Η ζέστη αυξάνει τα εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα: Τι δείχνει μελέτη – «κόλαφος»

Οι υψηλές θερ­μο­κρα­σίες και οι συν­θή­κες ζέστης αυξά­νουν τα εργα­τικά δυστυ­χή­ματα στην Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη που ρίχνει φως σε αιμα­τηρά περι­στα­τικά τα έτη 2023 και 2024, αφού η επί­δραση της θερ­μι­κής κατα­πό­νη­σης στην ασφά­λεια των εργα­ζο­μέ­νων είναι πολύ έντονη.

Η ανάλυση εκπο­νή­θηκε από το Εργα­στή­ριο Περι­βαλ­λο­ντι­κής Φυσιο­λο­γίας FAME Lab του Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λίας και ανα­μέ­νε­ται να δημο­σιευ­θεί επίσημα το προ­σε­χές διά­στημα. Όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Ανδρέας Φλουρής, καθη­γη­τής Φυσιο­λο­γίας και διευ­θυ­ντής του Εργα­στη­ρίου, ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης, «τα απο­τε­λέ­σματα καταρ­ρί­πτουν τον μύθο ότι «ο Έλληνας αντέχει τη ζέστη». Δεί­χνουν ότι αν δεν υπάρ­ξουν μέτρα, η ζέστη θα συνε­χί­σει να αυξάνει τους θανά­τους στους εργα­σια­κούς χώρους».

Τα στοι­χεία της μελέτης

Η ανάλυση χρη­σι­μο­ποί­ησε τα στοι­χεία της ανε­ξάρ­τη­της έρευνας που εκπο­νή­θηκε από την Ομο­σπον­δία Συλ­λό­γων Εργα­ζο­μέ­νων Τεχνι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ) για τα εργα­τικά ατυ­χή­ματα και δυστυ­χή­ματα στην Ελλάδα κατά τα έτη 2023-2024. Την έρευνα έχει δημο­σιο­ποι­ή­σει ο Δρ Ανδρέας Στοϊ­με­νί­δης, πρό­ε­δρος της ΟΣΕΤΕΕ, αντι­πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Οργα­νι­σμού για την Ασφά­λεια και την Υγεία στην Εργασία και γραμ­μα­τέας Υγείας και Ασφά­λειας στην Εργασία της Γενικής Συνο­μο­σπον­δίας Εργατών Ελλάδας. Όπως ανα­φέ­ρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δρ Στοϊ­με­νί­δης, «η έρευνα δείχνει έκρηξη εργα­τι­κών ατυ­χη­μά­των και δυστυ­χη­μά­των στη χώρα μας, κάτι που πρέπει οπωσ­δή­ποτε να αντι­με­τω­πι­στεί. Τα συν­δι­κάτα των εργα­ζο­μέ­νων έχουμε παρου­σιά­σει στην κυβέρ­νηση τις βασικές προ­τά­σεις μας για την προ­ά­σπιση και την προ­στα­σία της υγείας και ασφά­λειας των εργα­ζο­μέ­νων και περι­μέ­νουμε κάποια απά­ντηση».

Τα βασικά ευρή­ματα της μελέτης

Ο Δρ Φλουρής σχο­λιά­ζει πως «η κατα­γραφή της ΟΣΕΤΕΕ μας έδωσε την ευκαι­ρία να εξε­τά­σουμε συστη­μα­τικά πώς η ζέστη επη­ρε­ά­ζει την πιθα­νό­τητα ενός θανα­τη­φό­ρου εργα­τι­κού ατυ­χή­μα­τος. Μάλιστα, μπο­ρέ­σαμε να αξιο­λο­γή­σουμε τη ζέστη όχι μόνο από πλευράς θερ­μο­κρα­σίας, αλλά με τον σύνθετο δείκτη ΘΥΒΜΑΣ (Θερ­μο­κρα­σία Υγρού Βολβού και Μαύρου Σφαι­ρι­δίου) ο οποίος λαμ­βά­νει υπόψη του και την υγρασία, την ακτι­νο­βο­λία του ήλιου καθώς και τον άνεμο.

Σχετικά με τα απο­τε­λέ­σματα της μελέτης, ο Δρ Φλουρής τονίζει πως «κατ’ αρχάς, η εποχική κατα­νομή μιλάει από μόνη της. Τον Ιούλιο γίνεται το 14% των θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των, περισ­σό­τερα από κάθε άλλο μήνα και σχεδόν τετρα­πλά­σια από εκείνα του Ιανουα­ρίου. Συνο­λικά, το καλο­καίρι γίνεται το ένα στα τρία θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα. Επίσης, είδαμε ότι όταν η μέση μηνιαία τιμή του δείκτη ΘΥΒΜΑΣ είναι έως 21°C, δηλαδή όταν το περι­βάλ­λον είναι δροσερό, έχουμε περίπου 16 θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα ανά μήνα. Όταν το εργα­σιακό περι­βάλ­λον γίνεται σχετικά ζεστό (δηλαδή ΘΥΒΜΑΣ μεταξύ 22°C και 27°C), βλέ­πουμε ότι τα θανα­τη­φόρα ατυ­χή­ματα αυξά­νο­νται σε 20 ανά μήνα. Όταν ο δείκτης ΘΥΒΜΑΣ ξεπερνά τους 28°C, το όριο που διεθνώς θεω­ρεί­ται «υψηλού κιν­δύ­νου», οι θάνατοι αυξά­νο­νται ραγδαία: κάθε ένας βαθμός αύξησης του ΘΥΒΜΑΣ (μέση μηνιαία τιμή) συνο­δεύ­ε­ται από 12% επι­πλέον θανα­τη­φόρα περι­στα­τικά».

Η σημασία των απο­τε­λε­σμά­των

Ο Δρ Κων­στα­ντί­νος Μάν­τζιος, Ερευ­νη­τής στο Εργα­στή­ριο FAME Lab που συμ­με­τείχε στην ανάλυση εξηγεί μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ πως «η σχέση μεταξύ της θερ­μι­κής κατα­πό­νη­σης και των θανα­τη­φό­ρων ατυ­χη­μά­των είναι ένας συν­δυα­σμός φυσιο­λο­γίας και συμπε­ρι­φο­ράς. Η αφυ­δά­τωση, η επι­βά­ρυνση του καρ­διαγ­γεια­κού συστή­μα­τος, η ελάτ­τωση της μυϊκής δύναμης και η δυσλει­τουρ­γία του κεντρι­κού νευ­ρι­κού συστή­μα­τος αυξά­νουν τον κίνδυνο λαν­θα­σμέ­νων χει­ρι­σμών ή αργών αντι­δρά­σεων. Παράλ­ληλα, σε χώρους όπως εργο­τά­ξια ή μετα­φο­ρές, τα μηχα­νή­ματα μπορεί να λει­τουρ­γούν ήδη στα όρια της αντοχής τους λόγω θερ­μο­κρα­σίας. Όταν άνθρω­πος και εξο­πλι­σμός πιέ­ζο­νται ταυ­τό­χρονα, η πιθα­νό­τητα ατυ­χή­μα­τος αυξά­νε­ται.»

Το κόστος και το όφελος της αντι­με­τώ­πι­σης του προ­βλή­μα­τος

Υπάρχει άραγε τρόπος να ζυγί­σουμε τη δαπάνη που απαι­τεί­ται για να αντι­με­τω­πι­στεί η εργα­σιακή θερμική κατα­πό­νηση με το όφελος που θα φέρει; Ο Δρ Στοϊ­με­νί­δης τονίζει ότι «η ανθρώ­πινη ζωή δεν κοστο­λο­γεί­ται. Αλλά ακόμη και με στενά οικο­νο­μι­κούς όρους, το κόστος ενός θανα­τη­φό­ρου ατυ­χή­μα­τος (απο­ζη­μιώ­σεις, απώλεια παρα­γω­γι­κό­τη­τας, κοι­νω­νική ασφά­λιση) ξεπερνά κατά πολύ την επέν­δυση σε σκιερά στέ­γα­στρα, ανε­μι­στή­ρες ή δια­λείμ­ματα. Ο Δρ Φλουρής ανα­φέ­ρει επίσης ότι πρό­σφα­τες ανα­λύ­σεις του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού για την Εργασία δεί­χνουν ότι κάθε ευρώ που επεν­δύ­ε­ται στην πρόληψη της θερ­μι­κής κατα­πό­νη­σης απο­δί­δει 1.2?1.4 ευρώ σε αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας και ακόμη περισ­σό­τερα σε αποφυγή ζημιών.

Ανάγκη για περαι­τέρω έρευνα και κατα­γραφή

Ο Δρ Φλουρής σχο­λιά­ζει πως «υπάρχει ανάγκη για περισ­σό­τερα δεδο­μένα. Στην ανάλυσή μας δεν γνω­ρί­ζαμε τις συνο­λι­κές εργα­το­ώ­ρες που δαπα­νή­θη­καν στις διά­φο­ρες θερ­μο­κρα­σίες. Άρα δεν μπο­ρούμε να μιλή­σουμε ακόμη για ανα­λο­γία κιν­δύ­νου ανά εργα­ζό­μενο. Επίσης, τα δεδο­μένα αφορούν μόνο τα έτη 2023-2024. Ωστόσο, το στα­τι­στικό σήμα είναι τόσο ισχυρό που δύσκολα αγνο­εί­ται».

Σημασία για την πολι­τεία, τους εργα­ζό­με­νους και τους εργο­δό­τες

Ο Δρ Στοϊ­με­νί­δης τονίζει επίσης μεταξύ άλλων, πως «τα απο­τε­λέ­σματα κατα­δει­κνύ­ουν τη σημασία να αντι­με­τω­πι­στεί η εργα­σιακή θερμική κατα­πό­νηση στη χώρα μας».

Ο Δρ Φλουρής υπο­γραμ­μί­ζει ότι «η θερμική κατα­πό­νηση δεν αφορά μόνο τους καύ­σω­νες. Σε πρό­σφατη έκθεση του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού για την Εργασία, βρήκαμε ότι μόνο 10% της έκθεσης των εργα­ζο­μέ­νων στη θερμική κατα­πό­νηση συμ­βαί­νει κατά τους καύ­σω­νες. Και επειδή στην Ελλάδα λαμ­βά­νο­νται μέτρα κατά της θερ­μι­κής κατα­πό­νη­σης μόνο σε περιό­δους καύσωνα, αυτό σημαί­νει ότι οι εργα­ζό­με­νοι είναι απρο­στά­τευ­τοι 9 στις 10 φορές».

Πηγή: ethnos.gr