Oμοσπονδία Δωδεκανησιακών Σωματείων Αθηνών Πειραιώς: Άμεση και οριστική επίλυση του ζητήματος που έχει προκύψει με τις διεκδικήσεις του Ελληνικού Δημοσίου επί ακινήτων που ανήκουν σε μόνιμους κατοίκους νησιών της Δωδεκανήσου.

Ορι­στική επίλυση του ζητή­μα­τος που έχει προ­κύ­ψει με τις διεκ­δι­κή­σεις του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου επί ακι­νή­των που ανήκουν σε μόνι­μους κατοί­κους νησιών της Δωδε­κα­νή­σου ζητά με ανοικτή επι­στολή η Oμοσπονδία Δωδε­κα­νη­σια­κών Σωμα­τείων Αθηνών Πει­ραιώς. Το κείμενο έχει ως εξής:

Με την παρούσα επι­στολή η Ομο­σπον­δία Δωδε­κα­νη­σια­κών Σωμα­τείων Αθηνών – Πει­ραιώς επι­θυ­μεί να θέσει υπόψη όλων των συμπα­τριω­τών μας,  την ανάγκη άμεσης και ορι­στι­κής επί­λυ­σης του ζητή­μα­τος που έχει προ­κύ­ψει με τις διεκ­δι­κή­σεις του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου επί ακι­νή­των που ανήκουν σε μόνι­μους κατοί­κους νησιών της Δωδε­κα­νή­σου.

Η Ομο­σπον­δία στη­ρί­χθηκε σε στοι­χεία που παρα­σχέ­θη­καν από δημο­σιεύ­σεις του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Δωδε­κα­νή­σου, τα οποία τεκ­μη­ριώ­νουν τη δια­τή­ρηση του ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος από τους κατοί­κους των νησιών παρά τις τρέ­χου­σες αμφι­σβη­τή­σεις.

Παρά τη σαφή πρό­βλεψη του άρθρου 126 του Ν. 4972/2022, το οποίο καθιε­ρώ­νει την ανα­γνώ­ριση της κυριό­τη­τας αυτών των ιδιο­κτη­σιών έναντι του Δημο­σίου, παρα­τη­ρεί­ται η επα­να­φορά αμφι­σβη­τή­σεων με βάση την επί­κληση του Οθω­μα­νι­κού Δικαίου.

Στο πλαίσιο αυτό παρα­τί­θε­ται τεκ­μη­ρί­ωση, η οποία κατα­δει­κνύει ότι οι μη δορυά­λω­τες περιο­χές των Δωδε­κα­νή­σων δεν περι­ήλ­θαν ποτέ στην κυριό­τητα του σουλ­τά­νου ούτε κατά την περίοδο της οθω­μα­νι­κής κυριαρ­χίας:

1.     Μη δορυά­λωτο καθε­στώς:

Τα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου  υπή­χθη­σαν ειρη­νικά στην οθω­μα­νική κυριαρ­χία και όχι μέσω κατά­κτη­σης. Σύμφωνα με τον ιερό μου­σουλ­μα­νικό νόμο, τα εδάφη που δεν κυριεύ­θη­καν με τη «σπάθη και το δόρυ» (μη δορυά­λωτα) δια­τή­ρη­σαν το καθε­στώς ιδιω­τι­κής ιδιο­κτη­σίας (μουλκ).

2.      Ισχύς Βυζα­ντι­νο­ρω­μαϊ­κού Δικαίου:

Πριν από την οθω­μα­νική κυριαρ­χία, η ιδιο­κτη­σία στα νησιά αυτά είχε απο­κτη­θεί με νόμι­μους τρόπους (δωρεά, χρη­σι­κτη­σία) σύμφωνα με το Βυζα­ντι­νο­ρω­μαϊκό Δίκαιο. Η οθω­μα­νική διοί­κηση σεβά­στηκε τις ήδη απο­κτη­θεί­σες ιδιο­κτη­σίες και, όπως προ­βλέ­πει το άρθρο 1 του Οθω­μα­νι­κού Νόμου «Περί Γαιών», δια­τή­ρησε τα ακίνητα ως ιδιω­τική περιου­σία των κατοί­κων.

3.      Απουσία εφαρ­μο­γής του Οθω­μα­νι­κού Νόμου περί Γαιών:

Στις μη δορυά­λω­τες περιο­χές δεν ίσχυσαν οι δια­τά­ξεις του Οθω­μα­νι­κού Νόμου περί Γαιών που απαι­τού­σαν την έκδοση ταπίων (τίτλων κυριό­τη­τας για δημό­σιες γαίες). Αντί­θετα, η κυριό­τητα των ακι­νή­των τεκ­μη­ριω­νό­ταν με βάση τον ισχύ­ο­ντα τίτλο (π.χ. χρη­σι­κτη­σία, δωρεά), χωρίς να προ­ϋ­πο­τί­θε­ται η ύπαρξη δημο­σίων γαιών.

4.      Εξαί­ρεση των «μουλκ» εκτά­σεων από τις δημό­σιες γαίες:

Η γη στις μη δορυά­λω­τες περιο­χές, ακόμη και αν ήταν ακαλ­λιέρ­γητη ή άγονη, παρέ­μεινε ιδιω­τική ιδιο­κτη­σία και δεν μπο­ρούσε να περι­λη­φθεί στις δημό­σιες γαίες ή να δημευ­θεί από την οθω­μα­νική διοί­κηση.

5.       Ειδική πρό­βλεψη για τις κοι­νό­χρη­στες εκτά­σεις:

Ακόμη και ο αιγια­λός, ο οποίος θεω­ρεί­ται κοι­νό­χρη­στος, δεν μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­μενο κυριό­τη­τας χωρίς ειδική άδεια, ενώ οι ιδιω­τι­κές εκτά­σεις που γειτ­νί­α­ζαν με αυτόν παρέ­μει­ναν ιδιω­τι­κές.

6.    Ειδικό Φόρο υπο­τε­λείας :

O τούρκος κατα­κτη­τής Σου­λε­ΐ­μάν ο Μεγα­λο­πρε­πής, όχι μόνο δεν δήμευσε γη, αλλά παρα­χώ­ρησε δικαιώ­ματα, με απο­τέ­λε­σμα όλα ανε­ξαι­ρέ­τως τα κτήματα που κατεί­χαν, νέμο­νταν και εξου­σί­α­ζαν από τότε οι κάτοι­κοι των νησιών αυτών να ανήκουν στους ιδιο­κτή­τες τους, υπο­βαλ­λό­με­νοι μόνο στην κατα­βολή φόρου υπο­τε­λείας.

Η παρα­πάνω τεκ­μη­ρί­ωση ενι­σχύ­ε­ται έτι περαι­τέρω από την ιστο­ρική ανάλυση του υπό έκδοση βιβλίου του Ιωάννη Β. Βασι­λάκη, με τίτλο «Κάρ­πα­θος – Κάσος: Με ρίζες δια­χρο­νικά ελλη­νι­κές», το οποίο ανα­μέ­νε­ται να εκδοθεί υπό την αιγίδα της Ομο­σπον­δίας Δωδε­κα­νη­σια­κών Σωμα­τείων Αθηνών – Πει­ραιώς. Στο έργο αυτό, παρου­σιά­ζο­νται για πρώτη φορά οθω­μα­νικά κατά­στιχα που αφορούν τα Δωδε­κά­νησα και έρχο­νται στο φως ως ντο­κου­μέ­ντα, τα οποία ενι­σχύ­ουν τη θέση ότι η κυριό­τητα της γης παρέ­μεινε στα χέρια των κατοί­κων των νησιών. Αυτά τα κατά­στιχα προ­έρ­χο­νται από οθω­μα­νι­κές απο­γρα­φές των ετών 1593, 1672 και 1711 και κατα­δει­κνύ­ουν με σαφή­νεια τη σύνθεση και κατα­νομή του πλη­θυ­σμού, καθώς και την αδιά­κοπη ιδιο­κτη­σιακή σχέση των κατοί­κων με τη γη τους. Η δημο­σί­ευση αυτών των σπάνιων ντο­κου­μέ­ντων, με τη συν­δρομή της Ομο­σπον­δίας, θα προ­σφέ­ρει αδιά­σει­στα στοι­χεία για τη δια­τή­ρηση του ιδιο­κτη­σια­κού καθε­στώ­τος και θα ενι­σχύ­σει τη θέση ότι τα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου δια­τή­ρη­σαν το ιδιο­κτη­σιακό τους καθε­στώς αμε­τά­βλητο, παρά την οθω­μα­νική κυριαρ­χία.

Κατόπιν των ανωτέρω, καθί­στα­ται σαφές ότι η επί­κληση του Οθω­μα­νι­κού Δικαίου για τη θεμε­λί­ωση διεκ­δι­κή­σεων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου στις περιου­σίες των κατοί­κων των Δωδε­κα­νή­σων στε­ρεί­ται βάσης. Η ιστο­ρική πραγ­μα­τι­κό­τητα και η ισχύ­ουσα νομο­θε­σία καθι­στούν τις περιου­σίες αυτές απο­λύ­τως ιδιω­τι­κές.

Οι κάτοι­κοι των απο­μα­κρυ­σμέ­νων αυτών νησιών, που δια­φυ­λάσ­σουν την ελλη­νική κυριαρ­χία σε ευαί­σθη­τες γεω­πο­λι­τικά περιο­χές, αξίζουν στή­ρι­ξης και όχι δικα­στι­κών διε­νέ­ξεων. Η Ομο­σπον­δία καλεί το Υπουρ­γείο να δια­σφα­λί­σει ότι οι δια­τά­ξεις του Ν. 4972/2022 θα εφαρ­μό­ζο­νται απα­ρέ­γκλιτα, μέχρι να δοθεί ορι­στική λύση στο ζήτημα αυτό.