Μεταναστευτικό: Γκάζι στις επιστροφές, διαχωρισμός νομίμων – παρανόμων

Με το νέο νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, η ελλη­νική κυβέρ­νηση προχωρά σε μια ριζική ανα­θε­ώ­ρηση της μετα­να­στευ­τι­κής πολι­τι­κής της, ενι­σχύ­ο­ντας ένα δόγμα αυστη­ρό­τη­τας, σαφούς δια­χω­ρι­σμού μεταξύ νόμιμης και παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης και εντα­τι­κο­ποί­η­σης των επι­στρο­φών.

Πρό­κει­ται για ένα θεσμικό πλαίσιο που ήδη τραβά το βλέμμα των ευρω­παϊ­κών θεσμών, καθώς η Ελλάδα επι­χει­ρεί να ηγηθεί στον σχε­δια­σμό της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής για τη μετα­νά­στευση και την ασφά­λεια.

Ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, Μάκης Βορίδης, παρου­σί­ασε το νομο­σχέ­διο ως τον ακρο­γω­νιαίο λίθο για μια απο­τε­λε­σμα­τική, λει­τουρ­γική και ρεα­λι­στική μετα­να­στευ­τική πολι­τική. Οπως τόνισε κατά την πρό­σφατη συνε­δρί­αση της Ειδικής Διαρ­κούς Επι­τρο­πής Ευρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σεων και της Διαρ­κούς Επι­τρο­πής Δημό­σιας Διοί­κη­σης, Δημό­σιας Τάξης και Δικαιο­σύ­νης, «χωρίς επι­στρο­φές, οποια­δή­ποτε μετα­να­στευ­τική πολι­τική στην πράξη ακυ­ρώ­νε­ται».

Το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση στην ταχεία απο­μά­κρυνση όσων δια­μέ­νουν παρά­νομα στη χώρα, με συγκε­κρι­μένα μέτρα, όπως:

Κατάρ­γηση της δυνα­τό­τη­τας παρα­τά­σεων για την εθε­λού­σια ανα­χώ­ρηση, με τη σχετική προ­θε­σμία να περιο­ρί­ζε­ται στις 14 ημέρες.

Αύξηση της διοι­κη­τι­κής κρά­τη­σης από 18 σε 24 μήνες για όσους κριθούν ως «κίν­δυ­νος δια­φυ­γής».

Απα­γό­ρευση εισόδου για 10 έτη σε υπη­κό­ους τρίτων χωρών που απει­λούν τη δημόσια τάξη ή ασφά­λεια.

Απα­γό­ρευση ή μείωση παροχών και επι­δο­μά­των σε περι­πτώ­σεις μη συνερ­γά­σι­μων μετα­να­στών.

Χρήση εναλ­λα­κτι­κών περιο­ρι­στι­κών μέτρων, όπως ηλε­κτρο­νική επι­τή­ρηση, εγγυ­ή­σεις και υπο­χρε­ω­τική παρου­σία σε Αστυ­νο­μικό Τμήμα.

«Ο παρά­νο­μος μετα­νά­στης που απορ­ρί­πτε­ται το άσυλό του και παρα­μέ­νει στη χώρα θα βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με ένα πολύ πιο δυσμε­νές θεσμικά περι­βάλ­λον απ’ ό,τι σήμερα», ξεκα­θά­ρισε ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, Μάκης Βορίδης, σε πρό­σφατη συνέ­ντευξή του. «Η επαύ­ξηση του αξιο­ποί­νου και η ενί­σχυση της διοι­κη­τι­κής κρά­τη­σης είναι βασικά εργα­λεία για την ενί­σχυση του μηχα­νι­σμού επι­στρο­φών», σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά. Ο κ. Βορίδης υπο­γράμ­μισε πως το νέο θεσμικό πλαίσιο θα συνο­δευ­τεί από λει­τουρ­γι­κό­τερο διοι­κη­τικό μηχα­νι­σμό, ώστε η πολι­τική της επι­στρο­φής να εφαρ­μό­ζε­ται στην πράξη. Τόνισε, επίσης, τη μετα­τό­πιση του ευρω­παϊ­κού πλαι­σίου προς αυστη­ρό­τε­ρες ρυθ­μί­σεις.

Ιδιαί­τερο βάρος δίνεται στη δημιουρ­γία ενός ενιαίου ευρω­παϊ­κού συστή­μα­τος επι­στρο­φών, μέσω πρό­τα­σης Κανο­νι­σμού του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου, την οποία παρου­σί­ασε ο κ. Βορίδης στις αρμό­διες επι­τρο­πές της Βουλής. Δεδο­μέ­νου ότι τα ποσοστά επι­στρο­φής σε ολό­κληρη την Ε.Ε. ανέρ­χο­νται σήμερα μόλις στο 20% και ότι ο κατα­κερ­μα­τι­σμός που επι­κρα­τεί λόγω των δια­φο­ρε­τι­κών συστη­μά­των δημιουρ­γεί πρό­σφορο έδαφος για κατα­χρή­σεις, είναι ανα­γκαίο ένα σύγ­χρονο, απλού­στερο και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερο νομικό πλαίσιο. Οι νέοι κανόνες θα δώσουν στα κράτη-μέλη τα απα­ραί­τητα εργα­λεία, ώστε οι επι­στρο­φές να γίνουν πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές, με πλήρη σεβασμό των θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των.

Η πρόταση περι­λαμ­βά­νει:

Την ευρω­παϊκή εντολή επι­στρο­φής, που θα ισχύει σε όλα τα κράτη-μέλη.

Τη δημιουρ­γία κόμβων επι­στρο­φής (return hubs), για συντο­νι­σμένη απο­μά­κρυνση μετα­να­στών.

Ανα­θε­ώ­ρηση της Οδηγίας 2008/115/ΕΚ, ώστε να προ­σαρ­μο­στεί στα σύγ­χρονα δεδο­μένα.

«Χρεια­ζό­μα­στε ένα απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερο και λει­τουρ­γι­κό­τερο πλαίσιο επι­στρο­φών. Χωρίς επι­στρο­φές, οποια­δή­ποτε μετα­να­στευ­τική πολι­τική, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, ακυ­ρώ­νε­ται και δεν έχει νόημα. Αν δεν έχεις απο­τε­λε­σμα­τικό πλαίσιο επι­στρο­φών, για τους παρα­νό­μως ευρι­σκο­μέ­νους στα όρια της Ε.Ε., οποια­δή­ποτε μετα­να­στευ­τική πολι­τική θέλεις να υλο­ποι­ή­σεις είναι άνευ αντι­κει­μέ­νου», είπε ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου. Για να γίνει κατα­νοητή η ανάγκη τρο­πο­ποι­ή­σεων, ο Μάκης Βορίδης έσπευσε να επι­ση­μά­νει ότι ποσοστό 97% των εισερ­χο­μέ­νων στη χώρα δηλώνει ότι επι­θυ­μεί να κατα­θέ­σει αίτημα ασύλου και τότε ο εισαγ­γε­λέας απόσχει της ποι­νι­κής διώξεως μέχρι να κριθεί το ζήτημα του ασύλου. Ο Κανο­νι­σμός επι­διώ­κει να φτιάξει ενιαίο ευρω­παϊκό σύστημα επι­στρο­φών, την ευρω­παϊκή εντολή επι­στρο­φής. Δηλαδή, μια απόφαση απο­μα­κρύν­σεως ενός πολίτη τρίτης χώρας, η οποία θα λαμ­βά­νε­ται σε ένα κράτος, θα ανα­γνω­ρί­ζε­ται η ισχύς της σε όλα τα κράτη-μέλη, είπε ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου στην ενη­μέ­ρωση των Επι­τρο­πών της Βουλής.

Συνερ­γα­σίες

Η Ελλάδα, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας το διεθνές σκηνικό, προχωρά και σε διμε­ρείς συνερ­γα­σίες -με επί­κε­ντρο χώρες όπως η Αίγυπτος- για την επα­νεισ­δοχή υπηκόων που εισήλ­θαν παρα­νό­μως. Παράλ­ληλα, ενι­σχύ­ε­ται η επι­τή­ρηση σε νέα περά­σματα, όπως η Γαύδος και τα Σφακιά, με στόχο την απο­τροπή θαλάσ­σιων διε­λεύ­σεων μέσω της Λιβύης. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό πως τους πρώτους τέσ­σε­ρις μήνες του 2025 οι αφίξεις στην Κρήτη έφτασαν σχεδόν τις 3 χιλιά­δες.

Η υφυ­πουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης, Σέβη Βολου­δάκη, σε συνέ­ντευξή της ανα­φέρ­θηκε σε αυτήν την αντί­θεση, της μείωσης των ροών σε όλη την Ελλάδα, με εξαί­ρεση την Κρήτη, που κατα­γρά­φει αύξηση 60%. «Εχει περάσει δηλαδή στα κυκλώ­ματα των δια­κι­νη­τών η Γαύδος ως σημείο και το διευ­κο­λύ­νει αυτό το γεγονός ότι οι άνθρω­ποι αυτοί έρχο­νται από την περιοχή της Ανα­το­λι­κής Λιβύης, που τα πράγ­ματα πολι­τικά δεν είναι και τόσο σταθερά», τόνισε.

Στο νέο θεσμικό πλαίσιο εντάσ­σε­ται και η διεύ­ρυνση της έννοιας «χώρα επι­στρο­φής», περι­λαμ­βά­νο­ντας τη χώρα συνή­θους δια­μο­νής, την ασφαλή τρίτη χώρα και την πρώτη χώρα ασύλου, επι­τα­χύ­νο­ντας έτσι τη δια­δι­κα­σία επι­στρο­φών.

Νομικά παρά­θυρα

Το νομο­σχέ­διο θα προ­βλέ­πει την κατάρ­γηση παρα­τά­σεων ανα­νε­ώ­σεων αδειών δια­μο­νής (μέχρι πρό­τι­νος έως 30/9/2025), καταρ­γώ­ντας ρυθ­μί­σεις που στο παρελ­θόν δημιουρ­γού­σαν προ­σκόμ­ματα στην απο­μά­κρυνση μετα­να­στών με εκπνέ­ου­σες άδειες. Παράλ­ληλα, θεσπί­ζε­ται αυστη­ρό­τερο πλαίσιο για την κατά­χρηση της δια­δι­κα­σίας ασύλου, με 97% των εισερ­χο­μέ­νων να ζητά άσυλο, καθι­στώ­ντας την παρούσα κατά­σταση «άλλοθι για ατι­μω­ρη­σία», όπως υπο­γράμ­μισε ο κ. Βορίδης.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΕΣ ΑΠΟ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Καμία μονο­με­ρής ενέρ­γεια, αστείοι οι αριθμοί

Το ζήτημα των επι­στρο­φών ανα­γνω­ρι­σμέ­νων προ­σφύ­γων από τη Γερ­μα­νία στην Ελλάδα συνε­χί­ζει να υπάρχει πάνω στα τρα­πέ­ζια των συζη­τή­σεων και των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. Σύμφωνα, όμως, με το υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, οι αριθμοί που συζη­τιού­νται μεταξύ των δύο κυβερ­νή­σεων είναι απο­λύ­τως δια­χει­ρί­σι­μοι: μόλις 219 άτομα επέ­στρε­ψαν το 2024 και 48 το πρώτο τετρά­μηνο του 2025 – αριθμοί που αντι­στοι­χούν σε αφίξεις 1,5 ημέρας στα ελλη­νικά σύνορα.

Οπως τονί­ζουν κύκλοι του υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης, «συνεπώς, όχι μόνο δεν υπάρχει θέμα “εθνικών δια­στά­σεων”, αλλά και η ανα­κύ­κλωσή του συνιστά υπο­τί­μηση της κοινής λογικής».

Ο υπουρ­γός Μάκης Βορίδης, απα­ντώ­ντας σε σχετικά ερω­τή­ματα, υπο­γράμ­μισε ότι δεν υπάρχει κανένα επίσημο αίτημα επι­στρο­φής από τις γερ­μα­νι­κές Αρχές, ενώ ξεκα­θά­ρισε ότι η Ελλάδα δεν πρό­κει­ται να απο­δε­χθεί μονο­με­ρείς ενέρ­γειες που υπο­νο­μεύ­ουν την αρχή της ευρω­παϊ­κής αλλη­λεγ­γύης. «Η Ελλάδα έχει σηκώσει δυσα­νά­λογο βάρος στο Μετα­να­στευ­τικό. Δεν μπορεί να μιλάμε για επι­στρο­φές, όταν δεν υφί­στα­ται κοινός ευρω­παϊ­κός μηχα­νι­σμός», δήλωσε χαρα­κτη­ρι­στικά.

Η κυβέρ­νηση παρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις μετά την απόφαση του γερ­μα­νι­κού Ομο­σπον­δια­κού Δικα­στη­ρίου, ενώ εξε­τά­ζει ακόμη και νομικές ενέρ­γειες. Η συζή­τηση, σύμφωνα με κυβερ­νη­τι­κούς κύκλους, διο­γκώ­νε­ται τεχνητά από ακραία μέσα ενη­μέ­ρω­σης και δεν έχει αντι­κει­με­νική βάση. Οπως σημειώ­νε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά: «Δεν υπάρχει θέμα εθνικών δια­στά­σεων. Υπάρχει απλώς μια παρα­πλα­νη­τική αφήγηση».’

Πηγή: eleftherostypos.gr