ΟΤΑ: Γιατί καταρρέουν οικονομικά οι δήμοι

Το έδα­φος για με­γά­λη αύ­ξη­ση των δη­μο­τι­κών τελών καλ­λιερ­γούν οι δή­μαρ­χοι σχε­δόν ολό­κλη­ρης της χώρας, αφού, όπως θα το­νί­σουν και στο συ­νέ­δριο της Κε­ντρι­κής Ένω­σης Δήμων Ελ­λά­δας (ΚΕΔΕ), που πραγ­μα­το­ποιεί­ται αυτό το Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κο στη Ρόδο, τα οι­κο­νο­μι­κά των Ορ­γα­νι­σμών Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης (ΟΤΑ) βρί­σκο­νται σε οι­κτρή κα­τά­στα­ση. Κά­ποιοι απο­δί­δουν τις αντι­δρά­σεις και στο γε­γο­νός πως η αντι­πο­λί­τευ­ση και ει­δι­κά το ΠΑΣΟΚ δια­τη­ρεί ισχυ­ρό­τα­τη πα­ρου­σία με­τα­ξύ των δη­μάρ­χων, ει­δι­κά με­τα­ξύ των πλέον δυ­να­μι­κών.

Ανε­ξαρ­τή­τως του πο­λι­τι­κού χρω­μα­τι­σμού, στε­λέ­χη των ΟΤΑ υπο­στη­ρί­ζουν πως την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία οι δήμοι δεν επω­φε­λή­θη­καν επαρ­κώς ούτε από τα κον­δύ­λια του Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης, ούτε από φι­λό­δο­ξα προ­γράμ­μα­τα που ανα­κοι­νώ­θη­καν, χωρίς να αφή­σουν τε­λι­κά με­γά­λο απο­τύ­πω­μα, όπως το πε­ρί­φη­μο «Αντώ­νης Τρί­τσης». Έτσι, ενώ τα έσοδα πα­ρέ­με­ναν στα­θε­ρά, οι δήμοι κλή­θη­καν να αντι­με­τω­πί­σουν τις νέες κλι­μα­τι­κές συν­θή­κες και σειρά κυ­βερ­νη­τι­κών πα­ρεμ­βά­σε­ων, με απο­τέ­λε­σμα το κό­στος τους να εκτο­ξευ­θεί σε επί­πε­δα που πλέον είναι αδύ­να­τον να δια­χει­ρι­στούν χωρίς με­γά­λη αύ­ξη­ση των δη­μο­τι­κών τελών.

Βρα­χνάς για τους δή­μους το ενερ­γεια­κό κό­στος

Η ενερ­γεια­κή κρίση εξα­κο­λου­θεί να αφή­νει σο­βα­ρό απο­τύ­πω­μα στους δή­μους ανά την Ελ­λά­δα, που έχουν στην αρ­μο­διό­τη­τά τους την ύδρευ­ση και την απο­χέ­τευ­ση πό­λε­ων και συ­νοι­κι­σμών, αφού χρη­σι­μο­ποιούν ενερ­γο­βό­ρα αντλιο­στά­σια. Πρό­σθε­το κό­στος φέρ­νει ο φω­τι­σμός, καθώς δεν προ­χώ­ρη­σαν όλοι οι δήμοι σε ανα­βάθ­μι­ση του οδο­φω­τι­σμού με νέους λαμ­πτή­ρες χα­μη­λό­τε­ρης κα­τα­νά­λω­σης.

«Στα κά­γκε­λα» οι δή­μαρ­χοι για το τέλος ταφής

Ο δεύ­τε­ρος βρα­χνάς, μετά το ενερ­γεια­κό κό­στος, αφορά το πε­ρί­φη­μο τέλος ταφής που πλη­ρώ­νουν οι δήμοι για κάθε τόνο απορ­ριμ­μά­των που οδη­γούν σε χώ­ρους υγειο­νο­μι­κής ταφής (ΧΥΤΥ). Το ποσό του τέ­λους ταφής πα­ρα­κρα­τεί­ται από την κυ­βέρ­νη­ση από τις επι­χο­ρη­γή­σεις των δήμων, που κα­τα­βάλ­λο­νται σε 12 ετή­σιες δό­σεις.

Όπως υπο­στη­ρί­ζουν στην ΚΕΔΕ, μέχρι το τέλος του πρώ­του εξα­μή­νου είχαν πα­ρα­κρα­τη­θεί από το Δη­μό­σιο 129 εκατ. ευρώ (80 εκατ. για το 2023 και 48 εκατ. για το πρώτο εξά­μη­νο 2024), ποσό που ξε­περ­νά το ύψος της μιας από τις 12 δό­σεις της ετή­σιας επι­χο­ρή­γη­σης. «Αν προ­στε­θούν και οι άλλες επι­βα­ρύν­σεις, τότε οι δήμοι έχουν πλέον χάσει τις 4 από τις 12 δό­σεις», λένε οι πλέον επι­θε­τι­κοί από τους δη­μάρ­χους.

Οι δη­μο­τι­κοί άρ­χο­ντες υπο­στη­ρί­ζουν πως τι­μω­ρού­νται με το τέλος ταφής όταν δεν μπο­ρούν να ελέγ­ξουν τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των που είναι αρ­μο­διό­τη­τα των δια­δη­μο­τι­κών φο­ρέ­ων (ΦΟΣΔΑ), όπου οι απο­φά­σεις λαμ­βά­νο­νται με πο­λι­τι­κά ή άλλα κρι­τή­ρια. Στέ­λε­χος της αυ­το­διοί­κη­σης υπο­στη­ρί­ζει πως αν ένας και­νο­τό­μος δή­μαρ­χος απο­φα­σί­σει σή­με­ρα να εφαρ­μό­σει μο­νο­με­ρώς στον δήμο του δια­χω­ρι­σμό των ορ­γα­νι­κών απορ­ριμ­μά­των, δεν μπο­ρεί, αφού όλα προ­κα­θο­ρί­ζο­νται από τα πε­ρί­φη­μα ΠΕΣΔΑ (Πε­ρι­φε­ρεια­κά Σχέ­δια Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των).

Επι­πλέ­ον, η πα­ρα­κρά­τη­ση του τέ­λους ταφής γί­νε­ται ακόμα με ορι­ζό­ντιο τρόπο, αφού δεν υπάρ­χουν ακρι­βή στοι­χεία για τις πο­σό­τη­τες που πάνε στους ΧΥΤΥ. Ση­μειώ­νε­ται, πά­ντως, πως σε πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας, με κο­ρυ­φαίο πα­ρά­δειγ­μα την Κέρ­κυ­ρα, οι το­πι­κές Αρχές αδυ­να­τούν επί χρό­νια να υλο­ποι­ή­σουν σο­βα­ρά έργα δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των. Τα σκου­πί­δια ακόμα με­τα­φέ­ρο­νται σε μο­νά­δες που λει­τουρ­γούν σε άλλες πε­ρι­φέ­ρειες.

Πο­λι­τι­κή προ­στα­σία και δήμοι

Η τρίτη ση­μα­ντι­κή επι­βά­ρυν­ση συν­δέ­ε­ται με τις αρ­μο­διό­τη­τες πο­λι­τι­κής προ­στα­σί­ας που έχουν οι δήμοι (χρειά­ζο­νται από προ­σω­πι­κό μέχρι μη­χα­νή­μα­τα, π.χ. για να κα­θα­ρί­σουν οι­κό­πε­δα από χόρτα, ώστε να δια­χει­ρί­ζο­νται κα­λύ­τε­ρα μια πι­θα­νή φωτιά), αλλά και μια σειρά πρό­σθε­τες ερ­γα­σί­ες που τους έχει ζη­τη­θεί να κά­νουν με πα­ρέμ­βα­ση της Πο­λι­τεί­ας, όπως για πα­ρά­δειγ­μα οι πι­στο­ποι­ή­σεις παι­δι­κών χαρών (κά­ποιες λει­τουρ­γούν ακόμα με εξο­πλι­σμό της δε­κα­ε­τί­ας του ’60-’70), ο εσω­τε­ρι­κός έλεγ­χος κ.λπ.

Μεί­ω­ση εσό­δων για τους δή­μους από την πα­ρα­χώ­ρη­ση πα­ρα­λιών

Οι δη­μο­τι­κοί άρ­χο­ντες έχουν και πρό­σθε­τους λό­γους για να δια­μαρ­τύ­ρο­νται στην κε­ντρι­κή κυ­βέρ­νη­ση. Υπο­στη­ρί­ζουν, για πα­ρά­δειγ­μα, πως έχα­σαν ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό των εσό­δων από την πα­ρα­χώ­ρη­ση αι­για­λών και πα­ρα­λιών (π.χ. σε κα­ντί­νες ή άλλες χρή­σεις), όταν η κυ­βέρ­νη­ση απο­φά­σι­σε να γί­νο­νται οι πα­ρα­χω­ρή­σεις κε­ντρι­κά από το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών. Στο πα­ρελ­θόν ένας δήμος λάμ­βα­νε το 80% του ποσού από μια πα­ρα­χώ­ρη­ση όταν ο εν­δια­φε­ρό­με­νος έκανε αί­τη­ση στον ΟΤΑ και όχι στην ΕΤΑΔ, την κρα­τι­κή εται­ρεία ακι­νή­των του Δη­μο­σί­ου. Τώρα τα έσοδα έχουν πε­ριο­ρι­στεί στο 60% για τον δήμο, αλλά τα συ­γκε­ντρώ­νει όλα η ΑΔΑΕ και στη συ­νέ­χεια τα απο­δί­δει.

Αγκά­θι στις σχέ­σεις κε­ντρι­κής διοί­κη­σης και δήμων οι ΔΕΥΑ

Στα κά­γκε­λα είναι αρ­κε­τοί δή­μαρ­χοι και για το γνω­στό θέμα με τις Δη­μο­τι­κές Επι­χει­ρή­σεις Ύδρευ­σης και Απο­χέ­τευ­σης (ΔΕΥΑ), όπου η κυ­βέρ­νη­ση ετοι­μά­ζει συγ­χω­νεύ­σεις ή απορ­ρό­φη­ση ορι­σμέ­νων από τις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Αρ­χι­κά το κυ­βερ­νη­τι­κό σχέ­διο συγ­χω­νεύ­σε­ων ήταν πε­ρισ­σό­τε­ρο φι­λό­δο­ξο, αλλά πλέον έχει πε­ριο­ρι­στεί λόγω των αντι­δρά­σε­ων, όπως είπε και στις αρχές της εβδο­μά­δας ο επι­κε­φα­λής του ομί­λου Με­σό­γειος, Διο­νύ­σης Γε­ωρ­γό­που­λος, που πα­ρα­κο­λου­θεί επί χρό­νια τη συ­γκε­κρι­μέ­νη αγορά. Όσοι αντι­δρούν στις συγ­χω­νεύ­σεις/απορ­ρο­φή­σεις υπο­στη­ρί­ζουν πως οδη­γού­μα­στε σε υδρο­κε­φα­λι­σμό και πως θα απα­ξιω­θούν τα το­πι­κά δί­κτυα, αφού δεν θα υπάρ­χει εν­δια­φέ­ρον για γρή­γο­ρη απο­κα­τά­στα­ση ή ανα­βάθ­μι­σή τους.

Η άλλη πλευ­ρά θε­ω­ρεί πως μόνο με τις συγ­χω­νεύ­σεις θα υπάρ­ξει επι­τέ­λους σωστή δια­χεί­ρι­ση νερού και απο­βλή­των, αφού θα δη­μιουρ­γη­θούν φο­ρείς με χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κή επι­φά­νεια και δυ­να­τό­τη­τα αξιο­ποί­η­σης νέων τε­χνο­λο­γι­κών ερ­γα­λεί­ων. «Σή­με­ρα δεν πρέ­πει να υπάρ­χει ΔΕΥΑ που να μη βρί­σκε­ται στο κόκ­κι­νο», λέει στέ­λε­χος που υπη­ρε­τεί επί δε­κα­ε­τί­ες στην Αυ­το­διοί­κη­ση.

Οι δή­μαρ­χοι της αντι­πο­λί­τευ­σης το­νί­ζουν, επί­σης, πως δεν προ­χω­ρούν με ικα­νο­ποι­η­τι­κούς ρυθ­μούς προ­γράμ­μα­τα εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας και ανα­φέ­ρουν πως υπάρ­χουν δήμοι σε κά­ποιες πε­ριο­χές της χώρας που δεν τους εγκρί­θη­κε κα­νέ­να τέ­τοιο πρό­γραμ­μα. Κε­ρα­σά­κι στην τούρ­τα απο­τε­λεί η αδυ­να­μία των δήμων να προ­σλά­βουν εξει­δι­κευ­μέ­νο προ­σω­πι­κό, ώστε να προ­χω­ρή­σουν κρί­σι­μα έργα υπο­δο­μών, από τη δια­χεί­ρι­ση απορ­ριμ­μά­των μέχρι την ενέρ­γεια και τη δια­χεί­ρι­ση κυ­κλο­φο­ρί­ας. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα, πρό­σφα­τες προ­κη­ρύ­ξεις για πρό­σλη­ψη μη­χα­νι­κών, στις οποί­ες εμ­φα­νί­στη­καν ερ­γα­ζό­με­νοι που κά­λυ­πταν μόλις το 50% των προ­βλε­πό­με­νων θέ­σε­ων. Ει­δι­κά στον χώρο των μη­χα­νι­κών, η ιδιω­τι­κή αγορά προ­σφέ­ρει σή­με­ρα κα­λύ­τε­ρες αμοι­βές και προ­ο­πτι­κές από τους ΟΤΑ, λένε όσοι θε­ω­ρούν πως απαι­τεί­ται κυ­βερ­νη­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση για να ανα­τρα­πεί «το κα­θο­δι­κό σπι­ράλ» στη λει­τουρ­γία των ΟΤΑ.

Πηγή: powergame.gr