Υγεία: Βήματα προόδου με μόνιμα κενά και ανησυχία για το καλοκαίρι

• Η υγειο­νο­μική θωρά­κιση και τα νησιά των δυο ταχυ­τή­των

Κάθε καλο­καίρι, το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) δοκι­μά­ζε­ται σκληρά στα νησιά της χώρας. Οι αφίξεις εκα­τομ­μυ­ρίων του­ρι­στών, σε συν­δυα­σμό με τις ανάγκες των κατοί­κων, πολ­λα­πλα­σιά­ζουν την πίεση στις ήδη επι­βα­ρυ­μέ­νες υγειο­νο­μι­κές δομές, ειδικά στις πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές. Το Υπουρ­γείο Υγείας δηλώνει πιο έτοιμο από ποτέ, παρου­σιά­ζο­ντας στοι­χεία για αύξηση προ­σω­πι­κού και στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις. Παρ’ όλα αυτά, οι ελλεί­ψεις σε κρί­σι­μες ειδι­κό­τη­τες, η απρο­θυ­μία στε­λέ­χω­σης μικρών μονάδων και το υψηλό κόστος ζωής στα νησιά εξα­κο­λου­θούν να υπο­νο­μεύ­ουν τη βιω­σι­μό­τητα του σχεδίου.

Με στο­χευ­μένα κίνητρα και ενί­σχυση του στόλου του ΕΚΑΒ, το Υπουρ­γείο Υγείας επι­χει­ρεί να θωρα­κί­σει υγειο­νο­μικά τη νησιω­τική χώρα. Όπως δηλώνει ο υφυ­πουρ­γός Υγείας Μάριος Θεμι­στο­κλέ­ους, έχουν αυξηθεί οι βάρδιες του ΕΚΑΒ, τα πτητικά μέσα για αερο­δια­κο­μι­δές και το υγειο­νο­μικό προ­σω­πικό στα νησιά. Από το 2019 έως σήμερα, κατα­γρά­φε­ται αύξηση 31,10% στο ιατρικό και νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό σε νοσο­κο­μεία και Κέντρα Υγείας των νησιών, δηλαδή 3.200 άτομα περισ­σό­τερα. Ειδι­κό­τερα, προ­στέ­θη­καν 402 γιατροί (+14,10%) και 1.491 νοση­λευ­τές (+36,55%). Μόνο το τελευ­ταίο έτος ενι­σχύ­θη­καν οι μονάδες με 195 επι­πλέον άτομα.

Τα νησιά  δύο ταχυ­τή­των

Για την ενί­σχυση της στε­λέ­χω­σης, θεσπί­στη­καν οικο­νο­μικά κίνητρα έως 600 ευρώ/μήνα επι­πλέον των απο­δο­χών, καθώς και ένα ειδικό «μπόνους μετα­κί­νη­σης» 2.100 ευρώ για για­τρούς που μετα­βαί­νουν από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα. Παράλ­ληλα, θεσμικά μέτρα, όπως η ευκο­λό­τερη μετά­θεση και η επι­μόρ­φωση, προ­στέ­θη­καν στο οπλο­στά­σιο του Υπουρ­γείου. Απο­τέ­λε­σμα αυτών ήταν η κάλυψη 200 από τις 300 άγονες θέσεις που επί χρόνια παρέ­με­ναν κενές. Όμως, οι ανάγκες παρα­μέ­νουν υψηλές και σε αρκετές περι­πτώ­σεις, κρί­σι­μες ειδι­κό­τη­τες, όπως παθο­λό­γοι και αναι­σθη­σιο­λό­γοι εξα­κο­λου­θούν να είναι «είδος σε ανε­πάρ­κεια».

Η Κως, που επί χρόνια δεν είχε παθο­λόγο στο νοσο­κο­μείο της, φέτος καλύ­πτε­ται με έναν μόνιμο και έναν συμ­βα­σιούχο γιατρό. Αντί­θετα η Ρόδος, αν και μεγα­λύ­τερο νησί, απο­δυ­να­μώ­νε­ται από συνε­χείς μετα­κι­νή­σεις προ­σω­πι­κού προς μικρό­τερα νησιά, με απο­τέ­λε­σμα το Τμήμα Επει­γό­ντων Περι­στα­τι­κών να λει­τουρ­γεί με ειδι­κευό­με­νους χωρίς επί­βλεψη. Το γεγονός επι­ση­μαί­νουν οι νοσο­κο­μεια­κοί γιατροί του νησιού, με επι­στολή που συνυ­πο­γρά­φουν ο πρό­ε­δρος του συλ­λό­γου, Σάββας Καρα­τα­πά­νης και ο γενικός γραμ­μα­τέας Γιάννης Ψαρο­μπάς. Η επι­στολή έχει κοι­νο­ποι­η­θεί στον εκτε­λού­ντα χρέη διοι­κητή του Νοσο­κο­μείου της Ρόδου, κ. Μιχάλη Σοκο­ρέλο, στον διοι­κητή 2 ης Υ.ΠΕ. κ. Χρήστο Ροϊλό, στην Ιατρική Υπη­ρε­σία, στην Ομο­σπον­δία Ενώσεων Νοσο­κο­μεια­κών Γιατρών και στον Ιατρικό Σύλλογο Ρόδου, ενώ σε αυτή ανα­φέ­ρο­νται συγκε­κρι­μένα οι ελλεί­ψεις και η ανάγκη για συνεχή παρου­σία ειδι­κευό­με­νων ιατρών στα ΤΕΠ, ώστε να δια­σφα­λι­στεί η επαρκής λει­τουρ­γία τους. Στην επι­στολή τους, οι γιατροί τονί­ζουν πως «η υπο­στε­λέ­χωση των ΤΕΠ προ­κα­λεί σοβαρές δυσλει­τουρ­γίες» και καλούν τη διοί­κηση να προ­χω­ρή­σει άμεσα σε ενί­σχυση με ειδι­κευό­με­νους ιατρούς, «ώστε να δια­σφα­λι­στεί η ασφαλής και ποιο­τική φρο­ντίδα των πολιτών».

Στο Αγα­θο­νήσι, ο μονα­δι­κός γιατρός είναι οπλίτης, πτυ­χιού­χος Ιατρι­κής που υπη­ρε­τεί τη στρα­τιω­τική του θητεία. Σοβαρά περι­στα­τικά πρέπει να μετα­φέ­ρο­νται στην Πάτμο, τη Σάμο ή την ηπει­ρω­τική χώρα. Επίσης, στα θετικά, τα πλωτά ασθε­νο­φόρα που παρέ­λα­βαν πριν από λίγες μέρες σε Πάτμο και Λειψούς. «Μέσα σε διά­στημα 35 ημερών πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 7 επι­τυ­χη­μέ­νες δια­κο­μι­δές (πέντε από Λειψούς προς Λέρο, μία από Λειψούς προς Κάλυμνο -και μία από Πάτμο προς Λέρο). Όλοι οι ασθε­νείς είναι καλά στην υγεία τους, με αρκε­τούς να έχουν επι­στρέ­ψει στο νησί. Ο μέσος χρόνος ανα­μο­νής από τη στιγμή του περι­στα­τι­κού μέχρι την άφιξη στο νοσο­κο­μείο μειώ­θηκε από 6 ώρες σε μόλις 2 ώρες. Σε κανένα αίτημα για δια­κο­μιδή δε δόθηκε αρνη­τική απά­ντηση απ’ την πλευρά του πλη­ρώ­μα­τος του σκάφους και του λιμε­νι­κού σταθμού. Επίσης, σε κανένα απ’ τα περι­στα­τικά που χρειά­στη­καν δια­κο­μιδή με το συγκε­κρι­μένο θαλάσ­σιο μέσο δεν στάθηκε εμπόδιο ο καιρός ή κάποιο τεχνικό πρό­βλημα. Επτά συνάν­θρω­ποί μας , από την Ελλάδα και το εξω­τε­ρικό (Ευρώπη), ένιωσαν την ανα­κού­φιση της έγκαι­ρης και ασφα­λούς μετα­φο­ράς τους στο νοσο­κο­μείο μετά από σοβαρό πρό­βλημα υγείας που τους προ­έ­κυψε», δηλώνει ο δήμαρ­χος Λειψών Φώτης Μάγγος.

Η κρίσιμη ενί­σχυση του ΕΚΑΒ και  οι αερο­δια­κο­μι­δές

Από το 2024 εφαρ­μό­ζε­ται νέο σχέδιο για την προ­νο­σο­κο­μειακή φρο­ντίδα. Σήμερα, σε νησιά όπως η Ρόδος και η Κως επι­χει­ρούν δύο ασθε­νο­φόρα ανά βάρδια, ενώ λει­τουρ­γούν και μηχανές ταχείας επέμ­βα­σης. Ενδει­κτικό το πρό­σφατο περι­στα­τικό στο αερο­δρό­μιο της Ρόδου που, χάριν στην επέμ­βαση της παι­διά­τρου αλλά και την άφιξη της μηχανής του ΕΚΑΒ σε 7 λεπτά, ανα­τά­χθη ο του­ρί­στας που υπέστη ανακοπή στο «Δια­γό­ρας».

Εξίσου θετική και η παρέμ­βαση του υπουρ­γού Υγείας Άδωνι Γεωρ­γιάδη, μόλις προχθές στη Βουλή, που δια­βε­βαί­ωσε ότι εντός των ημερών θα ανα­λά­βει καθή­κο­ντα γιατρός στο «Δια­γό­ρας», καθώς απο­τε­λεί υπο­χρέ­ωση της πολι­τείας και όχι της δια­χει­ρί­στριας εται­ρείας Fraport Greece.

Το ΕΚΑΒ ενι­σχύ­θηκε με 289 επι­κου­ρι­κούς δια­σώ­στες και 142 στελέχη των Ενόπλων Δυνά­μεων. Οι αερο­δια­κο­μι­δές έχουν αυξηθεί κατα­κό­ρυφα. Από το 2021 έως σήμερα πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 4.487 αερο­δια­κο­μι­δές – οι 2.081 με πτητικά μέσα, δωρεά του Ιδρύ­μα­τος Σταύρος Νιάρχος. Ο αριθμός αυτών των μετα­φο­ρών αυξά­νε­ται κατά 168% ετησίως, απο­κα­λύ­πτο­ντας τη συστη­μα­τική αδυ­να­μία κάλυψης σοβαρών περι­στα­τι­κών τοπικά. Τον Μάιο του 2025, ένα νέο υπερ­σύγ­χρονο αερο­σκά­φος προ­στέ­θηκε στον στόλο του ΕΚΑΒ. Παρά τις εξαγ­γε­λίες και τα μέτρα, η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι συχνά σκληρή.

Όπως ανα­φέ­ρει η Πανελ­λή­νια Ομο­σπον­δία Εργα­ζο­μέ­νων Δημο­σίων Νοσο­κο­μείων (ΠΟΕΔΗΝ): «Προ­κη­ρύ­ξεις για προ­σω­πικό γίνο­νται, αλλά κανείς υγειο­νο­μι­κός δεν ενδια­φέ­ρε­ται. Και όποιος απο­φα­σί­σει να πάει σε νησί, παραι­τεί­ται γιατί δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα. Με 1.850 ευρώ για τον γιατρό και 800 ευρώ για νοση­λευ­τές ή δια­σώ­στες του ΕΚΑΒ, δεν βρί­σκεις προ­σω­πικό. Το κόστος ζωής είναι πολύ μεγα­λύ­τερο».

Στην κατεύ­θυνση της υπο­στή­ρι­ξης, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου εφαρ­μό­ζει από το 2015 ένα και­νο­τόμο πρό­γραμμα ενί­σχυ­σης ιατρών με επίδομα 450 ευρώ τον μήνα για 85 θέσεις σε μικρά και απο­μα­κρυ­σμένα νησιά. Ο περι­φε­ρειάρ­χης Γιώργος Χατζη­μάρ­κος ήταν ο πρώτος που θέσπισε την επι­δό­τηση αυτή μετά τη μετα­πο­λί­τευση, με αρκετές άλλες Περι­φέ­ρειες και Δήμους να ακο­λου­θούν προ­σφέ­ρο­ντας και δωρεάν στέγαση. Ακόμα κι έτσι, όμως, η αντα­πό­κριση είναι μικρή. Παρά τις φιλό­τι­μες προ­σπά­θειες, η αγωνία των νησιω­τών και των επι­σκε­πτών παρα­μέ­νει. Παρά τις καλές προ­θέ­σεις το στοί­χημα της πραγ­μα­τι­κής υγειο­νο­μι­κής κάλυψης των νησιών δεν έχει ακόμη κερ­δη­θεί.