Νικολός Φαρμακίδης, συγκοινωνιολόγος: «Οι λύσεις στα προβλήματα του κυκλοφοριακού και του πάρκινγκ είναι καθορισμένες»

Έχετε εκφρά­σει επα­νει­λημ­μένα την ανη­συ­χία σας για τη βελ­τί­ωση του κυκλο­φο­ρια­κού στην πόλη της Ρόδου, που απο­τε­λεί από τα βασικά προ­βλή­ματα, όπως και των χώρων στάθ­μευ­σης. Ποιες κινή­σεις και παρεμ­βά­σεις θα έπρεπε να έχουν γίνει ή να γίνουν άμεσα γι’ αυτό;

Η Ρόδος, εξ’ αιτίας της γεω­γρα­φι­κής της ιδιο­μορ­φίας, της τοπο­γρα­φίας και της δομής της πόλης, αντι­με­τω­πί­ζει έντονα κυκλο­φο­ριακά προ­βλή­ματα, που επι­δει­νώ­νο­νται και από τον χαρα­κτήρα της ως του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού. Για τον λόγο αυτό, από το 1982 είχα συντά­ξει κατ’ ανάθεση του ΥΠΕΧΩΔΕ μια μελέτη για την κατα­σκευή ενός συστή­μα­τος υπε­ρα­στι­κών οδών, που θα απάλ­λασσε την πόλη από τις δια­μπε­ρείς κινή­σεις, οι οποίες δεν εξυ­πη­ρε­τούν την πόλη και ιδιαί­τερα την περιοχή Νιο­χω­ρίου. Η μελέτη αυτή εγκρί­θηκε με το Γενικό Πολε­ο­δο­μικό Σχέδιο της Ρόδου, από το Υπουρ­γείο (ΦΕΚ 193/Δ1987/). Το σχέδιο αυτό προ­έ­βλεπε εκτός των άλλων ένα σύστημα τριών οδικών αξόνων: Τη νέα είσοδο της πόλης (αερο­δρό­μιο – πόλη Ρόδου), τον άξονα από αερο­δρό­μιο προς τις ανα­το­λι­κές ακτές (Φαλη­ράκι κ.λπ.) και τον περι­με­τρικό της πόλης Ρόδου. Η μελέτη αυτή προ­έ­βλεπε επίσης και την πεζο­δρό­μηση των δρόμων στο Νιοχώρι. Έκτοτε, εκτός από τον δρόμο αερο­δρό­μιο – Τσαΐρι, δεν κατα­σκευά­στηκε κανένας από τους άλλους δύο δρόμους, δηλαδή ο περι­με­τρι­κός και η νέα είσοδος, με απο­τέ­λε­σμα να είναι αδύνατη η κυκλο­φο­ρία στην πόλη και στους υπό­λοι­πους κύριους άξονες εκτός πόλεως. Κάθε φορά που ετίθετο το θέμα στους διά­φο­ρους πολι­τι­κούς (νομάρ­χες και δημάρ­χους) κάποιοι το λοι­δο­ρού­σαν και οι άλλοι αλλη­γο­ρού­σαν. Πρέπει όμως να δώσω τα εύσημα σε τρεις νομάρ­χες που υιο­θέ­τη­σαν την Εθνική Οδό Αερο­δρό­μιο – Τσαΐρι, ο ένας σε συνέ­χεια του άλλου και την ολο­κλή­ρω­σαν: στην κ. Αγγε­λική Συνο­δι­νού, στον κ. Γεώργιο Χαρα­λα­μπό­πουλο και στον κ. Γιάννη Παρα­σκευά, διότι χωρίς αυτόν το δρόμο η πόλη ήδη θα είχε πεθάνει. Ειρήσθω εν παρόδω, ότι πρέπει να δώσω και τα εύσημα στους δημάρ­χους κ. Σάββα Καρα­γιάννη, ο οποίος μάλιστα ήταν ο πρώτος και ίσως ο μονα­δι­κός που κατά­λαβε και αντι­με­τώ­πισε το κυκλο­φο­ριακό πρό­βλημα συνο­λικά και ο πρώτος που υιο­θέ­τησε το σύστημα των πεζο­δρό­μων στην πόλη. Όμως τους πεζό­δρο­μους, σχεδόν καθ’ ολο­κλη­ρία, πραγ­μα­το­ποί­ησε ο κ. Γιώργος Γιαν­νό­που­λος και σε αυτούς σήμερα οφεί­λε­ται η απο­τροπή της ερή­μω­σης του κέντρου της πόλης.

Εν κατα­κλείδι πρέπει να πω, πως χωρίς τη νέα είσοδο στην πόλη και κυρίως τον περι­με­τρικό δεν λύνεται κανένα κυκλο­φο­ριακό πρό­βλημα μέσα στον οικισμό της Ρόδου.

Η στάθ­μευση στην πόλη είναι ένα ακόμη μεγάλο πρό­βλημα. Παρόλο που ο νόμος προ­βλέ­πει ότι κάθε σπίτι πρέπει να έχει χώρο στάθ­μευ­σης, έχει μείνει κενό γράμμα. Ειδι­κό­τερα για τη στάθ­μευση στην περιοχή του Νιο­χω­ριού, που το πρό­βλημα είναι οξύ και πρέπει να βρεθεί οπωσ­δή­ποτε μια λύση. Κατά τη θητεία του δημάρ­χου κ. Χατζή Χατζηευ­θυ­μίου, ο οποίος είχε δημιουρ­γή­σει την εται­ρεία «ΠΑΡΚΙΝΓΚ Α.Ε.», είχαμε ετοι­μά­σει ένα διεθνή δια­γω­νι­σμό για την κατα­σκευή 700 θέσεων υπό­γειας στάθ­μευ­σης στις περιο­χές: Ήχος και Φως, Εκατό Χουρ­μα­διές και Νοσο­κο­μείο. Είχαμε έρθει σε συμ­φω­νία με τρεις μεγάλες κατα­σκευα­στι­κές εται­ρείες, οι οποίες ενδια­φέρ­θη­καν να κατα­σκευά­σουν τους σταθ­μούς με δικές τους δαπάνες. Οι εται­ρείες αυτές θα ανε­λάμ­βα­ναν και την αστυ­νό­μευση της επί­γειας στάθ­μευ­σης και στη συνέ­χεια θα κατα­σκεύ­α­ζαν και άλλους περι­με­τρι­κούς σταθ­μούς. Η μελέτη για την πλατεία του Ήχος και Φως είναι ήδη πλήρης και προ­βλέ­πει τη λει­τουρ­γία με μηχα­νικό τηλε­χει­ρι­ζό­μενο σύστημα στάθ­μευ­σης (300 θέσεις) και δεν υπάρχει κανένα πρό­βλημα για την υλο­ποί­ησή της. Επίσης, και η μελέτη στις Εκατό Χουρ­μα­διές εκπο­νή­θηκε ως ανά­πλαση της πλα­τείας από το γραφείο Bobotis+Bobotis, ένα γραφείο διε­θνούς κύρους, σε συνερ­γα­σία με εμένα για τη στάθ­μευση. Οι δήμαρ­χοι που δια­δέ­χτη­καν τον κ. Χατζηευ­θυ­μίου θεώ­ρη­σαν ως ανύ­παρ­κτο το πρό­βλημα και πέταξαν όλη τη δουλειά στα σκου­πί­δια.

Οι λύσεις στα προ­βλή­ματα αυτά είναι καθο­ρι­σμέ­νες, απλά δεν υπάρ­χουν πολι­τι­κοί για να κατα­νο­ή­σουν το πρό­βλημα, κάτι που επι­κου­ρεί­ται και από την απρο­θυ­μία του στε­λε­χια­κού δυνα­μι­κού του Δήμου.

Πολύς λόγος έχει γίνει για τους κυκλι­κούς κόμβους. Εν τέλει, μπορούν να βελ­τιώ­σουν την κυκλο­φο­ρία στο νησί και ποιες είναι οι παρά­με­τροι που απαι­τού­νται να εφαρ­μό­ζο­νται;

Για πρώτη φορά ασχο­λή­θηκα στα φοι­τη­τικά μου χρόνια με αυτούς, το μακρινό 1974. Οι κυκλι­κοί κόμβοι έχουν καλύψει σε όλο τον κόσμο τις δια­σταυ­ρώ­σεις, διότι λύνουν όλα τα ανυ­πέρ­βλητα προ­βλή­ματα που παρου­σιά­ζουν οι άλλες λύσεις. Ο σχε­δια­σμός τους, αλλά και κυρίως η κατα­σκευή τους, ως εκ τούτου, πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με λεπτο­μέ­ρειες και με γνώση. Για μένα είναι προ­φα­νές ότι αυτοί οι «κυκλι­κοί κόμβοι» που κατα­σκευά­ζο­νται τελευ­ταία στη Ρόδο, ακόμα και αυτούς που σχε­δί­ασα εγώ στη Ρόδου – Λίνδου, δεν έχουν κατα­σκευα­στεί σωστά! Βέβαια γίνο­νται χει­ρό­τε­ροι όταν και ο σχε­δια­σμός είναι λαθε­μέ­νος.

Ο κόμβος αυτός επειδή ανα­γκά­ζει τον οδηγό να χρη­σι­μο­ποιεί συγκε­κρι­μένο χώρο, πρέπει να του δίνει τη δυνα­τό­τητα να κινεί­ται ελεύ­θερα. Αυτά τα δύο, αν και φαί­νο­νται αντι­κρουό­μενα μεταξύ τους είναι δυνατά και εδώ έγκει­ται ο σωστός σχε­δια­σμός. Μια ομάδα τριών μηχα­νι­κών σχε­διά­σαμε 8 κυκλι­κούς κόμβους για τη πόλη της Ρόδου στα πλαίσια του Ταμείου Ανά­καμ­ψης. Οι ζητού­με­νες προ­δια­γρα­φές ήταν πολλές και αφο­ρού­σαν, εκτός των άλλων, την κίνηση ΑμεΑ, την απορροή ομβρίων, την ανα­βάθ­μιση των περιο­χών κλπ. Παρά την άρνηση των στε­λε­χών του Δήμου να συμ­βά­λουν στη μελέτη την παρα­δώ­σαμε σε 20 ημέρες και το έργο εγκρί­θηκε, αλλά δεν πιστεύω πως θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί για τους γνω­στούς λόγους.

Θα ήθελα το σχόλιό σας για τον Τρια­ντενό ποταμό. Κατά την εκτί­μησή σας, τι πρέπει να γίνει στην περιοχή αυτή, καθώς αρκετοί χεί­μαρ­ροι εκβάλ­λουν εκεί;

Ο Τρια­ντε­νός ποταμός, όπως και οι άλλοι δέκα που βρί­σκο­νται στη ζώνη από Ιξιά μέχρι Κρε­μα­στή, είναι κατα­γραμ­μέ­νοι στο κτη­μα­το­λό­γιο Ρόδου από το 1923. Όλοι τους μέχρι το 1983, ήταν στη θέση τους και τα «νερά» δεν δημιουρ­γού­σαν κανένα πρό­βλημα. Επι­πλέον πρέπει να σημειω­θεί ότι οι ποταμοί αυτοί ανήκουν ιδιο­κτη­σιακά στο Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, το οποίο βέβαια επι­βα­ρύ­νε­ται και με την προ­στα­σία τους. Το Σύνταγμα της Ελλάδας δεν συγ­χω­ράει καμιά παρέμ­βαση στην κοίτη ενός χει­μάρ­ρου, όπως αυτή καθο­ρί­ζε­ται με σχετική πράξη της διοί­κη­σης. Ακόμη και αυτές, οι λεγό­με­νες «Ιρλαν­δι­κές Δια­βά­σεις» (άλλο ανέκ­δοτο και αυτό) είναι εγκλη­μα­τι­κές και παρά­νο­μες πράξεις. Πολύ περισ­σό­τερο αυτή η κατα­στροφή που έγινε στους χει­μάρ­ρους κατά τη δεκα­ε­τία 1983-1995. Δεν έμεινε τίποτε όρθιο, γιατί εκτός την κατα­στρο­φική παρέμ­βαση στους χει­μάρ­ρους, δια­μοι­ρά­στηκε και δημόσια περιου­σία σε όσους βέβαια είχαν «μπάρμπα στην Κορώνη».

Κάποιοι μιλούν για αλλαγές των και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων και άλλες τέτοιες ανοη­σίες. Αλήθεια γιατί τότε, δηλαδή το 1923, οι χεί­μαρ­ροι αυτοί σχε­διά­στη­καν με πλάτος από 10 έως 40 μέτρα; Αν παρέ­με­ναν όπως τότε, ποιο θα ήταν σήμερα το πρό­βλημα;

Ο Τρια­ντε­νός ποταμός, ακο­λού­θησε και αυτός την τύχη των υπο­λοί­πων. Αυτός βέβαια έγινε δρόμος. Είναι ντροπή μας να λέμε πως μηχα­νι­κοί μελέ­τη­σαν και κατα­σκεύ­α­σαν τέτοιο έργο και όχι μόνο αυτό! Ένας χεί­μαρ­ρος 10 μέτρα πλάτους και με ελεύ­θερη ροή κατά­ντησε να οδη­γη­θεί σε ένα αγωγό 2Χ3 και μάλιστα κακο­φτιαγ­μένο. Επι­πλέον συμ­βάλ­λει και με έναν άλλο χεί­μαρρο που βρί­σκε­ται στα δυτικά του, και που και εκείνος έχει μετα­τρα­πεί σε αγωγό. Έτσι όταν συγκρού­ο­νται τινά­ζουν το υπερ­κεί­μενο οδό­στρωμα στον αέρα. Ως εκ τούτου η απο­κα­τά­σταση του χει­μάρ­ρου και η επα­να­φορά του στην πρότερη κατά­σταση είναι μονό­δρο­μος. Παρόλο που και άλλοι δρόμοι που συγκλί­νουν σε αυτόν είναι χεί­μαρ­ροι και έτσι τα φαι­νό­μενα δεν θα εξα­λει­φθούν. Δεν έχω λόγια για να χαρα­κτη­ρίσω όλα αυτά τα πράγ­ματα. Προ­πά­ντων όταν ακούω κάποιους να μιλούν και να παρι­στά­νουν τους ειδι­κούς, ενώ φαί­νε­ται ότι δεν κατα­λα­βαί­νουν τι είναι ένας χεί­μαρ­ρος!