Βιολογικοί καθαρισμοί: Ερευνα για τη λυματολάσπη στην Πάτμο

Καταγ­γε­λίες για δυσο­σμία, υπερ­χει­λί­σεις, επιβολή προ­στί­μων μέχρι και ρίψη μη επε­ξερ­γα­σμέ­νων λυμάτων στη θάλασσα. Αυτά είναι κάποια από τα προ­βλή­ματα που συνο­δεύ­ουν τη λει­τουρ­γία των βιο­λο­γι­κών καθα­ρι­σμών τους καλο­και­ρι­νούς μήνες, ειδικά σε του­ρι­στικά μέρη στη χώρα.

Eνα από τα πιο πρό­σφατα παρα­δείγ­ματα δυσλει­τουρ­γίας του βιο­λο­γι­κού που ανέ­δει­ξαν κάτοι­κοι και τοπικός Τύπος είναι η εγκα­τά­σταση στο νησί της Πάτμου. Κάτοι­κοι καταγ­γέλ­λουν εδώ και χρόνια ότι ο βιο­λο­γι­κός δεν λει­τουρ­γεί σωστά, ενώ η Γιάννα Μέμου, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος «Ιππό­κα­μπος», ανέφερε μιλώ­ντας στην «Κ» πώς παρότι είχε προ­χω­ρή­σει σε καταγ­γε­λίες στην Περι­φέ­ρεια, στο αρμόδιο υπουρ­γείο, φτά­νο­ντας μέχρι και την Ευρω­παϊκή Eνωση, το πρό­βλημα εμμένει.

Σύμφωνα με στοι­χεία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, από τις 281 εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων, το 14% παρουσιάζoυν προ­βλή­ματα και δυσλει­τουρ­γούν. Εικο­νο­γρά­φηση: Michael Kirki

«Η δυσο­σμία τώρα είναι σε υπερ­θε­τικό βαθμό. Το πρό­βλημα διο­γκώ­νε­ται». Σύμφωνα με πηγές του λιμε­νι­κού Πάτμου, έπειτα από αυτοψία στο σημείο και εφόσον εντο­πί­στηκε δια­φο­ρε­τι­κός χρω­μα­τι­σμός στα νερά, κινή­θη­καν οι δια­δι­κα­σίες ώστε να συγκε­ντρω­θεί προ­α­να­κρι­τικό υλικό το οποίο θα δια­βι­βα­στεί στην Εισαγ­γε­λία.

Ο δήμαρ­χος του νησιού, Νικήτας Τσα­μπα­λά­κης, δήλωσε μιλώ­ντας στην «Κ» ότι τα προ­βλή­ματα του βιο­λο­γι­κού είναι δύο: έχει φράξει ο κεντρι­κός αγωγός μετα­φο­ράς των λυμάτων ενώ απαι­τού­νται και­νούρ­γιες μεμ­βρά­νες επε­ξερ­γα­σίας. Το απο­τέ­λε­σμα είναι, όπως είπε, να κατα­λή­γουν στη θάλασσα λύματα τα οποία δεν είναι σωστά επε­ξερ­γα­σμένα. Σύμφωνα με τον κ. Τσα­μπα­λάκη, ο βιο­λο­γι­κός λει­τουρ­γεί στο 60% της δυνα­μι­κής του ενώ δεδο­μέ­νων των προ­βλη­μά­των που έχουν παρα­τη­ρη­θεί, το καλο­καίρι η κατά­σταση επι­δει­νώ­νε­ται. Οπως ανέφερε, έχει εξα­σφα­λί­σει χρη­μα­το­δό­τηση για την προ­μή­θεια και­νούρ­γιων μεμ­βρα­νών αλλά και έχει φρο­ντί­σει για τη μετα­φορά λυμα­το­λά­σπης ώστε να γίνεται ολο­κλη­ρω­μένα η επε­ξερ­γα­σία.

Οταν οι βιο­λο­γι­κοί καθα­ρι­σμοί ρυπαί­νουν

Σύμφωνα με στοι­χεία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, από τις 281 εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων που έχουν κατα­γρα­φεί (για οικι­σμούς άνω των 2.000 κατοί­κων), το 14%, δηλαδή οι 40, παρου­σιά­ζουν προ­βλή­ματα και δυσλει­τουρ­γούν. Σύμφωνα με πηγές του υπουρ­γείου, οι περισ­σό­τε­ροι εξ αυτών βρί­σκο­νται σε του­ρι­στι­κές περιο­χές.

Oπως ανα­φέ­ρουν οι ίδιες πηγές, βασικές αιτίες δυσλει­τουρ­γίας είναι πως κάποια από τα συστή­ματα κατα­σκευά­στη­καν χρόνια πριν, δεν έχουν συντη­ρη­θεί επαρκώς ή σχε­διά­στη­καν χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν η κατα­κό­ρυφη αύξηση του πλη­θυ­σμού που καλού­νται να εξυ­πη­ρε­τή­σουν το καλο­καίρι. Σε κάποιες άλλες περι­πτώ­σεις, προ­βλή­ματα παρα­τη­ρού­νται σε περιο­χές με ισχυρή βιο­μη­χα­νική δρα­στη­ριό­τητα όπου στον βιο­λο­γικό κατα­λή­γουν και λύματα μεγάλων μονάδων αλλά και σε περι­πτώ­σεις που οι βιο­λο­γι­κοί επι­βα­ρύ­νο­νται με όμβρια ύδατα.

Την υπερ­φόρ­τωση του δικτύου το καλο­καίρι παρα­δέ­χε­ται και ο Δήμος Λευ­κά­δας, διά στό­μα­τος του αντι­δη­μάρ­χου ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, Φίλιπ­που Σκληρού. Το σύστημα –το οποίο παλαιό­τερα είχε εκδη­λώ­σει προ­βλή­ματα– λει­τουρ­γεί στα όρια του, καθώς ο πλη­θυ­σμός του νησιού έχει δεκα­πλα­σια­στεί το τελευ­ταίο διά­στημα, με απο­τέ­λε­σμα με μια βλάβη σε αντλία ή μια διακοπή ρεύ­μα­τος να προ­κα­λεί άμεσα υπερ­χει­λί­σεις και δυσο­σμία. Οπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, έπειτα από δολιο­φθορά που είχε γίνει από νέους σε σύστημα του αντλιο­στα­σίου, υπερ­χεί­λισε ο βιο­λο­γι­κός δίπλα σε παραλία. Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει εγκρι­θεί χρη­μα­το­δό­τηση για την ανα­βάθ­μιση του βιο­λο­γι­κού, ώστε μάλιστα να γίνεται τρι­το­γε­νής επε­ξερ­γα­σία του και το νερό να είναι κατάλ­ληλο για άρδευση.

«Εχει ξεπε­ρά­σει τις δυνα­τό­τη­τές του από τον πολύ του­ρι­σμό. Εχει κατα­σκευα­στεί πριν από 40 χρόνια», ανέφερε για τον βιο­λο­γικό της περιο­χής της Ιερισ­σού, ο δήμαρ­χος Αρι­στο­τέλη Χαλ­κι­δι­κής, Στέλιος Βαλιά­νος, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι παρα­τη­ρού­νται φαι­νό­μενα δυσο­σμίας. Πέρσι, έπειτα από βλάβη του μηχα­νο­στα­σίου που συν­δέ­ε­ται με τον βιο­λο­γικό καθα­ρι­σμό είχαν χυθεί στη θάλασσα ανε­πε­ξέρ­γα­στα λύματα με απο­τέ­λε­σμα να εκδοθεί απα­γό­ρευση κολύμ­βη­σης. «Αυτό ήταν βλάβη. Ο βιο­λο­γι­κός λει­τουρ­γεί κανο­νικά αλλά η χωρι­κό­τητά του έχει διπλα­σια­στεί. Εχουν ωρι­μά­σει οι μελέτες για και­νούρ­γιο βιο­λο­γικό με μεγα­λύ­τε­ρες δυνα­τό­τη­τες και είμαστε σε δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης».

Ο Χρήστος Ακρατος, καθη­γη­τής Δια­χεί­ρι­σης Υδα­τι­κών Πόρων και Υγρών Απο­βλή­των στο Δημο­κρί­τειο Πανε­πι­στή­μιο, σημεί­ωσε πως οι περισ­σό­τε­ροι βιο­λο­γι­κοί χρη­σι­μο­ποιούν τεχνο­λο­γία ενεργού ηλίου, η οποία ωστόσο ται­ριά­ζει περισ­σό­τερο σε πόλεις μεσαίου ή μεγάλου μεγέ­θους και δεν είναι ενδε­δειγ­μένη λύση για μικρό­τε­ρους οικι­σμούς ή οικι­σμούς με μεγάλες δια­κυ­μάν­σεις φορτίου, όπως οι του­ρι­στι­κές περιο­χές. Ο ίδιος υπο­γράμ­μισε ότι σε περι­πτώ­σεις που η δυσλει­τουρ­γία του βιο­λο­γι­κού έχει ως απο­τέ­λε­σμα την απόρ­ριψη ανε­πε­ξέρ­γα­στων ή όχι πλήρως επε­ξερ­γα­σμέ­νων λυμάτων στη θάλασσα, η επι­βά­ρυνση του περι­βάλ­λο­ντος είναι μεγάλη. «Εχουμε οργα­νικά φορτία αζώτου και φωσφό­ρου, που εννοούν συν­θή­κες ευτρο­φι­σμού ενώ μπορεί να υπάρξει και φορτίο παθο­γό­νων οργα­νι­σμών που μπορεί να κάνουν τα νερά έως και ακα­τάλ­ληλα για κολύμ­βηση. Ιδιαί­τερα όταν μιλάμε για του­ρι­στι­κές περιο­χές, το απο­τύ­πωμα μιας τέτοιας απα­γό­ρευ­σης είναι μεγάλο στην εικόνα του τόπου».

Μόνο 281 από τους 482 οικι­σμούς δια­θέ­τουν βιο­λο­γι­κούς. Υπήρξε ωστόσο μια αυξη­τική τάση, καθώς την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, τα συστή­ματα ανήλθαν από 187 σε 281. Εικο­νο­γρά­φηση: Michael Kirki

Την ίδια στιγμή που αρκετά συστή­ματα επε­ξερ­γα­σίας αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα, η Ελλάδα δεν έχει εκπλη­ρώ­σει ακόμα τη δέσμευση που είχε θέσει η Ευρω­παϊκή Ενωση για βιο­λο­γικά συστή­ματα επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων σε κάθε οικισμό άνω των 2.000 κατοί­κων μέχρι το τέλος του 2005. Παρότι έχουν περάσει 20 χρόνια από το τέλος της προ­θε­σμίας, ακόμα μόνο 281 από τους 482 οικι­σμούς δια­θέ­τουν βιο­λο­γι­κούς. Υπήρξε ωστόσο μια αυξη­τική τάση, καθώς την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, τα συστή­ματα ανήλθαν από 187 σε 281. Η Ελλάδα, η οποία έχει ήδη πλη­ρώ­σει βαριά ευρω-πρόστιμα για τη μη συμ­μόρ­φωσή της στους κανόνες ανα­φο­ρικά με την επε­ξερ­γα­σία λυμάτων, θα κληθεί μέχρι το 2035 να εγκα­τα­στή­σει βιο­λο­γι­κούς και στους οικι­σμούς άνω των 1.000 κατοί­κων. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», στο υπουρ­γείο επε­ξερ­γά­ζο­νται σχέδιο ώστε να μπο­ρέ­σει η χώρα να αντα­πο­κρι­θεί εμπρό­θε­σμα στις υπο­χρε­ώ­σεις της ως μέλος της Ε.Ε.

Πηγή: kathimerini.gr