Τι προσδοκά η Αγκυρα μετά τη φυγή Ασαντ: Τα 4 τουρκικά «θέλω» και οι παγίδες

Tέσσερις βασι­κούς λόγους για τους οποίους η τουρ­κική ηγεσία, υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, είδε θετικά την ανα­τροπή του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία, ξεχω­ρί­ζει σε ανάλυσή του ο ιστο­χώ­ρος Gzero. Ωστόσο, υπο­γραμ­μί­ζει ότι υπάρ­χουν και άλλα δεδο­μένα τα οποία θα μπο­ρού­σαν να πάνε στραβά το προ­σε­χές διά­στημα, όχι πια για τον ίδιο τον Ασαντ ο οποίος «πάει, τελεί­ωσε», αλλά για την Τουρκία του Ερντο­γάν που παρα­μέ­νει στο συριακό πεδίο των εξε­λί­ξεων στο­χεύ­ο­ντας σε σειρά από οφέλη.

Συγκε­κρι­μένα, με φόντο πια την ανα­τροπή του Μπασάρ αλ Ασαντ, η τουρ­κική ηγεσία παρου­σιά­ζε­ται να διεκ­δι­κεί οφέλη σε κυρίως τέσσερα μέτωπα:

1. ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ: Σχεδόν 4 εκα­τομ­μύ­ρια Σύροι πρό­σφυ­γες έχουν φτάσει στην Τουρκία από την έναρξη του συρια­κού εμφυ­λίου το 2011 και έπειτα. Η Αγκυρα, μέσα στο ίδιο διά­στημα, έλαβε περίπου 9 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ ως στήριξη από την Ευρω­παϊκή Ενωση, προ­κει­μέ­νου να καλύψει τις δαπάνες φιλο­ξε­νίας αυτών των προ­σφύ­γων και να εμπο­δί­σει όσους εξ αυτών επι­χει­ρή­σουν να περά­σουν από την Τουρκία στην Ευρώπη. Ωστόσο, η παρου­σία όλων αυτών των Σύρων εντός των τουρ­κι­κών συνόρων είχε κοι­νω­νι­κές και πολι­τι­κές επι­πτώ­σεις, καθώς έδωσε τροφή σε κοι­νω­νι­κές αντι­δρά­σεις που οδή­γη­σαν με τη σειρά τους σε πολι­τι­κές πιέσεις. Με τον Ασαντ πια εκτός εξου­σίας, η πλευρά Ερντο­γάν θα ήθελε να δει όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρους από τους Σύρους πρό­σφυ­γες να επι­στρέ­φουν στην πατρίδα τους, καθώς γνω­ρί­ζει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αξιο­λο­γού­νταν θετικά από την πλειο­νό­τητα των Τούρκων ψηφο­φό­ρων.

2. ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΠΙΖΝΕΣ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗΣ: Η σου­νι­τική κυβέρ­νηση του Ρ.Τ. Ερντο­γάν είχε παλαιό­θεν μια μάλλον αντα­γω­νι­στική σχέση με το σιιτικό Ιράν. Ο υπο­στη­ρι­ζό­με­νος από την Τεχε­ράνη, Μπασάρ αλ Ασαντ, είχε κεντρική θέση σε αυτόν τον άξονα της ιρα­νι­κής περι­φε­ρεια­κής ισχύος και επιρ­ροής, καθώς μέσω Συρίας η Τεχε­ράνη μπο­ρούσε να φτάνει στη Μεσό­γειο και στον Λίβανο, στη­ρί­ζο­ντας τη Χεζ­μπο­λάχ η οποία με τη σειρά της στήριζε τη Χαμάς. Τώρα που ο Ασαντ «έφυγε», αυτός ο άξονας της περι­φε­ρεια­κής ισχύος μετα­κι­νεί­ται πιο κοντά στην τουρ­κική επιρροή. Ωστόσο παράλ­ληλα, μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ανοίγει ο δρόμος και για τη μεγα­λύ­τερη τουρ­κική εμπλοκή στη μετα­πο­λε­μική ανοι­κο­δό­μηση της Συρίας.

Μετοχές τουρ­κι­κών εται­ρειών: Ράλι ανόδου με το βλέμμα στην ανοι­κο­δό­μηση της Συρίας

3. ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ: Η πλευρά Ερντο­γάν είδε από την πρώτη στιγμή απο­λύ­τως αρνη­τικά, ως εχθρι­κές προς τα τουρ­κικά συμ­φέ­ρο­ντα, τις συρια­κές κουρ­δι­κές ομάδες που κατά­φε­ραν να δημιουρ­γή­σουν τις δικές τους αυτό­νο­μες ζώνες κατά τη διάρ­κεια του συρια­κού εμφυ­λίου στα εδάφη της βόρειας Συρίας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι οι Κούρδοι πρω­τα­γω­νί­στη­σαν στις μάχες ενάντια στους τζι­χα­ντι­στές του καλού­με­νου Ισλα­μι­κού Κράτους (ISIS) έχοντας ως βασι­κούς υπο­στη­ρι­κτές στο πλευρό τους τις ΗΠΑ. Εν τω μεταξύ, η Τουρκία πραγ­μα­το­ποί­ησε στρα­τιω­τι­κές εισβο­λές στα συριακά εδάφη και άρχισε να στήνει τις δικές της ομάδες ενόπλων πλη­ρε­ξου­σίων εντός της Συρίας, κυρίως υπό την ομπρέλα του καλού­με­νου Συρια­κού Εθνικού Στρατού (SNA). Πλέον, έπειτα από την πτώση του Ασαντ, αυτές οι υπο­στη­ρι­ζό­με­νες από την Τουρκία ομάδες εξα­πο­λύ­ουν επι­θέ­σεις ενάντια στους Κούρ­δους στο βόρεια και ανα­το­λικά. Τι θα κάνουν οι ΗΠΑ οι οποίες όμως συνε­χί­ζουν να δια­τη­ρούν στα εδάφη των Κούρδων περίπου 900 Αμε­ρι­κα­νούς στρα­τιώ­τες; Ο επερ­χό­με­νος πρό­ε­δρος των ΗΠΑ Ντό­ναλντ Τραμπ, θα ήθελε θεω­ρη­τι­κώς να απε­μπλα­κεί από τη Συρία, κάτι που ο Ερντο­γάν θα καλω­σό­ριζε. Ωστόσο, μένει να φανεί αν αυτό μπορεί να γίνει στην πράξη.

4. ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ: Η κατά­σταση εντός των τουρ­κι­κών συνόρων δεν ήταν εύκολη τα τελευ­ταία χρόνια. Αντι­θέ­τως, ο πλη­θω­ρι­σμός, το κόστος ζωής και το μετα­να­στευ­τικό/προ­σφυ­γικό είχαν εξε­λι­χθεί σε μεγά­λους πονο­κε­φά­λους για τον Ερντο­γάν. Πλέον, μέσω Συρίας, ο Τούρκος πρό­ε­δρος θα μπο­ρούσε ίσως να «αντι­σταθ­μί­σει» κάποιες από αυτές τις πιέσεις, επι­κοι­νω­νιακά αλλά και, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις, πρα­κτικά.

Οι κίν­δυ­νοι 

Τι θα μπο­ρούσε να πάει στραβά το επόμενο διά­στημα; Πολλά ή ακόμη και όλα. Οι προ­σκεί­με­νες στην Τουρκία συρια­κές ομάδες θα μπο­ρού­σαν να κατα­λή­ξουν να συγκρού­ο­νται με άλλους Σύρους (της HTS του αλ Γκολάνι για παρά­δειγμα)… Οι Αμε­ρι­κα­νοί θα μπο­ρού­σαν να παρα­μεί­νουν στο πλευρό των Κούρδων, ενάντια στον υπο­στη­ρι­ζό­μενο από την Αγκυρα SNA… Η κατά­σταση στο εσω­τε­ρικό της Συρίας θα μπο­ρούσε να παρα­μεί­νει έκρυθμη και εμφυ­λιο­πο­λε­μική, απο­τρέ­πο­ντας έτσι τις επι­στρο­φές προ­σφύ­γων…

Πηγή: kathimerini.gr