Οριστική αφαίρεση επιμέλειας διδύμων από πατέρα και ανάθεσή τους στη νονά τους

• Εγινε δεκτή αίτηση της Εισαγ­γε­λέως Ανη­λί­κων, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη μαρ­τυ­ρίες κακο­ποι­η­τι­κών πρα­κτι­κών, την απουσία υπο­στη­ρι­κτι­κού συγ­γε­νι­κού περι­βάλ­λο­ντος και τη ρητή βούληση των παιδιών

Το Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου (εκουσία δικαιο­δο­σία) εξέδωσε ορι­στική απόφαση αφαί­ρε­σης του συνόλου της επι­μέ­λειας από τον πατέρα δύο ανη­λί­κων διδύμων, ανα­θέ­το­ντάς την απο­κλει­στικά στη νονά του ενός παιδιού, η οποία ήδη ασκούσε προ­σω­ρινά τα καθή­κο­ντα επι­μέ­λειας.

Η δίκη ως προς τη μητέρα καταρ­γή­θηκε λόγω θανάτου της, ενώ το Δικα­στή­ριο θεμε­λί­ωσε την κρίση του σε εκτενή απο­δει­κτικά στοι­χεία, τη συνε­κτί­μηση των συν­θη­κών δια­βί­ω­σης, αλλά και την ευκρινή βούληση των παιδιών να παρα­μεί­νουν στο τωρινό τους περι­βάλ­λον.

Η δια­δρομή της υπό­θε­σης και το πλαίσιο της κρίσης

Η αρχική αίτηση της Εισαγ­γε­λέως Ανη­λί­κων κατα­τέ­θηκε το 2022 και οδήγησε σε μη ορι­στική απόφαση τον Μάρτιο του 2023, με την οποία αφαι­ρέ­θηκε προ­σω­ρινά η επι­μέ­λεια και δια­τά­χθηκε επα­νά­ληψη της συζή­τη­σης για συμπλή­ρωση απο­δει­κτι­κού υλικού. Στις 9 Ιανουα­ρίου 2025 το Δικα­στή­ριο συνε­δρί­ασε κεκλει­σμέ­νων των θυρών για την ορι­στική κρίση, με δεδο­μένο ότι στο μεσο­διά­στημα είχε ανα­τε­θεί προ­σω­ρινά η επι­μέ­λεια στη νονά δυνάμει εισαγ­γε­λι­κών δια­τά­ξεων και προη­γού­με­νης μη ορι­στι­κής δικα­στι­κής από­φα­σης.

Η απόφαση καταρ­γεί τη δίκη ως προς τη μητέρα λόγω θανάτου και κάνει δεκτή την αίτηση της Εισαγ­γε­λέως κατά του πατέρα. Αφαιρεί από αυτόν «το σύνολο της επι­μέ­λειας» των ανη­λί­κων τέκνων, γεν­νη­μέ­νων στις 30 Δεκεμ­βρίου 2014, και ανα­θέ­τει «το σύνολο της επι­μέ­λειας» απο­κλει­στικά σε μια κάτοικο της Ρόδου, η οποία ήδη ασκούσε προ­σω­ρινά τα σχετικά καθή­κο­ντα. Η κρίση θεμε­λιώ­νε­ται ρητά στην αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας και στο υπέρ­τατο συμ­φέ­ρον των τέκνων, με το Δικα­στή­ριο να σημειώ­νει ότι κάθε ηπιό­τερο μέτρο θα ήταν ανε­παρ­κές για να απο­τρα­πούν οι σοβαροί κίν­δυ­νοι για τη σωμα­τική, πνευ­μα­τική και ψυχική υγεία τους.

Τα απο­δει­κτικά δεδο­μένα: από την κοι­νω­νική έρευνα στις κατα­θέ­σεις

Από κοι­νω­νι­κές εκθέ­σεις, μαρ­τυ­ρι­κές κατα­θέ­σεις και υλικό της δικο­γρα­φίας προ­έ­κυ­ψαν ευρή­ματα που σκια­γρα­φούν αντι­παι­δα­γω­γικό και δυσλει­τουρ­γικό περι­βάλ­λον, με επει­σό­δια σωμα­τι­κής και ψυχο­λο­γι­κής βίας και συναι­σθη­μα­τι­κής παρα­μέ­λη­σης. Ιδιαί­τερη βαρύ­τητα απο­δό­θηκε στην αδια­φο­ρία των γονέων να διε­ρευ­νή­σουν καταγ­γελ­λό­μενα περι­στα­τικά που άπτο­νται της γενε­τή­σιας ελευ­θε­ρίας, για τα οποία είχε δια­τα­χθεί προ­κα­ταρ­κτική εξέταση. Παράλ­ληλα, υπο­γραμ­μί­στηκε η απουσία υπο­στη­ρι­κτι­κού συγ­γε­νι­κού πλαι­σίου ικανού να ανα­λά­βει την επι­μέ­λεια από οποια­δή­ποτε γραμμή συγ­γέ­νειας.

Το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι δεν υπήρξε ουσια­στική μετα­βολή των συν­θη­κών που επέ­βα­λαν την αρχική απο­μά­κρυνση, ούτε δια­πι­στώ­θηκε πρόοδος μέσα από πρό­γραμμα συμ­βου­λευ­τι­κής. Χαρα­κτη­ρι­στικά μνη­μο­νεύ­ε­ται η πλήρης απουσία ακόμη και τηλε­φω­νι­κής επι­κοι­νω­νίας του πατέρα με τα παιδιά μετά την απο­μά­κρυνσή τους, στοι­χείο που ενί­σχυσε την κρίση περί αδυ­να­μίας του να ασκήσει τον γονεϊκό ρόλο κατά τρόπο σύμφωνο με το συμ­φέ­ρον των τέκνων.

Σε άμεση επι­κοι­νω­νία με το Δικα­στή­ριο, τα παιδιά εξέ­φρα­σαν με σαφή­νεια ότι αισθά­νο­νται ασφαλή και χαρού­μενα στο τωρινό τους περι­βάλ­λον, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τους ρόλους των βιο­λο­γι­κών γονέων και της νονάς και προ­βάλ­λο­ντας σθεναρή αντίρ­ρηση στην επι­στροφή στην πατρική οικία. Η γνώμη τους συνε­κτι­μή­θηκε ρητά, ως στοι­χείο που επι­βε­βαιώ­νει ότι η ανάθεση της επι­μέ­λειας στη νονά, που εκπρο­σω­πή­θηκε στην δίκη από την δικη­γόρο κ. Αικα­τε­ρίνη Γιαν­νιού – Αθα­να­σίου, εξυ­πη­ρε­τεί την ομαλή ψυχο­κοι­νω­νική τους ανά­πτυξη.

Η απόφαση του Μονο­με­λούς Πρω­το­δι­κείου Ρόδου κλείνει έναν δύσκολο κύκλο για τα δύο ανήλικα παιδιά, εξα­σφα­λί­ζο­ντας στα­θε­ρό­τητα, ασφά­λεια και συνέ­χεια φρο­ντί­δας στο περι­βάλ­λον όπου εκφρά­ζουν ότι αισθά­νο­νται προ­στα­τευ­μένα.

Με ρητή αναφορά στην ανα­λο­γι­κό­τητα και το υπέρ­τατο συμ­φέ­ρον του παιδιού, το Δικα­στή­ριο αφαιρεί την επι­μέ­λεια από τον πατέρα και την ανα­θέ­τει ορι­στικά στη νονά, κατα­δει­κνύ­ο­ντας ότι σε περι­πτώ­σεις όπου η οικο­γέ­νεια δεν μπορεί να λει­τουρ­γή­σει προ­στα­τευ­τικά, η έννομη τάξη παρεμ­βαί­νει για να θωρα­κί­σει τα δικαιώ­ματα και την ευη­με­ρία των ανη­λί­κων.