Σεβ. Μητροπολίτης Ρόδου Κύριλλος: «Ελπίζουμε με τον νέο Πάπα, να συνεχιστούν οι καλές σχέσεις και ο διάλογος με την Ορθόδοξη Εκκλησία»

Σεβα­σμιό­τατε, πρό­σφατα οι χρι­στια­νοί γιόρ­τα­σαν το Πάσχα και μάλιστα ήταν η πρώτη φορά που οι εορ­τα­σμοί συνέ­πε­σαν την ίδια χρονική περίοδο για τους ορθο­δό­ξους και τους καθο­λι­κούς. Να ξεκι­νή­σουμε από αυτό.

Η Ανά­σταση του Χριστού, το Πάσχα, είναι το κεντρικό σημείο της εν γένει ζωής μας που εκφρά­ζε­ται κυρίως στη λει­τουρ­γική ζωή. Και γι’ αυτό το γιορ­τά­ζουμε 40 ημέρες, ενώ προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε και άλλες 40 ημέρες (με τη Μεγάλη Τεσ­σα­ρα­κο­στή). Το μήνυμα της Ανα­στά­σεως είναι δια­χρο­νικό: ο Χριστός νικάει τον θάνατο με όλους τους προ­πο­μπούς και τους συνο­δούς του και ανοίγει στον άνθρωπο μία νέα προ­ο­πτική που σημαί­νει ότι όλες αυτές οι δυνά­μεις οι οποίες αντι­στρα­τεύ­ο­νται τον άνθρωπο και την αξιο­πρέ­πειά του δεν έχουν τη δύναμη, τελικά, να επι­κρα­τή­σουν. Ο φθόνος, το μίσος, η έχθρα, η κακία, το ατομικό συμ­φέ­ρον σε όλες τις εκφάν­σεις δεν μπορούν στο τέλος να κυριαρ­χή­σουν. Πρυ­τα­νεύει και πολι­τεύ­ε­ται η ζωή, η ζωή που είναι έξω από όλα αυτά και χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως αληθινή. Μετά το Πάσχα είναι η Μεσο­πε­ντη­κο­στή –μία όχι και τόσο γνωστή εορτή στο εκκλη­σια­στικό πλήρωμα. Ήταν μία από τις κεντρι­κές γιορτές στο χρόνια της αυτο­κρα­το­ρίας οπότε και γιόρ­ταζε ο ναός της Αγίας Σοφίας στην Κων­στα­ντι­νού­πολη. Κατόπιν, έχουμε τη γιορτή της Ανα­λή­ψεως και όλα τα επι­σφρα­γί­ζει η γιορτή της Πεντη­κο­στής. Είναι μία μακρά περί­ο­δος που σκοπό έχει να μας δώσει, μέσα από τους εορ­τα­σμούς, μία και­νούρ­για αφε­τη­ρία στη ζωή μας, στο βίωμά μας ως χρι­στια­νών ορθο­δό­ξων που αφορά στην ανα­νέ­ωση της υπάρ­ξεώς μας.

Να περά­σουμε στην εκδημία του Πάπα Φρα­γκί­σκου. Είναι γνωστό ότι επί των ημερών του, η Ρωμαιο­κα­θο­λική Εκκλη­σία, δια­τή­ρησε πολύ καλές σχέσεις με την Ορθό­δοξη Εκκλη­σία. Υπάρχει περι­θώ­ριο περαι­τέρω βελ­τί­ω­σης μέσα από τον διάλογο που είναι σε εξέλιξη εδώ και πολλά χρόνια και προς ποια κατεύ­θυνση;

Ο διά­λο­γος με την Ρωμαιο­κα­θο­λική Εκκλη­σία ξεκι­νάει από τη δεκα­ε­τία του ’60 με την άρση των ανα­θε­μά­των και μπο­ρούμε να πούμε ότι έχουν γίνει σημα­ντικά βήματα. Και το σπου­δαιό­τερο είναι ότι δεν υπάρχει πια η αντι­πα­λό­τητα του παρελ­θό­ντος. Το βλέ­πουμε και στην πράξη. Απο­φεύ­γε­ται ο προ­ση­λυ­τι­σμός και άλλες κατα­στά­σεις που πλη­γώ­νουν. Γιατί, αυτές οι δια­μά­χες στο παρελ­θόν δημιούρ­γη­σαν πολλά προ­βλή­ματα και άφησαν πληγές στους πιστούς και των δύο δογ­μά­των. Ο Πάπας, συνέ­χισε τη στάση των προ­κα­τό­χων του απέ­να­ντι την Ορθό­δοξη Εκκλη­σία. Ακού­σαμε και τον Πανα­γιό­τατο Οικου­με­νικό Πατριάρχη κ. Βαρ­θο­λο­μαίο να λέει ότι ήταν πραγ­μα­τικά ένας φίλος της Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας. Είχε ανοι­χτούς ορί­ζο­ντες, ήταν ένας άνθρω­πος που έδωσε μία νέα πνοή όσον αφορά στην επι­κοι­νω­νιακή θέση της Ρωμαιο­κα­θο­λι­κής Εκκλη­σίας στον κόσμο και άφησε ένα πολύ ισχυρό απο­τύ­πωμα. Ελπί­ζουμε με τον νέο Πάπα, να συνε­χι­στούν οι καλές σχέσεις, ο διά­λο­γος με στόχο πάντα, την ένωση. Άλλωστε προ­σευ­χό­μα­στε γι’ αυτό. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία τάση ώστε να γίνουν εκπτώ­σεις όσον αφορά στα του δόγ­μα­τος της Ορθό­δο­ξης Εκκλη­σίας.

Σίγουρα θα είναι μια μακρά δια­δι­κα­σία και θα απαι­τη­θεί διά­λο­γος και υπο­χω­ρή­σεις…

Δεν είναι καθόλου εύκολο γιατί, δυστυ­χώς υπάρ­χουν πολλές δια­φο­ρές. Π.χ. το ζήτημα του Filioque – Φιλιόκβε* που εμείς δεν μπο­ρούμε να απο­δε­χτούμε όπως και το ζήτημα του αλά­θη­του του Πάπα –ζητή­ματα που άπτο­νται της φύσεως της ιδίας της Εκκλη­σίας. Βέβαια, μέσα από τον κάθε διάλογο γίνο­νται πάντα σημα­ντικά βήματα.

Στον διάλογο αυτόν συμ­με­τέ­χουν τα άλλα χρι­στια­νικά δόγματα όπως οι Δια­μαρ­τυ­ρό­με­νοι, η Εκκλη­σία της Αγγλίας κ.λπ.;

Με όλες τις Εκκλη­σίες γίνεται διά­λο­γος και βεβαίως αυτό που πρέπει να τονι­στεί είναι ότι οι εκκλη­σίες σε κάποια πράγ­ματα, θα πρέπει να ενερ­γούν από κοινού. Μιλάμε για ισλα­μο­φο­βία, αλλά η χρι­στια­νο­φο­βία είναι πιο δια­δε­δο­μένη. Δια­βά­ζουμε π.χ. πόσες διώξεις υφί­στα­νται οι χρι­στια­νοί σε διά­φο­ρες χώρες, πόσοι χρι­στια­νοί πεθαί­νουν για την πίστη τους αλλά είναι κάτι που δεν προ­βάλ­λε­ται και περνάει απα­ρα­τή­ρητο. Ωστόσο ο χρι­στια­νι­κός κόσμος δεν κάνει τίποτε για να τους υπο­στη­ρί­ξει –δεν μιλάμε για εκστρα­τείες, αλλά υπάρ­χουν άλλοι τρόποι για να γίνει αυτό σε χώρες που υπάρ­χουν διώξεις.

Στα του οίκου μας, να σας ρωτήσω εάν γίνο­νται προ­σλή­ψεις, χει­ρο­το­νίες κ.λπ. και αν επαρ­κούν για να καλύ­ψουν τις ανάγκες σε τοπικό επίπεδο.

Εφη­με­ριακά ουσια­στικά κενά, δεν έχουμε. Υπάρ­χουν λίγα κενά σε μικρά χωριά, που εξυ­πη­ρε­τού­νται από κοντι­νούς ιερείς. Οι χει­ρο­το­νίες γενι­κό­τερα στον ελλα­δικό χώρο είναι περιο­ρι­σμέ­νες. Είχαμε το πρό­βλημα των διο­ρι­σμών το οποίο έχει ξεπε­ρα­στεί. Τώρα, όσοι συντα­ξιο­δο­τού­νται μπορούν να αντι­κα­τα­στα­θούν από άλλους. Ωστόσο, οι ιερα­τι­κές κλήσεις έχουν μειωθεί. Αυτό οφεί­λε­ται σε πολλούς λόγους όπως π.χ. το δημο­γρα­φικό, όπως και η ερήμωση των χωριών που μένουν με πολύ λίγους κατοί­κους.

Εντω­με­ταξύ, πρό­σφατα ιδρύ­θη­καν οι λεγό­με­νες σχολές ιερα­τι­κής μαθη­τείας. Αν κάποιος θέλει να χει­ρο­το­νη­θεί, πρέπει να έχει τελειώ­σει μία τέτοια σχολή. Αυτό, ενδε­χο­μέ­νως να δημιουρ­γή­σει στις παρα­με­θό­ριες περιο­χές κάποια προ­βλή­ματα. Θα το δούμε πώς θα εξε­λι­χθεί.

Σεβα­σμιό­τατε, είναι πολλές φορές που επα­νέρ­χε­ται στον δημόσιο διάλογο, το θέμα με την αξιο­ποί­ηση της εκκλη­σια­στι­κής περιου­σίας. Πώς έχουν τα πράγ­ματα στη δική μας περιοχή;

Κοι­τάξτε, εμείς έχουμε αξιο­ποι­ή­σει κάποια ακίνητα. Π.χ. η ενορία των Μασάρων, η ενορία της Μαλώνας κ.λπ. Όταν υπάρχει ενδια­φέ­ρον, είμαστε ανοι­χτοί για την αξιο­ποί­ηση ακι­νή­των που ανήκουν στην εκκλη­σία. Η γρα­φειο­κρα­τία είναι που καθυ­στε­ρεί τις εξε­λί­ξεις. Ωστόσο, λόγω του Κτη­μα­το­λο­γίου δεν έχουμε αμφι­σβη­τού­με­νες εκτά­σεις οπότε δεν έχουμε πρό­βλημα. Να σας υπεν­θυ­μίσω όμως ότι δεν υπάρχει μεγάλο ενδια­φέ­ρον για διά­φο­ρους λόγους.

Τι προ­γραμ­μα­τί­ζετε για φέτος; Θα γίνουν κάποιες εκδη­λώ­σεις, θα έρθουν προ­σκυ­νή­ματα, εικόνες, λείψανα κ.λπ.;

Η ΙΜΡ διορ­γα­νώ­νει αυτό τον μήνα, μία ημερίδα για τους κλη­ρι­κούς με θέμα τη χρήση των μέσων κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης ενώ τον προσεχή Οκτώ­βριο θα έχουμε και το συνέ­δριο για την Ποι­μα­ντική Δια­κο­νία. Επίσης προ­γραμ­μα­τί­ζουμε μία ημερίδα που θα είναι αφιε­ρω­μένη στην Αγία Γαβρι­η­λία της Λέρου και το κοι­νω­νικό μήνυμά της. Σχετικά με τα προ­σκυ­νή­ματα κ.λπ. δεν έχουμε ακόμη κάτι συγκε­κρι­μένο.

Για να κλεί­σουμε, θα ήθελα να μας μιλή­σετε για την ανέ­γερση του Ιερού Ναού στην Ιαλυσό και ποιοι άλλοι ναοί προ­χώ­ρη­σαν;

Στην Ιαλυσό, προ­χω­ρούν οι εργα­σίες και παρα­κο­λου­θούμε τις εξε­λί­ξεις. Ωστόσο έχουν ανε­γερ­θεί ο Ι.Ν. του Αγίου Μελε­τίου, του Αγίου Ευθυ­μίου και ενδε­χο­μέ­νως να εγκαι­νιά­σουμε τον Ι.Ν. του Αγίου Μαλαχία. Όλοι οι τοπικοί μας άγιοι, έχουν τώρα πια τον ναό τους –εκτός από τον Άγιο Κων­στα­ντίνο τον Υδραίο. Ανα­ζη­τούμε όμως λύση για τη στέγασή του. Να σημειώ­σουμε ότι και σε άλλους αγίους, έχουν αφιε­ρω­θεί κλίτη σε και­νούρ­γιους ναούς.

* Στη χρι­στια­νική θεο­λο­γία, το Filioque (Φιλιόκβε, λατι­νική σύνθετη λέξη, από το Filius, «Υιός», και que, «και», που σημαί­νει «και ο Υιός») είναι ένα θεο­λο­γού­μενο ζήτημα που αφορά στο Σύμβολο της Νικαίας. Το ζήτημα Φιλιόκβε ήταν και είναι μια διαμάχη εντός της εκκλη­σίας σε σχέση με το Άγιο Πνεύμα. Η ερώτηση είναι: «Από ποιον εκπο­ρεύ­ε­ται το Άγιο Πνεύμα, τον Θεό Πατέρα ή τον Θεό Πατέρα και τον Υιό;» Η λέξη Φιλιόκβε στα Λατι­νικά σημαί­νει «και ο Υιός». Ονο­μά­ζε­ται ζήτημα Φιλιόκβε γιατί η φράση «και ο Υιός» προ­στέ­θηκε στο Σύμβολο της Πίστης, δεί­χνο­ντας ότι το Άγιο Πνεύμα εκπο­ρεύ­ε­ται από τον Θεό Πατέρα και «τον Υιό». Υπήρξε τόσο μεγάλη διαμάχη γι΄ αυτό το ζήτημα που τελικά οδήγησε στο σχίσμα μεταξύ της Ρωμαιο­κα­θο­λι­κής και της Ορθο­δό­ξου εκκλη­σίας το 1054 μ.Χ. Οι δύο εκκλη­σίες ακόμα δεν συμ­φω­νούν για το ζήτημα Φιλιόκβε.