ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Το πολύνεκρο ναυάγιο της Ρόδου στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης

news room 5 λεπτά ανάγνωση
Screen shot 2025-02-08 at 11.04.32 π.μ.

• Σοβαρά ερω­τή­ματα για τον ρόλο της ακτο­φυ­λα­κής και τις συν­θή­κες του δρα­μα­τι­κού συμ­βά­ντος

Το σοκα­ρι­στικό ναυάγιο που σημειώ­θηκε ανοιχτά της Ρόδου στις 20 Δεκεμ­βρίου 2024, με τον θάνατο οκτώ ανθρώ­πων, έχει πλέον περάσει στο επί­κε­ντρο της πολι­τι­κής ατζέ­ντας.

Μετά από κοι­νο­βου­λευ­τική παρέμ­βαση βου­λευ­τών της αντι­πο­λί­τευ­σης, το ζήτημα λαμ­βά­νει νέες δια­στά­σεις, προ­κα­λώ­ντας έντονο δημόσιο διάλογο και προ­βλη­μα­τι­σμό για τις συν­θή­κες υπό τις οποίες συνέβη η τρα­γω­δία.

Σύμφωνα με μαρ­τυ­ρίες επι­ζώ­ντων που δημο­σιο­ποι­ή­θη­καν από το Ελλη­νικό Φόρουμ Προ­σφύ­γων, ένα σκάφος που μετέ­φερε 27 άτομα, κυρίως πρό­σφυ­γες από το Αφγα­νι­στάν, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων γυναι­κών και παιδιών, φέρεται να εμβο­λί­στηκε βίαια από σκάφος της Ελλη­νι­κής Ακτο­φυ­λα­κής.

Οι τρα­γι­κές συνέ­πειες ήταν ο θάνατος οκτώ ατόμων – τριών γυναι­κών, τεσ­σά­ρων ανδρών και ενός αγοριού μόλις 13 ετών. Ένα τετρά­χρονο κορι­τσάκι εξα­κο­λου­θεί να αγνο­εί­ται, βυθί­ζο­ντας την οικο­γέ­νειά του σε από­γνωση.

Οι επι­ζώ­ντες περιέ­γρα­ψαν με φρι­κια­στι­κές λεπτο­μέ­ρειες το περι­στα­τικό: «Το σκάφος μας ξεκί­νησε από το Μπό­ντρουμ της Τουρ­κίας. Ήταν μία ήρεμη ημέρα. Όταν πλη­σιά­σαμε τη Ρόδο, δύο σκάφη του Λιμε­νι­κού μας περι­κύ­κλω­σαν. Το ένα πλη­σί­ασε από αρι­στερά με μεγάλη ταχύ­τητα και μας εμβό­λισε χωρίς καμία προει­δο­ποί­ηση. Μέσα σε δευ­τε­ρό­λε­πτα, είδαμε ανθρώ­πους να επι­πλέ­ουν νεκροί, ενώ κάποιοι είχαν υποστεί τρο­μα­κτι­κούς τραυ­μα­τι­σμούς.»

Η τρα­γω­δία αυτή προ­κά­λεσε άμεση πολι­τική αντί­δραση.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. κατέ­θεσε ερώτηση στη Βουλή, απαι­τώ­ντας απα­ντή­σεις για:

-Τα μέτρα για τον εντο­πι­σμό του αγνο­ού­με­νου παιδιού: Ποια είναι η πρόοδος στις έρευνες και ποια υπο­στή­ριξη παρέ­χε­ται στους τραυ­μα­τι­σμέ­νους γονείς;

-Την ανε­ξάρ­τητη έρευνα: Υπάρχει δια­φά­νεια στις δια­δι­κα­σίες διε­ρεύ­νη­σης; Έχουν ανα­λυ­θεί τα δεδο­μένα από τις κάμερες των σκαφών της Ακτο­φυ­λα­κής;

-Τη μετα­χεί­ριση των επι­ζώ­ντων: Έχουν επι­τρα­πεί στους συγ­γε­νείς να ανα­γνω­ρί­σουν τις σορούς και να προ­χω­ρή­σουν στον επα­να­πα­τρι­σμό;

Οι βου­λευ­τές τονί­ζουν την ανάγκη για διε­ρεύ­νηση της υπό­θε­σης με σεβασμό στο διεθνές και ευρω­παϊκό δίκαιο για την προ­στα­σία της ανθρώ­πι­νης ζωής στη θάλασσα.

Το Ελλη­νικό Φόρουμ Προ­σφύ­γων χαρα­κτη­ρί­ζει το περι­στα­τικό «ούτε ατύχημα ούτε δυστύ­χημα, αλλά στυγερό έγκλημα».

Ζητούν:

-Άμεση διάσωση του αγνο­ού­με­νου κορι­τσιού.

-Ανεξάρτητη και διαφανή έρευνα με πλήρη πρό­σβαση στα απο­δει­κτικά στοι­χεία.

-Διευκόλυνση των συγ­γε­νών για την ανα­γνώ­ριση και τον επα­να­πα­τρι­σμό των σορών.

Το ναυάγιο αυτό έρχεται σχεδόν δύο χρόνια μετά την τρα­γω­δία της Πύλου, επα­να­φέ­ρο­ντας την ανη­συ­χία για τις πρα­κτι­κές της Ακτο­φυ­λα­κής και τη δια­χεί­ριση των μετα­να­στευ­τι­κών ροών στο Αιγαίο. Το περι­στα­τικό αυτό δεν απο­τε­λεί μόνο μια ανθρω­πι­στική κρίση, αλλά και μια δοκι­μα­σία για τις δημο­κρα­τι­κές αξίες της χώρας και την τήρηση του κράτους δικαίου.

Καθώς οι έρευνες συνε­χί­ζο­νται, η κοι­νω­νία παρα­κο­λου­θεί με αγωνία, απαι­τώ­ντας δια­φά­νεια και δικαιο­σύνη.

Το ναυάγιο της Ρόδου απο­τε­λεί μία θλιβερή υπεν­θύ­μιση της ανθρώ­πι­νης τρα­γω­δίας που συνο­δεύει την προ­σφυ­γική κρίση και της ευθύνης που φέρουν οι κρα­τι­κοί μηχα­νι­σμοί στη δια­χεί­ριση τέτοιων κατα­στά­σεων.

Κατα­δίκη της Ελλάδας για τον θανά­σιμο τραυ­μα­τι­σμό Σύρου μετα­νά­στη από πυρά Λιμε­νι­κού στην Ψέριμο

Το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που (ΕΔΔΑ) εξέδωσε απόφασή του στην υπόθεση D.A. και λοιποί κατά Ελλάδας (προ­σφυγή αριθ. 3566/16), κατα­δι­κά­ζο­ντας την Ελλάδα για παρα­βί­αση του άρθρου 2 της Ευρω­παϊ­κής Σύμ­βα­σης Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που, το οποίο προ­στα­τεύει το δικαί­ωμα στη ζωή.

Η υπόθεση αφορά τον σοβαρό τραυ­μα­τι­σμό και τελικά τον θάνατο του Σύρου υπηκόου Belal Tello κατά τη διάρ­κεια επι­χεί­ρη­σης ανα­χαί­τι­σης σκάφους από το ελλη­νικό Λιμε­νικό κοντά στην Ψέριμο το 2014.

Τα γεγο­νότα  της υπό­θε­σης

Στις 22 Σεπτεμ­βρίου 2014, σκάφος της ελλη­νι­κής ακτο­φυ­λα­κής εντό­πισε το ταχύ­πλοο “IMREN 1”, το οποίο μετέ­φερε παρά­νομα μετα­νά­στες από την Τουρκία στην Ελλάδα. Κατά την προ­σπά­θεια ακι­νη­το­ποί­η­σης του σκάφους, οι ακτο­φύ­λα­κες άνοιξαν πυρ, με απο­τέ­λε­σμα ο Belal Tello να τραυ­μα­τι­στεί σοβαρά στο κεφάλι.

Ο Tello παρέ­μεινε σε κώμα για μήνες και τελικά κατέ­ληξε το 2015.

Το περι­στα­τικό προ­κά­λεσε διε­θνείς αντι­δρά­σεις, με οργα­νώ­σεις ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των να καταγ­γέλ­λουν υπερ­βο­λική χρήση βίας και έλλειψη δια­φά­νειας στις έρευνες.

Οι θέσεις των δια­δί­κων

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση υπο­στή­ριξε ότι οι ακτο­φύ­λα­κες ενήρ­γη­σαν στο πλαίσιο νόμιμων δια­δι­κα­σιών για την προ­στα­σία της ζωής τους, καθώς το ταχύ­πλοο επι­χεί­ρησε να εμβο­λί­σει το σκάφος του Λιμε­νι­κού. Σύμφωνα με την κυβέρ­νηση, η χρήση πυρο­βό­λων όπλων ήταν το έσχατο μέτρο για την απο­τροπή άμεσου κιν­δύ­νου.

Αντι­θέ­τως, οι προ­σφεύ­γο­ντες ισχυ­ρί­στη­καν ότι το Λιμε­νικό προέβη σε υπερ­βο­λική χρήση βίας, αγνο­ώ­ντας την πιθανή παρου­σία μετα­να­στών στο σκάφος. Επε­σή­μα­ναν επίσης ότι οι ακτο­φύ­λα­κες είχαν τη δυνα­τό­τητα να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν λιγό­τερο φονικά μέσα, όπως προει­δο­ποι­η­τικά πυρά ή ελιγ­μούς απο­φυ­γής.

Οι μαρ­τυ­ρίες και η δια­δι­κα­σία

Οι κατα­θέ­σεις των επι­βα­τών του “IMREN 1” και των ακτο­φυ­λά­κων απο­κλί­νουν σημα­ντικά. Οι επι­βά­τες ανέ­φε­ραν ότι ο πλοηγός δεν στα­μά­τησε παρά τις προει­δο­ποι­ή­σεις, γεγονός που οδήγησε στους πυρο­βο­λι­σμούς. Παράλ­ληλα, κατήγ­γει­λαν ότι οι ακτο­φύ­λα­κες στό­χευ­σαν απευ­θείας προς το σκάφος, παρά το γεγονός ότι ήταν εμφανής η παρου­σία αμάχων.

Από την πλευρά τους, οι ακτο­φύ­λα­κες δήλωσαν ότι δεν γνώ­ρι­ζαν για την παρου­σία επι­βα­τών πέραν του πλοηγού. Υπο­στή­ρι­ξαν ότι ενήρ­γη­σαν υπό πίεση και σε συν­θή­κες αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου, τονί­ζο­ντας ότι η απόφαση για χρήση πυρών ήταν ανα­γκαία.

Η απόφαση  του Δικα­στη­ρίου Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι:

-Η χρήση βίας από τους ακτο­φύ­λα­κες δεν ήταν απο­λύ­τως ανα­γκαία, παρα­βιά­ζο­ντας το ουσια­στικό σκέλος του άρθρου 2. Το Δικα­στή­ριο σημεί­ωσε ότι το Λιμε­νικό είχε άλλες επι­λο­γές για την ακι­νη­το­ποί­ηση του σκάφους χωρίς να δια­κιν­δυ­νεύ­σει ανθρώ­πι­νες ζωές.

-Η έρευνα για το περι­στα­τικό ήταν ανε­παρ­κής, παρα­βιά­ζο­ντας το δια­δι­κα­στικό σκέλος του άρθρου 2. Δια­πι­στώ­θηκε ότι η έρευνα δεν ήταν ανε­ξάρ­τητη και δεν εξε­τά­στη­καν επαρκώς κρί­σι­μες μαρ­τυ­ρίες και απο­δει­κτικά στοι­χεία.

Το Δικα­στή­ριο επι­σή­μανε ότι το ελλη­νικό κράτος δεν έλαβε τα κατάλ­ληλα μέτρα για την αποφυγή της απώ­λειας ανθρώ­πι­νης ζωής και δεν διε­ξή­γαγε ενδε­λεχή και ανε­ξάρ­τητη έρευνα για το περι­στα­τικό. Τόνισε επίσης την ανάγκη για αυστη­ρό­τε­ρους κανόνες εμπλο­κής και καλύ­τερη εκπαί­δευση των δυνά­μεων ασφα­λείας.

Δίκαιη ικα­νο­ποί­ηση

Το ΕΔΔΑ επι­δί­κασε συνο­λικά 80.000 ευρώ στους προ­σφεύ­γο­ντες για ηθική βλάβη, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τον ψυχο­λο­γικό και συναι­σθη­μα­τικό αντί­κτυπο που είχε το περι­στα­τικό στις οικο­γέ­νειες των θυμάτων. Το ποσό αυτό αντι­κα­το­πτρί­ζει τη σοβα­ρό­τητα της παρα­βί­α­σης και την ευθύνη του κράτους.

Η απόφαση αυτή απο­τε­λεί σημα­ντική υπεν­θύ­μιση της ανάγκης για δια­φά­νεια και λογο­δο­σία σε επι­χει­ρή­σεις ασφα­λείας, ιδίως όταν αυτές αφορούν ευά­λω­τες ομάδες όπως οι μετα­νά­στες. Υπο­γραμ­μί­ζει την ευθύνη των κρατών να δια­σφα­λί­ζουν ότι οι δυνά­μεις ασφα­λείας ενερ­γούν με σεβασμό στα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, ακόμη και σε συν­θή­κες κρίσης.

Το ελλη­νικό κράτος καλεί­ται να ανα­θε­ω­ρή­σει τις δια­δι­κα­σίες του για την αποφυγή παρό­μοιων περι­στα­τι­κών στο μέλλον, προ­ω­θώ­ντας την εκπαί­δευση σε θέματα ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των και δια­σφα­λί­ζο­ντας την ανε­ξαρ­τη­σία των ερευνών σε περι­πτώ­σεις κρα­τι­κής βίας.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.