Κρουαζιέρα: Δεν ευθύνεται για τον «υπερτουρισμό»

Ο του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας αντι­προ­σω­πεύει μόλις το 2% των παγκό­σμιων του­ρι­στι­κών μεγεθών, και δεν σχε­τί­ζε­ται με αυτό που περι­γρά­φε­ται ως «υπερ­του­ρι­σμός» ωστόσο έχει σημα­ντικό οικο­νο­μικό αντί­κτυπο – σχεδόν 50 δισ. δολάρια ετησίως σε όλη την Ευρώπη. Μόνο στην Ελλάδα, το ποσό αυτό ανέρ­χε­ται σε περίπου 2 δισ. δολάρια.

Αυτό υπο­στη­ρί­χθηκε από τους ομι­λη­τές, χθες, την πρώτη ημέρα του Posidonia Sea Tourism Forum 2025 που ξεκί­νησε στο Ηρά­κλειο σε μια κομβική στιγμή για τον του­ρι­σμό κρουα­ζιέ­ρας. Το Φόρουμ, που φιλο­ξε­νεί­ται για πρώτη φορά στη Μεγα­λό­νησο, συγκέ­ντρωσε πάνω από 200 κορυ­φαία στελέχη, υπεύ­θυ­νους χάραξης πολι­τι­κής, λιμε­νι­κές αρχές και ειδι­κούς στον του­ρι­σμό, προ­κει­μέ­νου να διε­ρευ­νή­σουν το μέλλον του βιώ­σι­μου θαλάσ­σιου του­ρι­σμού υπό τον γενικό τίτλο: «Μεσό­γειος: Επι­τα­κτική ανάγκη για νέα δημο­φιλή λιμάνια και προ­ο­ρι­σμούς».

Στην εναρ­κτή­ρια συνε­δρία απηύ­θυ­ναν χαι­ρε­τι­σμούς ο Διευ­θύ­νων Σύμ­βου­λος του Οργα­νι­σμού Λιμένος Ηρα­κλείου, Μηνάς Παπα­δά­κης, η Υφυ­πουρ­γός Του­ρι­σμού της Ελλάδας, Άννα Καρα­μανλή, ο Περι­φε­ρειάρ­χης Κρήτης, Σταύρος Αρνα­ου­τά­κης, και ο Επί­τρο­πος της Ε.Ε. για τις Βιώ­σι­μες Μετα­φο­ρές και τον Του­ρι­σμό, Από­στο­λος Τζι­τζι­κώ­στας.

Στην κεντρική του ομιλία, ο κ. Τζι­τζι­κώ­στας περιέ­γραψε το μέγεθος της ευκαι­ρίας –και της πρό­κλη­σης– που αντι­με­τω­πί­ζει ο κλάδος της κρουα­ζιέ­ρας: «Μόνο στην Ελλάδα, το 2024 υπήρξαν σχεδόν 5.500 επι­σκέ­ψεις κρουα­ζιε­ρό­πλοιων σε λιμάνια, φέρ­νο­ντας περίπου οκτώ εκα­τομ­μύ­ρια επι­βά­τες στις ακτές μας. Αυτός είναι ένας εντυ­πω­σια­κός αριθμός, που αντα­να­κλά το πόσο ζωτικής σημα­σίας είναι αυτός ο κλάδος τόσο για την εθνική οικο­νο­μία όσο και για τις τοπικές. Αλλά η ανά­πτυξη δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της βιω­σι­μό­τη­τας. Η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και η περι­βαλ­λο­ντική ευθύνη πρέπει να συμ­βα­δί­ζουν, αν θέλουμε να δια­σφα­λί­σουμε το μέλλον για την επόμενη γενιά ταξι­διω­τών».

Αλλαγή προφίλ των ταξι­διω­τών κρουα­ζιέ­ρας

Ο ίδιος, επέ­στησε την προσοχή στην αλλαγή του προφίλ και των προ­τε­ραιο­τή­των των ταξι­διω­τών κρουα­ζιέ­ρας: «Το ενδια­φέ­ρον για δια­κο­πές κρουα­ζιέ­ρας μεταξύ των νέων έχει αυξηθεί κατά περισ­σό­τερο από 55% τα τελευ­ταία πέντε χρόνια, δεί­χνο­ντας μια ανα­νε­ω­μένη διάθεση για αυτό το είδος του­ρι­σμού. Ταυ­τό­χρονα, η περι­βαλ­λο­ντική ευαι­σθη­το­ποί­ηση αυξά­νε­ται – οι ανη­συ­χίες σχετικά με τον αντί­κτυπο της κρουα­ζιέ­ρας στον πλανήτη έχουν αυξηθεί κατά 32% μεταξύ του ίδιου κοινού. Πρέπει να τους ακού­σουμε και να αντα­πο­κρι­θούμε».

Ο Ευρω­παίος Επί­τρο­πος ανα­φέρ­θηκε και στην επι­κεί­μενη Στρα­τη­γική της Ε.Ε. για τα Λιμάνια, η οποία ανα­μέ­νε­ται να παρου­σια­στεί εντός του 2025: «Αυτό το ολο­κλη­ρω­μένο σχέδιο θα επι­κε­ντρω­θεί στην ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των ευρω­παϊ­κών λιμένων, προ­ω­θώ­ντας παράλ­ληλα τη βιω­σι­μό­τητα, επι­τα­χύ­νο­ντας την ενερ­γειακή μετά­βαση, βελ­τιώ­νο­ντας τις συν­θή­κες εργα­σίας και αυξά­νο­ντας την ανθε­κτι­κό­τητα στις γεω­πο­λι­τι­κές και οικο­νο­μι­κές ανα­τα­ρα­χές. Είναι σημα­ντικό ότι ο κλάδος της κρουα­ζιέ­ρας θα έχει ουσια­στικό ρόλο στην ανά­πτυξη και την εφαρ­μογή αυτής της στρα­τη­γι­κής».

Ο κ. Τζι­τζι­κώ­στας ολο­κλή­ρωσε την ομιλία του με ένα ισχυρό μήνυμα για την ανάγκη ισορ­ρο­πίας: «Κατα­λα­βαί­νουμε ότι χωρίς αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, δεν υπάρχει βιώσιμο μέλλον. Θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου για να δια­σφα­λίσω ότι οι πρά­σι­νες πολι­τι­κές μας έχουν σχε­δια­στεί για να ενι­σχύ­ουν —και όχι να εμπο­δί­ζουν— τη δύναμη αυτού του ζωτικού κλάδου».

Δεν επη­ρε­ά­ζει η κρουα­ζιέρα τον «υπερ­του­ρι­σμό»

Η συνε­δρία που ακο­λού­θησε –με τίτλο «Ισορ­ρο­πώ­ντας μεταξύ Ανά­πτυ­ξης και Βιω­σι­μό­τη­τας στον Του­ρι­σμό Κρουα­ζιέ­ρας στη Μεσό­γειο»– εμβά­θυνε στα πιε­στικά ζητή­ματα που επη­ρε­ά­ζουν δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς, όπως η συμ­φό­ρηση των επι­σκε­πτών, η πίεση στις υπο­δο­μές και η ανάγκη υπο­στή­ρι­ξης των τοπικών κοι­νο­τή­των.

Η Julie Green, Deputy Director General της Διε­θνούς Ένωσης Εται­ρειών Κρουα­ζιέ­ρας (CLIA), αμφι­σβή­τησε τις δημό­σιες αιτιά­σεις για τον υπερ­του­ρι­σμό: «Ο του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας αντι­προ­σω­πεύει μόλις το 2% των παγκό­σμιων του­ρι­στι­κών μεγεθών, ωστόσο έχει σημα­ντικό οικο­νο­μικό αντί­κτυπο – σχεδόν 50 δισ. δολάρια ετησίως σε όλη την Ευρώπη. Μόνο στην Ελλάδα, το ποσό αυτό ανέρ­χε­ται σε περίπου 2 δισ. δολάρια. Οφεί­λουμε να επα­να­προσ­διο­ρί­σουμε τη συζή­τηση: οι κρουα­ζιέ­ρες δεν απο­τε­λούν αιτία υπερ­του­ρι­σμού – είναι συνήθως η πιο οργα­νω­μένη και δια­χει­ρί­σιμη μορφή του­ρι­σμού».

Από την πλευρά της, η Θεοδώρα Ρήγα, Πρό­ε­δρος της MedCruise και του Οργα­νι­σμού Λιμένος Κέρ­κυ­ρας, τόνισε την ανάγκη για στοι­χεία και για τοπική συμβολή στην οικο­δό­μηση εμπι­στο­σύ­νης: «Στη Σαντο­ρίνη, μόνο το 5% των επι­σκε­πτών φτάνουν με κρουα­ζιε­ρό­πλοιο, ωστόσο οι επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας συχνά χρε­ώ­νο­νται την ευθύνη για τη συμ­φό­ρηση. Πρέπει να παρου­σιά­ζουμε καλύ­τερα τα στοι­χεία και να κατα­δει­κνύ­ουμε τα κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικά οφέλη. Στην Κέρκυρα, για παρά­δειγμα, ο του­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας υπο­στη­ρί­ζει περίπου 1.500 θέσεις εργα­σίας κάθε χρόνο. Όταν οι κοι­νό­τη­τες είναι ενη­με­ρω­μέ­νες σωστά, η συνερ­γα­σία αντι­κα­θι­στά τις συγκρού­σεις και μπορεί να επι­τευ­χθεί αρμονία».

Ο Chris Theofilides, CEO της Celestyal, ζήτησε μεγα­λύ­τερη ακρί­βεια στον τρόπο με τον οποίο ο κλάδος ορίζει και αντι­με­τω­πί­ζει τη συμ­φό­ρηση: «Πρέπει να στα­μα­τή­σουμε να χρη­σι­μο­ποιούμε αόρι­στους ή εντυ­πω­σια­κούς όρους όπως ‘υπερτουρισμός’. Το πραγ­μα­τικό πρό­βλημα είναι η δια­χεί­ριση των του­ρι­στι­κών ροών κατά τις ώρες αιχμής. Οι επι­σκέ­πτες κρουα­ζιέ­ρας συχνά απο­τε­λούν ένα μικρό κλάσμα των καθη­με­ρι­νών επι­σκε­πτών σε αυτούς τους προ­ο­ρι­σμούς. Συνερ­γα­ζό­με­νοι με τις λιμε­νι­κές αρχές, τους δήμους και τους ταξι­διω­τι­κούς πρά­κτο­ρες, και αξιο­ποιώ­ντας την έξυπνη τεχνο­λο­γία, μπο­ρούμε να δια­χει­ρι­στούμε καλύ­τερα τις αφίξεις και να δημιουρ­γή­σουμε μια πιο ισορ­ρο­πη­μένη, ευχά­ρι­στη εμπει­ρία για όλους».

Στην ίδια κατεύ­θυνση, ο Kerry Anastassiadis, Senior Advisor, Institutional & Maritime Affairs του MSC Group, περιέ­γραψε μια στρα­τη­γική προ­σέγ­γιση που συν­δυά­ζει την και­νο­το­μία με τη φρο­ντίδα των τοπικών κοι­νο­τή­των: «Η μακρο­πρό­θε­σμη υγεία του κλάδου μας εξαρ­τά­ται από τρία πράγ­ματα: την απο­τε­λε­σμα­τική δια­χεί­ριση της χωρη­τι­κό­τη­τας, την ουσια­στική δέσμευση με τις τοπικές κοι­νό­τη­τες και τη στρα­τη­γική ανά­πτυξη εναλ­λα­κτι­κών προ­ο­ρι­σμών. Έχουμε δει πρόοδο – λιμάνια όπως η Μύκονος και η Σαντο­ρίνη εφαρ­μό­ζουν συστή­ματα κατα­νο­μής θέσεων ελλι­με­νι­σμού που μειώ­νουν την πίεση στις υπο­δο­μές. Αλλά αυτό πρέπει να προ­χω­ρή­σει περισ­σό­τερο. Πρέπει από κοινού με τους δημάρ­χους, με τα τοπικά επι­με­λη­τή­ρια και τους κατοί­κους, να συν­δια­μορ­φώ­σουμε ολι­στικά μοντέλα του­ρι­σμού, που προ­σφέ­ρουν μακρο­πρό­θε­σμα αξία – όχι μόνο μεγέθη».

Μετά το εναρ­κτή­ριο πάνελ, το Φόρουμ εστίασε την προσοχή του στην εξέλιξη του θαλάσ­σιου του­ρι­σμού, με μια δυνα­μική συζή­τηση για το μέλλον της ανά­πτυ­ξης προ­ο­ρι­σμών κρουα­ζιέ­ρας. Κορυ­φαία στελέχη από τις μεγα­λύ­τε­ρες εται­ρείες κρουα­ζιέ­ρας και εκπρό­σω­ποι ανα­δυό­με­νων αγορών διε­ρεύ­νη­σαν πώς ο κλάδος προ­σαρ­μό­ζε­ται για να αντα­πο­κρι­θεί στις νέες προσ­δο­κίες των ταξι­διω­τών, ενώ παράλ­ληλα αντα­πο­κρί­νε­ται στις προ­κλή­σεις βιω­σι­μό­τη­τας και στις τοπικές ευκαι­ρίες.

Ένα από τα κεντρικά θέματα συζή­τη­σης ήταν η ανά­δειξη των ιδιω­τι­κών νησιών σε δημο­φιλή λιμάνια προς επί­σκεψη —ιδίως η ικα­νό­τητά τους να προ­σφέ­ρουν ελεγ­χό­με­νες, υψηλής ποιό­τη­τας εμπει­ρίες, ενώ παράλ­ληλα ενσω­μα­τώ­νο­νται αρμο­νικά στην τοπική κουλ­τούρα και οικο­νο­μία.

Το πάνελ με θέμα τα «Μικρά Πλοία» διε­ρεύ­νησε την αυξα­νό­μενη ζήτηση για boutique κρουα­ζιέ­ρες, συζη­τώ­ντας πώς τα μικρό­τερα πλοία μπορούν να προ­σφέ­ρουν εξα­το­μι­κευ­μέ­νες εμπει­ρίες και πρό­σβαση σε λιγό­τερο γνωστά λιμάνια, συμ­βάλ­λο­ντας έτσι στη δια­φο­ρο­ποί­ηση των δρο­μο­λο­γίων κρουα­ζιέ­ρας. Οι Σπύρος Αλμπέρ­της, Αντι­πρό­ε­δρος Port and Destination Operations, Guest Port Services, της The Ritz-Carlton Yacht Collection, ο Aleksander Bieniek, Αντι­πρό­ε­δρος Marine Operations της Star Clippers, η Adria Bono, Διευ­θύ­ντρια Destination Experiences της Crystal Cruises, η Elisabetta De Nardo, Senior VP Global Port Relations & Commercial Services της MSC Cruises – Explora Journeys, και ο Κων­στα­ντί­νος Βενε­τό­που­λος, Brand Director της Variety Cruises, αντάλ­λα­ξαν απόψεις σχετικά με τον ρόλο που θα δια­δρα­μα­τί­σουν τα μικρό­τερα πλοία στην περαι­τέρω ανά­πτυξη της βιο­μη­χα­νίας κρουα­ζιέ­ρας.

Πηγή: ot.gr