- Οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες του «Core Group» προχωρούν στην υλοποίηση Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) σε τρίτες χώρες για τη διαχείριση μεταναστών χωρίς νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε.
- Σημαντικές συναντήσεις θα πραγματοποιηθούν στο Μόναχο και στις Βρυξέλλες για τον συντονισμό και την πρόοδο του σχεδιασμού των Return Hubs.
- Στην Κοπεγχάγη συμφωνήθηκαν οι βασικές αρχές και ο Οδικός Χάρτης Νομικών Απαιτήσεων για τη συνεργασία με τρίτες χώρες.
- Ανοιχτό παραμένει το ερώτημα ποια χώρα εκτός Ε.Ε. θα φιλοξενήσει τα Κέντρα Επιστροφής, καθώς δεν έχει ανακοινωθεί ακόμα συγκεκριμένος εταίρος.
Στην τελική ευθεία περνά ο σχεδιασμός για τη δημιουργία των λεγόμενων Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) σε τρίτες χώρες, καθώς οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συγκροτούν το «Core Group» έχουν ήδη χαράξει τα επόμενα βήματα για την υλοποίηση του νέου μοντέλου επιστροφών μεταναστών.
Ελλάδα, Δανία, Γερμανία, Αυστρία και Ολλανδία επιχειρούν να μετατρέψουν την πολιτική συμφωνία που επετεύχθη στην Κοπεγχάγη σε συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό, με τις τεχνικές επαφές και τις διαβουλεύσεις με πιθανές τρίτες χώρες να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Τα Return Hubs προβλέπεται να λειτουργούν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και να φιλοξενούν ανθρώπους οι οποίοι δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ε.Ε. και υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής. Η δημιουργία τους προϋποθέτει, σε κάθε περίπτωση, τη σύναψη συμφωνιών με τρίτες χώρες.
Τα κρίσιμα ραντεβού σε Μόναχο και Βρυξέλλες
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, το επόμενο σημαντικό βήμα αναμένεται στις 26 Σεπτεμβρίου, στο Μόναχο, όπου θα πραγματοποιηθεί η ευρωπαϊκή σύνοδος «2nd Munich Migration Meeting», με τη συμμετοχή 17 Ευρωπαίων υπουργών. Στο περιθώριο της συνόδου αναμένεται να πραγματοποιηθεί συνάντηση των πέντε χωρών του «Core Group», με αντικείμενο τον συντονισμό των επόμενων κινήσεων για τη δημιουργία των Return Hubs.
Το δεύτερο κρίσιμο ορόσημο είναι η 1η Οκτωβρίου, όταν, στο περιθώριο του Συμβουλίου Εσωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε., οι πέντε χώρες αναμένεται να συναντηθούν με εκπροσώπους διεθνών οργανισμών. Στόχος είναι να προχωρήσει περαιτέρω ο σχεδιασμός, αλλά και να αποσαφηνιστούν τα βήματα που απαιτούνται για την πρακτική εφαρμογή του μοντέλου.
Ο οδικός χάρτης που συμφωνήθηκε στην Κοπεγχάγη
Οι εξελίξεις έρχονται σε συνέχεια της συνάντησης των υπουργών Μετανάστευσης και Ασύλου Ελλάδας, Δανίας, Γερμανίας, Αυστρίας και Ολλανδίας στην Κοπεγχάγη, στις αρχές του μήνα.
Εκεί επιβεβαιώθηκε η συμφωνία επί των βασικών αρχών ενός Πλαισίου Αρχών για τη μελλοντική συνεργασία με τρίτες χώρες, ενώ παράλληλα συμφωνήθηκε ένας «συγκεκριμένος Οδικός Χάρτης Νομικών Απαιτήσεων και Εθνικών Χρονοδιαγραμμάτων».
Όπως ανέφερε ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, στόχος είναι η πολιτική βούληση να μετατραπεί σε συγκεκριμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο. «Για να μετατρέψουμε αυτή την πολιτική βούληση σε απτή πραγματικότητα, συμφωνήσαμε σήμερα σε έναν συγκεκριμένο Οδικό Χάρτη Νομικών Απαιτήσεων και Εθνικών Χρονοδιαγραμμάτων», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι οι τεχνικές συναντήσεις και οι διαβουλεύσεις με υποψήφιες τρίτες χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι μπορεί να υπάρξει σύντομα συμφωνία.
Ποια χώρα θα φιλοξενήσει Return Hub
Παρά την πρόοδο στον σχεδιασμό, το σημαντικότερο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: ποια χώρα εκτός Ε.Ε. θα μπορούσε να φιλοξενήσει ένα τέτοιο Κέντρο αφού μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως συγκεκριμένη χώρα ως τελικός εταίρος, ούτε έχει υπογραφεί σχετική συμφωνία.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται, σύμφωνα με πληροφορίες και ευρωπαϊκές πηγές, κυρίως η Ρουάντα και η Ουγκάντα, ενώ η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κοινοβουλευτικής Έρευνας έχει καταγράψει επίσης το Ουζμπεκιστάν μεταξύ των χωρών που έχουν αναφερθεί ως πιθανές τοποθεσίες για Return Hubs.
Η Ολλανδία είχε υπογράψει τον Σεπτέμβριο του 2025 με την Ουγκάντα επιστολή προθέσεων για συνεργασία στον τομέα των επιστροφών. Η σχεδιαζόμενη συνεργασία εγκαταλείφθηκε από τη νέα ολλανδική κυβέρνηση που ανέλαβε τον Φεβρουάριο του 2026, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Ολλανδία έχει αποσύρει το ενδιαφέρον της για το μοντέλο των Return Hubs.
Διαφορετική είναι η περίπτωση του Ουζμπεκιστάν. Η Αυστρία υπέγραψε τον Μάιο του 2026 συμφωνία οικονομικής συνεργασίας και μετανάστευσης με τη χώρα, η οποία ωστόσο δεν αφορά Return Hub. Παράλληλα, δημοσιεύματα έχουν αναφέρει το Ουζμπεκιστάν ως πιθανή επιλογή, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας έχει δηλώσει ότι δεν διεξάγονται σχετικές διαπραγματεύσεις.
Όσον αφορά τη Ρουάντα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν στο παρελθόν εξετάσει τη δυνατότητα συνεργασίας για τη μεταφορά αιτούντων άσυλο, μεταξύ άλλων και η Δανία. Οι σχετικές προσεγγίσεις είχαν προκαλέσει αντιδράσεις, κυρίως σε σχέση με ζητήματα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η θέση της Ελλάδας
Για την Αθήνα, τα Return Hubs εντάσσονται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση των επιστροφών ανθρώπων που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Ο Θάνος Πλεύρης έχει συνδέσει την ελληνική θέση με την ανάγκη πλήρους τήρησης του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου. «Η δημιουργία των Κέντρων Επιστροφής (Return Hubs) θα στηριχθεί στην απόλυτη νομιμότητα. Το μοντέλο αυτό θα λειτουργήσει με πλήρη σεβασμό στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Δίκαιο», ανέφερε.
Παράλληλα, ο υπουργός έδωσε έμφαση στη γεωγραφική θέση της Ελλάδας ως χώρας στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., υποστηρίζοντας ότι η δημιουργία τέτοιων μηχανισμών αποτελεί για την Αθήνα «επιτακτική εθνική ανάγκη». «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε η Ελλάδα να μετατρέπεται σε μόνιμο σημείο εγκλωβισμού για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία», σημείωσε.
Στόχος, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, είναι η διαμόρφωση ενός συστήματος επιστροφών που θα συνδυάζει νομική αυστηρότητα, στρατηγικό σχεδιασμό και συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς.
Τι προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο
Η δημιουργία Return Hubs έχει πλέον περάσει από το επίπεδο της πολιτικής συζήτησης στο πεδίο του θεσμικού σχεδιασμού, καθώς το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επιστροφές προβλέπει τη δυνατότητα δημιουργίας τέτοιων Κέντρων σε τρίτες χώρες.
Το μοντέλο αφορά ανθρώπους που δεν διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση και υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής. Τα Κέντρα μπορούν να λειτουργούν είτε ως προορισμός είτε ως ενδιάμεσος σταθμός πριν από την επιστροφή στη χώρα καταγωγής ή σε άλλη τρίτη χώρα.
Κρίσιμη προϋπόθεση αποτελεί η συμβατότητα της συνεργασίας με την τρίτη χώρα με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, καθώς και η διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της μη επαναπροώθησης. Παράλληλα, οι αποφάσεις επιστροφής παραμένουν ατομικές και υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο.
Τα επόμενα βήματα
Παρά την κινητικότητα, αρκετές κρίσιμες παράμετροι παραμένουν προς οριστικοποίηση. Δεν έχει ακόμη καθοριστεί η χώρα ή οι χώρες που θα φιλοξενήσουν τα Return Hubs, ενώ ανοιχτά παραμένουν ζητήματα που αφορούν τις λεπτομέρειες λειτουργίας, τη δυναμικότητα και τη χρηματοδότησή τους.
Τα δύο επόμενα σημαντικά ραντεβού, στο Μόναχο στις 26 Σεπτεμβρίου και στις Βρυξέλλες την 1η Οκτωβρίου, αναμένεται να δώσουν τον τόνο για την επόμενη φάση του εγχειρήματος, με τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες να επιχειρούν να περάσουν από τον πολιτικό σχεδιασμό στην πρακτική εφαρμογή του μοντέλου.
Πηγή: flash.gr
Σχολιασμός Άρθρου
Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.
Υπενθύμιση:
Για την μερική αναπαραγωγή της είδησης από άλλες ιστοσελίδες είναι απαραίτητη η χρήση του παρακάτω παρεχόμενου συνδέσμου παραπομπής προς το άρθρο της Δημοκρατικής.