Η ιστορία των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα Δωδεκάνησα

• Από τη δέ­σμευ­ση Τσί­πρα έως το «ακυ­ρώ­στε το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο και δώστε πίσω στα νησιά μας τους μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ» του Γιώρ­γου Χα­τζη­μάρ­κου στον τότε πρω­θυ­πουρ­γό!

Σε δυ­να­μι­κή εξέ­λι­ξη βρί­σκε­ται πλέον η διεκ­δί­κη­ση της επα­να­φο­ράς των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ στα νησιά μας. Μετά την ομό­φω­νη από­φα­ση του Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συμ­βου­λί­ου Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και όλων των φο­ρέ­ων, το ζή­τη­μα τί­θε­ται σε δια­δι­κα­σία τεκ­μη­ρί­ω­σης σε ό,τι έχει να κάνει με το ποσό που στοι­χί­ζει το ΦΠΑ στο τα­μείο του κρά­τους με την κα­τά­θε­ση ει­σή­γη­σης στο Υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών.

Ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ στα νησιά του Αι­γαί­ου, δη­λα­δή η έκ­πτω­ση 30% στους ισχύ­ο­ντες συ­ντε­λε­στές, τέ­θη­κε σε εφαρ­μο­γή την 1η Ια­νουα­ρί­ου 1993, με την έντα­ξη της Ελ­λά­δας στο ενιαίο φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Ωστό­σο υπήρ­ξαν διά­φο­ρες φά­σεις, ενώ όλα άλ­λα­ξαν άρδην όταν η χώρα τέ­θη­κε υπό τον έλεγ­χο των μνη­μο­νια­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων. Συ­νέ­πεια το προ­νο­μια­κό κα­θε­στώς άρ­χι­σε να κα­ταρ­γεί­ται στα­δια­κά από το 2015 και το 2018 κα­ταρ­γή­θη­κε πλή­ρως σε πολλά νησιά, ενώ στα νησιά με αυ­ξη­μέ­νες προ­σφυ­γι­κές ροές – Κως, Λέρος, Σάμος, Χίος, Μυ­τι­λή­νη- ισχύ­ει ακόμη με ανα­νε­ώ­σεις ανά εξά­μη­νο.

«Δώστε πίσω τον ΦΠΑ» είχε ζη­τή­σει ο Γ. Χα­τζη­μάρ­κος  από τον Αλ. Τσί­πρα

«Είναι σκαν­δα­λώ­δης η δέ­σμευ­ση της κυ­βέρ­νη­σης Σα­μα­ρά για με­γά­λη αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στον του­ρι­σμό και στα ακρι­τι­κά νησιά μας, που θα υλο­ποι­ή­σει αν κερ­δί­σει τις εκλο­γές. Αυτή η κα­τά­στα­ση, λοι­πόν, δεν μπο­ρεί να συ­νε­χι­στεί. Τα Δω­δε­κά­νη­σα μπο­ρούν να δώ­σουν πολλά στην πα­τρί­δα, αν η πα­τρί­δα απο­φα­σί­σει να δώσει όσα πρέ­πει στα Δω­δε­κά­νη­σα. Για αυτό, λοι­πόν, ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ δε­σμεύ­ε­ται ότι: Από τις 26 Ια­νουα­ρί­ου θα κλεί­σει κάθε συ­ζή­τη­ση για αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές» είχε υπο­στη­ρί­ξει ο Αλέ­ξης Τσί­πρας στις 15 Ια­νουα­ρί­ου 2015 από τη Ρόδο.

«Ακυ­ρώ­στε το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο και δώστε πίσω στα νησιά μας τους μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ» είχε ζη­τή­σει από το βήμα του 13ου Πε­ρι­φε­ρεια­κού Συ­νε­δρί­ου Νο­τί­ου Αι­γαί­ου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε τον Απρί­λιο του 2018 στη Ρόδο, ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Γιώρ­γος Χα­τζη­μάρ­κος απευ­θυ­νό­με­νος στον τότε πρω­θυ­πουρ­γό Αλέξη Τσί­πρα, που είχε επι­χει­ρη­μα­το­λο­γή­σει με το αντι­στάθ­μι­σμα του με­τα­φο­ρι­κού ισο­δύ­να­μου.

Από πότε άρ­χι­σε να ισχύ­ει το 30% χα­μη­λό­τε­ρα από τους ισχύ­ο­ντες συ­ντε­λε­στές;

Ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής ΦΠΑ στα νησιά του Αι­γαί­ου, δη­λα­δή η έκ­πτω­ση 30% στους ισχύ­ο­ντες συ­ντε­λε­στές, τέ­θη­κε σε εφαρ­μο­γή την 1η Ια­νουα­ρί­ου 1993, με την έντα­ξη της Ελ­λά­δας στο ενιαίο φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Η πρό­βλε­ψη αυτή πε­ρι­λή­φθη­κε στον αρ­χι­κό νόμο για τον ΦΠΑ (Ν. 1642/1986) από την κυ­βέρ­νη­ση του Α. Πα­παν­δρέ­ου αλλά εφαρ­μό­στη­κε πρα­κτι­κά από το 1993 από την κυ­βέρ­νη­ση του Κ. Μη­τσο­τά­κη, όταν η χώρα εναρ­μό­νι­σε πλή­ρως τη φο­ρο­λο­γι­κή της νο­μο­θε­σία με την ευ­ρω­παϊ­κή οδη­γία για τον ΦΠΑ. Το ει­δι­κό κα­θε­στώς προ­έ­βλε­πε μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ για τα νησιά, ως αντι­στάθ­μι­σμα στο αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής και με­τα­φο­ρών.

Νέο σύ­στη­μα έμ­με­σης φο­ρο­λο­γί­ας (Ν. 1642/1986)

Για την εφαρ­μο­γή του Φόρου Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας και άλλες δια­τά­ξεις και με το Ν.1642/1986, όπως τρο­πο­ποι­ή­θη­κε με τις δια­τά­ξεις του Ν.1676/1986 «Κα­θο­ρι­σμός των συ­ντε­λε­στών του φόρου προ­στι­θέ­με­νης αξίας και ρύθ­μι­ση άλλων θε­μά­των» (ΦΕΚ 204/ΑΆ), κα­θιε­ρώ­νε­ται στη χώρα μας ένα και­νού­ριο σύ­στη­μα έμ­με­σης φο­ρο­λο­γί­ας, το σύ­στη­μα του φόρου προ­στι­θέ­με­νης αξίας (ΦΠΑ).

Με το νέο αυτό φο­ρο­λο­γι­κό σύ­στη­μα δεν επι­βάλ­λε­ται κα­νέ­νας απο­λύ­τως και­νού­ριος φόρος, αλλά αντι­κα­θί­στα­ται ένας ση­μα­ντι­κός αριθ­μός έμ­με­σων φόρων, που ισχύ­ουν στη χώρα μας, από ένα μόνο φόρο.

Άρθρο 17- Μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές για την πε­ριο­χή Δω­δε­κα­νή­σου

Με τη ίδια διά­τα­ξη του άρ­θρου αυτού προ­βλέ­πε­ται η κα­θιέ­ρω­ση μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών για την πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου, όπου ως γνω­στό δεν είχε επε­κτα­θεί ο Φ.Κ.Ε. Με τις δια­τά­ξεις του άρ­θρου 2 του Ν.1676/1986 ορί­ζε­ται ότι για την πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου οι φο­ρο­λο­γι­κοί συ­ντε­λε­στές 6% και 18% μειώ­νο­νται κατά 30% με την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι τα αγαθά πω­λού­νται από επι­χεί­ρη­ση που είναι εγκα­τα­στη­μέ­νη στην πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου και βρί­σκο­νται κατά τον χρόνο γέ­νε­σης της φο­ρο­λο­γι­κής υπο­χρέ­ω­σης (χρό­νος πα­ρά­δο­σης) στην πε­ριο­χή αυτή. Ο υψη­λός φο­ρο­λο­γι­κός συ­ντε­λε­στής 36% μειώ­νε­ται κατά 15% για την πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου, εφό­σον βέ­βαια συ­ντρέ­χουν οι ίδιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Διευ­κρι­νί­ζε­ται, ότι οι συ­ντε­λε­στές που προ­κύ­πτουν στρογ­γυ­λο­ποιού­νται στην πλη­σιέ­στε­ρη ακέ­ραια μο­νά­δα.

Οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές θα ισχύ­ουν μόνο για τα αγαθά που πω­λού­νται μέσα στην πε­ριο­χή της Δω­δε­κα­νή­σου, για τα αγαθά που πω­λού­νται από την πε­ριο­χή αυτή προς τη λοιπή Ελ­λά­δα, καθώς και για τα ει­σα­γό­με­να στην ίδια πε­ριο­χή από το εξω­τε­ρι­κό. Διευ­κρι­νί­ζε­ται σχε­τι­κά, ότι οι μειω­μέ­νοι συ­ντε­λε­στές δεν ισχύ­ουν για τα αγαθά που πω­λού­νται από τη λοιπή Ελ­λά­δα σε επι­χει­ρή­σεις της Δω­δε­κα­νή­σου. Επί­σης οι μειώ­σεις των συ­ντε­λε­στών δε γί­νο­νται στις πω­λή­σεις κα­πνο­βιο­μη­χα­νι­κών προ­ϊ­ό­ντων, έτοι­μων πε­τρε­λαιοει­δών, στην πα­ρο­χή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος και γε­νι­κά στην πα­ρο­χή οποιασ­δή­πο­τε υπη­ρε­σί­ας. Ακο­λού­θη­σε η κα­τάρ­γη­ση του ΦΠΑ των νη­σιών και στη συ­νέ­χεια με αφορ­μή την προ­σφυ­γι­κή κρίση με το άρθρο 21 και το Πα­ράρ­τη­μα III του ν. 2859/2000, όπου ο κα­νο­νι­κός συ­ντε­λε­στής του φόρου προ­στι­θέ­με­νης αξίας ορί­ζε­ται σε 24% επί της φο­ρο­λο­γη­τέ­ας αξίας, ενώ, εφαρ­μό­ζε­ται μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής Φ.Π.Α. 13% στα είδη που ανα­φέ­ρο­νται στο Πα­ράρ­τη­μα III του ν. 2859/2000.

Για τα αγαθά και τις υπη­ρε­σί­ες, για τα οποία υπάρ­χει ει­δι­κή πρό­βλε­ψη στο Πα­ράρ­τη­μα ΙΙΙ του πα­ρό­ντος, ο συ­ντε­λε­στής του φόρου ορί­ζε­ται σε 6%. Ισχύ­ει μεί­ω­ση των συ­ντε­λε­στών κατά τριά­ντα τοις εκατό για τα νησιά Λέρο, Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο μέχρι 3 μήνες από την παύση λει­τουρ­γί­ας Κέ­ντρων Υπο­δο­χής και Ταυ­το­ποί­η­σης και Δομών Προ­σω­ρι­νής Υπο­δο­χής /Φι­λο­ξε­νί­ας και Κλει­στών Ελεγ­χό­με­νων Δομών – Κώ­δι­κας ΦΠΑ (άρθρο 21 παρ. 4 και 5), Ν.4811/21. Κα­τα­λυ­τι­κή υπήρ­ξε βε­βαί­ως η ανα­κοί­νω­ση της 7ης Δε­κεμ­βρί­ου 2021 του Ecofin για Συμ­φω­νία των κρα­τών-μελών στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Οι­κο­νο­μι­κών, ως προς την Πρό­τα­ση Οδη­γί­ας για τους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ στην Ε.Ε. Η Συμ­φω­νία, η οποία θα υλο­ποι­η­θεί σε όλα τα κράτη-μέλη από το 2025, προ­βλέ­πει επα­να­φο­ρά φο­ρο­λο­γι­κών δι­καιω­μά­των και εφαρ­μο­γή μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ κατά έως 30% στα νησιά του Αι­γαί­ου.