Βαριά ήττα αλλά όχι το τέλος: Ο ΕΑΣΔ συνεχίζει τη μάχη επιβίωσής του μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού

• Το Εφετείο απέρ­ριψε την έφεση για την προη­γού­μενη συμ­φω­νία ανα­διάρ­θρω­σης, όμως είναι σε εξέλιξη νέα δια­δι­κα­σία μέσω του εξω­δι­κα­στι­κού • Ελπίδα για διάσωση της ιστο­ρι­κής συνε­ται­ρι­στι­κής οργά­νω­σης

Μία σημα­ντική μάχη χάθηκε, αλλά ο πόλεμος για τη σωτηρία του Ελαιουρ­γι­κού και Αμπε­λουρ­γι­κού Συνε­ται­ρι­σμού Δωδε­κα­νή­σου (ΕΑΣΔ) δεν τελεί­ωσε. Το Τρι­με­λές Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου απέρ­ριψε την έφεση του Συνε­ται­ρι­σμού, με την οποία ζητούσε την επι­κύ­ρωση της συμ­φω­νίας ανα­διάρ­θρω­σης των οφειλών του βάσει του Ν. 4469/2017. Η απόφαση – εκτενής, τεκ­μη­ριω­μένη και αυστηρή – ανα­δει­κνύει νομικά και δια­δι­κα­στικά κενά που κρί­θη­καν καθο­ρι­στικά.

Ωστόσο, όπως δια­βε­βαιώ­νουν κύκλοι της διοί­κη­σης, έχει ήδη ξεκι­νή­σει εκ νέου η δια­δι­κα­σία υπα­γω­γής του Συνε­ται­ρι­σμού στον νέο εξω­δι­κα­στικό μηχα­νι­σμό ρύθ­μι­σης οφειλών, με στόχο ένα εφαρ­μό­σιμο και ρεα­λι­στικό πλάνο διά­σω­σης.

Το χρονικό της υπό­θε­σης

Η υπόθεση ξεκινά από το 2018, όταν ο ΕΑΣΔ, μαζί με δύο συνο­φει­λέ­τες – πρώην διοι­κη­τικά του στελέχη – κατέ­θεσε αίτηση υπα­γω­γής στον μηχα­νι­σμό του Ν. 4469/2017, καθώς βρι­σκό­ταν αντι­μέ­τω­πος με ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις που ξεπερ­νού­σαν τα 23 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Το σχέδιο ρύθ­μι­σης που προ­τά­θηκε, βασι­ζό­ταν στη μετα­βί­βαση ακι­νή­των και δικαιώ­μα­τος προ­αί­ρε­σης στην Τράπεζα Πει­ραιώς, ώστε να καλυ­φθεί το μεγα­λύ­τερο μέρος των απαι­τή­σεων και να δια­σω­θεί η λει­τουρ­γία του Συνε­ται­ρι­σμού.

Η πρόταση εγκρί­θηκε από την πλειο­ψη­φία των πιστω­τών, κυρίως το ΚΕΑΟ και το Δημόσιο. Ωστόσο, λίγο πριν από την υπο­γραφή, η Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προ­σέ­θεσε μονο­με­ρώς όρο που εξαι­ρούσε την Τράπεζα Πει­ραιώς από την υπο­χρέ­ωση ανά­λη­ψης της ακί­νη­της περιου­σίας, καθι­στώ­ντας ανε­φάρ­μο­στο το σχέδιο. Ο ΕΑΣΔ ανα­γκά­στηκε – υπό την απειλή λήξης της δια­δι­κα­σίας βάσει του νέου νόμου 4941/2022 – να υπο­γρά­ψει την τρο­πο­ποι­η­μένη σύμβαση στις 5 Ιουλίου 2022, επι­φυ­λασ­σό­με­νος με εξώδικα.

Η αίτηση για δικα­στική επι­κύ­ρωση απορ­ρί­φθηκε από το Πολυ­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου ως ουσια­στικά αβάσιμη. Κατά αυτής, ο Συνε­ται­ρι­σμός κατέ­θεσε έφεση, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι οι τρο­πο­ποι­ή­σεις ήταν παρά­νο­μες, κατα­χρη­στι­κές και αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές, και πως το Πρω­το­δι­κείο παρα­βί­ασε τις δια­τά­ξεις του Ν. 4469/2017.

Η κρίση του Εφε­τείου: Αιχμηρή και απορ­ρι­πτική

Η απόφαση του Τρι­με­λούς Εφε­τείου είναι εκτενής και εμβα­θύ­νει σε όλα τα σημεία της υπό­θε­σης:

• Νομι­μό­τητα της έφεσης: Το δικα­στή­ριο έκρινε την έφεση τυπικά παρα­δε­κτή, καθώς ασκή­θηκε εμπρό­θε­σμα και συνο­δευό­ταν από το απαι­τού­μενο παρά­βολο.

• Μη εφαρ­μο­σι­μό­τητα της σύμ­βα­σης: Στην ουσία της υπό­θε­σης, το Εφετείο υιο­θέ­τησε την πρω­το­βάθ­μια κρίση, ότι η σύμβαση ανα­διάρ­θρω­σης που υπε­γράφη δεν μπορεί να θεω­ρη­θεί έγκυρη, διότι:

– Απο­κλεί­στηκε ουσιώ­δης όρος της αντι­πρό­τα­σης που είχε εγκρι­θεί από τους πιστω­τές (δηλαδή η ανάληψη ακι­νή­των από την Τράπεζα Πει­ραιώς).

– Ο νέος όρος για εφάπαξ εξό­φληση εντός 30 ημερών από την υπο­γραφή θεω­ρή­θηκε ανέ­φι­κτος και μη ρεα­λι­στι­κός.

– Το Δικα­στή­ριο θεώρησε πως δεν παρα­βιά­στηκε η αρχή της καλής πίστης, διότι οι σχε­τι­κές πιστώ­τριες εται­ρείες (INTRUM και ΠΕΙΡΑΙΩΣ LEASING) είχαν εκφρά­σει από νωρίς και επα­νει­λημ­μένα την αντί­θεσή τους στη μετα­βί­βαση ακι­νή­των και δεν είχαν ψηφίσει θετικά.

• Απόρ­ριψη παρεμ­βά­σεων: Το Εφετείο απέρ­ριψε ως απα­ρά­δε­κτες τις πρό­σθε­τες παρεμ­βά­σεις υπέρ του ΕΑΣΔ που κατα­τέ­θη­καν από άλλους ενδια­φε­ρό­με­νους φορείς, καθώς δεν θεμε­λιώ­θηκε έννομο συμ­φέ­ρον.

• Αδυ­να­μία μετα­βο­λής της σύμ­βα­σης: Το αίτημα του Συνε­ται­ρι­σμού να επι­κυ­ρω­θεί η σύμβαση με αλλαγή στο χρονικό όριο εξό­φλη­σης (να ξεκινά από την ημε­ρο­μη­νία επι­κύ­ρω­σης, όχι υπο­γρα­φής), επίσης απορ­ρί­φθηκε.

Το συνο­λικό σκε­πτικό του Δικα­στη­ρίου εδρά­ζε­ται σε αυστηρή ερμη­νεία της νομι­μό­τη­τας της σύμ­βα­σης και της συνταγ­μα­τι­κό­τη­τας των όρων της. Παρά τα επι­χει­ρή­ματα περί παρα­βί­α­σης της βιω­σι­μό­τη­τας του σχεδίου, κρίθηκε ότι το Δικα­στή­ριο δεν είχε την αρμο­διό­τητα να μετα­βά­λει συμ­φω­νη­θέ­ντες όρους, ούτε να επι­βά­λει ρύθμιση που δεν είχε εξα­σφα­λί­σει συναί­νεση όλων των εμπλε­κο­μέ­νων μερών.

Τι σημαί­νει η απόφαση – Και τώρα τι;

Η απόφαση είναι χωρίς αμφι­βο­λία αρνη­τική για τον ΕΑΣΔ, καθώς ακυ­ρώ­νει την τελευ­ταία ολο­κλη­ρω­μένη προ­σπά­θεια ρύθ­μι­σης που είχε λάβει την αποδοχή του Δημο­σίου και του ΚΕΑΟ.

Ωστόσο, η διοί­κηση του Συνε­ται­ρι­σμού δεν εγκα­τα­λεί­πει τη μάχη. Ήδη έχει ξεκι­νή­σει δια­δι­κα­σία υπα­γω­γής στον νέο εξω­δι­κα­στικό μηχα­νι­σμό του Ν. 4738/2020, με στόχο τη σύνταξη νέου σχεδίου ανα­διάρ­θρω­σης. Το νέο πλαίσιο είναι περισ­σό­τερο αυτο­μα­το­ποι­η­μένο, προ­βλέ­πει ρεα­λι­στικά σενάρια απο­πλη­ρω­μής και επι­τρέ­πει τη χρήση εργα­λείων όπως οι πολ­λα­πλές δόσεις και η συν­δυα­στική δια­γραφή/μετα­βί­βαση περιου­σια­κών στοι­χείων.

Αρμό­διες πηγές δηλώ­νουν αισιο­δο­ξία πως, αυτή τη φορά, θα υπάρξει λει­τουρ­γικό απο­τέ­λε­σμα που θα εξα­σφα­λί­σει τη βιω­σι­μό­τητα του ιστο­ρι­κού συνε­ται­ρι­σμού, ο οποίος εξυ­πη­ρε­τεί εκα­το­ντά­δες αγρότες και παρα­γω­γούς στα Δωδε­κά­νησα.

Το Εφετείο είπε το δικό του “όχι” στην ανα­διάρ­θρωση μέσω της προ­σβαλ­λό­με­νης συμ­φω­νίας, αλλά η υπόθεση του ΕΑΣΔ δεν κλείνει εδώ. Το παι­χνίδι συνε­χί­ζε­ται, με την ελπίδα ότι η επόμενη από­πειρα θα έχει τις κατάλ­λη­λες βάσεις για να φέρει το πολυ­πό­θητο “ναι” – όχι από τη Δικαιο­σύνη, αλλά από την ίδια την πραγ­μα­τι­κό­τητα της βιω­σι­μό­τη­τας.

Τον Συνε­ται­ρι­σμό εκπρο­σώ­πη­σαν οι δικη­γό­ροι κ.κ. Εριέττα Βενε­τσιά­νου και Μηνάς Τσέρκης.