβάλλον γεω­πο­λι­τικών αναταράξεων και διαρκών κοι­νω­νικών, οικο­νο­μικών και περι­βαλ­λο­ντικών προκλήσεων, είναι πιο επι­τα­κτική από ποτέ η ανάγκη να δοθεί από την ΕΕ ειδική μέριμνα στα νησιά». Ενώ, συνεχίζοντας, υποστήριξε πως η νέα στρα­τη­γική για τα νησιά, καθώς και η επι­και­ρο­ποι­ημένη στρα­τη­γική για τις πλέον απο­μα­κρυ­σμένες περιοχές, «οφείλουν να βασι­στούν στα εξής σημεία: Την ολο­κλη­ρωμένη ένταξη των νησιών στον σχε­δια­σμό των ευρωπαϊκών χρη­μα­το­δο­τικών εργαλείων και των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, την ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και τη στήριξη της ενερ­γειακής αυτο­νομίας μέσω ανανεώσιμων πηγών ενέργειας». Παράλληλα, διευκρίνισε ότι: «η Πολι­τική Συνοχής της ΕΕ θα πρέπει να ανα­γνωρίσει ρητώς τα νησιά ως δια­κριτές εδαφικές οντότητες στον σχε­δια­σμό και την εφαρ­μογή πολι­τικών, θέτοντας μηχα­νι­σμούς για καλύτερη νομοθέτηση, απο­τε­λε­σμα­τικότερη χρη­μα­τοδότηση και βελ­τιωμένη γνώση για τις ανάγκες των νησιω­τικών περιοχών».

Και πρόσθεσε: «Με το νέο Πολυετές Δημο­σιο­νο­μικό Πλαίσιο 2028-2034 και την επικείμενη Στρα­τη­γική της ΕΕ για τα Νησιά, η ΕΕ έχει μια μονα­δική ευκαιρία να εδραιώσει τη νησιω­τικότητα στις στρα­τη­γικές της προ­τε­ραιότητες και η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να εκμε­ταλ­λευ­τεί την Ευρωπαϊκή αυτή δυνα­μική, για την ανάπτυξη των νησιών της».

Ολο­κληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Γκίκας ανέφερε ότι η Ελλη­νική Κυβέρνηση έχει εργα­στεί εντα­τικά τα τελευ­ταία χρόνια προς αυτήν την κατεύθυνση, ενισχύοντας τη διεθνή της παρουσία και τις συνερ­γασίες της, ώστε να ανα­γνω­ρι­στεί από την ΕΕ, η ανάγκη μιας ολο­κλη­ρωμένης Στρα­τη­γικής για τα ευρωπαϊκά νησιά.

Τα συμπεράσματα του Συνεδρίου ενσω­ματώθηκαν σε Διακήρυξη με την ονομασία «Διακήρυξη των Οινουσσών», η οποία – όπως δήλωσε ο κ. Γκίκας – «θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη του Υπουρ­γείου Ναυτιλίας και Νησιω­τικής Πολι­τικής για τη διεκδίκηση ενός δια­κρι­τού πλαισίου για τα μικρά νησιά σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο».

Στο περιθώριο της επίσκεψής του στις Οινούσσες και στη Χίο, ο Υφυ­πουργός Ναυτιλίας και Νησιω­τικής Πολι­τικής, είχε ξεχω­ρι­στές συναντήσεις με τον Βου­λευτή του Νομού και Κοι­νο­βου­λευ­τικό Εκπρόσωπο της Νέας Δημο­κρατίας, Νότη Μηταράκη, τον Δήμαρχο Οινουσσών, Γιώργο Δανιήλ, τον Δήμαρχο Χίου, Γιάννη Μαλαφή, τον Ευρω­βου­λευτή Φρέντι Μπελέρη, ενώ επισκέφτηκε υπηρεσίες και πλωτά σκάφη του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ της περιοχής.