Εκτός σχεδίου οικόπεδα: Οι προϋποθέσεις για δόμηση – Πώς θα μπει τέλος στα αυθαίρετα

Τι προ­βλέ­πει το νομο­σχέ­διο της κυβέρ­νη­σης, που συζη­τή­θηκε χθες στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο

Επα­νέρ­χε­ται η δυνα­τό­τητα δόμησης, σε εκτός σχεδίου οικό­πεδα, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις και με την κατα­βολή ειδικού τέλους, ενώ με σύγ­χρονα τεχνο­λο­γικά μέσα θα επι­χει­ρη­θεί για άλλη μια φορά να δοθεί τέλος στην αυθαί­ρετη δόμηση.

Οι νέες αυτές ρυθ­μί­σεις περι­λαμ­βά­νο­νται σε νομο­σχέ­διο του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος, που συζη­τή­θηκε χθες στο υπουρ­γικό συμ­βού­λιο, έπειτα από εισή­γηση του υπουρ­γού, Θεό­δω­ρου Σκυ­λα­κάκη.

Σύμφωνα με τα στελέχη του υπουρ­γείου το εν λόγω νομο­σχέ­διο, τα βασικά σημεία του οποίου παρου­σιά­ζει σήμερα η «Ν», θα τεθεί έως το τέλος του μήνα σε δημόσια δια­βού­λευση και στη συνέ­χεια θα κατα­τε­θεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, επι­τρέ­πε­ται υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, η δόμηση στα εκτός σχεδίου οικό­πεδα που έχουν «πρόσωπο» σε μη ανα­γνω­ρι­σμένο ως κοι­νό­χρη­στο κατά την έννοια της πολε­ο­δο­μι­κής νομο­θε­σίας δρόμο. Η ρύθμιση αυτή χαρα­κτη­ρί­ζε­ται μετα­βα­τική, μέχρι την έκδοση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος της περ. γ της παρ. 15 του άρθρου 20 του ν. 3937/2011 (A’ 60) και σε κάθε περί­πτωση όχι πέραν της κατα­λη­κτι­κής ημε­ρο­μη­νίας της 31.12.2025.

Το προ­α­να­φε­ρό­μενο Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα αφορά την κύρωση του οδικού δικτύου της  χώρας την ένταξη του στον σχε­δια­σμό καθώς και την ανα­γνώ­ριση των δημο­τι­κών οδών. Με απλά λόγια η Πολι­τεία θα έπρεπε να έχει ορίσει ποιοι είναι οι δρόμοι επίσημα. Δεν το έχει πράξει για το μεγα­λύ­τερο μέρος της χώρας.

Θα γίνει με τα Τοπικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια (ΤΠΣ) και τα Ειδικά Πολε­ο­δο­μικά Σχέδια (ΕΠΣ) για τα οποία βρί­σκε­ται σε εξέλιξη δια­δι­κα­σία ανά­θε­σης των σχε­τι­κών μελετών από το ΤΕΕ με χρη­μα­το­δό­τηση από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Με τα ΤΠΣ και ΕΠΣ καθο­ρί­ζο­νται επίσης οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης.

Οι μελέτες θα ολο­κλη­ρω­θούν το 2025 και στη συνέ­χεια θα πρέπει να πάρουν την μορφή Προ­ε­δρι­κών Δια­ταγ­μά­των και να εγκρι­θούν από το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας (ΣτΕ). Όπως εκτι­μά­ται δύσκολα θα έχει κλείσει συνο­λικά η δια­δι­κα­σία για τα ΤΠΣ έως το τέλος του 2025.Ωστόσο, την ημε­ρο­μη­νία αυτή επι­λέ­γει η κυβέρ­νηση ως κατα­λη­κτική για την εν λόγω μετα­βα­τική ρύθμιση.

Οι απο­φά­σεις του ΣτΕ

Σημειώ­νε­ται ακόμη πως το ΣτΕ με σειρά απο­φά­σεων του τα τελευ­ταία χρόνια επι­μέ­νει στην ελά­χι­στη αρτιό­τητα (τέσσερα στρέμ­ματα ή μεγα­λύ­τερη, αν ισχύει κάτι δια­φο­ρε­τικό σε μια περιοχή) η οποία δεν αλλάζει με το εν λόγω νομο­σχέ­διο, όπως και στο «πρόσωπο» σε ανα­γνω­ρι­σμένη οδό για τη δόμηση στα εκτός σχεδίου οικό­πεδα.

Στην ελλη­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα ωστόσο οι πολίτες με μη οικο­δο­μή­σιμα οικό­πεδα είναι σημα­ντι­κός αριθμός και οι ρυθ­μί­σεις για τον περιο­ρι­σμό της δόμησης στα εκτός σχεδίου δημιουρ­γούν αντι­δρά­σεις και σε κάποιες περι­πτώ­σεις και μια νέα γενιά αυθαι­ρέ­των.

Η μετα­βα­τική διάταξη λοιπόν για το «πρόσωπο» των οικο­πέ­δων έχει τις εξής προ­ϋ­πο­θέ­σεις: Τα οικό­πεδα να έχουν δημιουρ­γη­θεί από την 31η.05.1985 μέχρι και την 31η.12.2003 (τότε θεσπί­στη­καν οι περιο­ρι­σμοί της ελά­χι­στης αρτιό­τη­τας και του «προ­σώ­που» αντί­στοιχα) και να έχουν «πρόσωπο» ή να εφά­πτε­ται το ένα εκ των ορίων τους σε μήκος του­λά­χι­στον 3,5 μέτρων σε οδό που εμφα­νί­ζε­ται σε αερο­φω­το­γρα­φίες προ της 27ης Ιουλίου 1977 και συν­δέ­ε­ται με διεθνή, εθνική, επαρ­χιακή, δημο­τική ή κοι­νο­τική οδό ή εγκα­τα­λε­λειμ­μένα τμήματα αυτών.

Πότε δεν ισχύουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις – Το περι­βαλ­λο­ντικό τέλος

Δεν απαι­τεί­ται η τήρηση των παρα­πάνω προ­ϋ­πο­θέ­σεων για τη δόμηση σε οικό­πεδα που δημιουρ­γή­θη­καν προ της 31ης.05.1985 για τα οποία υφί­στα­νται σε ισχύ προ­ε­γκρί­σεις οικο­δο­μι­κών αδειών ή οικο­δο­μι­κές άδειες ή και ανα­θε­ω­ρή­σεις αυτών.

Δεν απαι­τεί­ται επίσης η τήρηση της προ­ϋ­πό­θε­σης του πλάτους της οδού για τη δόμηση γηπέδων που δημιουρ­γή­θη­καν από την 31η.05.1985 μέχρι και την 31η.12.2003 και απε­τέ­λε­σαν αντι­κεί­μενο δικαιο­πρα­ξιών με επαχθή αιτία την τελευ­ταία πεντα­ε­τία και στην σχετική συμ­βο­λαιο­γρα­φική πράξη ανα­φέ­ρε­ται ότι το γήπεδο είναι άρτιο και οικο­δο­μή­σιμο.

Για την έκδοση των οικο­δο­μι­κών αδειών στα εν λόγω οικό­πεδα επι­βάλ­λε­ται περι­βαλ­λο­ντικό ισο­δύ­ναμο, το ύψος του οποίου θα καθο­ρι­στεί με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας και Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών. Το περι­βαλ­λο­ντικό ισο­δύ­ναμο κατα­τί­θε­ται πριν την έκδοση της οικο­δο­μι­κής αδείας σε ειδικό λογα­ρια­σμό του Ταμείου Παρα­κα­τα­θη­κών και Δανείων ως παρα­κα­τα­θήκη προς όφελος του Πρά­σι­νου Ταμείου, η οποία θα ενερ­γο­ποιεί­ται απο­κλει­στικά για έργα υπο­δο­μής και προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή, εντός των διοι­κη­τι­κών ορίων του Δήμου που βρί­σκε­ται το οικό­πεδο.

Το νέο σύστημα αντι­με­τώ­πι­σης των αυθαί­ρε­των κατα­σκευών

Με το ίδιο νομο­σχέ­διο η κυβέρ­νηση επι­χει­ρεί να δομήσει ένα καλύ­τερο σύστημα αντι­με­τώ­πι­σης της αυθαί­ρε­της δόμησης, αυξά­νο­ντας παράλ­ληλα τις κυρώ­σεις και τα πρό­στιμα για τους πολίτες που κατα­σκευά­ζουν αυθαί­ρετα (νούμερα δεν έχουν γίνει γνωστά).

Με βάση τις νέες ρυθ­μί­σεις του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος κατε­δα­φί­ζο­νται κατά προ­τε­ραιό­τητα οι πρό­σφα­τες αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές που έχουν ανε­γερ­θεί  τα τελευ­ταία χρόνια με αφε­τη­ρία το 2022 και προς τα πίσω. Κατε­δα­φί­ζε­ται το σύνολο των αυθαι­ρέ­των με τελε­σί­δικα πρω­τό­κολλα κατε­δά­φι­σης κάθε προη­γού­με­νης χρονιάς και του­λά­χι­στον αριθμός αυθαι­ρέ­των που αντι­στοι­χούν σε ένα ακόμα χρόνο με πολε­ο­δο­μικά και περι­βαλ­λο­ντικά κρι­τή­ρια.

Οι αρμο­διό­τη­τες για τις κατε­δα­φί­σεις μετα­φέ­ρο­νται από τις Απο­κε­ντρω­μέ­νες Διοι­κή­σεις στην Κεντρική Διοί­κηση και καθο­ρί­ζε­ται ο νέος τρόπος που θα γίνο­νται και ο τρόπος χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Με το νέο νομο­σχέ­διο καθο­ρί­ζε­ται το πεδίο αρμο­διό­τη­τας για κάθε υπη­ρε­σία του δημο­σίου που εμπλέ­κε­ται με την αυθαί­ρετη δόμηση (Επι­θε­ω­ρη­τές, Κτη­μα­τική Υπη­ρε­σία, Λιμε­νικό, Δασαρ­χεία κ.λπ.).

Ακόμη, θεσμο­θε­τεί­ται σύστημα πλήρους παρα­κο­λού­θη­σης του δομη­μέ­νου περι­βάλ­λο­ντος, δια­δι­κα­σία εντο­πι­σμού και κατα­γρα­φής της αυθαί­ρε­της δόμησης  με σύγ­χρονα τεχνο­λο­γικά μέσα (δορυ­φό­ρους, drones, τεχνητή νοη­μο­σύνη, κ.λπ.), δια­σύν­δεση συστή­μα­τος με το E-adeies, και πλατ­φόρμα καταγ­γε­λιών και περι­γρά­φε­ται η δια­δι­κα­σία των αυτο­ψιών από μικτά κλι­μά­κια των αρμό­διων υπη­ρε­σιών ακο­λου­θώ­ντας το μοντέλο της Μυκόνου του περα­σμέ­νου καλο­και­ριού.

Πηγή naftemporiki.gr