Στασιμότητα εν μέσω παρατεταμένης αβεβαιότητας – Τα αποτελέσματα της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2024

Το κύριο συμπέ­ρα­σμα της 25ης Ετήσιας Έκθεσης Ελλη­νι­κού Εμπο­ρίου 2024 που παρου­σιά­στηκε σήμερα, 2 Απρι­λίου, από την ΕΣΕΕ, παρου­σία του Υπουρ­γού Ανά­πτυ­ξης κ. Τάκη Θεο­δω­ρι­κά­κου είναι πως το ελλη­νικό εμπόριο δια­τη­ρεί τη θέση του ως ο ισχυ­ρό­τε­ρος κλάδος και ο μεγα­λύ­τε­ρος εργο­δό­της της οικο­νο­μίας, έχοντας παρου­σιά­σει ισχυρή ανθε­κτι­κό­τητα, ενώ καλεί­ται να δια­χει­ρι­στεί σοβαρές προ­κλή­σεις. Ωστόσο, η αβε­βαιό­τητα από τις διε­θνείς οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις επη­ρε­ά­ζει καθο­δικά τις προ­ο­πτι­κές του κλάδου συνο­λικά όταν την ίδια στιγμή η στα­σι­μό­τητα στον κύκλο εργα­σιών πλήττει περισ­σό­τερο τις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις.

Η Έκθεση ανα­δει­κνύει ως κυριό­τερα σημεία προ­βλη­μα­τι­σμού τα εξής:

Στα­σι­μό­τητα τζίρου για σχεδόν τις μισές εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις σε περίοδο συνεχών αυξή­σεων του λει­τουρ­γι­κού κόστους.

Καθυ­στέ­ρηση στον ψηφιακό και πράσινο μετα­σχη­μα­τι­σμό των μικρών και πολύ μικρών επι­χει­ρή­σεων, καθώς δίνουν προ­τε­ραιό­τητα στην επι­βί­ωση.

Η ονο­μα­στική αύξηση της κατα­νά­λω­σης κατευ­θύ­νε­ται κατά κύριο λόγο σε είδη πρώτης ανάγκης (τρόφιμα, φάρμακα).

Εντει­νό­μενη αβε­βαιό­τητα σε διεθνές επίπεδο εκτι­μά­ται ότι θα οδη­γή­σει σε καθυ­στέ­ρηση επεν­δυ­τι­κών σχεδίων και συγκρά­τηση κατα­να­λω­τι­κών δαπανών, επι­βρα­δύ­νο­ντας έτσι την ανά­πτυξη.

Η ΕΕΕΕ 2024 απο­τυ­πώ­νει με εμπε­ρι­στα­τω­μένο τρόπο τις βασικές εξε­λί­ξεις σε οικο­νο­μία και εμπόριο. Σε γενικές γραμμές, η αύξηση του κύκλου εργα­σιών (+1,9%) ήταν χαμη­λό­τερη του πλη­θω­ρι­σμού (+2,7%) ενώ καλύ­τε­ρες ήταν οι επι­δό­σεις για αγαθά ανε­λα­στι­κής ζήτησης. Οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι στο εμπόριο συνέ­χι­σαν την καθο­δική τους πορεία (-8,9%), επι­βε­βαιώ­νο­ντας και φέτος ότι οι παρα­δο­σια­κές «νάνο»-επιχειρήσεις εγκα­τα­λεί­πουν στα­διακά αλλά με συνέ­πεια την αγορά, ενώ ο κλάδος παρα­μέ­νει ο μεγα­λύ­τε­ρος εργο­δό­της της χώρας (16,3% της απα­σχό­λη­σης) αλλά και με τους περισ­σό­τε­ρους εργο­δό­τες στην οικο­νο­μία (26,5%). Η κατα­να­λω­τική δαπάνη κινή­θηκε μεν ανοδικά μέχρι το 2023, οπότε και στα­μα­τούν τα δια­θέ­σιμα στα­τι­στικά δεδο­μένα, αλλά αφενός κατευ­θύν­θηκε σε αγορές κυρίως των απα­ραί­τη­των αγαθών και αφε­τέ­ρου υπο­λεί­πε­ται ακόμη σημα­ντικά του προ της κρίσης χρέους επι­πέ­δου, ακόμη και σε ονο­μα­στι­κούς όρους. Την ίδια στιγμή, οι περι­φε­ρεια­κές ανι­σό­τη­τες, σε όρους κατα­νά­λω­σης, επι­μέ­νουν, παρά τα σχετικά προ­γράμ­ματα, γεγονός που εγείρει ερω­τή­ματα για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και της ευρω­παϊ­κής περι­φε­ρεια­κής πολι­τι­κής.

Οι εμπο­ρι­κές ΑΕ, ΕΠΕ και ΙΚΕ επι­χει­ρή­σεις συνέ­χι­σαν την ανοδική τους πορεία και το 2023, ωστόσο, οι εξω­γε­νείς κρίσεις και οι γεω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις, απο­δυ­νά­μω­σαν τη δυνα­μική τους, επι­βρα­δύ­νο­ντας την αύξηση του κύκλου εργα­σιών (σε +1,5%) και των μεικτών κερδών (σε 10,6%). Οι μικρο­με­σαίες εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις στο λιανικό εμφα­νί­ζουν στα­σι­μό­τητα, καθώς δυσκο­λεύ­ο­νται να αυξή­σουν τον κύκλο εργα­σιών τους λόγω οικο­νο­μι­κών πιέσεων και αβε­βαιό­τη­τας στην αγορά. Η άνοδος των τιμών προ­μη­θευ­τών διό­γκωσε πρω­το­φανή επίπεδα τα τελευ­ταία εννέα χρόνια (36%) το ποσοστό των επι­χει­ρή­σεων που διέ­κο­ψαν τη συνερ­γα­σία τους με κάποιον προ­μη­θευτή. Σχεδόν οι μισές επι­χει­ρή­σεις (44%) στο λιανικό δήλωσαν στα­σι­μό­τητα του κύκλου εργα­σιών στα περυ­σινά επίπεδα ενώ περισ­σό­τε­ρες από τις μισές (52%) δεν ανα­μέ­νουν μετα­βολή στο προ­σε­χές μέλλον. Η δια­χεί­ριση των ανα­τι­μή­σεων, οι οικο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις, η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας και η δυσκο­λία εύρεσης του κατάλ­λη­λου προ­σω­πι­κού αξιο­λο­γού­νται, κατά σειρά σπου­δαιό­τη­τας, ως οι βασι­κό­τε­ρες προ­κλή­σεις των επι­χει­ρή­σεων. Το ενερ­γειακό κόστος συνε­χί­ζει να απο­τε­λεί σοβαρό πλήγμα για τη βιω­σι­μό­τητά των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων καθώς διο­γκώ­νει το λει­τουρ­γικό τους κόστος.

Ο Υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης κ. Τάκης Θεο­δω­ρι­κά­κος, στην ομιλία του, τόνισε:

«Στη­ρί­ζουμε έμπρα­κτα την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα, μειώ­νο­ντας τους φόρους, τις εισφο­ρές, αλλά και ττο κόστος στέ­γα­σης των επι­χει­ρή­σεων, με μέτρα όπως το πλαφόν 3% στην ετήσια αύξηση των εμπο­ρι­κών μισθώ­σεων. Η αύξηση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, που επι­διώ­κουμε μέσω του νέου παρα­γω­γι­κού μοντέ­λου με επί­κε­ντρο τη βιο­μη­χα­νία και τη μετα­ποί­ηση, οδηγεί σε μεγα­λύ­τερα εισο­δή­ματα και ενι­σχύει την αγο­ρα­στική δύναμη των πολιτών, στη­ρί­ζο­ντας το ελλη­νικό εμπόριο. Ισχυρή παρα­γωγή σημαί­νει ισχυρό εμπόριο, στα­θε­ρές θέσεις εργα­σίας και ένα καλύ­τερο μέλλον για τη νέα γενιά. Και αυτή είναι η καλύ­τερη εγγύηση για την ασφά­λεια, την ευη­με­ρία  και τη συνοχή της πατρί­δας μας: μια Ελλάδα που παράγει, εξάγει και ανα­πτύσ­σε­ται».

Ο Πρό­ε­δρος της ΕΣΕΕ κ. Σταύρος Καφού­νης τόνισε:

«Ο πρω­τα­γω­νι­στι­κός ρόλος του Εμπο­ρίου στην ελλη­νική οικο­νο­μία επι­βε­βαιώ­θηκε και το 2024 σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΕΕΕ. Ωστόσο, ολό­κληρο το οικο­σύ­στημα του κλάδου υφί­στα­ται πιέσεις λόγω της στα­σι­μό­τη­τας στον τζίρο και του αυξη­μέ­νου λει­τουρ­γι­κού κόστους, με τη ρευ­στό­τητα να περιο­ρί­ζε­ται όλο και περισ­σό­τερο, ειδικά στις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις, υπο­χρε­ώ­νο­ντας αυτές να εστιά­ζουν περισ­σό­τερο στην επι­βί­ωση παρά στην ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας. Ο ψηφια­κός και ο πρά­σι­νος μετα­σχη­μα­τι­σμός κοστί­ζει για τις πιο ευά­λω­τες εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις περισ­σό­τερο από όσο μπορούν να αντέ­ξουν στην παρούσα συγκυ­ρία. Οι εξε­λί­ξεις στην αγορά κατά το  ά τρίμηνο του 2025, μετά και τις απειλές περί επι­βο­λής δασμών και τη διό­γκωση του αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού, επι­τεί­νουν τον προ­βλη­μα­τι­σμό εν μέσω ενός περι­βάλ­λο­ντος αβε­βαιό­τη­τας στο παγκό­σμιο εμπόριο και την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα διεθνώς.  Η ΕΣΕΕ έχει προ­τεί­νει ένα πλέγμα μέτρων που στη­ρί­ζει τη βιώσιμη ανά­πτυξη του εμπο­ρίου και της οικο­νο­μίας, στο­χεύ­ο­ντας στη διόρ­θωση των αδικιών, στη στήριξη των συνεπών επι­χει­ρη­μα­τιών και στην ελά­φρυνση των φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών επι­βα­ρύν­σεων. Η Πολι­τεία οφείλει να δράσει έγκαιρα, τώρα που ο δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος της το επι­τρέ­πει περισ­σό­τερο από κάθε άλλη φορά».

Την επι­στη­μο­νική παρου­σί­αση και σχο­λια­σμό της ΕΕΕΕ – 2024 έκαναν οι:

·         Δρ. Βάλια Αρα­νί­του, Επι­στη­μο­νική Διευ­θύ­ντρια Ινστι­τού­του ΕΣΕΕ

·         Δρ. Χαρά­λα­μπος Αρά­χω­βας, Διοι­κη­τι­κός Διευ­θυ­ντής Ινστι­τού­του ΕΣΕΕ

·         Δρ. Μανόλης Μανιού­δης, Συντο­νι­στής Τμή­μα­τος Οικο­νο­μι­κής Ανά­πτυ­ξης Ινστι­τού­του ΕΣΕΕ

Δια­βά­στε ολό­κληρη την έκθεση εδώ