«Επακούμβηση» φρεγάτας «ΛΗΜΝΟΣ» με «KEMAL REIS»: Το χρονικό της κρίσης – Ο ρόλος του Κυβερνήτη, του ΑΓΕΝ και του Αρχηγού Στόλου

Συμπλη­ρώ­θη­καν πέντε χρόνια από το ναυτικό επει­σό­διο στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο που προ­κά­λεσε κορύ­φωση της ήδη υψηλής διπλω­μα­τι­κής και στρα­τιω­τι­κής έντασης μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας και κατέ­δειξε την ετοι­μό­τητα των πλη­ρω­μά­των του Στόλου, αλλά και τον υπο­δειγ­μα­τικό τρόπο δια­χεί­ρι­σης της κρίσης από την ηγεσία του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού. Η επα­κούμ­βηση της φρε­γά­τας «ΛΗΜΝΟΣ» με την τουρ­κική φρεγάτα «KEMAL REIS» κοντά στο τουρ­κικό ερευ­νη­τικό ORUC REIS δεν είχε ως μόνο απο­τέ­λε­σμα την πρό­κληση σοβαρής ζημιάς στην τουρ­κική ναυαρ­χίδα, αλλά ουσια­στικά «τσα­λά­κωσε» το γόητρο της γεί­το­νος και κατέ­δειξε το επίπεδο ετοι­μό­τη­τας, την επα­γρύ­πνηση και την επαγ­γελ­μα­τική ικα­νό­τητα των Ελλήνων αξιω­μα­τι­κών και πλη­ρω­μά­των.

Πέντε χρόνια μετά, η ανάλυση του γεγο­νό­τος και ο ρόλος των βασικών πρω­τα­γω­νι­στών προ­σφέ­ρουν σημα­ντικά διδάγ­ματα και μαθή­ματα ναυ­τι­κής τακτι­κής και εθνικής στρα­τη­γι­κής.

Το χρονικό της κρίσης

Το περι­στα­τικό συνέβη περίπου 100 μίλια νότια του Καστε­λό­ρι­ζου, στην ευρύ­τερη περιοχή όπου έπλεε το τουρ­κικό ερευ­νη­τικό σκάφος ORUC REIS συνο­δεία Μονάδων Επι­φα­νείας του τουρ­κι­κού Στόλου. Η «ΛΗΜΝΟΣ», φρεγάτα τύπου S, είχε ανα­λά­βει την παρα­κο­λού­θηση των κινή­σεων του ORUC REIS και την προ­στα­σία των ελλη­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων στην περιοχή. Την ίδια στιγμή, η τουρ­κική φρεγάτα τύπου ΜΕΚΟ «KEMAL REIS» ακο­λου­θούσε εντολές με στόχο να παρε­νο­χλή­σει και να εκφο­βί­σει το ελλη­νικό πλοίο, επι­χει­ρώ­ντας να το απο­μα­κρύ­νει από την περιοχή των ερευνών.

Του Κώστα Σαρικά

Ο Τούρκος κυβερ­νή­της της «KEMAL REIS» απο­φά­σισε να εφαρ­μό­σει έναν επι­κίν­δυνο και ερα­σι­τε­χνικό ελιγμό, ο οποίος είχε ως απο­τέ­λε­σμα την επα­κούμ­βηση – όπως χαρα­κτη­ρί­στηκε με ναυ­τι­κούς όρους – της τουρ­κι­κής φρε­γά­τας στην ελλη­νική «ΛΗΜΝΟΣ». Προ­σπά­θησε να περάσει μπροστά από τη «ΛΗΜΝΟΣ», κινού­με­νος κάθετα σε αυτήν με γωνία 90 μοιρών, με σκοπό να την εξα­να­γκά­σει να αλλάξει πορεία και να εγκα­τα­λεί­ψει την παρα­κο­λού­θηση του ORUC REIS. Η ελλη­νική φρεγάτα, ωστόσο, κράτησε σταθερή πορεία και ταχύ­τητα, παρά την προ­κλη­τική κίνηση της τουρ­κι­κής φρε­γά­τας.

Η σύγκρουση ήταν ανα­πό­φευ­κτη. Ο κυβερ­νή­της της «ΛΗΜΝΟΣ», αντι­πλοί­αρ­χος Γιάννης Σαλιά­ρης, έδωσε άμεσα εντολή για να «κρα­τή­σει» και να βάλει ανάποδα τις μηχανές, απο­φεύ­γο­ντας έτσι μια απόλυτα κατα­στρο­φική σύγκρουση που θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί σε ναυτική τρα­γω­δία με απρό­βλε­πτες συνέ­πειες. Η τουρ­κική φρεγάτα υπέστη σοβαρό ρήγμα μήκους περίπου τριών μέτρων στο υπό­στεγο του οργα­νι­κού ελι­κο­πτέ­ρου της, ενώ η «ΛΗΜΝΟΣ» περιο­ρί­στηκε απλά στο να στρα­βώ­σει το σιδε­ρέ­νιο στυ­λί­διο της πλώρης της.

Ο ρόλος του κυβερ­νήτη της φρε­γά­τας «ΛΗΜΝΟΣ»

Ο αντι­πλοί­αρ­χος Γιάννης Σαλιά­ρης, έδωσε δια­πι­στευ­τή­ρια ναυ­το­σύ­νης και απο­δεί­χθηκε ψύχραι­μος και μεθο­δι­κός σε μια κρίσιμη στιγμή. Η απο­φα­σι­στι­κό­τητα του, η εμπει­ρία του, καθώς και η άριστη εκπαί­δευση του πλη­ρώ­μα­τος της «ΛΗΜΝΟΣ», απέ­τρε­ψαν τα χει­ρό­τερα.

Η απόφασή του να κρα­τή­σει σταθερή πορεία και να θέσει τις μηχανές ανάποδα την κατάλ­ληλη στιγμή ήταν κομβική για να απο­φευ­χθεί μια απόλυτα κατα­στρο­φική σύγκρουση η οποία είναι πιθανό να είχε ως απο­τέ­λε­σμα την πρό­κληση πυρ­κα­γιάς ή ακόμα και την βύθιση του τουρ­κι­κού πλοίου. Λίγες ημέρες μετά το περι­στα­τικό, ο τότε υπουρ­γός Εθνικής Άμυνας Νίκος Πανα­γιω­τό­που­λος επι­κοι­νώ­νησε προ­σω­πικά με τον αντι­πλοί­αρχο για να τον συγ­χα­ρεί, όμως ο ίδιος ο Σαλιά­ρης απά­ντησε ότι απλώς έκανε το καθήκον του. Απά­ντηση που κατα­δει­κνύει το υψηλό φρόνημα και τον επαγ­γελ­μα­τι­σμό που δια­κρί­νει τους αξιω­μα­τι­κούς του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού.

Η υπο­δειγ­μα­τική ανά­πτυξη του Στόλου από την ηγεσία του ΓΕΝ

Από την πρώτη στιγμή πλήρη εικόνα για όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νταν στην περιοχή είχαν τόσο Αρχηγός ΓΕΝ Αντι­ναύ­αρ­χος Στυ­λια­νός Πετρά­κης, όσο και ο Αρχηγός Στόλου Πανα­γιώ­της Λυμπέ­ρης. Οι προ­κλή­σεις που αντι­με­τώ­πι­σαν σε επίπεδο δια­χεί­ρι­σης κρίσης, ενη­μέ­ρω­σης της πολι­τι­κής ηγεσίας και δια­τή­ρη­σης της επι­χει­ρη­σια­κής ετοι­μό­τη­τας του Στόλου ήταν μεγάλες και πρω­τό­γνω­ρες.

Η άμεση και απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση της κρίσης από τους ηγέτες του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού απέ­δειξε ότι το επι­τε­λείο δια­θέ­τει τη γνώση και την εμπει­ρία να αντι­με­τω­πί­ζει υψηλού επι­πέ­δου προ­κλή­σεις. Παράλ­ληλα, οι εντολές που δόθηκαν προς τα πλη­ρώ­ματα ήταν σαφείς: ψυχραι­μία, αυξη­μένη επα­γρύ­πνηση και επαγ­γελ­μα­τι­σμός. Τονί­στηκε επίσης η ανάγκη για επι­πλέον συνερ­γα­σία με τους συμ­μά­χους, όπως απο­δεί­χθηκε από τη συμ­με­τοχή της «ΛΗΜΝΟΣ» σε κοινές ασκή­σεις με γαλλικά πλοία λίγες ημέρες μετά το περι­στα­τικό.

Η υπο­δειγ­μα­τική ανά­πτυξη του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού κατά τη διάρ­κεια της κρίσης απο­τέ­λεσε σημείο ανα­φο­ράς για την απο­τροπή και τη δια­τή­ρηση της εθνικής ασφά­λειας. Σε μια περίοδο έντονης γεω­πο­λι­τι­κής έντασης, ο Στόλος επέ­δειξε υψηλό βαθμό ετοι­μό­τη­τας, συντο­νι­σμού και επι­χει­ρη­σια­κής ευε­λι­ξίας, αξιο­ποιώ­ντας στο έπακρο τις δια­θέ­σι­μες δυνά­μεις και μέσα. Η ταχεία κινη­το­ποί­ηση των μονάδων επι­φα­νείας και υπο­βρυ­χίων, μαζί με την ενί­σχυση της ναυ­τι­κής αερο­πο­ρίας, δια­σφά­λι­σαν την κάλυψη κρί­σι­μων θαλασ­σίων περιο­χών και τον έλεγχο των ναυ­τι­κών οδών.

Επι­πλέον, η συνερ­γα­σία με τους άλλους Κλάδους και κυρίως με την Πολε­μική Αερο­πο­ρία, αλλά και η αξιο­ποί­ηση σύγ­χρο­νων πλη­ρο­φο­ρια­κών συστη­μά­των δικτυο­κε­ντρι­κού πολέμου, ενί­σχυ­σαν την επι­χει­ρη­σιακή εικόνα και την ικα­νό­τητα λήψης γρή­γο­ρων απο­φά­σεων. Η διαρκής εκπαί­δευση, τα γυμνά­σια υψηλής δυσκο­λίας και η σωστή δια­χεί­ριση των πόρων απο­δεί­χθη­καν καθο­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες για την επί­τευξη του στόχου. Η από­δειξη της ισχύος και του επαγ­γελ­μα­τι­σμού του Στόλου κατά την κρίση δεν ενί­σχυσε μόνο το ηθικό των στε­λε­χών, αλλά έστειλε σαφές μήνυμα απο­τρο­πής σε κάθε πιθανό επι­βου­λέα.

Η στρα­τιω­τική και διπλω­μα­τική συνέ­χεια

Αμέσως μετά το περι­στα­τικό, η Άγκυρα προ­σπά­θησε να δια­χει­ρι­στεί την κατά­σταση σε δύο επίπεδα: από τη μια, επι­κοι­νω­νιακά, με την προ­πα­γάνδα περί αλώ­βη­της «KEMAL REIS» και, από την άλλη, επι­χει­ρη­σιακά, αυξά­νο­ντας την πίεση στον ελλη­νικό στόλο γύρω από το ORUC REIS.

Η ελλη­νική πλευρά, από την άλλη, δια­τή­ρησε ατα­λά­ντευτη στάση. Η άμεση ανα­κοί­νωση του περι­στα­τι­κού σε ευρω­παϊκό και διεθνές επίπεδο από το Υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών και ο επι­κοι­νω­νια­κός χει­ρι­σμός συνέ­βα­λαν στο να τεθεί το θέμα υπό την προσοχή της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας. Ταυ­τό­χρονα, ο Ελλη­νι­κός Στόλος απέ­δειξε ότι η επι­χει­ρη­σιακή του ικα­νό­τητα είναι υψηλή, δια­τη­ρώ­ντας από­σταση ασφα­λείας από τα τουρ­κικά πλοία και απο­φεύ­γο­ντας επι­κίν­δυ­νους ελιγ­μούς.

Η συμ­με­τοχή της «ΛΗΜΝΟΣ» και άλλων μονάδων σε ασκή­σεις με γαλλικά πλοία, αλλά και η χρήση γαλ­λι­κών αερο­σκα­φών Rafale στη Σούδα, έστει­λαν σαφές μήνυμα προς την Τουρκία για την αμυ­ντική ετοι­μό­τητα και την ισχυρή συμ­μα­χική υπο­στή­ριξη της Ελλάδας.

Το δίδαγμα της επα­κούμ­βη­σης: Ναυ­το­σύνη και απο­φα­σι­στι­κό­τητα

Η επα­κούμ­βηση της «ΛΗΜΝΟΣ» με την «KEMAL REIS» δεν ήταν απλά ένα ατυχές ναυτικό επει­σό­διο, αλλά μια δοκι­μα­σία που ανέ­δειξε την απα­ραί­τητη ναυ­το­σύνη, τον επαγ­γελ­μα­τι­σμό και το υψηλό ηθικό των Ελλήνων ναυ­τι­κών. Σε μια περιοχή όπου οι προ­κλή­σεις και οι εντά­σεις είναι καθη­με­ρι­νές, οι Επι­τε­λείς, οι Κυβερ­νή­τες και τα πλη­ρώ­ματα των πλοίων του Στόλου συνε­χί­ζουν να υπη­ρε­τούν με αφο­σί­ωση την εθνική ασφά­λεια.

Πηγή: onalert.gr