Ζερεφός: Πάνω από 130 τρισ. δολάρια το κόστος της κλιματικής αλλαγής στο τέλος του αιώνα

Τα οικο­συ­στή­ματα δέχο­νται μεγάλη πίεση, εξαι­τίας των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, υπο­γράμ­μισε ο Γενικός Γραμ­μα­τέας της Ακα­δη­μίας Αθηνών και Εθνικός Εκπρό­σω­πος για την Κλι­μα­τική Αλλαγή, Καθη­γη­τής Χρήστος Ζερεφός, σε ομιλία του, με τίτλο: «50 χρόνια ανα­μνή­σεις από τη Σχολή Θετικών Επι­στη­μών του ΑΠΘ και όχι μόνον», σε εκδή­λωση βρά­βευ­σής του, που διορ­γά­νωσε η Κοσμη­τεία της Σχολής Θετικών Επι­στη­μών, απόψε, στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ.

Ο κ. Ζερεφός επι­σή­μανε ότι απαι­τού­νται ακόμη πιο έντονες παρεμ­βά­σεις, από όσες έγιναν κατά τα προη­γού­μενα χρόνια, για την ανα­στροφή των βλα­βε­ρών συνε­πειών της ανθρω­πο­γε­νούς δρα­στη­ριό­τη­τας στο κλίμα, καθώς ο ρυθμός των επι­πτώ­σεων της κλι­μα­τι­κής αλλαγής είναι ταχύ­τε­ρος από ό,τι προ­έ­βλε­παν τα επι­στη­μο­νικά μοντέλα στο παρελ­θόν.

Η εκδή­λωση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο πλαίσιο του εορ­τα­σμού για τη συμπλή­ρωση των 100 χρόνων από την ίδρυση και λει­τουρ­γία του ΑΠΘ.

Κατά τη διάρ­κεια της τελετής  ο Χρήστος Ζερεφός, βρα­βεύ­τηκε Επί­τι­μος Καθη­γη­τής της Σχολής Θετικών Επι­στη­μών του ΑΠΘ, για τη συνο­λική προ­σφορά του στο Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο.

Κατά τη διάρ­κεια της τελετής χαι­ρέ­τη­σαν ο Πρύ­τα­νης του ΑΠΘ, Καθη­γη­τής Κυριά­κος Ανα­στα­σιά­δης, ο Κοσμή­το­ρας της Σχολής Θετικών Επι­στη­μών του ΑΠΘ, Καθη­γη­τής Νικό­λαος Καντη­ρά­νης, και ο πρώην δήμαρ­χος Θεσ­σα­λο­νί­κης και πρώην υπουρ­γός, Σωτήρης Κού­βε­λας. Αμέσως μετά τους χαι­ρε­τι­σμούς, η Κοσμη­τεία της Σχολής Θετικών Επι­στη­μών βρά­βευσε τον κ. Ζερεφό.

«Τα τελευ­ταία χρόνια, δηλαδή την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, έχουμε τη θερ­μό­τερη περίοδο που υπήρξε ποτέ στον πλανήτη μας» επι­σή­μανε σε δηλώ­σεις του στο ΑΠΕ – ΜΠΕ, ο κ. Ζερεφός και συνέ­χισε:

«Η συχνό­τητα εμφά­νι­σης ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων – δηλαδή θερμές περιό­δους του έτους, ξηρα­σίες και ακραίες βροχές – έχει σχεδόν τρι­πλα­σια­στεί παγκο­σμίως».

130 τρισ. δολάρια το κόστος της ανθρω­πο­γε­νούς κλι­μα­τι­κής αλλαγής

Το πιο ενδια­φέ­ρον είναι ότι οι απο­ζη­μιώ­σεις των ασφα­λι­στι­κών εται­ρειών παγκο­σμίως έχουν πραγ­μα­τικά υπερβεί κάθε προη­γού­μενο. Στα τελευ­ταία 50 χρόνια, για παρά­δειγμα, έχουν αυξηθεί, αν θυμάμαι καλά, πάνω από 10 φορές.

Το κόστος της ανθρω­πο­γε­νούς κλι­μα­τι­κής αλλαγής παγκο­σμίως ανα­μέ­νε­ται ότι στο τέλος του αιώνα θα ξεπε­ρά­σει τα 130 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια. Προ­σέξτε, 130 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια. Σκε­φτείτε ότι ο Covid κόστισε παγκο­σμίως γύρω στα 3 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια. Ο Covid, που στα­μα­τή­σαμε να δου­λεύ­ουμε, να βγαί­νουμε, να μη λει­τουρ­γούμε, είχε αυτό το κόστος. Στα 130 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια φαντα­στείτε τι ζημιά μπορούν να κάνουν στον πλανήτη οι κλι­μα­τι­κές αλλαγές. Γι’ αυτό φωνά­ζουμε να πάρουμε μέτρα. Και ισχύει εδώ το Ιππο­κρα­τικό ρηθέν: «Πρέπει εγκαί­ρως να προ­λαμ­βά­νουμε, παρά να θερα­πεύ­ουμε». Ή, του­λά­χι­στον, να προ­σαρ­μο­στούμε. Η προ­σαρ­μογή μειώνει το κόστος των 130 τρι­σε­κα­τομ­μυ­ρίων δολα­ρίων περίπου κατά 40%. Δηλαδή γίνεται γύρω στα 60-70 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δολάρια».

Ο κ. Ζερεφός σημεί­ωσε ότι και η χώρα μας νιώθει ήδη τις συνέ­πειες της παγκό­σμιας κλι­μα­τι­κής αλλαγής, πολύ πιο έντονα τα τελευ­ταία χρόνια.

Να αρχί­σουμε νέα έργα

«Οι ακτο­γραμ­μές παγκο­σμίως δέχο­νται πίεση, λόγω της ανόδου της μέσης στάθμης των θαλασ­σών. Η χώρα μας δια­θέ­τει μεγάλη ακτο­γραμμή. Αυτή η κατά­σταση οδηγεί σε πίεση του θαλασ­σι­νού νερού και διείσ­δυση στον υδρο­φόρο ορί­ζο­ντα και προ­φα­νώς μπορεί να επη­ρε­ά­σει στα­διακά και τις καλ­λιέρ­γειες», υπο­γράμ­μισε ο κ. Ζερεφός και πρό­σθεσε:

«Πρέπει, λοιπόν, σιγά-σιγά να αρχί­σουμε νέα έργα. Το Υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος ξεκινά τρο­πο­ποι­ή­σεις, για παρά­δειγμα, στα έργα του Μόρνου για την Αττική και τις γύρω περιο­χές. Θα υπάρ­ξουν παρα­πο­τά­μιες μετα­φο­ρές από μεγά­λους ποτα­μούς και αντί­στοιχα έργα στη Θεσ­σα­λο­νίκη.

«Συνο­ψί­ζο­ντας, οι αλλαγές του κλί­μα­τος σχε­τί­ζο­νται με καύ­σω­νες, με αύξηση των ακραίων και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων και με τη λει­ψυ­δρία» συνέ­χισε ο κ. Ζερεφός και πρό­σθεσε: «Ο Daniel ήταν ένα καμπα­νάκι, γιατί το φαι­νό­μενο προ­έ­κυψε από σπάνια σύμ­πτωση και αλλη­λε­πί­δραση αέριων μαζών και φοβό­μα­στε μήπως επα­να­λη­φθεί μέσα στα προσεχή χρόνια. Το κόστος ενός τέτοιου φαι­νο­μέ­νου φτάνει τα 3 έως 5 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Είναι πιο φθηνό να προ­λαμ­βά­νουμε και να προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε, όπως έλεγε ο Ιππο­κρά­της».

Ο κ. Ζερεφός στην ομιλία του έκανε εκτενή αναφορά στην ίδρυση του ΑΠΘ και της Σχολής Θετικών Επι­στη­μών το 1926, με δύο έδρες αρχικώς, Μετε­ω­ρο­λο­γίας και Αστρο­νο­μίας, φορείς των επι­στη­μο­νι­κών απόψεων που υπήρχαν εκείνη την εποχή, λόγω των διεθνών επι­δρά­σεων, οι οποίες τα τελευ­ταία πενήντα χρόνια έχουν πλέον αλλάξει σημα­ντικά σε κάποιους τομείς. Όπως είπε, από τη μελέτη των ανώ­τε­ρων στρω­μά­των της ατμό­σφαι­ρας, την ιονό­σφαιρα, οι μετρή­σεις έχουν πλέον μετα­το­πι­στεί και στα κατώ­τερα στρώ­ματα, ενώ «έχει πλέον απα­ντη­θεί και απο­δει­χθεί η επι­βά­ρυνση των ανθρω­πο­γε­νών δρα­στη­ριο­τή­των στο κλίμα, κατά περίπου 30-40%». Θυμή­θηκε ότι όταν ο ίδιος ανέλαβε καθή­κο­ντα, ως Καθη­γη­τής της Σχολής το 1979, ερχό­με­νος από τις ΗΠΑ από το Πανε­πι­στή­μιο της Μινε­σότα, απο­δε­χό­με­νος πρόταση του Καθη­γη­τού Γεωρ­γίου Λειβαδά, ξεκί­νησε, μαζί με δύο-τρεις φοι­τη­τές, να μελετά τη Φυσική της Ατμό­σφαι­ρας και άλλα χημικά φαι­νό­μενα και διερ­γα­σίες στην ατμό­σφαιρα, έχοντας στη διάθεσή του «μία οζο­ντο­βο­λίδα, με την οποία γινόταν μετρή­σεις του στρώ­μα­τος του όζοντος στη Μίκρα Θεσ­σα­λο­νί­κης και μία πολύ μικρή χρη­μα­το­δό­τηση περί τις δια­κό­σιες χιλιά­δες δραχμές».

«Δημιουρ­γή­σαμε ερευ­νη­τι­κές ομάδες οι οποίες συμ­με­τεί­χαν μαζί μας στα μεγα­λύ­τερα παγκό­σμια και ευρω­παϊκά προ­γράμ­ματα, τόσο στο Βόρειο όσο και στο Νότιο Πόλο, αλλά και σε πολλές άλλες περιο­χές του πλανήτη μας. Αυτά απο­σκο­πού­σαν στη χαρ­το­γρά­φηση της περιό­δου της ηλιακής ακτι­νο­βο­λίας, από την οποία μας προ­στα­τεύει το στρώμα του όζοντος», είπε ο κ. Ζερεφός και συνέ­χισε:

«Έτσι λοιπόν έγιναν πολλές εκστρα­τείες και δημιουρ­γή­θη­καν δίκτυα με ομφαλό το Εργα­στή­ριο Φυσικής Ατμό­σφαι­ρας του ΑΠΘ. Πήραμε πολλές δια­κρί­σεις, πολλά ερευ­νη­τικά προ­γράμ­ματα, πολλά βραβεία και εξε­λί­ξεις. Το Εργα­στή­ριο Φυσικής Ατμό­σφαι­ρας του Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης έγινε ένα φυτώριο νέων επι­στη­μό­νων. Όλοι αυτοί καθο­δη­γού­νταν, όχι μόνο από τα φοι­τη­τικά θρανία του Φυσικού Τμή­μα­τος, αλλά και από το Μετα­πτυ­χιακό Φυσικής Ατμό­σφαι­ρας και Φυσικής του Περι­βάλ­λο­ντος, το οποίο ήταν και το πρώτο που ιδρύ­θηκε στη χώρα μας. Φτιά­ξαμε το πρώτο πρό­γραμμα για κατα­κό­ρυ­φες μετρή­σεις της ατμό­σφαι­ρας με ελλη­νικά χέρια. Μας βοή­θη­σαν οι τότε κατα­στά­σεις, το πρό­γραμμα STRIKE και ένα σωρό άλλα.

Αυτό ήταν, τότε, ένα μεγάλο πρό­γραμμα, αλλά τώρα, για τα σημε­ρινά δεδο­μένα, θεω­ρεί­ται μικρό, γύρω στο ένα εκα­τομ­μύ­ριο ευρώ. Τώρα τα προ­γράμ­ματα είναι κάποιων εκα­τομ­μυ­ρίων, έως και πολλών εκα­τομ­μυ­ρίων και αφορούν ολό­κληρο τον πλανήτη. Όπως το πρό­γραμμα Copernicus, το οποίο ξεκί­νησε σαν ένα διστα­κτικό πρό­γραμμα με δύο-τρεις συντο­νι­στές. Σήμερα το πρό­γραμμα αυτό δια­χει­ρί­ζε­ται ογδόντα δισ. ευρώ ανά τριετία…. Με σταθμό που είχαμε στην Αρκτική, με την ελλη­νική σημαία, στο Ρέι­κια­βικ, επι­ση­μά­ναμε τις συνέ­πειες που θα μπο­ρούσε να έχει η τρύπα του όζοντος και στον Αρκτικό Κύκλο. Απο­κα­λύ­ψαμε ότι η τρύπα του όζοντος δεν ήταν μόνο τρύπα στην Ανταρ­κτική, αλλά μπο­ρούσε να δημιουρ­γη­θεί υπό κατάλ­λη­λες συν­θή­κες και στην Αρκτική.

Ο σταθμός αυτός λει­τούρ­γησε περίπου για 10 χρόνια. Μεταξύ Θεσ­σα­λο­νί­κης και Κρήτης σαρώ­σαμε όλη την ατμό­σφαιρα, κάναμε αξονική τομο­γρα­φία του Αιγαίου. Μελε­τή­σαμε την περιο­δική ηλιακή ακτι­νο­βο­λία αλλά και τη σύσταση της ατμό­σφαι­ρας και τις αλλαγές της. Έχουμε μελε­τή­σει πολλά φαι­νό­μενα, όπως τα απο­τε­λέ­σματα των εκλεί­ψεων του Ήλιου στο περι­βάλ­λον και στα οικο­συ­στή­ματα. Έχουμε μελε­τή­σει τις αλλαγές του κλί­μα­τος και έχουμε φτάσει να προ­βλέ­πουμε τον καιρό με μεγα­λύ­τερη ακρί­βεια από αυτή που είχαμε παλαιό­τερα, αλλά και να προ­βλέ­πουμε τις επερ­χό­με­νες αλλαγές στο κλίμα».

Ο κ. Ζερεφός ευχα­ρί­στησε τον πρύτανη και τους συνα­δέλ­φους του για τη διά­κριση και ιδιαι­τέ­ρως τη σύζυγό του για την υπο­στή­ριξη της στη δια­δρομή του.

Στην εκδή­λωση παρα­βρέ­θη­καν, επίσης, ο βου­λευ­τής της ΝΔ Δημή­τρης Κού­βε­λας, η αντι­δή­μαρ­χος Παι­δι­κής Μέρι­μνας, Οικο­γέ­νειας και Κοι­νω­νίας των Πολιτών του δήμου Θεσ­σα­λο­νί­κης Θεοδώρα Λει­ψη­στι­νού, πανε­πι­στη­μια­κοί και φοι­τη­τές.

Χαι­ρε­τι­σμός Πρύτανη ΑΠΘ

Ο πρύ­τα­νης του ΑΠΘ Κυριά­κος Ανα­στα­σιά­δης στη διάρ­κεια της εκδή­λω­σης τόνισε τη συμβολή της Σχολής Θετικών Επι­στη­μών ως θεμέλιο ακα­δη­μαϊ­κής αρι­στείας και ερευ­νη­τι­κής πρω­το­πο­ρίας. Επε­σή­μανε  στη διαρκή απο­στολή του ΑΠΘ να προάγει ελεύ­θερη σκέψη και δημιουρ­γι­κό­τητα, επι­ση­μαί­νο­ντας τις σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις όπως η τεχνητή νοη­μο­σύνη και η κλι­μα­τική κρίση. Ανα­φέρ­θηκε εκτε­τα­μένα στην ακα­δη­μαϊκή και κοι­νω­νική συνει­σφορά του καθη­γητή Χρήστου Ζερεφού, επι­ση­μαί­νο­ντας τη στενή σχέση του με τη Σχολή, ως πρώην και επί­τι­μος καθη­γη­τής.

«Ο κ. Ζερεφός, ο οποίος ξεκί­νησε από το Κάιρο της Αιγύ­πτου για να βρεθεί στη Θεσ­σα­λο­νίκη και στο πανε­πι­στή­μιό μας, έχει βαθιές ρίζες στη Σχολή Θετικών Επι­στη­μών, τόσο ως δια­τε­λέ­σας όσο και ως επί­τι­μος καθη­γη­τής. Γι’ αυτό και η παρου­σία του μαζί μας απέ­κτησε ακόμη πιο προ­σω­πικό και συμ­βο­λικό χαρα­κτήρα» είπε ο κ. Ανα­στα­σιά­δης και, απευ­θυ­νό­με­νος στον τιμώ­μενο, πρό­σθεσε: «Διότι, ακόμη κι αν κάνατε ολό­κληρη τη γη «πατρίδα» σας στο διάβα του χρόνου κ. Καθη­γητά, πιστεύ­ουμε πως το Αρι­στο­τέ­λειο κατέχει μια ξεχω­ρι­στή θέση στην καρδιά σας».

Ο κ. Ανα­στα­σιά­δης υπο­γράμ­μισε ότι το Αρι­στο­τέ­λειο Πανε­πι­στή­μιο, μέσα στον νέο αιώνα, θα συνε­χί­σει να είναι κέντρο γνώσης και δημιουρ­γίας, με τη Σχολή Θετικών Επι­στη­μών ως «στοι­χειώ­δες σωμα­τί­διο» του, στην πρώτη γραμμή της ακα­δη­μαϊ­κής προ­σφο­ράς και της εκπαι­δευ­τι­κής και ερευ­νη­τι­κής λει­τουρ­γίας του.

Βιο­γρα­φικό Χρήστου Ζερεφού

Ο Χρήστος Ζερεφός είναι Επόπτης του Κέντρου Ερεύνης Φυσικής της Ατμο­σφαί­ρας και Κλι­μα­το­λο­γίας της Ακα­δη­μίας Αθηνών και Εθνικός Εκπρό­σω­πος για την Κλι­μα­τική Αλλαγή. Δια­κε­κρι­μέ­νος ακα­δη­μαϊ­κός και επι­στή­μο­νας στον τομέα της κλι­μα­το­λο­γίας και της φυσικής της ατμό­σφαι­ρας, έχει στο ενερ­γη­τικό του μια λαμπρή ακα­δη­μαϊκή και ερευ­νη­τική πορεία.

Έχει διδάξει σε κορυ­φαία πανε­πι­στή­μια στην Ελλάδα και στο εξω­τε­ρικό, έχει συμ­με­τά­σχει σε πλήθος διεθνών ερευ­νη­τι­κών πρω­το­βου­λιών και είναι μέλος πολλών Ακα­δη­μιών και επι­στη­μο­νι­κών ιδρυ­μά­των. Παράλ­ληλα, δια­τε­λεί Συντο­νι­στής της Επι­τρο­πής Μελέτης Επι­πτώ­σεων Κλι­μα­τι­κής Αλλαγής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος.

Το έργο του έχει ανα­γνω­ρι­στεί διεθνώς με κορυ­φαίες δια­κρί­σεις, μεταξύ των οποίων το Παρά­σημο του Ταξιάρχη του Τάγ­μα­τος της Τιμής, το Παρά­σημο του Ακα­δη­μαϊ­κού Φοίνικα από τη Γαλλική Κυβέρ­νηση και το Παγκό­σμιο Βραβείο Όζοντος από το Πρό­γραμμα Περι­βάλ­λο­ντος του ΟΗΕ, ενώ έχει λάβει και άλλα σημα­ντικά βραβεία για τη συμβολή του στην κατα­νό­ηση των μηχα­νι­σμών του όζοντος και της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

Η συνει­σφορά του στις θετικές επι­στή­μες είναι πολυ­διά­στατη: έχει ιδρύσει οκτώ ελλη­νικά και διεθνή επι­στη­μο­νικά και εκπαι­δευ­τικά κέντρα, έχει δημο­σιεύ­σει περισ­σό­τε­ρες από 250 επι­στη­μο­νι­κές εργα­σίες και έχει επι­βλέ­ψει μεγάλο αριθμό διδα­κτο­ρι­κών και μετα­πτυ­χια­κών δια­τρι­βών.

Πηγή: in.gr