Αεροδρόμια: Πώς αναβαθμίζεται το δίκτυο σε Ηπειρωτική Ελλάδα και νησιά

Στόχο της κυβέρ­νη­σης απο­τε­λεί τα ελλη­νικά αερο­δρό­μια στα­διακά να εκσυγ­χρο­νι­σθούν, να ανα­βαθ­μι­σθούν, ενώ πρό­κει­ται να προ­στε­θούν και νέες σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές, ώστε να συν­δρά­μουν στη βελ­τί­ωση των υπη­ρε­σιών στις μετα­φο­ρές αλλά και στον του­ρι­σμό. Μόνο στην παρούσα φάση, προ­χω­ρούν δράσεις, έργα και δια­γω­νι­σμοί για 2+22 νέους αερο­λι­μέ­νες στην χώρα, δηλαδή το αερο­δρό­μιο Καλα­μά­τας, τον νέο αερο­λι­μένα στο Καστέλι Ηρα­κλείου (Κρήτης) αλλά και τα επι­πλέον 22 περι­φε­ρειακά assets που επι­θυ­μεί να αξιο­ποι­ή­σει το ΥΠΟΙΚ μέσω του Υπερ­τα­μείου – Επεν­δυ­τι­κού Ταμείου.

Αυτά, πέραν των κινή­σεων εκσυγ­χρο­νι­σμού που έχουν γίνει σε υπο­δο­μές όπως της Πάρου, της Χίου, της Νάξου κ.α., και βέβαια, εκτός της «μεγάλης παρ­τί­δας» ανα­βάθ­μι­σης των αερο­δρο­μίων της χώρας (σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης) από τη Fraport, για τη λει­τουρ­γία, τη δια­χεί­ριση, την ανά­πτυξη και τη συντή­ρηση των 14 περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων στην Ελλάδα (τρία από τα δεκα­τέσ­σερα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια βρί­σκο­νται στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα, ειδι­κό­τερα σε Άκτιον, Καβάλα και Θεσ­σα­λο­νίκη, ενώ τα υπό­λοιπα έντεκα βρί­σκο­νται στα νησιά Κέρκυρα, Κρήτη/Χανιά, Κεφα­λο­νιά, Κω, Λέσβο/ Μυτι­λήνη, Μύκονο, Ρόδο, Σάμο, Σαντο­ρίνη, Σκιάθο και Ζάκυνθο).

Από τις κινή­σεις αυτές για τις 24 υπο­δο­μές στην κυβέρ­νηση ανα­μέ­νουν ορατά οφέλη για μετα­φο­ρές – χρήστες, τον του­ρι­σμό, την (κάθε) τοπική αλλά και ευρύ­τερη οικο­νο­μία και προ­φα­νώς για την περι­φέ­ρεια της Ελλάδας, καθώς πρό­κει­ται για υπο­δο­μές στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα (7) και τα νησιά μας (17 αερο­δρό­μια).

Προχωρά η νέα μεγάλη υποδομή στην Κρήτη

Στο Ενο­ποι­η­μένο Σχέδιο Κυβερ­νη­τι­κής Πολι­τι­κής για το έτος 2025 που προ ημερών παρου­σί­ασε ο Υπουρ­γός Επι­κρα­τείας κ. Χρήστος-Γεώργιος Σκέρ­τσος, ψηλά στην ατζέντα βρί­σκε­ται το Διεθνές Αερο­δρό­μιο στο Καστέλι Κρήτης, μια επέν­δυση 500 εκατ. ευρώ (σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης), με τη συμ­με­τοχή των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και GMR (ινδικός όμιλος). O υπό κατα­σκευή Αερο­σταθ­μός θα έχει έκταση 90.000 τ.μ. Το Οδικό Δίκτυο αφορά στη σύνδεση του Αερο­δρο­μίου με τον ΒΟΑΚ με νέο κλειστό αυτο­κι­νη­τό­δρομο (μήκους 18 χλμ. περίπου), και τη σύνδεση του Αερο­δρο­μίου με τον ΝΟΑΚ μήκους έξι χλμ. Μέχρι το τέλος του 2025 ανα­μέ­νε­ται η ολο­κλή­ρωση του 70% της κατα­σκευής του έργου. Για την ώρα, η πρόοδος του έργου ξεπερνά το 40%, ενώ ανα­μέ­νε­ται η εμπο­ρική του λει­τουρ­γία του στις αρχές 2027 (τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα παρα­μέ­νουν ως έχουν παρά τα προ­βλή­ματα, π.χ. αρχαιο­λο­γίες κ.α.), όπως και προ διμήνου είχε ανα­φέ­ρει το insider.gr. Σύμφωνα με τη Σύμβαση Παρα­χώ­ρη­σης (35 έτη από την Ημε­ρο­μη­νία Έναρξης Παρα­χώ­ρη­σης), το έργο περι­λαμ­βά­νει όλα τα κτίριά του, λοιπές υπο­δο­μές, εξο­πλι­σμό, εγκα­τα­στά­σεις, συστή­ματα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του Οδικού Δικτύου Σύν­δε­σης. Ο Νέος Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Ηρα­κλείου Κρήτης θα είναι το δεύτερο πιο πολυ­σύ­χνα­στο αερο­δρό­μιο στην Ελλάδα, ως επι­χει­ρη­σιακή συνέ­χεια του υφι­στά­με­νου Κρα­τι­κού Αερο­λι­μένα Ηρα­κλείου «Νίκος Καζαν­τζά­κης». Θα εξυ­πη­ρε­τεί 10.000.000 επι­βά­τες ετησίως κατά την έναρξη, ενώ κατά τη διάρ­κεια της περιό­δου παρα­χώ­ρη­σης ανα­μέ­νε­ται να ξεπε­ρά­σει τους 18.000.000 σε ετήσια βάση.

Ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας θα περι­λαμ­βά­νει Εμπο­ρική ζώνη προ­σβά­σιμη από τον αστικό ιστό και κατάλ­ληλα ενταγ­μένη στην ευρύ­τερη οικι­στική και χωρο­τα­ξική ανά­πτυξη της περιο­χής έκτασης 800 στρεμ­μά­των. Ανα­φο­ρικά με την πρό­σβαση στο Αερο­δρό­μιο, επι­τυγ­χά­νε­ται η πρώτη μεγάλη σύνδεση Βόρειας και Νότιας Κρήτης με το διαμήκη άξονα που ενώνει τη Χερ­σό­νησο με τη Νότια Κρήτη, μήκους 25 χιλιο­μέ­τρων, ενώ με την ολο­κλή­ρωση της κατα­σκευής του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) εκτι­μά­ται ότι το αερο­δρό­μιο θα είναι προ­σβά­σιμο από το Ηρά­κλειο σε λιγό­τερο από 25 λεπτά. Ο Αερο­σταθ­μός θα δια­θέ­τει 19 πύλες επι­βί­βα­σης, εκ των οποίων οι 8 θα είναι συν­δυα­στι­κής χρήσης για πτήσεις Εντός και Εκτός Σένγκεν. Ο Αερο­σταθ­μός θα έχει έκταση 94.000 τ.μ. κατά την έναρξη λει­τουρ­γιών και θα δια­θέ­τει 8 επίπεδα.

Η ανα­βάθ­μιση του αερο­δρο­μίου Καλα­μά­τας

Μόλις στις αρχές Δεκεμ­βρίου, ο υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, Κωστής Χατζη­δά­κης, μιλώ­ντας στο 2nd Growthfund Summit που διορ­γά­νωσε το Υπερ­τα­μείο έκανε λόγο για την αποδοχή της προ­σφο­ράς των Fraport – ΔΕΛΤΑ (Κοπε­λού­ζος) – Πηλέας (όμιλος Κων­στα­ντα­κο­πού­λου) για την παρα­χώ­ρηση του αερο­δρο­μίου της Καλα­μά­τας. «Πρό­κει­ται για μια προ­σφορά εξαι­ρε­τικά συμ­φέ­ρουσα που θα φέρει 71,2 εκατ. ευρώ έσοδα για το Υπερ­τα­μείο, εκ των οποίων τα 45 εκατ. ευρώ απο­τε­λούν προ­κα­τα­βολή παρα­χώ­ρη­σης», τόνισε ο υπουρ­γός και πρό­σθεσε πως η κοι­νο­πρα­ξία δεσμεύ­ε­ται να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει επεν­δύ­σεις της τάξεων 28,3 εκατ. ευρώ την πρώτη τριετία, με άμεση προ­τε­ραιό­τητα την ανα­καί­νιση των υφι­στά­με­νων υπο­δο­μών. Μελ­λο­ντικά, στο πλαίσιο της σύμ­βα­σης προ­βλέ­πε­ται και η δημιουρ­γία νέου αερο­σταθ­μού και επέ­κταση υπο­δο­μών που θα επι­τρέ­ψει και την αύξηση της επι­βα­τι­κής κίνησης.

Την εξέλιξη αυτή είχε «φωτο­γρα­φί­σει» το insider.gr, καθώς η εν λόγω κοι­νο­πρα­ξία δεν είχε αντί­παλο στον σχετικό δια­γω­νι­σμό του Υπερ­τα­μείου. Άλλωστε, ο όμιλος Κων­στα­ντα­κό­που­λου μέσω της ΤΕΜΕΣ έχει προ­ω­θή­σει σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις σε του­ρι­σμό/real estate, ενώ, σε συνερ­γα­σία με τη D Marinas Hellas έχει ανα­λά­βει την παρα­χώ­ρηση της Μαρίνας Πύλου για 40 έτη. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η παρα­χώ­ρηση για τη δια­χεί­ριση, λει­τουρ­γία, ανά­πτυξη, επέ­κταση, συντή­ρηση και εκμε­τάλ­λευση του Διε­θνούς Αερο­λι­μένα θα έχει διάρ­κεια έως 40 ετών. Στο αερο­δρό­μιο της Καλα­μά­τας το Υπερ­τα­μείο (Εθνικό Επεν­δυ­τικό Ταμείο) θα δια­τη­ρή­σει τη συμ­με­τοχή του στο 10%, σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος του fund, Γρη­γό­ρης Δ. Δημη­τριά­δης, προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λι­σθεί τόσο η συνέ­χεια όσο και η επι­στροφή αξίας στην κοι­νω­νία. Όπως παλιό­τερα αλλά και πρό­σφατα έχει ανα­δεί­ξει το insider.gr, μέσα από επεν­δύ­σεις το αερο­δρό­μιο Καλα­μά­τας θα μπο­ρέ­σει υπο­δε­χθεί ένα συνεχώς αυξα­νό­μενο αριθμό επι­βα­τών που εκτι­μά­ται ότι θα προ­σεγ­γί­σει τους 500.000 πολύ νωρί­τερα από το τέλος της τρέ­χου­σας δεκα­ε­τίας. Ο αυξη­μέ­νος αυτός αριθμός επι­βα­τών σε συν­δυα­σμό με τις σημα­ντι­κές ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις στον του­ρι­στικό κλάδο και βελ­τί­ωση των οδικών υπο­δο­μών στο νομό ανα­μέ­νε­ται να έχει πολ­λα­πλα­σια­στι­κές θετικές επι­πτώ­σεις στο νομό Μεσ­ση­νίας αλλά και την ευρύ­τερη ζώνη επιρ­ροής του αερο­δρο­μίου.

Πώς θα αξιο­ποι­η­θούν οι επι­πλέον 22 περι­φε­ρεια­κοί αερο­λι­μέ­νες

Να ανα­φέ­ρουμε επίσης ότι προ­ω­θού­νται δια­δι­κα­σίες και για την αξιο­ποί­ηση 22 επι­πλέον περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων (Καρ­πά­θου, Χίου, Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, Αράξου, Λήμνου, Ιωαν­νί­νων, Μήλου, Νάξου, Πάρου, Ικαρίας, Κυθήρων, Λέρου, Σητείας, Νέας Αγχιά­λου, Καλύ­μνου, Σκύρου, Σύρου, Αστυ­πά­λαιας, Καστε­λό­ρι­ζου, Καστο­ριάς, Κάσου και Κοζάνης), αν και για αυτό το «πακέτο» ίσως έχουμε περισ­σό­τε­ρες και βασι­κό­τε­ρες εξε­λί­ξεις αργό­τερα. Πρό­σφατα, η διοί­κηση του Υπερ­τα­μείου εκτί­μησε ότι στο τέλος του 2027 θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί η παρα­χώ­ρηση των 22 περι­φε­ρεια­κών αερο­δρο­μίων. Ο κ. Δημη­τριά­δης επα­νέ­λαβε επίσης ότι και τα 22 θα παρα­χω­ρη­θούν «πακέτο» (καθώς κάποια θεω­ρού­νται «φιλέτα» και άλλα όχι) με δια­γω­νι­σμό στα μέσα του 2025. ‘Ηδη έχουν γίνει αυτο­ψίες, ωστόσο, ανα­μέ­νο­νται στοι­χεία από την ΥΠΑ. Κατά τα φαι­νό­μενα θα πάμε σε κάποιου είδους παρα­χώ­ρηση όπου θα ανα­ζη­τη­θεί ένας operator, ενώ όπως έχουμε ανα­φέ­ρει, σε του­λά­χι­στον ένα αερο­δρό­μιο (Νέα Αγχί­α­λος) εξε­τά­ζε­ται και η χρήση cargo (ή πτήσεων μικρής κίνησης, charter flights), δηλαδή με υπη­ρε­σίες μετα­φο­ράς εμπο­ρευ­μά­των, καθι­στώ­ντας το έτσι μονα­δικό στην Ελλάδα. Ενδε­χο­μέ­νως το fund να δια­τη­ρή­σει και εδώ κάποιο μειο­ψη­φικό μερίδιο. Λογικά, καθώς κάποια αερο­δρό­μια έχουν χαμηλή κίνηση, θα προ­βλε­φθεί και δημόσια επι­δό­τηση.

Τα περισ­σό­τερα εξ αυτών χρειά­ζο­νται εκτε­τα­μέ­νες επεν­δύ­σεις και ανα­βαθ­μί­σεις, υπάρ­χουν αερο­δρό­μια που θεω­ρού­νται χαμηλής κίνησης, σε όχι ιδιαί­τερα του­ρι­στι­κές περιο­χές, ενώ σε κάποια εμπλέ­κε­ται και ο στρα­τιω­τι­κός παρά­γο­ντας. Ωστόσο, υπάρ­χουν και «φιλέτα» σε περιο­χές υψηλού του­ρι­σμού (π.χ. Πάρος, Νάξος κ.α.), αερο­δρό­μια που ήδη γίνο­νται εργα­σίες εκσυγ­χρο­νι­σμού (τα δύο προη­γού­μενα αλλά και σε Χίο, Σύρο κ.λπ.), αερο­λι­μέ­νες με ανα­βαθ­μι­σμένο πλέον γεω­πο­λι­τικό status (π.χ. Αλε­ξαν­δρού­πολη). Οι σύμ­βου­λοι του Υπερ­τα­μείου έχουν προ­ω­θή­σει μία απαι­τη­τική δια­δι­κα­σία με επι­τό­πιες επι­σκέ­ψεις, όπου εξε­τά­ζο­νται διά­φο­ρες παρά­με­τροι, αν π.χ. επαρκεί ο διά­δρο­μος προ­σγεί­ω­σης – απο­γεί­ω­σης έως πιθανές άλλες χρήσεις. Στη συνέ­χεια, θα «χτιστεί» το business plan για κάθε αερο­δρό­μιο, ώστε στη συνέ­χεια να συντα­χθεί το συνο­λικό και να προ­κύ­ψει το χρη­μα­το­δο­τικό μοντέλο. Παράλ­ληλα, εξε­τά­ζε­ται και το ποσοστό της συμ­με­το­χής του δημο­σίου. Ωστόσο, ακόμα ανα­μέ­νο­νται κάποια τελικά στοι­χεία από την Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας η οποία δια­χει­ρί­ζε­ται τα 22 αερο­δρό­μια και αυτός είναι ένας λόγος που εντο­πί­ζο­νται κάποιες καθυ­στε­ρή­σεις.

«Μεγα­λώ­νει» ο ΔΑΑ – «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος», αυξάνει επεν­δύ­σεις η Fraport

Σε τροχιά επέ­κτα­σης εισέρ­χε­ται το αερο­δρό­μιο της Αθήνας Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος, με τα πρώτα έργα να βρί­σκο­νται ήδη στον αέρα προς ανα­ζή­τηση ανα­δό­χων – κατα­σκευα­στι­κών εται­ρειών. Για τις 10 Ιανουα­ρίου, αν δεν αλλάξει κάτι, έχει οριστεί η υποβολή προ­σφο­ρών στο πλαίσιο δια­γω­νι­σμού που έχει «βγάλει» ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών, δηλαδή το αερο­δρό­μιο Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος, για τα πρώτα συνοδά έργα για την επέ­κταση του. Πιο συγκε­κρι­μένα βγήκε διεθνής δια­γω­νι­σμός 188 εκατ. ευρώ που αφορά την κατα­σκευή νέας πίστας στην βορειο­δυ­τική πλευρά του αερο­δρο­μίου (100 εκατ.) και την κατα­σκευή πολυό­ρο­φου πάρ­κινγκ (88 εκατ.). Τα δύο έργα θα καλύ­ψουν τις αυξα­νό­με­νες ανάγκες τόσο για την κίνηση των αερο­πλά­νων όσο και για την στάθ­μευση οχη­μά­των. Οι συνεχώς αυξα­νό­με­νες επι­δό­σεις του, εισηγ­μέ­νου στο Χρη­μα­τι­στή­ριο της Αθήνας, Διε­θνούς Αερο­λι­μένα Αθηνών επι­τα­χύ­νουν τη δεύτερη φάση της επέ­κτα­σης, ώστε η δυνα­μι­κό­τητα να ξεπε­ρά­σει τους 33 εκατ. επι­βά­τες προ­σεγ­γί­ζο­ντας στους 40 εκατ. ευρώ. Ο δια­γω­νι­σμός για την επέ­κταση του τερ­μα­τι­κού σταθμού ανα­μέ­νε­ται να βγει στον αέρα μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2025.

Ανα­φο­ρικά με τις επεν­δύ­σεις της Fraport και τα 14 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια, όπως προ ημερών ανέφερε το insider.gr η εται­ρεία βρί­σκε­ται σε φάση ανα­σχε­δια­σμού του επεν­δυ­τι­κού της πλάνου δρο­μο­λο­γώ­ντας πέρα από τα ετήσια κεφά­λαια, ύψους σχεδόν 50 εκατ. ευρώ που επεν­δύ­ο­νται στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια και την επέ­κταση της φέρου­σας ικα­νό­τη­τας των αερο­δρο­μίων εκείνων που εμφα­νί­ζουν σημάδια κορε­σμού κατά τους μήνες αιχμής. Σε αυτό το πλαίσιο για τέσσερα από τα 14 περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια δρο­μο­λο­γεί πρό­σθε­τες επεν­δύ­σεις που μπορεί να φτάσουν και τα 200 εκατ. ευρώ, ανε­βά­ζο­ντας το συνο­λικό επεν­δυ­τικό της πλάνο στα 600 εκατ. ευρώ την επόμενη πεντα­ε­τία.

Πηγή: insider.gr