Σκάνδαλο διαπλοκής με “πατάτες”, “χαρτιά” και ξενοδοχειακές άδειες

• Τηλε­φω­νι­κές συνο­μι­λίες, πιέσεις και αθέ­μι­τες διευ­κο­λύν­σεις απο­κα­λύ­πτουν ένα σκο­τεινό δίκτυο εξυ­πη­ρε­τή­σεων στον κρατικό μηχα­νι­σμό • Το παρα­σκή­νιο μίας πολε­ο­δο­μι­κής συναλ­λα­γής • Στο φως συνο­μι­λίες που εκθέ­τουν υπη­ρε­σια­κούς παρά­γο­ντες και επι­χει­ρη­μα­τίες

Μία σειρά κατα­γε­γραμ­μέ­νων τηλε­φω­νι­κών συνο­μι­λιών φέρνει στην επι­φά­νεια ένα οργα­νω­μένο σύστημα εξυ­πη­ρέ­τη­σης ιδιω­τι­κών συμ­φε­ρό­ντων με αντάλ­λαγμα οικο­νο­μικά ή άλλα ανταλ­λάγ­ματα στην Υπη­ρε­σία Δόμησης Ρόδου. Πίσω από τους τεχνι­κούς όρους, τις διοι­κη­τι­κές απο­φά­σεις και τις πολε­ο­δο­μι­κές άδειες, απο­κα­λύ­πτε­ται ένα σύστημα άτυπων “συνερ­γα­σιών” που –όπως όλα δεί­χνουν– λει­τουρ­γούσε αδια­τά­ρα­κτα για καιρό.

Η πτυχή που απο­κα­λύ­πτει σήμερα η «δημο­κρα­τική» έχει στο επί­κε­ντρο έναν αρχι­τέ­κτονα μηχα­νικό, έναν ανώτατο υπάλ­ληλο της Υπη­ρε­σίας Δόμησης Ρόδου και συγκε­κρι­μένη ξενο­χο­χειακή επέν­δυση στο νησί, ενώ στις συνο­μι­λίες συγκα­τα­λέ­γο­νται άτομα υπεράνω υποψίας…

Οι συνο­μι­λίες που περι­λαμ­βά­νο­νται στην επίσημη Έκθεση Ανά­λυ­σης της ΕΥΠ και χρη­σι­μο­ποιού­νται ήδη σε δικα­στι­κές έρευνες, φωτί­ζουν πτυχές της υπό­θε­σης που απο­κα­λύ­πτουν ένα καλά εδραιω­μένο σύστημα εξυ­πη­ρε­τή­σεων – με αντάλ­λαγμα, φαι­νο­με­νικά, “πατάτες”.

Το κύμα των καταγ­γε­λιών

Στην προ­κεί­μενη υπόθεση, ένας μεγάλος αριθμός πολιτών, γει­τό­νων και ενδια­φε­ρο­μέ­νων προ­σώ­πων υπέ­βα­λαν καταγ­γε­λίες, αιτή­σεις και εξώδικα.

Οι ενέρ­γειες αυτές συν­θέ­τουν το χρονικό μίας διοι­κη­τι­κής απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης. Συγκε­κρι­μένα:

1. 1310/7-4-2022 – Αναφορά για γενικά ζητή­ματα νομι­μό­τη­τας εργα­σιών.

2. 1014/22-3-2023 – Επα­νά­ληψη σχε­τι­κής καταγ­γε­λίας.

3. 5146/15-12-2023 – Εξώδικη δήλωση, με αναφορά σε πολε­ο­δο­μι­κές παρα­βά­σεις και βλάβες σε γει­το­νική ιδιο­κτη­σία.

4. 114/11-1-2024 – Καταγ­γε­λία που χαρα­κτη­ρί­ζει οικο­δο­μική άδεια ως πλαστή, με ανα­φο­ρές σε μη κατα­βλη­θεί­σες εισφο­ρές. Η καταγ­γε­λία κοι­νο­ποιεί­ται σε Εισαγ­γε­λία, ΔΟΥ, ΕΦΚΑ, Δήμο, Αστυ­νο­μία.

5. 541/14-2-2024 – Αίτηση για έλεγχο απο­στά­σεων, ύψους και κάλυψης πρασιάς.

6. 1257/1-4-2024 – Αίτηση για αφαί­ρεση σκα­λω­σιάς από αυλή κατα­στή­μα­τος.

7. 1293/4-4-2024 – Καταγ­γε­λία και αίτημα χορή­γη­σης φακέλου άδειας χωρίς εξου­σιο­δό­τηση.

8. 1704/13-5-2024 – Εξώδικη δήλωση με λεπτο­μερή γνώση διοι­κη­τι­κής αλλη­λο­γρα­φίας και απειλές για προ­σφυγή στη Δικαιο­σύνη.

9. 1747/15-5-2024 – Αίτηση για έλεγχο διοι­κη­τι­κής πράξης.

10. 1972/31-5-2024 – Αίτημα από ξενο­δο­χειακή επι­χεί­ρηση για απο­πε­ρά­τωση κτηρίου.

11. 2212/13-6-2024 – Καταγ­γε­λία για μη κατα­λο­γι­σμό όλων των αυθαι­ρέ­των.

12. 2215/13-6-2024 – Επα­νά­ληψη καταγ­γε­λίας, με παρό­μοιο περιε­χό­μενο.

13. 2418/28-6-2024 – Καταγ­γε­λία για παρά­νομη λει­τουρ­γία ξενο­δο­χείου, κοι­νο­ποιού­μενη στον ΕΟΤ.

14. 2428/1-7-2024 – Τελική αίτηση για διακοπή εργα­σιών, με επι­σύ­ναψη παλαιό­τε­ρης ανα­φο­ράς.

Όπως προ­κύ­πτει από το περιε­χό­μενό τους, οι καταγ­γε­λίες των πολιτών εντο­πί­ζουν τεχνικά, θεσμικά και νομικά ζητή­ματα. Κάποιες είναι ασαφείς, άλλες πλήρως στοι­χειο­θε­τη­μέ­νες, και μερικές δια­τυ­πώ­νο­νται από επαγ­γελ­μα­τίες ή δικη­γό­ρους. Η ιδιαι­τε­ρό­τητα της υπό­θε­σης όμως βρί­σκε­ται στο ό,τι οι ενέρ­γειες της ΥΔΟΜ εντά­θη­καν αμέσως μετά την καταγ­γε­λία της 11/1/2024, η οποία προ­ώ­θησε την επι­στολή της σε όλες τις αρμό­διες αρχές.

Το γεγονός αυτό θεω­ρή­θηκε «αδι­καιο­λό­γητο έως ύποπτο» και η αντί­δραση της υπη­ρε­σίας θεω­ρεί­ται υπερ­βο­λική, με βάση το ό,τι πρό­κει­ται για ουσια­στικά ανώνυμη καταγ­γε­λία.

Η πληθώρα των αιτή­σεων, το εύρος των τεχνι­κών σημείων, και η εξαι­ρε­τική ακρί­βεια κάποιων καταγ­γε­λιών, δείχνει πως υπάρχει σε συγκε­κρι­μένα σημεία καθο­δή­γηση ή υπο­στή­ριξη από επαγ­γελ­μα­τία που εμφα­νί­ζε­ται πλήρως ενη­με­ρω­μέ­νος για τα διοι­κη­τικά δεδο­μένα της υπό­θε­σης και τις αλλη­λο­γρα­φίες.

Τα “τσου­βά­λια” και οι δόσεις: Ο κώδικας μίας συναλ­λα­γής

«Θα δώσουμε αύριο τις πατάτες που του τάξαμε… δεν θα του δώσω όλο το τσου­βάλι», ακού­γε­ται να λέει ο αρχι­τέ­κτο­νας στην τηλε­φω­νική του συνο­μι­λία. Με αυτές τις φράσεις –κωδι­κο­ποι­η­μέ­νες ή όχι– περι­γρά­φει έναν τρόπο πλη­ρω­μής σε “δόσεις”, που συν­δέ­ε­ται άμεσα με την έκδοση πολε­ο­δο­μι­κού εγγρά­φου που ανα­μέ­νε­ται να επι­τρέ­ψει τη συνέ­χιση εργα­σιών σε ξενο­δο­χείο, των οποίων η άδεια είχε ανα­στα­λεί.

Σε άλλο από­σπα­σμα, ο ίδιος προ­σθέ­τει: «Το 1/3 σήμερα, μετά από πέντε ημέρες το 1/3, μετά από δέκα ημέρες το υπό­λοιπο». Η συνο­μι­λή­τριά του συμ­φω­νεί, ενι­σχύ­ο­ντας την εντύ­πωση ότι το σύστημα αυτό είναι απο­λύ­τως γνωστό και λει­τουρ­γικό.

Πίεση προς υπη­ρε­σιακά στελέχη – «Δεν μπορώ να το κάνω, φοβάμαι»

Την ίδια ώρα, υπη­ρε­σιακά στελέχη της Πολε­ο­δο­μίας εμφα­νί­ζο­νται να βρί­σκο­νται υπό διαρκή πίεση. Χαρα­κτη­ρι­στι­κός είναι ο διά­λο­γος μεταξύ δύο γυναι­κών στε­λε­χών της υπη­ρε­σίας:

«Δεν είμαι και αναί­σθητη, αλλά δεν μπορώ να το κάνω, φοβάμαι… χρη­σι­μο­ποιεί την ηθική, ότι “είμαι φίλος σας, μην με αφήσετε”», λέει η μία, ανα­φε­ρό­μενη στον αρχι­τέ­κτονα που απαι­τούσε την άρση δια­κο­πής εργα­σιών για το ξενο­δο­χείο.

Η ίδια προ­σθέ­τει με από­γνωση: «Έχω και τον Κ. να μου πρήζει τα α…», δηλώ­νο­ντας πως δεν αντέχει άλλο την πίεση, την ίδια ώρα που περι­γρά­φει ένα περι­βάλ­λον φόβου και αβε­βαιό­τη­τας, όπου οι απο­φά­σεις παίρ­νο­νται “με βαριά καρδιά”.

Η «άδεια της πλάκας» και το χαρτί που «δεν άρεσε»

Σε συνο­μι­λία λίγες ημέρες μετά, ο αρχι­τέ­κτο­νας δηλώνει: «Μου δώσαν ένα εκεί της πλάκας χαρτί, αλλά μου κάνει και αυτό». Λίγες ώρες αργό­τερα, όμως, φαί­νε­ται πως αυτό το “χαρτί” δεν άρεσε στον επεν­δυτή. «Δεν ήταν τόσο καλό το χαρτί», μετα­φέ­ρει ο αρχι­τέ­κτο­νας, φανε­ρώ­νο­ντας την απο­γο­ή­τευση της άλλης πλευράς που περί­μενε… κάτι περισ­σό­τερο.

Η συνο­μι­λή­τριά του, σε μία απο­κα­λυ­πτική φράση, συμπλη­ρώ­νει: «Γιατί δεν σου κάνουν αυτό που πρέπει ρε αυτοί; Τόσα, μην πω», απο­φεύ­γο­ντας συνει­δητά να ανα­φέ­ρει νούμερα ή συγκε­κρι­μένα ποσά.

Ένα σύστημα χωρίς αντί­βαρα

Η εσω­τε­ρική φθορά των ίδιων των υπη­ρε­σια­κών στε­λε­χών, η αμη­χα­νία, η σιωπηρή αποδοχή και η προ­σπά­θεια να “τακτο­ποι­η­θούν” τα πράγ­ματα χωρίς επί­ση­μες δια­δι­κα­σίες απο­κα­λύ­πτουν ένα πρό­βλημα που ξεπερνά την ηθική διά­σταση: η δημόσια διοί­κηση εμφα­νί­ζε­ται να λει­τουρ­γεί υπό καθε­στώς εκβια­στι­κών πιέσεων, εξαρ­τή­σεων και φόβου.

Η φράση που επα­νέρ­χε­ται σε αρκετές συνο­μι­λίες, «δεν μπο­ρούμε να μπλέ­ξουμε», αντι­κα­το­πτρί­ζει τη βασική αγωνία των υπαλ­λή­λων – όχι για τη νομι­μό­τητα, αλλά για την αποφυγή συνε­πειών.

Συμπε­ρά­σματα: Η Πολε­ο­δο­μία ως μηχα­νι­σμός εξυ­πη­ρέ­τη­σης;

Το σκάν­δαλο στη Ρόδο δεν είναι απλώς μία υπόθεση «κακής πρα­κτι­κής». Οι διά­λο­γοι φανε­ρώ­νουν τη λει­τουρ­γία ενός άτυπου, αλλά οργα­νω­μέ­νου συστή­μα­τος εξυ­πη­ρέ­τη­σης ιδιωτών με αντάλ­λαγμα χρήμα ή “παροχές”. Ένα σύστημα στο οποίο τα χαρτιά εκδί­δο­νται όχι βάσει νόμου, αλλά συνεν­νό­η­σης. Όπου οι πιέσεις γίνο­νται “συγκι­νη­σιακά” και “φιλικά”, αλλά το τίμημα είναι πολι­τειακό: η αξιο­πι­στία της δημό­σιας διοί­κη­σης.

Η δικα­στική έρευνα συνε­χί­ζε­ται. Τα στοι­χεία είναι πολλά, τα ντο­κου­μέ­ντα απο­κα­λυ­πτικά. Το ερώτημα όμως παρα­μέ­νει: πόσο βαθιά φτάνει η σήψη;