Στις πρώτες θέσεις στην Ε.Ε. η Ρόδος το 2025 για την ποιότητα υδάτων και αέρα

• Η ετή­σια έκ­θε­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Υπη­ρε­σί­ας Πε­ρι­βάλ­λο­ντος κα­τα­τάσ­σει σχε­δόν όλες τις ακτές του νη­σιού στην υψη­λό­τε­ρη κλί­μα­κα ποιό­τη­τας • Οι με­τρή­σεις για το πρώτο εξά­μη­νο του 2025 δεί­χνουν χα­μη­λές συ­γκε­ντρώ­σεις ρύπων, με τον δεί­κτη ποιό­τη­τας αέρα να πα­ρα­μέ­νει στην κα­τη­γο­ρία «καλή»

Η Ρόδος και τα Δω­δε­κά­νη­σα εμ­φα­νί­ζο­νται το 2025 με μία από τις πιο κα­θα­ρές πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ει­κό­νες στην Ευ­ρώ­πη. Η ετή­σια έκ­θε­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Υπη­ρε­σί­ας Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, που δό­θη­κε στη δη­μο­σιό­τη­τα τον Ιού­νιο, κα­τέ­γρα­ψε για την Ελ­λά­δα 1.729 ση­μεία κο­λύμ­βη­σης. Από αυτά, τα 1.677, δη­λα­δή το 97%, τα­ξι­νο­μή­θη­καν ως «εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας», πο­σο­στό που κα­τα­τάσ­σει τη χώρα στις κο­ρυ­φαί­ες θέ­σεις της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης.

Στην πα­νευ­ρω­παϊ­κή αξιο­λό­γη­ση, πε­ρισ­σό­τε­ρο από το 85% των 22.000 ση­μεί­ων κο­λύμ­βη­σης χα­ρα­κτη­ρί­στη­καν «εξαι­ρε­τι­κά», με το πο­σο­στό να φθά­νει το 89% στις πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές. Η Ελ­λά­δα ξε­πέ­ρα­σε κατά πολύ αυτόν τον μέσο όρο, επι­βε­βαιώ­νο­ντας την καλή ει­κό­να που είχε κα­τα­γρα­φεί στα προη­γού­με­να χρό­νια.

Η ει­κό­να γί­νε­ται πιο κα­θα­ρή αν εξε­τά­σει κα­νείς τα συ­γκρι­τι­κά στοι­χεία με άλλες του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές της Με­σο­γεί­ου.

Η Ισπα­νία, με πε­ρισ­σό­τε­ρα από 2.200 ση­μεία πα­ρα­κο­λού­θη­σης, κα­τα­γρά­φει πο­σο­στό γύρω στο 88 με 90% «εξαι­ρε­τι­κών», με τις Βα­λε­α­ρί­δες να εμ­φα­νί­ζουν θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα αλλά χα­μη­λό­τε­ρα από τα ελ­λη­νι­κά νησιά.

Η Ιτα­λία, με το με­γα­λύ­τε­ρο δί­κτυο στην Ευ­ρώ­πη (πάνω από 5.000 ση­μεία), κι­νεί­ται πε­ρί­που στο 90%, ενώ στη Σαρ­δη­νία τα πο­σο­στά είναι μεν υψηλά αλλά δεν ξε­περ­νούν την ελ­λη­νι­κή επί­δο­ση. Στη Γαλ­λία, το συ­νο­λι­κό πο­σο­στό φθά­νει στο 78 με 80%, με την Κορ­σι­κή να βρί­σκε­ται πάνω από τον μέσο όρο αλλά αρ­κε­τά χα­μη­λό­τε­ρα από την Ελ­λά­δα. Η Κύ­προς δια­τη­ρεί στα­θε­ρά πο­σο­στά άνω του 95%, ωστό­σο με μι­κρό­τε­ρο αριθ­μό ση­μεί­ων σε σχέση με τα ελ­λη­νι­κά νησιά.

Η ση­μα­σία αυτών των στοι­χεί­ων για τη Ρόδο και τα Δω­δε­κά­νη­σα είναι ιδιαί­τε­ρη. Πρό­κει­ται για μια πε­ριο­χή που στη­ρί­ζει σε με­γά­λο βαθμό την οι­κο­νο­μία της στην ποιό­τη­τα του φυ­σι­κού της πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Οι πα­ρα­λί­ες εντάσ­σο­νται στα­θε­ρά στην κα­τη­γο­ρία «εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας», ενώ η συ­στη­μα­τι­κή δειγ­μα­το­λη­ψία, πάνω από 10.400 δείγ­μα­τα πα­νελ­λα­δι­κά την πε­ρα­σμέ­νη χρο­νιά, δια­σφα­λί­ζει ότι τα απο­τε­λέ­σμα­τα αυτά είναι επι­στη­μο­νι­κά τεκ­μη­ριω­μέ­να.

Την ίδια πε­ρί­ο­δο θε­τι­κή ει­κό­να απο­τυ­πώ­νε­ται και στην ποιό­τη­τα του αέρα. Το δί­κτυο PANACEA, ερευ­νη­τι­κή υπο­δο­μή που συν­δέ­ει ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια και ερευ­νη­τι­κά κέ­ντρα για την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της ατμο­σφαι­ρι­κής ρύ­παν­σης, κα­τα­γρά­φει σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο τις συ­γκε­ντρώ­σεις αιω­ρού­με­νων σω­μα­τι­δί­ων και αε­ρί­ων στη Ρόδο.

Τα στοι­χεία του 2025, τα οποία ανα­πα­ρά­γο­νται μέσω της διε­θνούς πλατ­φόρ­μας AQICN, δεί­χνουν ότι ο δεί­κτης ποιό­τη­τας αέρα για το νησί βρί­σκε­ται συ­νή­θως στην κα­τη­γο­ρία «καλή». Στον σταθ­μό που είναι εγκα­τε­στη­μέ­νος στο ιστο­ρι­κό κέ­ντρο, οι με­τρή­σεις PM2.5 κυ­μαί­νο­νται σε χα­μη­λά δι­ψή­φια επί­πε­δα, με το­πι­κές εξάρ­σεις που απο­δί­δο­νται κυ­ρί­ως σε επει­σό­δια με­τα­φο­ράς αφρι­κα­νι­κής σκό­νης, φαι­νό­με­νο που επη­ρε­ά­ζει συ­νο­λι­κά το Νότιο Αι­γαίο.

Στοι­χεία από την πλατ­φόρ­μα IQAir το­πο­θέ­τη­σαν πρό­σφα­τα τη Ρόδο στο 52 του διε­θνούς δεί­κτη ποιό­τη­τας αέρα, με συ­γκέ­ντρω­ση PM2.5 στα 9,6 μι­κρο­γραμ­μά­ρια ανά κυ­βι­κό μέτρο.

Η τιμή αυτή είναι χα­μη­λό­τε­ρη από το ημε­ρή­σιο όριο των 15 μι­κρο­γραμ­μα­ρί­ων που έχει θέσει ο Πα­γκό­σμιος Ορ­γα­νι­σμός Υγεί­ας, αν και υπερ­βαί­νει την αυ­στη­ρή ετή­σια οδη­γία των 5 μι­κρο­γραμ­μα­ρί­ων, μια υπέρ­βα­ση που πα­ρα­τη­ρεί­ται στις πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­ρω­παϊ­κές πε­ριο­χές.

Ο συν­δυα­σμός των δύο δει­κτών, κα­θα­ρών υδά­των και σχε­τι­κά χα­μη­λών συ­γκε­ντρώ­σε­ων ρύπων στον αέρα, συν­θέ­τει ένα πε­ρι­βάλ­λον που έχει άμεση ση­μα­σία για την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των κα­τοί­κων και των επι­σκε­πτών. Η δυ­να­τό­τη­τα κο­λύμ­βη­σης σε ασφα­λείς πα­ρα­λί­ες και η έκ­θε­ση σε ατμό­σφαι­ρα που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται κατά κα­νό­να «καλή» από τα διε­θνή δί­κτυα απο­τε­λούν πρα­κτι­κά στοι­χεία που βελ­τιώ­νουν την ποιό­τη­τα ζωής.

Για την το­πι­κή οι­κο­νο­μία, όπου ο του­ρι­σμός έχει πρω­τα­γω­νι­στι­κό ρόλο, η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ει­κό­να απο­τε­λεί κρί­σι­μο πλε­ο­νέ­κτη­μα σε μία αγορά που πα­ρα­κο­λου­θεί με λε­πτο­μέ­ρεια τους δεί­κτες υγεί­ας και βιω­σι­μό­τη­τας ενός προ­ο­ρι­σμού. Η θε­τι­κή ει­κό­να για το 2025 δεν ση­μαί­νει ότι η κα­τά­στα­ση είναι δε­δο­μέ­νη.

Στη Ρόδο έχουν γίνει τα τε­λευ­ταία χρό­νια πα­ρεμ­βά­σεις στον τομέα της δια­χεί­ρι­σης λυ­μά­των με νέες μο­νά­δες βιο­λο­γι­κού κα­θα­ρι­σμού, που συ­νέ­βα­λαν στη δια­τή­ρη­ση της υψη­λής ποιό­τη­τας των πα­ρα­λιών. Στο πεδίο του αέρα, η πα­ρου­σία σταθ­μών που εντάσ­σο­νται στο δί­κτυο PANACEA επι­τρέ­πει τη συ­νε­χή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και τη δια­φά­νεια στην ενη­μέ­ρω­ση του κοι­νού, με τα δε­δο­μέ­να να δη­μο­σιο­ποιού­νται σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο μέσω διε­θνών πλατ­φορ­μών.

Οι επι­στή­μο­νες επι­ση­μαί­νουν ότι τα επει­σό­δια σκό­νης δεν μπο­ρούν να απο­φευ­χθούν, ωστό­σο η γε­νι­κό­τε­ρη ει­κό­να πα­ρα­μέ­νει σαφώς κα­λύ­τε­ρη από εκεί­νη που πα­ρα­τη­ρεί­ται σε με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα της χώρας ή της Ευ­ρώ­πης.

Σε επί­πε­δο Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, η Ρόδος και τα Δω­δε­κά­νη­σα προ­βάλ­λουν μέσα από αυτά τα στοι­χεία μια ει­κό­να αξιο­πι­στί­ας.

Η αξία της απο­τύ­πω­σης δεν βρί­σκε­ται στην επι­κοι­νω­νία αλλά στο γε­γο­νός ότι πρό­κει­ται για με­τρή­σι­μα, επί­ση­μα δε­δο­μέ­να που δη­μο­σιεύ­ο­νται με την ίδια με­θο­δο­λο­γία σε όλες τις χώρες.

Με βάση τα στοι­χεία του 2025, η Ρόδος κα­τα­γρά­φει μια θε­τι­κή πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή επί­δο­ση που συ­νά­δει με τα υψηλά ευ­ρω­παϊ­κά πρό­τυ­πα και δίνει στο νησί μια στα­θε­ρή θέση στον χάρτη της Ένω­σης, τόσο για την ποιό­τη­τα ζωής όσο και για τη δια­τη­ρή­σι­μη ανά­πτυ­ξη.