Δόμηση: 200 εκατ. ευρώ σε μελέτες για να «ξεκλειδώσουν» τα εκτός σχεδίου

Σε τροχιά υλο­ποί­η­σης βρί­σκο­νται τα δύο μεγάλα «πακέτα» μελετών για την κατα­γραφή πολε­ο­δο­μικά ανα­γνω­ρι­σμέ­νων οδών οι οποίες θα δίνουν δικαιώ­ματα δόμησης σε εκτός σχεδίου οικό­πεδα σε όλη την Ελλάδα.

Τα τελευ­ταία χρόνια το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ) με αλλε­πάλ­λη­λες απο­φά­σεις του έχει ακυ­ρώ­σει οικο­δο­μι­κές άδειες σε εκτός σχεδίου περιο­χές ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας ότι η παροχή οικο­δο­μη­σι­μό­τη­τας με μονα­δικό κρι­τή­ριο την αρτιό­τητα είναι αντι­συ­νταγ­μα­τική και επι­βάλ­λε­ται τα οικό­πεδα να έχουν πρόσωπο σε δρόμο που δια­νοί­χθηκε νόμιμα και όχι με δου­λείες.

Τρεις προ­ϋ­πο­θέ­σεις δόμησης εκτός σχεδίου

Έτσι για να εκδοθεί οικο­δο­μική άδεια σε εκτός σχεδίου οικό­πεδο θα πρέπει καταρ­χάς να πλη­ρού­νται τρεις προ­ϋ­πο­θέ­σεις: να επι­τρέ­πε­ται η συγκε­κρι­μένη χρήση γης στη συγκε­κρι­μένη περιοχή, να έχει όρους δόμησης και πρόσωπο σε κοι­νό­χρη­στο δρόμο.

Το τοπίο ανα­μέ­νε­ται να ξεκα­θα­ρί­σει όταν θα ολο­κλη­ρω­θεί ο πολε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός στο 80% της επι­κρά­τειας που σήμερα δεν έχει, μέσω των 227 Τοπικών Πολε­ο­δο­μι­κών Σχεδίων (ΤΠΣ) και των 18 Ειδικών Πολε­ο­δο­μι­κών Σχεδίων (ΕΠΣ) που «τρέχουν» ανά τη χώρα.

Έτσι, θα μπουν ακρι­βείς και συγκε­κρι­μέ­νοι κανόνες ώστε να μην απαι­τεί­ται «μετά­φραση» και ερμη­νεία από τις κατά τόπους Υπη­ρε­σίες Δόμησης όπως συμ­βαί­νει έως σήμερα.

Στον πολε­ο­δο­μικό σχε­δια­σμό εντάσ­σο­νται και οι μελέτες ανα­γνώ­ρι­σης δρόμων, συνο­λι­κού εκτι­μώ­με­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 196 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ (με ΦΠΑ), οι οποίες θα δίνουν δικαί­ωμα δόμησης στα παρόδια οικό­πεδα. Η κατα­γραφή και ανα­γνώ­ρισή τους θα γίνει μέσω δύο πακέτων μελετών.

Σε εξέλιξη ανα­γνώ­ριση δρόμων στα νησιά

Το πρώτο «πακέτο» ανα­γνώ­ρι­σης οδών για τα νησιά έχει ολο­κλη­ρω­θεί και, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, βρί­σκε­ται σε φάση ελέγχου από τις υπη­ρε­σίες του Υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας (ΥΠΕΝ) προ­κει­μέ­νου να συνε­χι­στεί η αξιο­λό­γηση ως προς το ποιοι από τους υπάρ­χο­ντες δρόμους θα χαρα­κτη­ρι­στούν, σύμφωνα με τις απαι­τή­σεις του Ανώ­τα­του Ακυ­ρω­τι­κού Δικα­στη­ρίου, πολε­ο­δο­μικά κοι­νό­χρη­στοι, καλύ­πτο­ντας την απαί­τηση προ­σώ­που σε κοι­νό­χρη­στους δρόμους, στα εκτός σχεδίου οικό­πεδα.

Οι μελέτες, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού περίπου 37 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ) αφορούν 69 δημο­τι­κές ενό­τη­τες σε νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, με έντονες οικι­στι­κές και του­ρι­στι­κές πιέσεις όπως είναι πολλά νησιά των Κυκλά­δων, των Δωδε­κα­νή­σων, των Σπο­ρά­δων, των Επτα­νή­σων, της Αττικής, του Βορείου Αιγαίου έως και τη Γαύδο.

Μετά το Πάσχα οι ανά­δο­χοι των μελετών για όλη τη χώρα

Επίσης, χθες Παρα­σκευή έληξε η προ­θε­σμία υπο­βο­λής προ­σφο­ρών για την ανάθεση μελετών ανα­γνώ­ρι­σης οδών για περιο­χές της Κρήτης, της Εύβοιας και της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας ώστε να καλυ­φθεί όλη η επι­κρά­τεια.

Ο δια­γω­νι­σμός προ­κη­ρύ­χτηκε στις 10 Μαρτίου από το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και ανα­μέ­νε­ται μετά τον έλεγχο της πλη­ρό­τη­τας των φακέλων, η απο­σφρά­γιση των προ­σφο­ρών ώστε να προ­κύ­ψουν οι ανά­δο­χοι, το πιθα­νό­τερο μετά το Πάσχα.

Άνοιξη του 2026 θα ξεκα­θα­ρί­σει το ποιος χτίζει και πού

Ο δια­γω­νι­σμός αφορά μελέτες για 22 περιο­χές και εκα­το­ντά­δες δημο­τι­κές ενό­τη­τες, με τη συνο­λική εκτι­μώ­μενη αξία της σύμ­βα­σης να ανέρ­χε­ται σε 155 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ). Η προ­θε­σμία ολο­κλή­ρω­σής τους ορί­ζε­ται στους 10 μήνες από την υπο­γραφή της σύμ­βα­σης για κάθε ένα τμήμα οπότε εάν δεν προ­κύ­ψουν προ­σφυ­γές μεταξύ των συμ­με­τε­χό­ντων, την άνοιξη του 2026 θα ξεκα­θα­ρί­σει το ποια οικό­πεδα σε εκτός σχεδίου περιο­χές είναι οικο­δο­μή­σιμα και ποια όχι.

Το εύρος του έργου είναι τερά­στιο. Είναι ενδει­κτικό ότι μόνο στην Αττική οι περιο­χές μελέτης αφορούν οκτώ δήμους και 65 δημο­τι­κές ενό­τη­τες εκ των οποίων 41 στην Ανα­το­λική Αττική και 11 στη Δυτική Αττική.

Βάση οι αερο­φω­το­γρα­φίες προ του 1977

Αντι­κεί­μενο των μελετών είναι η κατα­γραφή του υπάρ­χο­ντος οδικού δικτύου σε περιο­χές εκτός σχεδίου πόλεων και εκτός ορίων οικι­σμών, βάσει των κρι­τη­ρίων, των προ­ϋ­πο­θέ­σεων και των τεχνι­κών προ­δια­γρα­φών που είχαν καθο­ρι­στεί με υπουρ­γική απόφαση το 2022.

Στόχος η ολο­κλή­ρωση του χαρα­κτη­ρι­σμού των δρόμων, η ιεράρ­χησή τους (με βάση τον χαρα­κτήρα τους, τα επι­μέ­ρους γεω­με­τρικά χαρα­κτη­ρι­στικά τους και τον ρόλο που επι­τε­λούν στο συνο­λικό οδικό δίκτυο της περιο­χής), η κύρωση του κοι­νό­χρη­στου δημο­τι­κού οδικού δικτύου και η ένταξή του στο συνο­λικό πολε­ο­δο­μικό και χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό της χώρας.

Με δεδο­μένο ότι ο χαρα­κτη­ρι­σμός μιας οδού ως κοι­νό­χρη­στης απο­τε­λεί καταρ­χήν απα­ραί­τητη πολε­ο­δο­μική προ­ϋ­πό­θεση για τη δομη­σι­μό­τητα των γηπέδων στην εκτός σχεδίου περιοχή – εφόσον δεν διέ­πε­ται από ειδι­κό­τε­ρες δια­τά­ξεις – η ανα­γνώ­ρισή της έχει σοβαρές συνέ­πειες, μεταξύ άλλων, στη δόμηση των παρό­διων ακι­νή­των και στην πολε­ο­δο­μική και χωρο­τα­ξική διαρ­ρύθ­μιση της περιο­χής.

Μάλιστα, σύμφωνα με τη νομο­λο­γία του ΣτΕ το ζήτημα της ύπαρξης ή μη δημο­τι­κής ή κοι­νο­τι­κής οδού δεν μπορεί να επι­λύ­ε­ται κατά περί­πτωση, επ’ ευκαι­ρία συγκε­κρι­μέ­νης υπό­θε­σης, με κίνδυνο έκδοσης απο­σπα­σμα­τι­κών και αντι­φα­τι­κών απο­φά­σεων, αλλά πρέπει να τέμνε­ται εγκύρως με την έκδοση πολι­τεια­κής πράξης ανε­ξαρ­τή­τως του χαρα­κτήρα της οδού ( ΣτΕ 2063/2018, 665/2018, 4059/2015 κ.α.).

Βασική προ­ϋ­πό­θεση για την κατα­γραφή μιας οδού είναι να εμφα­νί­ζε­ται στις πλέον πρό­σφα­τες ορθοει­κό­νες του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου πανελ­λα­δι­κής κάλυψης και σε αερο­φω­το­γρα­φίες προ του 1977. Εφόσον εμφα­νί­ζε­ται σε αυτές τότε απο­τε­λεί αντι­κεί­μενο της μελέτης κατα­γρα­φής. Επίσης, θα εξε­τά­ζε­ται εάν υφί­στα­νται με τη βούληση της πολι­τείας ή με άλλον νόμιμο τρόπο και λογί­ζο­νται ως κοι­νό­χρη­στες π.χ. καθο­ρι­σμένη ζώνη παρα­λίας που εξυ­πη­ρε­τεί τις ανάγκες κυκλο­φο­ρίας, εφόσον είναι δια­μορ­φω­μένη οδός ή δίκτυο δασικών οδών που έχουν απο­τυ­πω­θεί ως οδοί σε κτη­μα­το­λο­γικά δια­γράμ­ματα λει­τουρ­γούν Κτη­μα­το­λο­γίου άνω της πεντα­ε­τίας κλπ.

Σήμερα κοι­νό­χρη­στοι δρόμοι θεω­ρού­νται εθνικοί δρόμοι που ορί­ζο­νται με Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα, επαρ­χια­κές οδοί που ορί­στη­καν με υπουρ­γική απόφαση, δρόμοι που επι­τρέ­πουν την πρό­σβαση σε ακτές, αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, σημα­ντικά δημόσια έργα, δρόμοι προ­ϋ­φι­στά­με­νοι του 1923 κλπ.

Πηγή : ot.gr