Ευθ. Λέκκας στον RV: Στο επίκεντρο της προσοχής της Πολιτικής Προστασίας και της επιστημονικής κοινότητας η Ρόδος, λόγω των πρωτόγνωρων, ακραίων καιρικών φαινομένων

Η κα­κο­και­ρία Byron πλήτ­τει ήδη τα Δω­δε­κά­νη­σα με σφο­δρό­τη­τα, και ει­δι­κά η Ρόδος φαί­νε­ται να απο­τε­λεί το «κρί­σι­μο ση­μείο συ­νά­ντη­σης» όλων των ενι­σχυ­μέ­νων και­ρι­κών συ­στη­μά­των. Ο Πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ και κα­θη­γη­τής Δυ­να­μι­κής Τε­κτο­νι­κής και Φυ­σι­κών Κα­τα­στρο­φών, Ευ­θύ­μιος Λέκ­κας, μί­λη­σε στο Πρω­ι­νό Xpress και τη Ρένα Παυ­λά­κη, πε­ρι­γρά­φο­ντας με επι­στη­μο­νι­κή ακρί­βεια τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες του νη­σιού που ευ­νο­ούν και ενι­σχύ­ουν την έντα­ση των και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων.

Σύμ­φω­να με τον κ. Λέκκα, η Επι­τρο­πή Εκτί­μη­σης Κιν­δύ­νων του Υπουρ­γεί­ου Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας συ­νε­δρί­α­ζε 2 και 3 φορές την ημέρα τις προη­γού­με­νες ώρες, καθώς τα με­τε­ω­ρο­λο­γι­κά δε­δο­μέ­να έδει­χναν ότι ση­μα­ντι­κά φαι­νό­με­να θα εκ­δη­λω­θούν σε όλη τη χώρα,  όμως η κο­ρύ­φω­ση προσ­διο­ρί­στη­κε με ακρί­βεια στην πε­ριο­χή των Δω­δε­κα­νή­σων και πιο συ­γκε­κρι­μέ­να στη Ρόδο.

Ο κα­θη­γη­τής εξή­γη­σε ότι η Ρόδος πα­ρου­σιά­ζει μια μο­να­δι­κή γεω-με­τε­ω­ρο­λο­γι­κή ιδιαι­τε­ρό­τη­τα. Τα βα­ρο­με­τρι­κά χα­μη­λά που  προ­σεγ­γί­ζουν από τα δυ­τι­κά,  καθώς περ­νούν πάνω από το Αι­γαίο, εμπλου­τί­ζο­νται με θερ­μές και υγρές θα­λάσ­σιες μάζες. Η Ρόδος απο­τε­λεί το πρώτο ση­μα­ντι­κό εμπό­διο που συ­να­ντούν αυτά τα συ­στή­μα­τα, με απο­τέ­λε­σμα, η κα­ται­γί­δα, λίγο πριν εξα­σθε­νή­σει,  να ανα­ζω­πυ­ρώ­νε­ται,  να ενι­σχύ­ε­ται και να εκτο­νώ­νε­ται πάνω στο νησί.

“Ει­δι­κά η Ρόδος, έχει μία ιδιο­μορ­φία. Καθώς έρ­χο­νται τα συ­στή­μα­τα από τα δυ­τι­κά, εμπλου­τί­ζο­νται ταυ­τό­χρο­να και από τη θά­λασ­σα του Αι­γαί­ου και η Ρόδος ου­σια­στι­κά απο­τε­λεί το πρώτο εμπό­διο, έτσι ώστε να έχου­με με­γά­λη αύ­ξη­ση βρο­χής. Το εί­δα­με αυτό  και πολ­λές άλλες φορές στο πα­ρελ­θόν. Έτσι λοι­πόν βλέ­που­με ότι εκεί που πάει να εξα­ντλη­θεί ου­σια­στι­κά μία κα­ται­γί­δα, έχου­με με­γέ­θυν­ση αυτού του φαι­νο­μέ­νου, αυτής της κα­ται­γί­δας, με απο­τέ­λε­σμα να έχου­με πολύ υψηλά πο­σο­στά βρο­χής και να πέ­φτουν ου­σια­στι­κά στις ίδιες πε­ρί­που πε­ριο­χές, γιατί η μορ­φο­λο­γία αυτών των πε­ριο­χών ευ­νο­εί το να έχου­με με­γά­λες βρο­χο­πτώ­σεις” ανέ­φε­ρε ο κ. Λέκ­κας.  “Το θέμα είναι το εξής: ενώ εξα­σθε­νούν αυτά τα φαι­νό­με­να κι­νού­με­να προς τα ανα­το­λι­κά, έχου­με ου­σια­στι­κά τρο­φο­δό­τη­ση όλων των συ­στη­μά­των και βε­βαί­ως η Ρόδος βρί­σκε­ται στο στό­χα­στρο όλης αυτής της δια­δι­κα­σί­ας” πρό­σθε­σε.

Ο ίδιος μί­λη­σε για πρω­τό­γνω­ρα που συν­θέ­τουν την κλι­μα­τι­κή κρίση και τα οποία συχνά υπερ­βαί­νουν τις δυ­να­τό­τη­τες αντι­με­τώ­πι­σής τους και ανα­τρέ­πουν κάθε σχε­δια­σμό:

“Έχου­με να κά­νου­με με φαι­νό­με­να τα οποία είναι πρω­τό­γνω­ρα και τα οποία συν­θέ­τουν ου­σια­στι­κά και την κλι­μα­τι­κή κρίση. Δη­λα­δή βλέ­που­με ότι αυτά τα φαι­νό­με­να, όχι μόνο στη Ρόδο αλλά και σε όλη την Ελ­λά­δα, έχουν πολύ με­γα­λύ­τε­ρη συ­χνό­τη­τα από αυτή του πα­ρελ­θό­ντος, εμ­φα­νί­ζο­νται σε πιο με­γά­λες δια­στά­σεις, είναι πολύ πιο έντο­να και βε­βαί­ως ανα­τρέ­πουν κάθε σχε­δια­σμό που πι­θα­νώς να έχου­με κάνει εμείς στο πα­ρελ­θόν. Βλέ­πε­τε στη Μάν­δρα σή­με­ρα ότι, παρά το γε­γο­νός ότι εί­χα­με κάνει με­γά­λα αντι­πλημ­μυ­ρι­κά έργα, αυτά ου­σια­στι­κά δεν λει­τούρ­γη­σαν.  Έτσι λοι­πόν, εκεί­νο το οποίο μπο­ρού­με να κά­νου­με είναι να εί­μα­στε επι­χει­ρη­σια­κά έτοι­μοι, έτσι ώστε να μπο­ρέ­σου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με αυτά τα φαι­νό­με­να όσο μπο­ρού­με να τα αντι­με­τω­πί­σου­με, γιατί κα­τα­λα­βαί­νε­τε ότι δεν εί­μα­στε υπε­ράν­θρω­ποι, οι δυ­να­τό­τη­τες αντι­με­τώ­πι­σης είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νες. Στα πλαί­σια λοι­πόν αυτά, κα­τα­λή­ξα­με σε ένα πολύ καλό σχέ­διο με όλες τις Πε­ρι­φέ­ρειες της χώρας, αλλά κυ­ρί­ως με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, που ήμα­σταν σε συ­νε­χή συ­νερ­γα­σία, το Υπουρ­γείο με την Πε­ρι­φέ­ρεια, έτσι ώστε να μπο­ρέ­σου­με όλοι οι φο­ρείς οι οποί­οι συμ­με­τέ­χουν στη δια­χεί­ρι­ση του πλημ­μυ­ρι­κού κιν­δύ­νου να είναι έτοι­μοι για να αντι­με­τω­πί­σου­με αυτά τα φαι­νό­με­να, τα οποία – επα­να­λαμ­βά­νω – είναι ακραία φαι­νό­με­να, συν­θέ­τουν την κλι­μα­τι­κή κρίση και βε­βαί­ως οι δυ­να­τό­τη­τες να την αντι­με­τω­πί­σου­με είναι πε­πε­ρα­σμέ­νες. Έτσι λοι­πόν οδη­γη­θή­κα­με στη ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση, που θεωρώ ότι την αντι­με­τω­πί­ζου­με πολύ καλά μέχρι σή­με­ρα, κάτω από εξαι­ρε­τι­κά αντί­ξο­ες συν­θή­κες”.

Παρά το γε­γο­νός ότι αυτή τη φορά το φαι­νό­με­νο φαί­νε­ται να κα­λύ­πτει ολό­κλη­ρη τη νη­σιω­τι­κή μάζα της Ρόδου, η αδυ­να­μία ακρι­βούς πρό­γνω­σης σε μι­κρο­κλί­μα­κα, δη­λα­δή σε ποιο ση­μείο ακρι­βώς θα “χτυ­πή­σει” το κύμα κα­κο­και­ρί­ας,  πα­ρα­μέ­νει κρί­σι­μη πα­ρά­με­τρος.  Ο κ. Λέκ­κας εξη­γεί:

“Το φαι­νό­με­νο είναι γε­νι­κευ­μέ­νο, εξαι­ρε­τι­κά γε­νι­κευ­μέ­νο. Αλλά όμως θα πρέ­πει να δούμε το εξής: ότι τα φαι­νό­με­να αυτά, λίγο πριν εκ­δη­λω­θούν, δη­λα­δή λίγο πριν πέσει η ρα­γδαία βρο­χό­πτω­ση, εκεί δια­φο­ρο­ποιού­νται και εκεί είναι και η αδυ­να­μία των επι­στη­μό­νων και κυ­ρί­ως των με­τε­ω­ρο­λό­γων να δουν πώς εξε­λίσ­σε­ται το φαι­νό­με­νο τα τε­λευ­ταία δέκα λεπτά.  Δη­λα­δή περ­νά­ει το σύν­νε­φο από πάνω, το βαρύ σύν­νε­φο, και ανά­λο­γα με τις συν­θή­κες – αν με­τα­βλη­θεί κάτι από τις φυ­σι­κές πα­ρα­μέ­τρους στην ατμό­σφαι­ρα – ρί­χνει βροχή ή δεν ρί­χνει βροχή ή ρί­χνει  δίπλα τη βροχή. Βε­βαί­ως σε αυτό παί­ζει ση­μα­ντι­κό ρόλο και η μορ­φο­λο­γία του εδά­φους. Γι’ αυτό η πόλη της Ρόδου, η Κρε­μα­στή κτλ., είναι η προ­με­τω­πί­δα καθώς έρ­χε­ται το κύμα προς τη Ρόδο: αν είναι πολύ με­γά­λο το κύμα, την κα­τα­λαμ­βά­νει ολό­κλη­ρη και έχου­με όλα αυτά τα φαι­νό­με­να, αν είναι μι­κρό­τε­ρο, χτυ­πά­ει κατά τό­πους. Είναι θέμα τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής πού θα ρίξει την πιο με­γά­λη βροχή, πράγ­μα το οποίο δεν μπο­ρού­με να προ­σεγ­γί­σου­με, γιατί αν αλ­λά­ξει μισό βαθμό η θερ­μο­κρα­σία της ατμό­σφαι­ρας ή ένα σύ­στη­μα έρθει από την άλλη πλευ­ρά, αλ­λά­ζουν ου­σια­στι­κά, ανα­τρέ­πο­νται όλα τα δε­δο­μέ­να μέχρι εκεί­νη τη στιγ­μή, μέχρι τα τε­λευ­ταία δευ­τε­ρό­λε­πτα δη­λα­δή, για το πού θα πέσει και πού δεν θα πέσει η με­γά­λη βροχή. Είναι δύ­σκο­λο να έχου­με την τε­λευ­ταία στιγ­μή τα στοι­χεία εκεί­να που θα μας επι­τρέ­ψουν να κά­νου­με πρό­γνω­ση. Δεν υπάρ­χει πρό­γνω­ση το τε­λευ­ταίο πε­ντά­λε­πτο – δε­κά­λε­πτο για το πού θα πέσει, πόσο θα πέσει, με τι διεύ­θυν­ση, με τι ρα­γδαιό­τη­τα θα πέσει. Είναι όλα αυτά τα ζη­τή­μα­τα πο­λύ­πλο­κα. Προ­βλέ­που­με βε­βαί­ως ότι στη Ρόδο θα πέ­σουν βρο­χές κτλ., αλλά την ιδιο­μορ­φία του κάθε φαι­νο­μέ­νου δυ­στυ­χώς δεν την ξέ­ρου­με.”

Η στε­ρε­ο­πα­ρο­χή της Ρόδου: ο “δι­πλα­σια­σμός” του όγκου της πλημ­μύ­ρας

Ένα από τα πιο ση­μα­ντι­κά επι­στη­μο­νι­κά στοι­χεία που απο­κά­λυ­ψε ο κ. Λέκ­κας αφορά το ερευ­νη­τι­κό πρό­γραμ­μα που “τρέ­χει” σε συ­νερ­γα­σία με την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Δεν επι­κε­ντρώ­νε­ται μόνο στις βρο­χο­πτώ­σεις,  καθώς οι επι­στή­μο­νες με­λε­τούν τη στε­ρε­ο­πα­ρο­χή, δη­λα­δή  τα φερτά υλικά που συ­μπα­ρα­σύ­ρει η βροχή.

“”Έχου­με αρ­χί­σει μία πλήρη διε­ρεύ­νη­ση των φαι­νο­μέ­νων στη Ρόδο. Και δί­νου­με κυ­ρί­ως ση­μα­σία όχι στα υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γι­κά φαι­νό­με­να, δη­λα­δή στις βρο­χο­πτώ­σεις και τα λοιπά – γιατί δεν μπο­ρού­με να τα προ­σεγ­γί­σου­με αυτά όπως θα θέ­λα­με, απλά και μόνο λέμε ότι μπο­ρεί να πέ­σουν μέχρι 400 χι­λιο­στά νερού – εκεί­νο στο οποίο δί­νου­με ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία, μέσω ενός εφαρ­μο­σμέ­νου ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος σε συ­νερ­γα­σία με την Πε­ρι­φέ­ρεια, είναι να δούμε τι στε­ρε­ο­πα­ρο­χή υπάρ­χει. Γιατί  στη Φι­λέ­ρη­μο και στις γύρω πε­ριο­χές  έχου­με εδάφη τα οποία ρέουν εύ­κο­λα, είναι λε­πτόρ­ρευ­στα, είναι αρ­γι­λι­κά εδάφη, αμ­μώ­δη εδάφη, τα οποία ου­σια­στι­κά, με τη με­γά­λη ρα­γδαιό­τη­τα,  τα πα­ρα­σύ­ρει. Αυτή η ρα­γδαιό­τη­τα – πέσει δυ­να­τά η βροχή κάτω – όταν συ­να­ντή­σει έδα­φος το οποίο είναι μα­λα­κό, το λέω πολύ απλά, υγρο­ποιεί­ται το έδα­φος και, μαζί με το νερό της βρο­χής που είναι πάρα πολύ, έχου­με και με­γά­λη πο­σό­τη­τα στε­ρε­ο­πα­ρο­χής. Τα φερτά υλικά τα οποία είτε είναι αδρο­με­ρή υλικά είτε είναι υλικά τα οποία δια­λύ­ο­νται στο νερό – δη­λα­δή είναι λά­σπες ου­σια­στι­κά – είτε είναι πιο αδρο­με­ρή υλικά. Αυτά τα υλικά αυ­ξά­νουν πολ­λές φορές – ει­δι­κά στην πε­ρί­πτω­ση της Ρόδου και της Φι­λε­ρή­μου και σε άλλες πε­ριο­χές βε­βαί­ως – αυ­ξά­νουν πε­ρί­που τον όγκο κατά 100%. Δη­λα­δή, αντί να έχου­με 400 χι­λιο­στά νερού ύψος, έχου­με 800. Κα­τα­λα­βαί­νε­τε λοι­πόν ότι είναι πολύ ακραί­ες οι κα­τα­στά­σεις και αυτό προ­σπα­θού­με να διε­ρευ­νή­σου­με: με ποιους τρό­πους ου­σια­στι­κά θα μπο­ρού­με να πα­ρέμ­βου­με σε αυτή τη φυ­σι­κή διερ­γα­σία, προ­σαρ­μο­ζό­με­νοι στα ακραία φαι­νό­με­να, για να μπο­ρέ­σου­με να με­τριά­σου­με ου­σια­στι­κά όλη αυτή τη ροή των νερών και των στε­ρε­ών σω­μά­των” εξή­γη­σε ο κ. Λέκ­κας.

Σε ερώ­τη­ση   για το επί­πε­δο ετοι­μό­τη­τας σε πε­ρί­πτω­ση που επα­να­λη­φθούν φαι­νό­με­να αντί­στοι­χα με αυτά της Bora. o κ. Λέκ­κας είπε πως  είναι σε κα­λύ­τε­ρο επί­πε­δο το νησί από κάθε άλλη φορά, ενώ “έχουν γίνει και  πα­ρεμ­βά­σεις οι οποί­ες είχαν χρό­νια και δεν είχαν υλο­ποι­η­θεί.¨”

“Εί­μα­στε  έτοι­μοι πε­ρισ­σό­τε­ρο από ποτέ, Υπάρ­χει μια και­νούρ­για φι­λο­σο­φία. Δεν είναι η παλιά φι­λο­σο­φία που εί­χα­με, που δεν ξέ­ρα­με κιό­λας πολλά πράγ­μα­τα. Τώρα ου­σια­στι­κά είναι μια δια­δι­κα­σία όπου οι επι­στη­μο­νι­κές επι­τρο­πές του Υπουρ­γεί­ου μας, Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, συ­νε­δριά­ζουν. Αυτές οι επι­στη­μο­νι­κές επι­τρο­πές δεν είναι τυ­χαί­οι άν­θρω­ποι. Είναι εκ­πρό­σω­ποι ερευ­νη­τι­κών ιδρυ­μά­των και πα­νε­πι­στη­μί­ων και με­τα­φέ­ρουν τις από­ψεις αυτές, οι εκ­πρό­σω­ποι των ιδρυ­μά­των, στο Υπουρ­γείο. Μετά από τις συ­νε­δριά­σεις λοι­πόν αυτών των επι­τρο­πών, είτε είναι για σει­σμι­κό κίν­δυ­νο είτε είναι για φυ­σι­κό κίν­δυ­νο είτε είναι για τους υδρο­με­τε­ω­ρο­λο­γι­κούς κιν­δύ­νους, ει­ση­γού­νται στην πο­λι­τι­κή ηγε­σία του Υπουρ­γεί­ου το τι πε­ρί­που πε­ρι­μέ­νουν να συμ­βεί με βάση τα επι­στη­μο­νι­κά δε­δο­μέ­να και με βάση το τι ξέ­ρου­με. Ει­ση­γού­νται και τα επι­χει­ρη­σια­κά, πολ­λές φορές, μέτρα, τα οποία είναι ευ­θύ­νη των επι­χει­ρη­σια­κών φο­ρέ­ων και της πο­λι­τεί­ας να ανα­λά­βει και να εφαρ­μό­σει. Έτσι λοι­πόν υπάρ­χει μια συν­δε­δε­μέ­νη δια­δι­κα­σία, που πάμε με γνώση στην όλη δια­χεί­ρι­ση των φαι­νο­μέ­νων αυτών και βε­βαί­ως αξιο­ποιώ­ντας και το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό και τον εξο­πλι­σμό, και βε­βαί­ως κά­νο­ντας μια δια­δι­κα­σία με το 112, η οποία είναι πολύ ση­μα­ντι­κή. Έχει λει­τουρ­γή­σει, άσχε­τα με τα πα­ρά­πο­να που ακού­γο­νται, γιατί πολ­λοί λένε ότι δεν γί­νε­ται καλή χρήση του 112. Αν δει κα­νέ­νας τα πράγ­μα­τα σε με­γά­λη κλί­μα­κα, από τις επι­στη­μο­νι­κές επι­τρο­πές και το Υπουρ­γείο, θα δει ότι κα­λύ­τε­ρα είναι να προ­φυ­λά­ξου­με, να στεί­λου­με 112 για να σώ­σου­με μια ζωή, παρά να το αφή­σου­με έτσι και μετά να λέμε «γιατί δεν στεί­λα­με;» ανέ­φε­ρε.

Κα­τα­λή­γο­ντας ο κ. Λέκ­κας είπε ότι η Επι­τρο­πή Εκτί­μη­σης Κιν­δύ­νων συ­νε­δριά­ζει ξανά στις 12:00 το με­ση­μέ­ρι, όπου θα επα­νε­κτι­μη­θούν τα φαι­νό­με­να, θα εξε­τα­στούν νέα δε­δο­μέ­να και εν­δέ­χε­ται να λη­φθούν πρό­σθε­τα μέτρα προ­στα­σί­ας.  Καθώς «δεν έχου­με φτά­σει ούτε στη μέση» της κα­κο­και­ρί­ας, όπως είπε, τα μάτια της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας πα­ρα­μέ­νουν στραμ­μέ­να στη Ρόδο, η οποία – λόγω της ιδιο­μορ­φί­ας της – βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο του εν­δια­φέ­ρο­ντος.

Πηγή: realvoice995.gr