Στενεύει ο κύκλος των φορέων του Δημοσίου που απαλλάσσονται από τα δημοτικά τέλη

Μια διάταξη που αγγίζει άμεσα τα ταμεία όλων των δήμων της χώρας, άρα και του Δήμου Ρόδου, βρί­σκε­ται στο πολυ­νο­μο­σχέ­διο 376 άρθρων του υπουρ­γείου Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών. Το νομο­σχέ­διο είναι σε δημόσια δια­βού­λευση έως τις 22 Οκτω­βρίου 2026. Το άρθρο 372 ανήκει στις ρυθ­μί­σεις αρμο­διό­τη­τας του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών. Αντι­κα­θι­στά ολό­κληρο το άρθρο 431 του Κώδικα Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης (ν. 5314/2026), που ορίζει ποιοι δεν πλη­ρώ­νουν δημο­τικά και περι­φε­ρειακά τέλη και εισφο­ρές.

Το νέο κείμενο ισχύει ανα­δρο­μικά από τις 29 Ιουνίου 2026, ημε­ρο­μη­νία δημο­σί­ευ­σης του Κώδικα στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως.

Από τη Γενική Κυβέρ­νηση στο Δημόσιο με τη στενή έννοια

Σήμερα ο Κώδικας απαλ­λάσ­σει από κάθε δημο­τικό ή περι­φε­ρειακό τέλος τους φορείς της Γενικής Κυβέρ­νη­σης, όπως τους ορίζει ο ν. 4270/2014. Η Γενική Κυβέρ­νηση έχει 3 σκέλη: την Κεντρική Κυβέρ­νηση, τους Οργα­νι­σμούς Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης μαζί με τα νομικά τους πρόσωπα και τους Οργα­νι­σμούς Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης. Στους τελευ­ταί­ους ανήκουν τα ασφα­λι­στικά ταμεία, οι οργα­νι­σμοί απα­σχό­λη­σης και οι οργα­νι­σμοί παροχής υπη­ρε­σιών υγείας.

Το νέο κείμενο κάνει δύο αλλαγές. Στην πρώτη παρά­γραφο ορίζει ρητά ότι οι δήμοι και οι περι­φέ­ρειες απαλ­λάσ­σο­νται από κάθε δημο­τικό ή περι­φε­ρειακό τέλος και εισφορά. Στη δεύτερη παρά­γραφο παρα­πέ­μπει σε άλλη περί­πτωση του ίδιου νόμου, εκείνη που ορίζει την Κεντρική Διοί­κηση ή αλλιώς το Δημόσιο ή Κράτος. Σε αυτήν ανήκουν η Προ­ε­δρία της Δημο­κρα­τίας, η Προ­ε­δρία της Κυβέρ­νη­σης, τα υπουρ­γεία, οι Απο­κε­ντρω­μέ­νες Διοι­κή­σεις και οι Ανε­ξάρ­τη­τες Αρχές χωρίς νομική προ­σω­πι­κό­τητα.

Από τη σύγκριση των δύο κει­μέ­νων προ­κύ­πτει ότι η γενική απαλ­λαγή δεν καλύ­πτει πλέον τα νομικά πρόσωπα της ευρύ­τε­ρης Γενικής Κυβέρ­νη­σης ούτε τους οργα­νι­σμούς κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης. Αυτοί απαλ­λάσ­σο­νται μόνο αν τους καλύ­πτουν ειδικές δια­τά­ξεις. Η έκτη παρά­γρα­φος του νέου άρθρου ορίζει ότι οι απαλ­λα­γές από ειδικές δια­τά­ξεις ή κυρω­μέ­νες με νόμο συμ­βά­σεις εξα­κο­λου­θούν να ισχύουν, εφόσον δεν έχουν καταρ­γη­θεί.

Τέλος ύδατος για ναούς και συμ­βά­σεις με το Δημόσιο

Οι ιεροί ναοί παρα­μέ­νουν απαλ­λαγ­μέ­νοι από τα δημο­τικά τέλη, με μία εξαί­ρεση: θα πλη­ρώ­νουν πλέον το τέλος ύδατος του Κώδικα. Με το ισχύον κείμενο η υπο­χρέ­ωση αυτή αφο­ρούσε μόνο τους φορείς της Γενικής Κυβέρ­νη­σης, όχι τους ναούς.

Αλλάζει και η θέση όσων έχουν απαλ­λα­γές από συμ­βά­σεις με το Δημόσιο που έχουν κυρωθεί με νόμο. Ως τώρα πλή­ρω­ναν μόνο τα αντα­πο­δο­τικά τέλη. Με τη νέα διάταξη πλη­ρώ­νουν και το τέλος ύδατος, εκτός αν η σύμβασή τους προ­βλέ­πει ρητά απαλ­λαγή και από αυτό. Αν η σύμβαση απαλ­λάσ­σει ρητά και από τα αντα­πο­δο­τικά τέλη, η απαλ­λαγή αυτή πλέον ανα­γνω­ρί­ζε­ται, κάτι που το ισχύον κείμενο απέ­κλειε.

Καθα­ριό­τητα και φωτι­σμός

Οι ανά­δο­χοι συμ­βά­σεων παρα­χώ­ρη­σης που έχουν κυρωθεί με νόμο ήταν ήδη απαλ­λαγ­μέ­νοι από τα τέλη καθα­ριό­τη­τας, εφόσον παρέ­χουν οι ίδιοι τις σχε­τι­κές υπη­ρε­σίες. Η απαλ­λαγή αφορά συμ­βά­σεις με το Δημόσιο, την Ελλη­νική Εται­ρεία Συμ­με­το­χών και Περιου­σίας, δήμους και περι­φέ­ρειες ή νομικά πρόσωπα ιδιω­τι­κού δικαίου που ελέγχει το Δημόσιο. Τώρα η απαλ­λαγή δια­τυ­πώ­νε­ται για το ενιαίο αντα­πο­δο­τικό τέλος καθα­ριό­τη­τας και φωτι­σμού. Το ίδιο ισχύει για τον Οργα­νι­σμό Κεντρι­κών Αγορών και Αλιείας και την Κεντρική Αγορά Θεσ­σα­λο­νί­κης, όταν καλύ­πτουν τις υπη­ρε­σίες με δικά τους μέσα ή μέσω εργο­λά­βων με δική τους δαπάνη. Αμε­τά­βλητη μένει η απαλ­λαγή των δημό­σιων επι­χει­ρή­σεων κοινής ωφέ­λειας με συγκοι­νω­νιακό έργο, για την ακίνητη περιου­σία που χρη­σι­μο­ποιούν για τη δρα­στη­ριό­τητά τους.