Εξακολουθεί να καλπάζει η ακρίβεια

Μπορεί η πορεία του πλη­θω­ρι­σμού στην Ελλάδα να κατα­γρά­φει ιστο­ρικό ρεκόρ από το 1960, οπότε και κατα­γρά­φο­νται στοι­χεία του δείκτη τιμών κατα­να­λωτή, ωστόσο τα νοι­κο­κυ­ριά δια­πι­στώ­νουν ακρί­βεια, παρά τη μεγάλη και πρω­το­φανή μέσα σε τέσσερα χρόνια μείωση των μισθών τους.

Το παρά­δοξο αυτό γεγονός κατα­δει­κνύει έρευνα του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης, με δεδο­μένα της Ελλη­νι­κής Στα­τι­στι­κής Αρχής, την οποία και απο­κα­λύ­πτουν το «Εθνος της Κυρια­κής» αλλά και στοι­χεία του Ινστι­τού­του Εργα­σίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ.

Με πιο απλά λόγια, την περίοδο της κρίσης 2010-2014, όπως έχει δια­πι­στώ­σει το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, οι μισθοί μειώ­θη­καν 23,1% κατά μέσο όρο, αλλά οι τιμές σε 43 προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες που μετρά η ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα στοι­χεία της μελέτης του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης, για την ίδια περίοδο αυξή­θη­καν κατά 2,9%. Το ποσοστό της αύξησης προ­κύ­πτει από τη σύγκριση του ετήσιου δείκτη τιμών κατα­να­λωτή του 2010 με εκείνον του 2014. Φέτος οι μέσες ετήσιες απο­δο­χές ανά εργα­ζό­μενο, σύμφωνα με το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, έχουν πέσει στα 21.930 ευρώ, όταν το 2010 ήταν 28.548 ευρώ. Η μείωση είναι 23,1%.

Η ανάλυση

Η μελέτη του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης προχωρά σε ανάλυση των τιμών αλλά και των αιτιών της δια­μόρ­φω­σής τους σε υψηλά επίπεδα, συγκρί­νο­ντας τις περιό­δους Ιανουα­ρίου 2011 – Αυγού­στου 2014. Η χώρα μας, λοιπόν, σε σχέση με την υπό­λοιπη Ευρώπη (31 χώρες) έχει τη χαμη­λό­τερη μετα­βολή. Ο δείκτης τιμών μειώ­θηκε 0,4%.

Το γεγονός αυτό απο­τε­λεί ιστο­ρικό ρεκόρ από το 1960 που κατα­γρά­φο­νται στοι­χεία του δείκτη. Επί 19 συνε­χό­με­νους μήνες ο δείκτης τιμών είναι αρνη­τι­κός. Χαρα­κτη­ρι­στικά, μόνο άλλες δύο φορές στην ιστορία του έχει κατα­γρα­φεί αρνη­τική ετήσια μετα­βολή για σημα­ντικά μικρό­τερο χρονικό διά­στημα (για οκτώ μήνες από τον Νοέμ­βριο του 1961 έως τον Ιούνιο του 1962 και για οκτώ μήνες από τον Οκτώ­βριο του 1967 έως τον Μάιο του 1968). Αλλά ακόμη και με αυτό τον δείκτη (-0,4%) να συγκρι­θεί η μείωση των μισθών (23,1%) και πάλι η «ψαλίδα» είναι τερά­στια.

Αξιο παρα­τή­ρη­σης είναι το γεγονός πως οι τιμές των υπη­ρε­σιών σε σχέση με εκείνες των τρο­φί­μων μειώ­θη­καν. Ο δείκτης τιμών υπη­ρε­σιών έπεσε, το ίδιο διά­στημα, 4,4%. Ωστόσο ο δείκτης δια­τρο­φής αυξή­θηκε 0,4%.

Η μελέτη του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης απο­δί­δει το γεγονός ότι οι υπη­ρε­σίες ακο­λου­θούν, έστω και από από­σταση, τη μείωση των μισθών στο ότι η μείωση του μισθο­λο­γι­κού κόστους έχει σημα­ντική επί­πτωση στη δια­μόρ­φωση των τιμών σε αυτό τον κλάδο. Μάλιστα οι τιμές των υπη­ρε­σιών πέφτουν συνεχώς επί 25 μήνες, από τον Σεπτέμ­βριο του 2012. Η Ελλάδα για το διά­στημα Ιανουα­ρίου 2011 – Αυγού­στου 2014 είναι η μονα­δική χώρα της Ευρώπης στην οποία κατα­γρά­φε­ται αρνη­τική μετα­βολή (-4,4%). Την ίδια στιγμή ο αντί­στοι­χος ρυθμός της ετήσιας μετα­βο­λής τόσο της ΕΕ όσο και της Ευρω­ζώ­νης στον τομέα των υπη­ρε­σιών κατα­γρά­φει αύξηση κατά 8,2% και 7,2% αντί­στοιχα.

Τι συμ­βαί­νει, όμως, με τις τιμές των αγαθών; Η έρευνα του υπουρ­γείου Ανά­πτυ­ξης ανα­φέ­ρει: «Η δια­δι­κα­σία απο­πλη­θω­ρι­σμού στην κατη­γο­ρία των αγαθών παρα­μέ­νει μικρό­τε­ρης έντασης (παρότι ο δείκτης πέρασε σε αρνη­τικά επίπεδα από τον Αύγου­στο 2013). Η υψηλή εξάρ­τηση της Ελλάδας από τις εισα­γω­γές, τόσο των πρώτων υλών όσο και των τελικών προ­ϊ­ό­ντων, σε συν­δυα­σμό με τις δια­χρο­νικά υψηλές τιμές της ενέρ­γειας, εμπο­δί­ζει τη μεγα­λύ­τερη προ­σαρ­μογή των τιμών», ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά, δίνο­ντας τις εξη­γή­σεις και ταυ­τό­χρονα τις στρε­βλώ­σεις της ελλη­νι­κής αγοράς.

«Αξίζει να επι­ση­μά­νουμε ότι η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των δια­κι­νού­με­νων βασικών κατα­να­λω­τι­κών αγαθών ενσω­μα­τώ­νει ελά­χι­στη εγχώρια υπε­ρα­ξία (εισά­γο­νται έτοιμα προς διάθεση) κατά συνέ­πεια η κοστο­λο­γική τους βάση επη­ρε­ά­ζε­ται ελά­χι­στα από τη μείωση μισθών», επι­ση­μαί­νει η έκθεση του υπουρ­γείου, αιτιο­λο­γώ­ντας και την ανα­κο­λου­θία μισθών – τιμών αγαθών.

Μάλιστα τα τελευ­ταία χρόνια οι διε­θνείς τιμές των καυ­σί­μων και των πρώτων υλών ανε­βαί­νουν, με απο­τέ­λε­σμα να μην επι­τρέ­πε­ται «η μεγα­λύ­τερη προ­σαρ­μογή των εγχώ­ριων τιμών εξαι­τίας του εισα­γό­με­νου πλη­θω­ρι­σμού», λέει χαρα­κτη­ρι­στικά η μελέτη συνε­χί­ζο­ντας: «Εξω­τε­ρι­κοί παρά­γο­ντες, όπως οι διε­θνείς τιμές των καύ­σι­μων και των πρώτων υλών και των εμπο­ρευ­μά­των (food and non-food commodities), προ­κα­λούν σημα­ντι­κές πλη­θω­ρι­στι­κές επι­δρά­σεις».

Χαρα­κτη­ρι­στικά, οι διε­θνείς τιμές της ενέρ­γειας ακο­λου­θούν διαρκώς ανο­δι­κές τάσεις με μικρές καθο­δι­κές προ­σαρ­μο­γές. Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με στοι­χεία του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου, οι διε­θνείς τιμές της ενέρ­γειας κατα­γρά­φουν αύξηση από το Ιανουά­ριο του 2011 μέχρι τον Αύγου­στο του 2014 κατά 5,8%, ενώ από τον Ιανουά­ριο του 2009 η αύξηση αγγίζει το 93%.

Η σύγκριση με την ΕΕ
Στα τρόφιμα οι μεγα­λύ­τε­ρες αυξή­σεις

*Ωστόσο η πίεση που ασκεί­ται στις τελικές τιμές από τις παρα­τε­τα­μέ­νες αυξή­σεις των διεθνών τιμών των εμπο­ρευ­μά­των (ενέρ­γεια και πρώτες ύλες) φαί­νε­ται να είναι συγκρα­τη­μένη, καθώς μεγάλο μέρος της επι­βά­ρυν­σης του κόστους εξαι­τίας της διε­θνούς συγκυ­ρίας έχει απορ­ρο­φη­θεί από την εγχώρια αγορά, γεγονός που απο­τυ­πώ­νε­ται στα στοι­χεία της Eurostat, όπου η Ελλάδα κατέχει σταθερά τον χαμη­λό­τερο πλη­θω­ρι­σμό σε ολό­κληρη την Ευρώπη.

Οι επι­χει­ρή­σεις, δηλαδή, λόγω της μεγάλης βουτιάς της κατα­νά­λω­σης και της ζήτησης απορ­ρο­φούν το κόστος των πρώτων υλών και της ενέρ­γειας, με απο­τέ­λε­σμα η Ελλάδα να εμφα­νί­ζει τον χαμη­λό­τερο πλη­θω­ρι­σμό στην Ευρώπη.

Από τη σύγκριση μεταξύ του Αυγού­στου του 2014 σε σχέση με τον Ιανουά­ριο του 2011, σύμφωνα και με τα στοι­χεία του Εναρ­μο­νι­σμέ­νου Δείκτη Τιμών Κατα­να­λωτή (Εν.ΔΤΚ) της Eurostat, η Ελλάδα κατέχει τη χαμη­λό­τερη ετήσια μετα­βολή σε ολό­κληρη την Ευρώπη (-0,4%). Την ίδια στιγμή ο αντί­στοι­χος ρυθμός της ετήσιας μετα­βο­λής τόσο της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης όσο και της Ευρω­ζώ­νης κατα­γρά­φει αύξηση κατά +6,9% και +6,4% αντί­στοιχα.

Το ίδιο ισχύει και στην κατη­γο­ρία της δια­τρο­φής, όπου από τη σύγκριση μεταξύ του Αυγού­στου του 2014 σε σχέση με τον Ιανουά­ριο του 2011 η Ελλάδα, παρότι κατα­γρά­φει οριακή αύξηση +0,4%, βρί­σκε­ται στην προ­τε­λευ­ταία θέση σε ολό­κληρη την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή ο αντί­στοι­χος ρυθμός της ετήσιας μετα­βο­λής τόσο της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης όσο και της Ευρω­ζώ­νης στην κατη­γο­ρία της δια­τρο­φής κατα­γρά­φει αύξηση κατά +6,1% και +5,9% αντί­στοιχα.

Παρα­τη­ρεί­ται ότι, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Εν.ΔΤΚ, η χώρα μας κατα­τάσ­σε­ται στις χαμη­λό­τε­ρες θέσεις σχεδόν σε όλες τις επι­μέ­ρους κατη­γο­ρίες της δια­τρο­φής συγκρι­τικά με τις υπό­λοι­πες 32 ευρω­παϊ­κές χώρες για τις οποίες συγκε­ντρώ­νει στοι­χεία η Eurostat.

Συγκε­κρι­μένα, από τη σύγκριση μεταξύ του Αυγού­στου του 2014 σε σχέση με τον Ιανουά­ριο του 2011:

Στην κατη­γο­ρία «Ψωμί και δημη­τριακά»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται μείωση -1,5% όταν στην ΕΕ κατα­γρά­φε­ται αύξηση +6,2%.

Στο «Κρέας»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται αύξηση +1,2% (+9,3% στην ΕΕ).

Στα «Ψάρια»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται αύξηση +2,9% (+8,8% στην ΕΕ).

Στα «Γαλα­κτο­κο­μικά και αβγά»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται αύξηση +6,5%, όταν στην ΕΕ κατα­γρά­φε­ται αύξηση +9%.

Στα «Ελαια και λίπη»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται μείωση -1%, όταν στην ΕΕ η αύξηση είναι στο +7,5%.

Στα «Φρούτα»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται αύξηση +3,5%, όταν στην ΕΕ κατα­γρά­φε­ται αύξηση +7%.

Στα «Λαχα­νικά»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται μείωση -11,1%, όταν στην ΕΕ κατα­γρά­φε­ται μείωση -8%.

Στην κατη­γο­ρία «Ζάχαρη, σοκο­λά­τες και γλυκά»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται αύξηση +1,8%, όταν στην ΕΕ κατα­γρά­φε­ται αύξηση +7,7%.

Στα «Λοιπά προ­ϊ­ό­ντα δια­τρο­φής»: στην Ελλάδα κατα­γρά­φε­ται αύξηση +2,9%, όταν στην ΕΕ κατα­γρά­φε­ται αύξηση +6,3%.

΄Εθνος