Ποια επαγγέλματα «ξεμένουν» από εργαζόμενους λόγω αιτήσεων για συνταξιοδότηση

«Ρεκόρ αιτή­σεων για συντα­ξιο­δό­τηση», «Όπου φύγει-φύγει από την εργασία»,  «Μαζικό κύμα απο­χω­ρή­σεων… (υγειο­νο­μι­κών, εκπαι­δευ­τι­κών κ.λπ.). Πρό­κει­ται για τίτλους ρεπορ­τάζ που επα­να­λαμ­βά­νο­νται περιο­δικά – κάθε φορά με νέα στοι­χεία –  εδώ και του­λά­χι­στον τέσσερα χρόνια.

Τόσο είναι περίπου και το διά­στημα από τότε που οι αιτή­σεις για συντα­ξιο­δό­τηση έπιασαν «ταβάνι», ξεπερ­νώ­ντας το ψυχο­λο­γικό  όριο των 200.000.  Το διά­στημα 2020-21, εν μέσω της παν­δη­μίας, οι νέες αιτή­σεις για συντα­ξιο­δό­τηση εκτι­νά­χθη­καν στις 212.151, έναντι 175.704 ένα χρόνο πριν. Πρό­κει­ται για αύξηση σχεδόν 21%, ενώ ανοδικά κινού­νταν και τα αμέσως προη­γού­μενα χρόνια (από το 2017, έτος ιδρύ­σεως του ΕΦΚΑ), αν και με ηπιό­τε­ρους ρυθμούς.

Αυξή­θη­καν το 2024 οι αιτή­σεις για συντα­ξιο­δό­τηση

Το 2024, όπως επι­σή­μανε πρό­σφατο άρθρο του in.gr, οι αιτή­σεις για συντα­ξιο­δό­τηση ανήλθαν στις 197.228 – αυξη­μέ­νες κατά 6.860 σε σχέση με πέρυσι. Ο αριθμός είναι εξαι­ρε­τικά υψηλός, φλερ­τά­ρο­ντας με τα έτη-ρεκόρ το ρεκόρ του 2021, και του 2022 (211.133 αιτή­σεις για συντα­ξιο­δό­τηση).

Η μαζική φυγή των εργα­ζο­μέ­νων προς τη σύνταξη  δοκι­μά­ζει τις υπη­ρε­σίες του ΕΦΚΑ, που πρέπει να «φορ­τσά­ρουν» για αντα­πε­ξέλ­θουν. Προς το παρόν φαί­νε­ται ότι τα κατα­φέρ­νουν. Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία του συστή­μα­τος «Άτλας», πέρυσι ελέγ­χθη­καν συνο­λικά 226.760 αιτή­σεις για χορή­γηση κύριας σύντα­ξης, ανε­ξάρ­τητα από το έτος υπο­βο­λής τους. Από αυτές, οι 188.100 εγκρί­θη­καν.

Το «στοκ» των εκκρε­μών αιτή­σεων για συντα­ξιο­δό­τηση, που καθυ­στε­ρούν πάνω από τρεις μήνες ως και δύο χρόνια και έχουν κατα­στεί ληξι­πρό­θε­σμες, έχει μειωθεί εντυ­πω­σιακά την τελευ­ταία πεντα­ε­τία. Από περισ­σό­τε­ρες από 125.000, έχουν υπο­χω­ρή­σει περίπου στις 15.000.

Πόσοι είναι σε «εκκρε­μό­τητα»

Εκτός από τις αιτή­σεις για συντα­ξιο­δό­τηση που απορ­ρί­φθη­καν το 2024 (15.679 ή 6,91% του συνόλου), σε εκκρε­μό­τητα είναι σχεδόν 23.000 αιτή­σεις, για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί απόφαση και πρέπει να προ­σκο­μι­στούν επι­πλέον δικαιο­λο­γη­τικά.

Το Δεκέμ­βριο του 2024 οι υπη­ρε­σίες του ΕΦΚΑ επε­ξερ­γά­στη­καν σχεδόν 16.000 αιτή­ματα για κύρια σύνταξη, περίπου 3.000 λιγό­τερα από ό,τι πέρυσι. Όπως συμ­βαί­νει και σε επίπεδο έτους, έτσι και σε μηνιαίο επίπεδο ρεκόρ κατέ­γρα­ψαν ο Δεκέμ­βριος του 2021 και 2022, όπου ο ΕΦΚΑ ολο­κλή­ρωσε την εξέταση περισ­σό­τε­ρων από 22.000 και 20.000 αιτή­σεων αντί­στοιχα.

Από τα «υπό­λοιπα» του 2024, έχουν μετα­φερ­θεί στο 2025 32.855 αιτή­σεις για χορή­γηση κύριας σύντα­ξης. Πλάι στις 15.000 ληξι­πρό­θε­σμες, προ­στί­θε­νται και  και 17.855 μη ληξι­πρό­θε­σμες, για τις οποίες δεν έχει περάσει το όριο των τριών μηνών από την κατά­θεσή τους.

Οι νέοι συντα­ξιού­χοι δεν είναι οι παπ­πού­δες με τη μαγκούρα, αλλά η γενιά που ενη­λι­κιώ­θηκε στα ’70s

Η φυγή των baby boomers

Όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στους πίνακες του «Άτλας», το άλμα στις αιτή­σεις συντα­ξιο­δό­τη­σης παρα­τη­ρεί­ται κατά τη διάρ­κεια και αμέσως μετά την παν­δη­μία. Η αύξηση των ορίων ηλικίας για σύνταξη  – ανάλογα με το προσ­δό­κιμο ζωής, μολο­νότι δεν πρό­κει­ται να ξεκι­νή­σει πριν το 2027, λει­τούρ­γησε και ψυχο­λο­γικά ως κίνητρο φυγής για δεκάδες χιλιά­δες εργα­ζό­με­νους.. Εξάλλου το ρεκόρ των αιτή­σεων του 2021-22 οφεί­λε­ται και στο γεγονός ότι από το 2023 και μετά καταρ­γή­θη­καν οι πρόωρες συντα­ξιο­δο­τή­σεις.

Εκτός από τους δικαιο­λο­γη­μέ­νους φόβους για επι­δεί­νωση των συν­θη­κών συντα­ξιο­δό­τη­σης στο άμεσο μέλλον, και το «δωράκι» της κατάρ­γη­σης της «ποινής» για τους εργαζόμενους-συνταξιούχους, οι αιτή­σεις αυξα­νο­νται και λόγω αντι­κει­με­νι­κών συν­θη­κών.

Η γενιά των baby-boomers, εκείνη που πρόλαβε να ζήσει καλύ­τερα από τους γονείς της, αλλά είδε τα δικά της παιδιά να ζουν χει­ρό­τερα και να ξενι­τεύ­ο­νται, πλη­σιά­ζει ή έχει βγει ήδη στην σύνταξη.

Δεν πρό­κει­ται μόνο για ελλη­νικό, αλλά για πανευ­ρω­παϊκό φαι­νό­μενο. Σύμφωνα με τις προ­βλέ­ψεις του Ευρω­παϊ­κού Κέντρου CEDEFOP, για την ανά­πτυξη της επαγ­γελ­μα­τι­κής κατάρ­τι­σης, η ανάγκη ανα­πλή­ρω­σης εργα­ζο­μέ­νων που συντα­ξιο­δο­τού­νται, ανα­μέ­νε­ται να αυξήσει τη ζήτηση σε μια σειρά επαγ­γέλ­ματα.

Θέσεις εργα­σίας μεταξύ 2022-2035, ανά επαγ­γελ­μα­τικο κλάδο – με σκούρο μπλε οι ανάγκες ανα­πλή­ρω­σης

Ποια επαγ­γέλ­ματα θα έχουν τις περισ­σό­τε­ρες απο­χω­ρή­σεις

Ειδικά για την Ελλάδα, τα μοντέλα προ­βλέ­ψων του CEDEFOP εκτι­μούν ότι το διά­στημα 2022-2035 ο κλάδος με τον υψη­λό­τερο αριθμό απο­χω­ρή­σεων θα είναι οι υπη­ρε­σίες και οι πωλή­σεις. Θα χρεια­στεί να αντι­κα­τα­στα­θούν λόγω συντα­ξιο­δό­τη­σης σχεδόν 700.000 εργα­ζό­με­νοι. Επίσης θα είναι ο μόνος κλάδος που θα δημιουρ­γη­θούν μαζικά νέες θέσεις εργα­σίας (157.400), αφού στους υπό­λοι­πους θα έχουμε αναι­μική ανά­πτυξη ή και μείωση.

Ακο­λου­θεί ο κλάδος των επαγ­γελ­μα­τιών (επι­στήμη, τεχνο­λο­γία, ελεύ­θερα επαγ­γέλ­ματα  κ.λπ), στους οποίους ανήκουν και οι εκπαι­δευ­τι­κοί και οι επαγ­γελ­μα­τίες υγείας. Πάνω από 540.000 εργα­ζό­με­νοι θα συντα­ξιο­δο­τη­θούν, δημιουρ­γώ­ντας κενά σε τομείς ήδη υπο­στε­λε­χω­μέ­νους, όπως η υγεία και η εκπαί­δευση.

Ακο­λου­θεί ο πρω­το­γε­νής τομέας, που ήδη μαρα­ζώ­νει. Πάνω από 330.000 θέσεις εργα­σίας θα μείνουν κενές λόγω συντα­ξιο­δό­τη­σης. Από αυτές σχεδόν ο μισές δεν πρό­κει­ται να ανα­πλη­ρω­θούν ποτέ, οδη­γώ­ντας σε απώλεια σχεδόν 150.000 θέσεων εργα­σίας.

Υπαλ­λη­λικά επαγ­γέλ­ματα και τεχνί­τες θα δουν επίσης μαζικές απο­χω­ρή­σεις την επόμενη δεκα­ε­τία, καθώς αθροι­στικά περίπου μισό εκα­τομ­μύ­ριο εργα­ζό­με­νοι θα οδη­γη­θούν στη σύνταξη. Ειδικά για τους τεχνί­τες – π.χ. υπο­δη­μα­το­ποιοί, ξυλουρ­γοί, μηχα­νουρ­γοί – κάποιοι θα πάρουν τα μυστικά της τέχνης τους μαζί τους, αφού δεν πρό­κει­ται να βρεθούν αντι­κα­τα­στά­τες. Ενώ θα απο­χω­ρή­σουν σχεδόν 240.000 εργα­ζό­με­νοι, οι θέσεις εργα­σίας θα μειω­θούν κατά 65.200 ως το 2035.

Αύξηση της ζήτησης λόγω συντα­ξιο­δο­τή­σεων θα υπάρχει για τους χει­ρι­στές μηχα­νη­μά­των και τους βοηθούς-επαγγελματίες, όπου θα απο­χω­ρή­σουν περίπου195.000 και  177.000 άτομα αντί­στοιχα  σε βάθος δεκα­ε­τίας.

Τέλος, σχεδόν 215.000 εργάτες χαμηλής ειδί­κευ­σης θα απο­χω­ρή­σουν λόγω συντα­ξιο­δό­τη­σης, αλλά ελά­χι­στες θα είναι οι νέες θέσεις εργα­σίας που θα δημιουρ­γη­θούν – μόλις 1.900.

Πηγή: in.gr