Δραματική αύξηση 17 καρκίνων στους νέους – Ο «βασικός ύποπτος» και οι τρόποι πρόληψης

Τον «κώδωνα» του κιν­δύ­νου κρούουν οι ειδικοί, καθώς τα επίπεδα 17 μορφών καρ­κί­νου σε άτομα που ανήκουν στους millennials και στη γενιά Χ, έχουν αυξηθεί δρα­μα­τικά τα τελευ­ταία χρόνια, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις καρ­κί­νων, άτομα που γεν­νή­θη­καν τη δεκα­ε­τία του ‘90 αντι­με­τω­πί­ζουν δύο με τρεις φορές μεγα­λύ­τερο κίνδυνο συγκρι­τικά με εκεί­νους που γεν­νή­θη­καν το 1955, δείχνει η έρευνα, η οποία δημο­σιεύ­τηκε στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Lancet Public Health.

Τα εν λόγω ευρή­ματα έρχο­νται να προ­στε­θούν στην πρό­σφατη ανη­συ­χη­τική αύξηση των περι­πτώ­σεων καρ­κί­νου του παχέος εντέρου σε νέους ανθρώ­πους, προ­σθέ­το­ντας όμως ακόμη περισ­σό­τε­ρες μορφές της νόσου στη λίστα.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να γνω­ρί­ζουμε τι ακριβώς προ­κα­λεί την αύξηση αυτών που οι ειδικοί απο­κα­λούν «πρώ­ι­μους» καρ­κί­νους, αλλά οι ίδιοι προει­δο­ποιούν ότι η τάση αυτή δεν οφεί­λε­ται απλώς στην καλύ­τερη ποιό­τητα των δια­γνω­στι­κών ελέγχων. Ανθρω­ποι πεθαί­νουν από αυτές τις ασθέ­νειες σε ηλικίες και αριθ­μούς που δεν παρα­τη­ρού­νταν στις γενιές των γονιών τους.

Τι γνω­ρί­ζουμε όμως για τον κίνδυνο εμφά­νι­σης καρ­κί­νου σε κάθε γενιά και πώς μπορεί κανείς να μειώσει τον κίνδυνο για τον εαυτό του;

Τι δια­πί­στωσε η μελέτη

Ερευ­νη­τές από την Αμε­ρι­κα­νική Αντι­καρ­κι­νική Εται­ρεία (ACS) αξιο­λό­γη­σαν στοι­χεία για 34 δια­φο­ρε­τικά είδη καρ­κί­νων σε άτομα γεν­νη­μένα μεταξύ του 1920 και του 1990, βασι­ζό­με­νοι στο πόσοι από αυτούς είχαν δια­γνω­στεί ή πεθάνει από καρκίνο μεταξύ του 2000 και του 2019.

Κατά μέσο όρο, τα επίπεδα 17 μορφών της νόσου, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του καρ­κί­νου του παγκρέ­α­τος, του μαστού και του γαστρι­κού καρ­κί­νου, σημεί­ω­ναν αύξηση από γενιά σε γενιά από το 1920, σύμφωνα με τη μελέτη. Προη­γού­μενη έρευνα της ACS είχε δείξει ότι τα επίπεδα 11 μορφών της νόσου, όπως του παγκρέ­α­τος, του παχέος εντέρου, του νεφρού, του τρα­χή­λου της μήτρας και των όρχεων, παρου­σί­α­ζαν αυξη­τική τάση μεταξύ των νέων ενη­λί­κων. Η νέα μελέτη προ­σέ­θεσε οκτώ ακόμη μορφές καρ­κί­νου στη λίστα:

– Καρ­κί­νος του στο­μά­χου

– Καρ­κί­νος του λεπτού εντέρου

– Καρ­κί­νος του μαστού θετικός σε υπο­δο­χείς οιστρο­γό­νων

– Καρ­κί­νος ωοθηκών

– Καρ­κί­νος ήπατος και χολη­δό­χου πόρου

– Καρ­κί­νος του στό­μα­τος και του φάρυγγα, μη σχε­τι­ζό­με­νος με τον ιό HPV (μόνο σε γυναί­κες)

– Καρ­κί­νος του πρωκτού (μόνο σε άνδρες)

– Σάρκωμα Καπόσι (καρ­κί­νος της επέν­δυ­σης των αιμο­φό­ρων αγγείων και των λεμ­φα­δέ­νων – μόνο σε άνδρες)

Τα επίπεδα διπλα­σιά­στη­καν – ή ακόμα και τρι­πλα­σιά­στη­καν – για κάποιες μορφές καρ­κί­νου, όπως του νεφρού, του παγκρέ­α­τος και του λεπτού εντέρου, σε άτομα και από τα δύο φύλα. Για τις γυναί­κες, η συχνό­τητα εμφά­νι­σης καρ­κί­νου του ήπατος είναι δύο με τρεις φορές μεγα­λύ­τερη από ό,τι τη δεκα­ε­τία του 1920.

Ακόμα και οι μορφές καρ­κί­νου που έδει­χναν να φθίνουν μεταξύ των baby boomers και άλλων παλαιό­τε­ρων γενεών – όπως ο καρ­κί­νος στους όρχεις και κάποια είδη καρ­κί­νου του μαστού – απο­τε­λούν πλέον μεγα­λύ­τερο κίνδυνο για τους millennials και τη γενιά Χ, όπως δια­πί­στωσε η μελέτη.

Αυξη­μέ­νος είναι μάλιστα ο αριθμός των νέων που πεθαί­νουν εξαι­τίας κάποιας από τις παρα­πάνω μορφές καρ­κί­νου. Τα επίπεδα θνη­σι­μό­τη­τας από τους καρ­κί­νους του παχέος εντέρου, της χολη­δό­χου κύστης, των όρχεων και της μήτρας έχουν αυξηθεί στις νεό­τε­ρες γενιές, όπως και οι αριθμοί θανάτων από καρκίνο του ήπατος, αλλά μόνο στις γυναί­κες.

«Είναι κάτι που μας κεντρί­ζει την προσοχή, καθώς η ταυ­τό­χρονη αύξηση της θνη­σι­μό­τη­τας [και των δια­γνώ­σεων] δείχνει ότι αυτό που βλέ­πουμε δεν είναι απλώς ένα φαι­νό­μενο που πιθανόν να οφεί­λε­ται στις πιο συχνές εξε­τά­σεις και δια­γνώ­σεις», ανα­φέ­ρει η κύρια συγ­γρα­φέας της μελέτης και ανώτερη επι­στή­μο­νας της ACS, Χιούνα Σουνγκ.

«Αντί­θετα, δείχνει μια πραγ­μα­τική επι­δεί­νωση του κιν­δύ­νου, με την αύξηση της συχνό­τη­τας εμφά­νι­σης [καρ­κί­νου] να είναι αρκετή ώστε να ξεπερνά τις βελ­τιώ­σεις» στη διά­γνωση και τη θερα­πεία.

Ο βασικός «ύποπτος»

Παρ’ όλο που η νέα μελέτη δεν εξηγεί τον λόγο που παρα­τη­ρεί­ται αυτή η τάση, η Σουνγκ και άλλοι ειδικοί κάνουν λόγο για έναν βασικό «ύποπτο»: την παχυ­σαρ­κία. Και αυτό επειδή δέκα στους 17 καρ­κί­νους που γίνο­νται πιο συχνοί από γενιά σε γενιά έχουν συν­δε­θεί με αυτήν, όπως επι­ση­μαί­νουν οι συγ­γρα­φείς της μελέτης.

Οι έρευνες προ­κει­μέ­νου να γίνει αντι­λη­πτό το πώς ακριβώς μπορεί η παχυ­σαρ­κία να προ­κα­λεί ή να συντε­λεί στην εμφά­νιση καρ­κί­νου, βρί­σκο­νται σε εξέλιξη, αλλά υπάρ­χουν κάποιες κυρί­αρ­χες θεωρίες, ανα­φέ­ρει ο Τίμοθι Ρέμπεκ, καθη­γη­τής στον τομέα της πρό­λη­ψης του καρ­κί­νου από το Ινστι­τούτο Dana-Farber.

«Οταν κάποιος είναι παχύ­σαρ­κος, πολλά πράγ­ματα αλλά­ζουν στον οργα­νι­σμό, όπως χρόνια φλεγ­μονή που οδηγεί σε βλάβη πολλών ετών σε κύτταρα και ιστούς, κάτι που μπορεί να οδη­γή­σει σε καρκίνο», εξηγεί ο ειδικός.

Σύμφωνα με το Κέντρο MD Anderson για τον Καρκίνο, μπορεί η αιτία να μην σχε­τί­ζε­ται άμεσα με τον δείκτη μάζας του σώματος, αλλά μάλλον με αλλαγές σε ό,τι αφορά την ευαι­σθη­σία στην ινσου­λίνη και με την αύξηση ορι­σμέ­νων ορμονών, που θα μπο­ρού­σαν να πυρο­δο­τή­σουν ανε­ξέ­λεγ­κτη ανά­πτυξη κυτ­τά­ρων και κατ’ επέ­κταση να προ­κα­λέ­σουν καρκίνο.

Η ταυ­τό­χρονη αύξηση στα επίπεδα παχυ­σαρ­κίας και καρ­κί­νου, ιδιαί­τερα μεταξύ νέων ενη­λί­κων, δείχνει πως το πρό­βλημα ίσως να ξεκινά από την παιδική ηλικία ή ίσως και πριν ακόμη γεν­νη­θεί ένα παιδί, σημειώ­νει ο Ρέμπεκ.

Τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα δεί­χνουν επίσης ότι είναι πιθανό να υπάρχει και έκθεση σε άλλους περι­βαλ­λο­ντι­κούς παρά­γο­ντες στα πρώιμα στάδια της ζωής μας, όπως η χρήση αντι­βιο­τι­κών ή κάποιες δια­τρο­φι­κές συνή­θειες που μπορούν να μετα­βά­λουν τα βακτή­ρια του εντέρου και να αυξή­σουν τον κίνδυνο καρ­κί­νου σε ένα άτομο.

Πώς μπο­ρούμε να μειώ­σουμε τον κίνδυνο

Παρ’ όλο που τα ευρή­ματα προ­κα­λούν προ­βλη­μα­τι­σμό, οι ειδικοί προ­τεί­νουν να μην ανη­συ­χούμε και πολύ, και αυτό επειδή «οι καρ­κί­νοι που δια­γι­γνώ­σκο­νται πριν από την ηλικία των 50 ετών παρα­μέ­νουν σχετικά σπάνιοι», όπως λέει ο Ρέμπεκ.

Περίπου μόλις 350 για κάθε 100.000 περι­πτώ­σεις καρ­κί­νου που δια­γι­γνώ­σκο­νται ετησίως εντο­πί­ζο­νται σε άτομα ηλικίας μεταξύ 45 και 49 ετών, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστι­τούτο Καρ­κί­νου.

«Δεν είναι κάτι για το οποίο οι άνθρω­ποι πρέπει να αρχί­σουν να πανι­κο­βάλ­λο­νται… αλλά θέλουμε οι να ενη­με­ρω­θούν και να αρχί­σουν να κάνουν πράγ­ματα που μπορεί να παίξουν σημα­ντικό ρόλο», λέει ο επι­στή­μο­νας.

Ειδι­κό­τερα, θα πρέπει κάποιος να προβεί σε άμεσες αλλαγές στην καθη­με­ρι­νό­τητά του ώστε να ζει πιο υγιεινά και να μειώσει τον κίνδυνο καρ­κί­νου. Σύμφωνα με τους ειδι­κούς, είναι σημα­ντικό να κάνουμε ό,τι μπο­ρούμε για να δια­τη­ρή­σουμε ένα υγιές σωμα­τικό βάρος, μέσω της τακτι­κής άσκησης και μιας ισορ­ρο­πη­μέ­νης δια­τρο­φής χωρίς πολλά επε­ξερ­γα­σμένα τρόφιμα και κόκκινο κρέας και πλούσια σε λαχα­νικά και ψάρια όπως ο σολομός. Ταυ­τό­χρονα, είναι σημα­ντικό να κατα­να­λώ­νουμε ελά­χι­στο αλκοόλ και να μην καπνί­ζουμε.

«Τίποτα από αυτά δεν είναι εύκολο, αλλά αυτά είναι που μπο­ρούμε να προ­τεί­νουμε», τονίζει ο καθη­γη­τής.

Είναι επίσης σημα­ντικό να γνω­ρί­ζουμε το οικο­γε­νειακό μας ιστο­ρικό και να επι­σκε­πτό­μα­στε έναν πάροχο υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης, εάν παρα­τη­ρή­σουμε οποιεσ­δή­ποτε αλλαγές που θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λούν πρώιμα προει­δο­ποι­η­τικά σημάδια καρ­κί­νου.

Για τους νέους, υπάρ­χουν «συγκε­κρι­μένα συμ­πτώ­ματα» ορι­σμέ­νων μορφών καρ­κί­νου, όπως π.χ. του παχέος εντέρου. Αυτά θα μπο­ρού­σαν να είναι η «κόπωση, η αιμορ­ρα­γία από το ορθό, το κοι­λιακό άλγος, οι αλλαγές στις συνή­θειες του εντέρου ή η ανε­ξή­γητη απώλεια βάρους, τα οποία θεω­ρού­νται σημα­ντικά σημάδια κιν­δύ­νου για πρώιμο καρκίνο», λέει, από την πλευρά της, η Σουνγκ.

Unmute

Remaining Time -0:00

Fullscreen

Advertisement

Πηγή: Yahoo Life, CNN