«Επακούμβηση» φρεγάτας «ΛΗΜΝΟΣ» με «KEMAL REIS»: Το χρονικό της κρίσης – Ο ρόλος του Κυβερνήτη, του ΑΓΕΝ και του Αρχηγού Στόλου

Συ­μπλη­ρώ­θη­καν πέντε χρό­νια από το ναυ­τι­κό επει­σό­διο στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο που προ­κά­λε­σε κο­ρύ­φω­ση της ήδη υψη­λής δι­πλω­μα­τι­κής και στρα­τιω­τι­κής έντα­σης με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας και κα­τέ­δει­ξε την ετοι­μό­τη­τα των πλη­ρω­μά­των του Στό­λου, αλλά και τον υπο­δειγ­μα­τι­κό τρόπο δια­χεί­ρι­σης της κρί­σης από την ηγε­σία του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Η επα­κούμ­βη­ση της φρε­γά­τας «ΛΗ­ΜΝΟΣ» με την τουρ­κι­κή φρε­γά­τα «KEMAL REIS» κοντά στο τουρ­κι­κό ερευ­νη­τι­κό ORUC REIS δεν είχε ως μόνο απο­τέ­λε­σμα την πρό­κλη­ση σο­βα­ρής ζη­μιάς στην τουρ­κι­κή ναυαρ­χί­δα, αλλά ου­σια­στι­κά «τσα­λά­κω­σε» το γό­η­τρο της γεί­το­νος και κα­τέ­δει­ξε το επί­πε­δο ετοι­μό­τη­τας, την επα­γρύ­πνη­ση και την επαγ­γελ­μα­τι­κή ικα­νό­τη­τα των Ελ­λή­νων αξιω­μα­τι­κών και πλη­ρω­μά­των.

Πέντε χρό­νια μετά, η ανά­λυ­ση του γε­γο­νό­τος και ο ρόλος των βα­σι­κών πρω­τα­γω­νι­στών προ­σφέ­ρουν ση­μα­ντι­κά δι­δάγ­μα­τα και μα­θή­μα­τα ναυ­τι­κής τα­κτι­κής και εθνι­κής στρα­τη­γι­κής.

Το χρο­νι­κό της κρί­σης

Το πε­ρι­στα­τι­κό συ­νέ­βη πε­ρί­που 100 μίλια νότια του Κα­στε­λό­ρι­ζου, στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή όπου έπλεε το τουρ­κι­κό ερευ­νη­τι­κό σκά­φος ORUC REIS συ­νο­δεία Μο­νά­δων Επι­φα­νεί­ας του τουρ­κι­κού Στό­λου. Η «ΛΗ­ΜΝΟΣ», φρε­γά­τα τύπου S, είχε ανα­λά­βει την πα­ρα­κο­λού­θη­ση των κι­νή­σε­ων του ORUC REIS και την προ­στα­σία των ελ­λη­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων στην πε­ριο­χή. Την ίδια στιγ­μή, η τουρ­κι­κή φρε­γά­τα τύπου ΜΕΚΟ «KEMAL REIS» ακο­λου­θού­σε εντο­λές με στόχο να πα­ρε­νο­χλή­σει και να εκ­φο­βί­σει το ελ­λη­νι­κό πλοίο, επι­χει­ρώ­ντας να το απο­μα­κρύ­νει από την πε­ριο­χή των ερευ­νών.

Του Κώστα Σα­ρι­κά

Ο Τούρ­κος κυ­βερ­νή­της της «KEMAL REIS» απο­φά­σι­σε να εφαρ­μό­σει έναν επι­κίν­δυ­νο και ερα­σι­τε­χνι­κό ελιγ­μό, ο οποί­ος είχε ως απο­τέ­λε­σμα την επα­κούμ­βη­ση – όπως χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε με ναυ­τι­κούς όρους – της τουρ­κι­κής φρε­γά­τας στην ελ­λη­νι­κή «ΛΗ­ΜΝΟΣ». Προ­σπά­θη­σε να πε­ρά­σει μπρο­στά από τη «ΛΗ­ΜΝΟΣ», κι­νού­με­νος κά­θε­τα σε αυτήν με γωνία 90 μοι­ρών, με σκοπό να την εξα­να­γκά­σει να αλ­λά­ξει πο­ρεία και να εγκα­τα­λεί­ψει την πα­ρα­κο­λού­θη­ση του ORUC REIS. Η ελ­λη­νι­κή φρε­γά­τα, ωστό­σο, κρά­τη­σε στα­θε­ρή πο­ρεία και τα­χύ­τη­τα, παρά την προ­κλη­τι­κή κί­νη­ση της τουρ­κι­κής φρε­γά­τας.

Η σύ­γκρου­ση ήταν ανα­πό­φευ­κτη. Ο κυ­βερ­νή­της της «ΛΗ­ΜΝΟΣ», αντι­πλοί­αρ­χος Γιάν­νης Σα­λιά­ρης, έδωσε άμεσα εντο­λή για να «κρα­τή­σει» και να βάλει ανά­πο­δα τις μη­χα­νές, απο­φεύ­γο­ντας έτσι μια από­λυ­τα κα­τα­στρο­φι­κή σύ­γκρου­ση που θα μπο­ρού­σε να εξε­λι­χθεί σε ναυ­τι­κή τρα­γω­δία με απρό­βλε­πτες συ­νέ­πειες. Η τουρ­κι­κή φρε­γά­τα υπέ­στη σο­βα­ρό ρήγμα μή­κους πε­ρί­που τριών μέ­τρων στο υπό­στε­γο του ορ­γα­νι­κού ελι­κο­πτέ­ρου της, ενώ η «ΛΗ­ΜΝΟΣ» πε­ριο­ρί­στη­κε απλά στο να στρα­βώ­σει το σι­δε­ρέ­νιο στυ­λί­διο της πλώ­ρης της.

Ο ρόλος του κυ­βερ­νή­τη της φρε­γά­τας «ΛΗ­ΜΝΟΣ»

Ο αντι­πλοί­αρ­χος Γιάν­νης Σα­λιά­ρης, έδωσε δια­πι­στευ­τή­ρια ναυ­το­σύ­νης και απο­δεί­χθη­κε ψύ­χραι­μος και με­θο­δι­κός σε μια κρί­σι­μη στιγ­μή. Η απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα του, η εμπει­ρία του, καθώς και η άρι­στη εκ­παί­δευ­ση του πλη­ρώ­μα­τος της «ΛΗ­ΜΝΟΣ», απέ­τρε­ψαν τα χει­ρό­τε­ρα.

Η από­φα­σή του να κρα­τή­σει στα­θε­ρή πο­ρεία και να θέσει τις μη­χα­νές ανά­πο­δα την κα­τάλ­λη­λη στιγ­μή ήταν κομ­βι­κή για να απο­φευ­χθεί μια από­λυ­τα κα­τα­στρο­φι­κή σύ­γκρου­ση η οποία είναι πι­θα­νό να είχε ως απο­τέ­λε­σμα την πρό­κλη­ση πυρ­κα­γιάς ή ακόμα και την βύ­θι­ση του τουρ­κι­κού πλοί­ου. Λίγες ημέ­ρες μετά το πε­ρι­στα­τι­κό, ο τότε υπουρ­γός Εθνι­κής Άμυ­νας Νίκος Πα­να­γιω­τό­που­λος επι­κοι­νώ­νη­σε προ­σω­πι­κά με τον αντι­πλοί­αρ­χο για να τον συγ­χα­ρεί, όμως ο ίδιος ο Σα­λιά­ρης απά­ντη­σε ότι απλώς έκανε το κα­θή­κον του. Απά­ντη­ση που κα­τα­δει­κνύ­ει το υψηλό φρό­νη­μα και τον επαγ­γελ­μα­τι­σμό που δια­κρί­νει τους αξιω­μα­τι­κούς του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού.

Η υπο­δειγ­μα­τι­κή ανά­πτυ­ξη του Στό­λου από την ηγε­σία του ΓΕΝ

Από την πρώτη στιγ­μή πλήρη ει­κό­να για όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νταν στην πε­ριο­χή είχαν τόσο Αρ­χη­γός ΓΕΝ Αντι­ναύ­αρ­χος Στυ­λια­νός Πε­τρά­κης, όσο και ο Αρ­χη­γός Στό­λου Πα­να­γιώ­της Λυ­μπέ­ρης. Οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τώ­πι­σαν σε επί­πε­δο δια­χεί­ρι­σης κρί­σης, ενη­μέ­ρω­σης της πο­λι­τι­κής ηγε­σί­ας και δια­τή­ρη­σης της επι­χει­ρη­σια­κής ετοι­μό­τη­τας του Στό­λου ήταν με­γά­λες και πρω­τό­γνω­ρες.

Η άμεση και απο­τε­λε­σμα­τι­κή δια­χεί­ρι­ση της κρί­σης από τους ηγέ­τες του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού απέ­δει­ξε ότι το επι­τε­λείο δια­θέ­τει τη γνώση και την εμπει­ρία να αντι­με­τω­πί­ζει υψη­λού επι­πέ­δου προ­κλή­σεις. Πα­ράλ­λη­λα, οι εντο­λές που δό­θη­καν προς τα πλη­ρώ­μα­τα ήταν σα­φείς: ψυ­χραι­μία, αυ­ξη­μέ­νη επα­γρύ­πνη­ση και επαγ­γελ­μα­τι­σμός. Το­νί­στη­κε επί­σης η ανά­γκη για επι­πλέ­ον συ­νερ­γα­σία με τους συμ­μά­χους, όπως απο­δεί­χθη­κε από τη συμ­με­το­χή της «ΛΗ­ΜΝΟΣ» σε κοι­νές ασκή­σεις με γαλ­λι­κά πλοία λίγες ημέ­ρες μετά το πε­ρι­στα­τι­κό.

Η υπο­δειγ­μα­τι­κή ανά­πτυ­ξη του Πο­λε­μι­κού Ναυ­τι­κού κατά τη διάρ­κεια της κρί­σης απο­τέ­λε­σε ση­μείο ανα­φο­ράς για την απο­τρο­πή και τη δια­τή­ρη­ση της εθνι­κής ασφά­λειας. Σε μια πε­ρί­ο­δο έντο­νης γε­ω­πο­λι­τι­κής έντα­σης, ο Στό­λος επέ­δει­ξε υψηλό βαθμό ετοι­μό­τη­τας, συ­ντο­νι­σμού και επι­χει­ρη­σια­κής ευ­ε­λι­ξί­ας, αξιο­ποιώ­ντας στο έπα­κρο τις δια­θέ­σι­μες δυ­νά­μεις και μέσα. Η τα­χεία κι­νη­το­ποί­η­ση των μο­νά­δων επι­φα­νεί­ας και υπο­βρυ­χί­ων, μαζί με την ενί­σχυ­ση της ναυ­τι­κής αε­ρο­πο­ρί­ας, δια­σφά­λι­σαν την κά­λυ­ψη κρί­σι­μων θα­λασ­σί­ων πε­ριο­χών και τον έλεγ­χο των ναυ­τι­κών οδών.

Επι­πλέ­ον, η συ­νερ­γα­σία με τους άλ­λους Κλά­δους και κυ­ρί­ως με την Πο­λε­μι­κή Αε­ρο­πο­ρία, αλλά και η αξιο­ποί­η­ση σύγ­χρο­νων πλη­ρο­φο­ρια­κών συ­στη­μά­των δι­κτυο­κε­ντρι­κού πο­λέ­μου, ενί­σχυ­σαν την επι­χει­ρη­σια­κή ει­κό­να και την ικα­νό­τη­τα λήψης γρή­γο­ρων απο­φά­σε­ων. Η διαρ­κής εκ­παί­δευ­ση, τα γυ­μνά­σια υψη­λής δυ­σκο­λί­ας και η σωστή δια­χεί­ρι­ση των πόρων απο­δεί­χθη­καν κα­θο­ρι­στι­κοί πα­ρά­γο­ντες για την επί­τευ­ξη του στό­χου. Η από­δει­ξη της ισχύ­ος και του επαγ­γελ­μα­τι­σμού του Στό­λου κατά την κρίση δεν ενί­σχυ­σε μόνο το ηθικό των στε­λε­χών, αλλά έστει­λε σαφές μή­νυ­μα απο­τρο­πής σε κάθε πι­θα­νό επι­βου­λέα.

Η στρα­τιω­τι­κή και δι­πλω­μα­τι­κή συ­νέ­χεια

Αμέ­σως μετά το πε­ρι­στα­τι­κό, η Άγκυ­ρα προ­σπά­θη­σε να δια­χει­ρι­στεί την κα­τά­στα­ση σε δύο επί­πε­δα: από τη μια, επι­κοι­νω­νια­κά, με την προ­πα­γάν­δα περί αλώ­βη­της «KEMAL REIS» και, από την άλλη, επι­χει­ρη­σια­κά, αυ­ξά­νο­ντας την πίεση στον ελ­λη­νι­κό στόλο γύρω από το ORUC REIS.

Η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, από την άλλη, δια­τή­ρη­σε ατα­λά­ντευ­τη στάση. Η άμεση ανα­κοί­νω­ση του πε­ρι­στα­τι­κού σε ευ­ρω­παϊ­κό και διε­θνές επί­πε­δο από το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και ο επι­κοι­νω­νια­κός χει­ρι­σμός συ­νέ­βα­λαν στο να τεθεί το θέμα υπό την προ­σο­χή της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας. Ταυ­τό­χρο­να, ο Ελ­λη­νι­κός Στό­λος απέ­δει­ξε ότι η επι­χει­ρη­σια­κή του ικα­νό­τη­τα είναι υψηλή, δια­τη­ρώ­ντας από­στα­ση ασφα­λεί­ας από τα τουρ­κι­κά πλοία και απο­φεύ­γο­ντας επι­κίν­δυ­νους ελιγ­μούς.

Η συμ­με­το­χή της «ΛΗ­ΜΝΟΣ» και άλλων μο­νά­δων σε ασκή­σεις με γαλ­λι­κά πλοία, αλλά και η χρήση γαλ­λι­κών αε­ρο­σκα­φών Rafale στη Σούδα, έστει­λαν σαφές μή­νυ­μα προς την Τουρ­κία για την αμυ­ντι­κή ετοι­μό­τη­τα και την ισχυ­ρή συμ­μα­χι­κή υπο­στή­ρι­ξη της Ελ­λά­δας.

Το δί­δαγ­μα της επα­κούμ­βη­σης: Ναυ­το­σύ­νη και απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα

Η επα­κούμ­βη­ση της «ΛΗ­ΜΝΟΣ» με την «KEMAL REIS» δεν ήταν απλά ένα ατυ­χές ναυ­τι­κό επει­σό­διο, αλλά μια δο­κι­μα­σία που ανέ­δει­ξε την απα­ραί­τη­τη ναυ­το­σύ­νη, τον επαγ­γελ­μα­τι­σμό και το υψηλό ηθικό των Ελ­λή­νων ναυ­τι­κών. Σε μια πε­ριο­χή όπου οι προ­κλή­σεις και οι εντά­σεις είναι κα­θη­με­ρι­νές, οι Επι­τε­λείς, οι Κυ­βερ­νή­τες και τα πλη­ρώ­μα­τα των πλοί­ων του Στό­λου συ­νε­χί­ζουν να υπη­ρε­τούν με αφο­σί­ω­ση την εθνι­κή ασφά­λεια.

Πηγή: onalert.gr