Η Ρόδος κραυγάζει για το αεροδρόμιο: «Δεν κοιμόμαστε, αργοπεθαίνουμε»

• Η ηχο­ρύ­πανση από το αερο­δρό­μιο «Δια­γό­ρας» έχει μετα­τρέ­ψει τις κοι­νό­τη­τες Παρα­δει­σίου και Θεο­λό­γου σε ζώνες ακου­στι­κής εξό­ντω­σης • Του­ρι­σμός χωρίς όρια, πολι­τεία χωρίς αντα­πό­κριση

Το αερο­δρό­μιο της Ρόδου «Δια­γό­ρας», άλλοτε σύμβολο σύν­δε­σης του νησιού με τον κόσμο, σήμερα ταυ­τί­ζε­ται με μια βαθιά κρίση δημό­σιας υγείας και κοι­νω­νι­κής συνοχής. Οι μαρ­τυ­ρίες κατοί­κων του Παρα­δει­σίου και του Θεο­λό­γου περι­γρά­φουν μια ζωή κάτω από αερο­σκάφη, κυριο­λε­κτικά και μετα­φο­ρικά. Ο θόρυβος δεν είναι πια παρεν­θε­τι­κός· είναι ο καθη­με­ρι­νός ήχος της πραγ­μα­τι­κό­τη­τάς τους. Το 24ωρο καθε­στώς απο­γειώ­σεων και προ­σγειώ­σεων, χωρίς κανένα χρονικό περιο­ρι­σμό, δημιουρ­γεί ένα περι­βάλ­λον συνε­χούς βίωσης ηχη­τι­κής βίας.

Σύμφωνα με την απο­κα­λυ­πτική έρευνα της εφη­με­ρί­δας Political, οι κάτοι­κοι της περιο­χής δηλώ­νουν απε­γνω­σμένα ότι «δεν κοι­μό­μα­στε, αργο­πε­θαί­νουμε». Τα παρά­πονα δεν είναι πια μεμο­νω­μέ­νες καταγ­γε­λίες· είναι ένα συλ­λο­γικό, μακρο­χρό­νιο και απο­λύ­τως τεκ­μη­ριω­μένο αίτημα για δικαιο­σύνη και προ­στα­σία.

Ο εφιάλ­της της ηχο­ρύ­παν­σης σε αριθ­μούς και εμπει­ρίες

Με περισ­σό­τε­ρες από 50.000 ετήσιες κινή­σεις αερο­σκα­φών – δηλαδή απο­γειώ­σεις και προ­σγειώ­σεις – και με την του­ρι­στική κίνηση να αγγίζει τα 7 εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες ετησίως, οι επι­πτώ­σεις είναι αμεί­λι­κτες. Οι κάτοι­κοι βιώνουν δια­κο­πές ύπνου, αυξη­μένα καρ­διο­λο­γικά και νευ­ρο­λο­γικά προ­βλή­ματα, θανά­τους από καρκίνο, και πλήρη απορ­ρύθ­μιση της κοι­νω­νι­κής ζωής.

Ο Σ.Κ., κάτοι­κος Παρα­δει­σίου, ανα­φέ­ρει ενδει­κτικά πως ένα Σάββατο του Ιουλίου κατα­γρά­φη­καν 270 πτήσεις μέσα σε μία μέρα. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Μ.Σ., που μένει ακριβώς δίπλα στο αερο­δρό­μιο, δηλώνει πως κάθε φορά που περνάει αερο­πλάνο, η συζή­τηση σταματά – «δεν ακου­γό­μα­στε μεταξύ μας». Όπως χαρα­κτη­ρι­στικά λέει: «Η ζωή μας έχει υπο­κα­τα­στα­θεί από τον ήχο των κινη­τή­ρων».

Η εκπαί­δευση σε παύση – τα σχολεία στο όριο

Το ΕΠΑΛ της περιο­χής βρί­σκε­ται δίπλα στον διά­δρομο του αερο­δρο­μίου. Εκεί, τα μαθή­ματα δια­κό­πτο­νται ανα­γκα­στικά κάθε φορά που περνά αερο­πλάνο. Καθη­γη­τές και μαθητές παύουν για 15-20 δευ­τε­ρό­λε­πτα – ο θόρυβος είναι τόσο έντονος που δεν επι­τρέ­πει την παρα­μι­κρή ακου­στική επι­κοι­νω­νία. Η μαθη­σιακή δια­δι­κα­σία κατα­κερ­μα­τί­ζε­ται, ο ειρμός χάνεται, η συγκέ­ντρωση δια­λύ­ε­ται. Πρό­κει­ται για μια βίαιη υπο­νό­μευση του μορ­φω­τι­κού δικαιώ­μα­τος των νέων ανθρώ­πων.

Ξενο­δό­χοι σε άμυνα – του­ρι­σμός με προει­δο­ποί­ηση

Η Ευαγ­γε­λία Παναγή και ο Αλέ­ξαν­δρος Πασ­σά­λης, ξενο­δό­χοι στην περιοχή του Θεο­λό­γου, δρουν με εντι­μό­τητα, ενη­με­ρώ­νο­ντας εκ των προ­τέ­ρων τους επι­σκέ­πτες για το πρό­βλημα. Σε όλες τις πλατ­φόρ­μες κρα­τή­σεων ανα­γρά­φε­ται η γειτ­νί­αση με το αερο­δρό­μιο και οι πιθανές επι­πτώ­σεις. «Πολλοί του­ρί­στες γνω­ρί­ζουν, αλλά δεν περι­μέ­νουν τέτοιο επίπεδο θορύβου», ανα­φέ­ρει ο Πασ­σά­λης. «Ορι­σμέ­νοι φεύγουν πρόωρα· δεν αντέ­χουν, δεν ξεκου­ρά­ζο­νται, δεν κοι­μού­νται. Και είναι κάθε χρόνο οι ίδιοι».

Περι­βαλ­λο­ντι­κές  ανη­συ­χίες και σιωπή  από τις αρχές

Παρά τις εκθέ­σεις που συντάσ­σει η Fraport, οι κάτοι­κοι δηλώ­νουν δυσπι­στία. Οι μετρή­σεις, λένε, δεν είναι αντι­κει­με­νι­κές. Απαι­τούν ανε­ξάρ­τη­τες μελέτες για θόρυβο, ρύπους και τοξικά λύματα. Στο μεταξύ, τα ηχο­πε­τά­σματα δεν υπάρ­χουν, η ηχο­μό­νωση κατοι­κιών είναι ανύ­παρ­κτη και οι νυχτε­ρι­νές πτήσεις συνε­χί­ζο­νται ανε­ξέ­λεγ­κτα.

Η αντί­θεση με τη Ζάκυνθο είναι κραυ­γα­λέα: εκεί, από το 1973, έχουν απα­γο­ρευ­τεί οι νυχτε­ρι­νές πτήσεις για την προ­στα­σία της χελώνας καρέτα-καρέτα. Στη Ρόδο, για την προ­στα­σία ανθρώ­πων, δεν έχει ληφθεί κανένα ουσια­στικό μέτρο.

Προ­τά­σεις χωρίς αντα­πό­κριση – η αγωνία παρα­μέ­νει

Ο αερο­ναυ­πη­γός Γιάννης Σταυλάς, αντι­πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Αερο­πο­ρι­κής Ένωσης, έχει κατα­θέ­σει σειρά προ­τά­σεων, όπως την προ­σω­ρινή απα­γό­ρευση πτήσεων σε επι­λεγ­μέ­νες ώρες, την εγκα­τά­σταση συστη­μά­των ηχο­μέ­τρη­σης και την τοπο­θέ­τηση ηχο­φραγ­μών. Οι μελέτες του έχουν παρου­σια­στεί διεθνώς, αλλά παρα­μέ­νουν ανα­ξιο­ποί­η­τες από τις ελλη­νι­κές αρχές.

Παράλ­ληλα, το Τοπικό Συμ­βού­λιο Παρα­δει­σίου έχει ειση­γη­θεί, από το 2021, την επα­νε­ξέ­ταση της σύμ­βα­σης με τη Fraport και τη δημιουρ­γία νέου αερο­δρο­μίου σε ακα­τοί­κητη περιοχή στη Νότια Ρόδο. Μέχρι στιγμής, καμία ενέρ­γεια.

Το αερο­δρό­μιο γίνεται όριο ύπαρξης – οι κάτοι­κοι στο «αμήν»

Το πραγ­μα­τικό κόστος της του­ρι­στι­κής έκρηξης στη Ρόδο το πλη­ρώ­νουν οι κοι­νό­τη­τες της πρώτης γραμμής. Κοι­νω­νικά απο­μο­νω­μέ­νες, υγειο­νο­μικά επι­βα­ρυ­μέ­νες, εκπαι­δευ­τικά παρα­με­λη­μέ­νες, οι φωνές τους συν­θέ­τουν έναν διαρκή και έντονο συνα­γερμό.

Η Political ανα­δει­κνύει με το ρεπορ­τάζ της μια κρίση που δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από τα ποσοστά πλη­ρό­τη­τας ή τα χαμό­γελα των αφίξεων. Για τους κατοί­κους του Παρα­δει­σίου και του Θεο­λό­γου, ο του­ρι­σμός είναι πλέον υπόθεση επι­βί­ω­σης. Όπως εύστοχα λέει ένας από αυτούς: «Ακόμα και να πιεις έναν καφέ, περι­μέ­νεις πρώτα να περάσει το αερο­πλάνο».

Πηγή: Εφη­με­ρίδα POLITICAL, φύλλο Σαβ­βά­του 2 Αυγού­στου 2025