Σε «γκρίζα ζώνη» θα μείνουν για 2-3 χρόνια χιλιάδες ιδιοκτήτες οικοπέδων

Ανα­ζη­τεί­ται φόρ­μουλα από το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας για τις ιδιο­κτη­σίες στα άκρα των οικι­σμών κάτω των 2.000 κατοί­κων, ώστε να καμ­φθούν οι αντι­δρά­σεις. Θολό το τοπίο και για τις οικο­δο­μι­κές άδειες, λένε μηχα­νι­κοί και μελε­τη­τές.

Σε καθε­στώς παρα­τε­τα­μέ­νης ανα­σφά­λειας εισέρ­χο­νται για του­λά­χι­στον δύο με τρία χρόνια και με αβέβαιο απο­τέ­λε­σμα χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των σε όλη την Ελλάδα. Οι αντι­δρά­σεις από μικροϊ­διο­κτή­τες, μηχα­νι­κούς, μελε­τη­τές εδώ κι ένα μήνα διαρκώς φου­ντώ­νουν, αντί να αμβλύ­νο­νται, καθώς χιλιά­δες οικό­πεδα στα άκρα των οικι­σμών κάτω των 2.000 κατοί­κων μπήκαν με το ΠΔ194/2025 εν μία νυκτί σε «γκρίζα ζώνη».

Τρόπο να σβήσει τη φωτιά που άναψε αναζητά τώρα το υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, το οποίο δέχεται μεγάλη πίεση και από κυβερ­νη­τι­κούς βου­λευ­τές, που έρχο­νται αντι­μέ­τω­ποι με έντονες αντι­δρά­σεις στις περι­φέ­ρειές τους.

Εχθές, απα­ντώ­ντας σε σειρά ερω­τή­σεων στη Βουλή ο υφυ­πουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος, Νίκος Ταγαράς, επέ­μεινε ότι ζήτημα υπάρχει μόνο για την επίμαχη «Ζώνη Γ», η οποία κόπηκε στον προ­έ­λεγχο του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος από το ΣτΕ, και πρα­κτικά αφορά τις πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νες ιδιο­κτη­σίες από το κέντρο ενός οικι­σμού.

Αν και επα­νέ­λαβε ότι βρί­σκε­ται υπό επε­ξερ­γα­σία ρύθμιση για αυτή τη ζώνη, απέφυγε να δώσει οποια­δή­ποτε λεπτο­μέ­ρεια. «Θέλω με ευθύνη, κοι­τώ­ντας στα μάτια τον κόσμο, να πω ότι προ­σπα­θούμε να βρούμε μία ασφαλή λύση και να στη­ρί­ξουμε δικαιώ­ματα, τα οποία σέβομαι απόλυτα», είπε χαρα­κτη­ρι­στικά, σημειώ­νο­ντας ότι θα ληφθούν υπόψιν και το δημο­γρα­φικό και η απο­κέ­ντρωση.

Ως φαί­νε­ται, η υπόθεση έχει εξε­λι­χθεί σε μεγάλο πονο­κέ­φαλο και τίποτα δεν έχει ορι­στι­κο­ποι­η­θεί. Παρότι, μόλις δέκα ημέρες πριν, απα­ντώ­ντας και πάλι στον κοι­νο­βου­λευ­τικό έλεγχο, ο κ. Ταγαράς είχε δώσει επι­γραμ­μα­τικά μία κατεύ­θυνση. «Επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε επι­στη­μο­νικά και τεκ­μη­ριω­μένα αυτή την περιοι­κι­στική ζώνη», είχε ανα­φέ­ρει, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας πως δεν θα είναι μεν όπως η εκτός σχεδίου δόμηση, αλλά δεν θα είναι όπως και η εντός οικι­σμού.

Πάντως, αν και από την κυβέρ­νηση επι­χει­ρούν να υπο­βαθ­μί­σουν τον βαθμό που το ΠΔ194 καταρ­γεί τη μικροϊ­διο­κτη­σία. Δεδο­μέ­νου ότι δεν υπάρ­χουν επίσημα στοι­χεία, ο πρό­ε­δρος του ΤΕΕ, κ. Γιώργος Στα­σι­νός, έχει εκτι­μή­σει ότι οι ιδιο­κτη­σίες που τίθε­νται εν αμφι­βόλω αντι­στοι­χούν περίπου στο 30% της έκτασης των οικι­σμών, με το ποσοστό να ποι­κί­λει ανά περί­πτωση.

Ανα­σφά­λεια και για τις οικο­δο­μι­κές άδειες

Αυτό στο οποίο επι­μέ­νουν από το ΥΠΕΝ είναι ότι με το επίμαχο προ­ε­δρικό διά­ταγμα δεν αλλά­ζουν τα όρια των οικι­σμών, αλλά προσ­διο­ρί­ζο­νται τα κρι­τή­ρια και η μεθο­δο­λο­γία για την οριο­θέ­τησή τους, μέσω των τοπικών και ειδικών πολε­δο­μι­κών σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ). Ουσια­στικά, το υπουρ­γείο πετάει το μπαλάκι στους μελε­τη­τές για να λύσουν τον γρίφο οριο­θε­τώ­ντας εκ νέου τους οικι­σμούς.

Αυτό σημαί­νει πάντως πως η αβε­βαιό­τητα δεν θα αρθεί για τους ιδιο­κτή­τες μέχρι την ολο­κλή­ρωση του χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού, που εκπο­νεί­ται με πόρους του Ταμείου Ανά­καμ­ψης και θα καλύψει σε δύο με τρία χρόνια το 80% της επι­κρά­τειας. Ενώ για την έκδοση και των αντί­στοι­χων προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των εκτι­μά­ται πως θα χρεια­στεί ένας επι­πλέον χρόνος.

Στο μεσο­διά­στημα, οι οικο­δο­μι­κές άδειες εκδί­δο­νται με όπως και μέχρι σήμερα με τους υφι­στά­με­νους όρους δόμησης, σύμφωνα όμως με τους μηχα­νι­κούς και αυτές βρί­σκο­νται στον αέρα. Αφήνουν ανοιχτό το ενδε­χό­μενο ενώ οι ιδιο­κτή­τες θα σπεύ­σουν να εκδώ­σουν οικο­δο­μική άδεια για να την κατο­χυ­ρώ­σουν, δεν ξέρουν τι τους ξημε­ρώ­νει σε δύο χρόνια που θα ολο­κλη­ρω­θεί ο πολε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός.

Όπως είπε σε πρό­σφατη εκδή­λωση του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, ο πρό­ε­δρος Βαγ­γέ­λης Καρα­χά­λιος, «το υπουρ­γείο ρίχνει το βάρος στους μελε­τη­τές των τοπικών πολε­ο­δο­μι­κών σχεδίων και τους μηχα­νι­κούς που θα ανα­λά­βουν να υπο­γρά­ψουν κάτι που τώρα είναι νόμιμο, όμως με τις συν­θή­κες ανα­σφά­λειας δικαίου που  υπάρ­χουν ενδε­χο­μέ­νως μελ­λο­ντικά να μην είναι».

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμ­μα­τέας Χωρικού Σχε­δια­σμού και Αστικού Περι­βάλ­λο­ντος, Ευθύ­μιος Μπα­κο­γιάν­νης, απα­ντώ­ντας στην ίδια εκδή­λωση σε ομο­βρο­ντία ερω­τη­μά­των, σημεί­ωσε χαρα­κτη­ρι­στικά ότι σήμερα επι­κρα­τεί απόλυτη ανα­σφά­λεια στους οικι­σμούς. «Η ίδια ανα­σφά­λεια που υπήρχε προ του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος υπάρχει και σήμερα», ανέφερε.

Κίν­δυ­νος ακυ­ρό­τη­τας από τις απο­φά­σεις του ΣτΕ

Γιατί όμως από το αρμόδιο υπουρ­γείο επι­μέ­νουν στη ρητο­ρική της «ασφά­λειας δικαίου»; Από το 2009, το ΣτΕ έχει ρίξει με απο­φά­σεις του «κόκκινη κάρτα» στο καθε­στώς που καθιε­ρώ­θηκε με προ­ε­δρικό διά­ταγμα το 1983, δίνο­ντας στους νομάρ­χες τη…μπα­γκέτα για την κύρωση ορίων οικι­σμών. Απο­τέ­λε­σμα αυτής της πρό­βλε­ψης ήταν οι απο­φά­σεις που ελή­φθη­σαν, κυρίως κατά τη δεκα­ε­τία του ’80, να ξεχει­λώ­νουν τα όρια των οικι­σμών, αφού στη­ρί­ζο­νταν σε πολι­τικά κρι­τή­ρια.

Έτσι, το ανώτατο δικα­στή­ριο απο­φά­σισε ότι τα όρια δόμησης πρέπει να καθο­ρί­ζο­νται με προ­ε­δρικό διά­ταγμα και όχι με απόφαση νομάρχη. Ως συνέ­χεια, έχει ήδη ακυ­ρώ­σει 79 οικι­σμούς στο Ρέθυμνο, όπου σήμερα δεν υφί­στα­νται καν όρια για τους οικι­σμούς, ενώ το 2019 ανάλογη απόφαση ελήφθη για 67 οικι­σμούς του Πηλίου. Σήμερα, οι οικι­σμοί του Πηλίου βρί­σκο­νται στον αέρα, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας πρό­βλημα έκδοσης οικο­δο­μι­κών αδειών από τη στιγμή που δεν υπάρ­χουν καθο­ρι­σμένα όρια με προ­ε­δρικό διά­ταγμα.

Σε αυτά τα αχαρ­το­γρά­φητα όρια εμπί­πτουν τα οικό­πεδα που έχει σήμερα «γκρι­ζά­ρει» το ΠΔ194. Βεβαίως, η δυνα­τό­τητα επέ­κτα­σης των οικι­σμών δεν ακυ­ρώ­νε­ται, αλλά αυτή μπορεί να γίνει μόνο με πολε­δό­μηση, εφόσον υπάρχει η απα­ραί­τητη τεκ­μη­ρί­ωση, με κρι­τή­ρια πχ. πλη­θυ­σμιακά, οικο­νο­μικά, ανα­πτυ­ξιακά.

Πηγή: businessdaily.gr