Σταμάτης Μαρασιώτης: «Μέσα από την μαυρίλα της ψυχής μας και του καπνού που μας περικύκλωσε, υπήρχε γύρω μας ένα φως ανθρωπιάς…»

Σταμάτη, να ξεκι­νή­σουμε τη συνέ­ντευξη από την ημέρα που δόθηκε η εντολή για την μεγα­λύ­τερη επι­χεί­ρηση εκκέ­νω­σης που έγινε ποτέ σε πυρ­κα­γιά, στην Ελλάδα. Πού ήσουν εσύ;

Εγώ εκείνη την ημέρα ξεκί­νησα στις 4 το από­γευμα τη βάρδιά μου. Εφυγα απευ­θείας για το αερο­δρό­μιο γιατί και εκεί υπήρχε ανάγκη για ταξί, διότι ήταν ημέρα Σάββατο και παράλ­ληλα υπήρχαν πολλές αφίξεις. Μέχρι εκείνη την ώρα δεν είχαμε κατα­λά­βει ακόμα τι θα ακο­λου­θή­σει. Δεν είχαμε πλήρη εικόνα, για να μην σου πω καθόλου. Νομί­ζαμε ότι θα ήταν ακόμα ένα Σάββατο, όμως δεν ήταν… Θυμάμαι απο­σπα­σμα­τικά εκείνη την ημέρα. Θυμάμαι ότι πηγαίνω ένα ζευγάρι προς Φαλη­ράκι και αρχίζει τότε το κέντρο, περίπου στις 16:30, να μας λέει ότι υπάρχει ανάγκη για να φύγουν ταξί προς νότια Ρόδο να βοη­θή­σουν στις εκκε­νώ­σεις ξενο­δο­χείων. Εγώ χωρίς δεύτερη σκέψη, αφού άφησα τους πελάτες, έφυγα προς τα έξω. Μετά τα Κολύ­μπια, είχα ανάψει και τα αλάρμ γιατί κάποιοι πήγαι­ναν αργά, εμείς έπρεπε να πάμε λίγο πιο γρήγορα αλλά και με ασφά­λεια, γιατί περί­με­ναν άνθρω­ποι.

Και τότε γίνεται αντι­λη­πτό τι συμ­βαί­νει στη νότια Ρόδο;

Δεν είχαμε ακόμα εικόνα, αλλά όταν ακούς για εκκέ­νωση ξενο­δο­χείων, η πρώτη σου σκέψη είναι ότι αυτό το Σάββατο δεν θα είναι το ίδιο με τα άλλα… Εκεί κατά­λαβα, και εγώ και αρκετοί συνά­δελ­φοι, ότι το Σάββατο σήμερα θα είναι μεγάλο. Εκεί ακού­στηκε για πρώτη φορά η λέξη «εκκέ­νωση». Οταν είχα φτάσει, θυμάμαι ότι είδα κάποια ταξί κοντά στην Κάλαθο που είτε μετέ­φε­ραν κόσμο σε πιο ασφαλή σημεία είτε στο αερο­δρό­μιο. Το Σάββατο είναι μέρα αιχμής οπότε υπήρχαν πολλές αφίξεις και ανα­χω­ρή­σεις και παρά την ανα­στά­τωση έπρεπε οι επι­σκέ­πτες που ανα­χω­ρού­σαν να φτάσουν στο αερο­δρό­μιο για να μην χάσουν την πτήση τους.

Πότε αντι­λαμ­βά­νε­σαι ότι τα πράγ­ματα είναι πιο σοβαρά απ΄ότι είχες εκτι­μή­σει;

Η πρώτη μου εικόνα εκεί που κατα­λα­βαίνω ότι τα πράγ­ματα έχουν σοβα­ρέ­ψει, είναι όταν είδα ένα ρεύμα του κόσμου -υποθέτω πως ήταν ντόπιοι οι άνθρωποι- να θέλουν να στρί­ψουν δεξιά προς Πυλώνα. Είχαν δημιουρ­γη­θεί τρία ρεύματα στον κυκλικό κόμβο της Πυλώνας. Ρώτησα τον αστυ­νο­μικό πού χρειά­ζε­ται να πάμε, γιατί ήταν η πρώτη μου επαφή και δεν είχα ιδέα προς τα πού πρέπει να κατευ­θυνθώ. Μου λέει ότι χρειά­ζε­ται όλοι να κινη­θούμε προς Λάρδο ή, αν τα κατα­φέ­ρουμε, και Κιοτάρι. Περ­νώ­ντας από τη Λίνδο, από την πλατεία της Κράνας, δεν έχω ξαναδεί ποτέ τόσο κόσμο μαζε­μένο. Νομίζω ότι είδα περισ­σό­τερα από 4.000 με 5.000 άτομα, χωρίς υπερ­βολή. Δεν υπήρχε σπιθαμή χώρου άδεια, μόνον ο δρόμος είχε μείνει ανοι­κτός. Αμέσως κάποιοι άρχισαν να κάνουν νόημα με τα χέρια ότι χρειά­ζο­νται ταξί, προ­φα­νώς και τους προ­σπερ­νάω γιατί η εντολή ήταν να φτά­σουμε είτε Λάρδο είτε Κιοτάρι. Φτάνω περίπου λίγο πριν από τις 5 το από­γευμα έξω από το Lindos Princess. Εκεί είχε κρυφτεί ο ήλιος από τους καπνούς. Είχε μια μου­ντάδα, μια σκο­τει­νιά. Εκεί πέρα είδα πραγ­μα­τικά πανικό… Ο κόσμος που περί­μενε μόλις είδε ταξί, έκανε λες και βρήκε, τι να σας πω, χρυσό! Ομως κι εμείς μπο­ρούμε να μετα­φέ­ρουμε μέχρι τέσσερα άτομα. Την ίδια ώρα που κάνω μια ανα­στροφή το ταξί για να έχει κατεύ­θυνση προς Λίνδο, θυμάμαι ξεκινάω με μια οικο­γέ­νεια Νορ­βη­γών και ακριβώς πίσω μου ήταν ένας οδηγός του ΚΤΕΛ που έβαζε απο­σκευές στο χώρο του λεω­φο­ρείου. Ηρθαν κοντά τα οχήματά μας. Τον χτύπησα λίγο στην πλάτη, κι αυτός το ίδιο και του λέω “τι κάνουμε; ξανα­γυρ­νάμε; ξανα­γυρ­νάτε κι εσείς;” Μου λέει ναι, θα πηγαί­νουμε Λίνδο και θα ξανα­γυρ­νάμε. Οι οδηγοί των λεω­φο­ρείων, του ΚΤΕΛ, της ΡΟΔΑ αλλά και των του­ρι­στι­κών λεω­φο­ρείων, αυτοί έκαναν την περισ­σό­τερη δουλειά. Βεβαίως και τα ταξί και οι εθε­λο­ντές με τα αυτο­κί­νητά τους, αλλά άλλο να μετα­φέ­ρεις τέσσερα άτομα και άλλο 44 ή 50, δεν είναι το ίδιο. Αυτοί οι άνθρω­ποι, οι οδηγοί των λεω­φο­ρείων, μπό­ρε­σαν και μετέ­φε­ραν χιλιά­δες κόσμου. Είχαν επι­στρα­τευ­θεί από την πρώτη στιγμή. Και εμείς, σαφώς.

Εσύ με τους Νορ­βη­γούς προς τα πού κατευ­θύν­θη­κες;

Πήγαμε στη Λίνδο, διότι αυτή ήταν η εντολή από την αστυ­νο­μία. Αυτή ήταν η εντολή που μας έδωσαν από το τηλε­φω­νικό κέντρο.

Οι επι­βά­τες τι σας έλεγαν;

Μας έλεγαν πράγ­ματα όπως “you are heroes”, “this is lifesaving”… ενώ εμείς -και δεν το λέω καθ΄υπερβολήν- θεω­ρή­σαμε ότι κάναμε το καθήκον μας. Διότι και το ταξί είναι μια δημόσια περιου­σία και εμείς είμαστε εκμε­ταλ­λευ­τές, αν μας πουν φεύγετε για εκεί είναι εντολή, οφεί­λουμε να πάμε. Αλλά επίσης όλοι θέλαμε να βοη­θή­σουμε, δεν θα μπο­ρού­σαμε να είμαστε κάπου αλλού την ώρα που καί­γε­ται το νησί μας. Ο κ. Αντώνης Κάλλας, μέλος του Δ.Σ. του Συν­δέ­σμου Ιδιο­κτη­τών Ταξί, έκανε μια έκκληση από την εφαρ­μογή που χρη­σι­μο­ποιούμε για να μιλάμε μεταξύ μας λέγο­ντας “παρα­καλώ όλους τους συνα­δέλ­φους σήμερα να σταθούν στο ύψος της περί­στα­σης, όπου κι αν βρί­σκο­νται κι αφού εκκε­νω­θούν τα μέρη που πρέπει να εκκε­νω­θούν με εντολή της αστυ­νο­μίας, οφεί­λουμε να κινη­θούμε νότια”. Αυτό είπε, αυτή ήταν η εντολή μέχρι εκείνη τη στιγμή. Και θυμάται χαρα­κτη­ρι­στικά ότι όταν είδε να έρχο­νται πίσω του κι άλλα οχήματα, κι άλλα ταξί που άκουσαν την εντολή του, είπε πως ένιωσε πάρα πολύ υπε­ρή­φα­νος για όλους μας. Αλλά εμείς κάναμε το καθήκον μας.

Θυμάσαι πόσα δρο­μο­λό­για έκανες εκείνη την ημέρα;

Μετέ­φερα μια οικο­γέ­νεια Νορ­βη­γών, μετά μια οικο­γέ­νεια Φιν­λαν­δών οι οποίοι μάλιστα είχαν ξεχάσει τον εξο­πλι­σμό τους για τη θάλασσα όπως βατρα­χο­πέ­διλα, μάσκες κλπ και τότε είπα ότι μπορούν να ζήσουν και χωρίς αυτά και πως δεν μπο­ρούμε να γυρί­σουμε πίσω για να τα πάρουμε. Μετά, μετέ­φερα μια οικο­γέ­νεια Αγγλων πάλι από Λάρδο για Λίνδο. Μπορώ να πω ότι στη Λίνδο έπεφταν πάνω στα οχήματά μας για να τους πάμε Ρόδο, Φαλη­ράκι… Οπου­δή­ποτε μακριά από τη φωτιά όμως δεν μπο­ρού­σαμε διότι η εντολή ήταν ξεκά­θαρη, ότι θα μεί­νουμε εκεί μέχρι να εκκε­νω­θεί η Λάρδος, το Κιοτάρι ή μέχρι να έχουμε κάποια νεότερη ενη­μέ­ρωση. Θυμάμαι ότι η ατμό­σφαιρα πραγ­μα­τικά ήταν απο­πνι­κτική. Οχι ότι δεν μπο­ρού­σαμε να ανα­πνεύ­σουμε αλλά δεν ήταν υγιές αυτό που υπήρχε στην ατμό­σφαιρα.

Μέχρι ποια ώρα έμεινες εκεί;

Εμεινα περίπου μέχρι τις 6 και μετά χρειά­στηκε να μετα­φέρω πελάτες πρα­κτο­ρείου προς το αερο­δρό­μιο γιατί υπήρχαν και άνθρω­ποι που είχαν προ­πλη­ρω­μένο transfer. Μέσα σε όλο αυτό τον πανικό έπρεπε να εξυ­πη­ρε­τη­θούν και οι πελάτες των πρα­κτο­ρείων που ταξί­δευαν. Έπρεπε να είμαστε σε πολλά σημεία ταυ­τό­χρονα εκείνο το Σάββατο και μαζί με τη βοήθεια όλων, τα κατα­φέ­ραμε.

Φοβη­θή­κατε καθόλου;

Εγώ προ­σω­πικά, όχι. Δεν φοβή­θηκα ότι η φωτιά θα με βλάψει εμένα, ούτε ο καπνός. Το μόνο που ένιωσα ήταν απο­γο­ή­τευση και θυμός για τη Ρόδο μας που και­γό­ταν. Εκεί δάκρυσα και έκλαψα όταν κατά­λαβα ότι καί­γε­ται το νησί μας. Και μέχρι σήμερα, μου προ­κα­λεί… το ίδιο συναί­σθημα, σου το λέω τώρα και με πιάνει ένα ρίγος.

Αρα πας αερο­δρό­μιο και επι­στρέ­φεις νότια Ροδο;

Ναι, εκείνη την ώρα με παίρνει τηλέ­φωνο ένας συνά­δελ­φος, είχε ακόμα φως η ημέρα δεν είχε νυχτώ­σει και μου λέει ότι πρέπει να κινηθώ προς Κάλαθο, όπου βρί­σκο­νται δύο κοπέλες που ψάχνουν επί δύο ώρες ταξί. Ηταν από την Ουγ­γα­ρία, δεν μιλού­σαν αγγλικά, συνεν­νοη­θή­καμε μέσω google translate. Μου έγραψαν από τα ουγ­γρικά στα αγγλικά, σε ευχα­ρι­στούμε πάρα πολύ που μας πας στο αερο­δρό­μιο, δεν θα το ξεχά­σουμε ποτέ. Και τους απά­ντησα κι εγώ “σας ευχα­ρι­στώ πολύ, αλλά είναι καθήκον μας να σας μετα­φέ­ρουμε ασφα­λείς στο αερο­δρό­μιο”.

Οπότε μέχρι τις πρώτες πρωινές της Κυρια­κής, από το από­γευμα του Σαβ­βά­του, εκτε­λείς δρο­μο­λό­για βοη­θώ­ντας όπου υπήρχε ανάγκη για μετα­φορά.

Ναι. Υπήρχε πάρα πολύ μεγάλη πλη­ρο­φο­ρία που διο­χε­τευό­ταν σε πολύ λίγο χρόνο. Μετά από την εκκέ­νωση έπρεπε να βοη­θή­σουμε τον κόσμο που ήταν στα κλειστά γυμνα­στή­ρια, στα σχολεία. Θυμάμαι ότι πέντε ταξί, ξεκι­νή­σαμε για Πεύκους με πελάτες πρα­κτο­ρείου περίπου στις 9 το βράδυ, και ρωτή­σαμε τους υπεύ­θυ­νους “παιδιά πού μας στέλ­νετε; ερχό­μα­στε από την εκκέ­νωση, δεν περνάνε τα αυτο­κί­νητα”. Και αφού πέρασε λίγος χρόνος και έπειτα από συνεν­νό­ηση, φτά­νουμε μέχρι τα Αφάντου κι εντέλει κατα­λή­ξαμε με τους επι­σκέ­πτες στο κλειστό γήπεδο της Ιαλυσού. Και οι πρό­σκο­ποι ήταν εκεί, και πολλοί εθε­λο­ντές. Οπως επίσης πολλοί εθε­λο­ντές ήταν στο Κλειστό Καλ­λι­θέας όπως ο φίλος μου ο Δημή­τρης… Είχαμε όλα αυτά, είχαμε πάρα πολύ πλη­ρο­φο­ρία την οποία έπρεπε να δια­χει­ρι­στούμε. Μερικές φορές ήταν και λάθος αυτή η πλη­ρο­φο­ρία αλλά εντέλει φάνηκε ότι όλοι μαζί, κάτι κάναμε σωστά. Δημιουρ­γή­θη­καν ομάδες στις εφαρ­μο­γές συνο­μι­λίας, ώστε να υπάρχει καλύ­τερη συνεν­νό­ηση σε μικρό­τε­ρες ομάδες συνα­δέλ­φων που δου­λεύ­ουν ταξί. Υπήρχε μια ομάδα πέντε ατόμων, που έκαναν ένα ρεκόρ. Ο καθένας τους είχε μετα­φέ­ρει σε ασφαλές σημείο περίπου από 15 οικο­γέ­νειες.

Οταν επι­στρέ­φεις στο σπίτι σου, μετά από τόσες ώρες στο τιμόνι, τι περ­νούσε από το μυαλό σου;

Ημουν 13 ώρες στο τιμόνι και έκανα περισ­σό­τερα από 600 χλμ. Είχε κόσμο που έκανε περισ­σό­τερα χιλιό­με­τρα από εμένα. Είχε συνα­δέλ­φους και οδηγούς του­ρι­στι­κών λεω­φο­ρείων ή ΚΤΕΛ που μπορεί να έκαναν και περισ­σό­τερα… Οταν έφτασα στο σπίτι ήμουν σε μια υπε­ρέ­νταση. Εικόνες από όλα όσα είδαμε περ­νού­σαν από το μυαλό μου, εικόνες που δεν μπορώ να πω ότι τις θυμάμαι συνε­χό­μενα αλλά απο­σπα­σμα­τικά, σαν στιγ­μιό­τυπα. Θυμάμαι μόνον τον πανικό και θυμάμαι ότι άργησα πάρα πολύ να κοιμηθώ από την υπε­ρέ­νταση και από όλο αυτό που έζησα και που ζήσαμε όλοι μας. Οταν βλέπεις τον πανικό κάποιου άλλου προ­φα­νώς επη­ρε­ά­ζε­σαι κι εσύ. Θυμάμαι ότι με πήρε ο ύπνος πάρα πολύ αργά.

Και λογικά με τους συνα­δέλ­φους σου την επόμενη ημέρα, θα συζη­τή­σατε για τις εμπει­ρίες για όλα όσα ζήσατε.

Ναι, βέβαια. Ενας συνά­δελ­φός μου, ο Τσα­μπί­κος, οδήγησε μια οικο­γέ­νεια προς την Ιξιά. Τα παιδιά έκλαι­γαν όλη την ώρα. Αυτός ο άνθρω­πος πλη­ρώ­θηκε μια αγκαλιά, δεν πήρε χρήματα για το δρο­μο­λό­γιο από το του­ρι­στικό λιμάνι στην Ιξιά και του είπε ο επι­σκέ­πτης μας από την Αγγλία σε ευχα­ρι­στούμε για ο,τι έκανες για εμάς. Εχω κι άλλες εμπει­ρίες να σου πω, και ειδικά από το τηλε­φω­νικό μας κέντρο… Η Μαρία, που είναι από τις πιο παλιές μας τηλε­φω­νή­τριες, κατα­πλη­κτική στη δουλειά της και της μίλησα πριν από λίγο για να τη ρωτήσω με αφορμή τη συνέ­ντευξή μας τι θα ήθελε να μετα­φέρω, μου απά­ντησε με λυγμούς πως θυμάται μια κυρία που την κάλεσε και της είπε “παιδί μου και­γό­μα­στε, σας παρα­κα­λούμε κάντε κάτι” και με δάκρυα της απά­ντησε “θα κάνουμε ό,τι μπο­ρούμε, στέλ­νουμε ταξί. Κάντε κου­ρά­γιο και να έχετε δύναμη”. Η κυρία Κάτια που είναι επίσης από τις πιο παλιές μας τηλε­φω­νή­τριες δια­χει­ρί­στηκε πολλά τέτοια περι­στα­τικά. Ξέρετε, στο τηλε­φω­νικό κέντρο είχαν να δια­χει­ρι­στούν και τον πανικό του κόσμου που ζητούσε ταξί. Επρεπε να καθη­συ­χά­σουν τους ανθρώ­πους που ήταν στη γραμμή, να τους ηρε­μή­σουν πρώτα και μετά να μπο­ρέ­σουν να κατα­λά­βουν πού ακριβώς βρί­σκο­νται για να τους στεί­λουμε το πιο κοντινό ταξί, αν υπήρχε βεβαίως δια­θέ­σιμο. Εγώ υπο­λο­γίζω ότι εκείνο το από­γευμα το τηλε­φω­νικό μας κέντρο απά­ντησε σε χιλιά­δες κλήσεις. Είχαν επι­στρα­τευ­θεί όλοι, ακόμα και κάποιοι που κανο­νικά δεν δού­λευαν εκείνη την ώρα. Ηταν όλοι πάνω και είχαν ανοίξει όλες οι γραμμές για να απα­ντάνε στα τηλέ­φωνα.

Τι έχεις κρα­τή­σει από τους ανθρώ­πους που μετέ­φε­ρες εκείνη την ημέρα;

Εχω κρα­τή­σει τις εκφρά­σεις τους, την ευγνω­μο­σύνη, τα συναι­σθή­ματά τους. Υπάρ­χουν συνά­δελ­φοι οι οποίοι έχουν κρα­τή­σει και επαφές, και φωτο­γρα­φίες και έχουν κρα­τή­σει και τα μηνύ­ματα που αντάλ­λα­ξαν μέσω viber.

Πολύ έντονα συναι­σθή­ματα σε πολύ σύντομο χρονικό διά­στημα.

Ναι, ακριβώς αυτό. Θυμάμαι να μιλάω με τον φίλο μου τον Δημήτρη που ήταν ένας από τους εθε­λο­ντές στο κλειστό γυμνα­στή­ριο Καλ­λι­θέας και να μοι­ρα­ζό­μα­στε την αγωνία μας για το τι θα γίνει. Δεν ξέραμε και ακριβώς τι γίνεται με τη φωτιά. Τη φωτιά την είδα ανε­βαί­νο­ντας εκεί στους Αγίους Θεο­δώ­ρους, είδα τη λάμψη που κατέ­βαινε προς Πυλώνα κι εκεί κατά­λαβα ότι τα πράγ­ματα δεν πάνε καθόλου καλά. Θυμάμαι κοι­τούσα αρι­στερά τη φωτιά και συνέ­χιζα να οδηγώ. Δεν ήθελα να ξανα­κοι­τάξω την περιοχή που και­γό­ταν.

Μετά την εκκέ­νωση πότε ξανα­πή­γες στην περιοχή;

Την Δευτέρα, χωρίς καμία όρεξη να βγω για δουλειά. Παρόλα αυτά έπρεπε διότι το ταξί δεν μπορεί να είναι ακι­νη­το­ποι­η­μένο. Βγαίνω για δουλειά το πρωί, θυμάμαι την υπερ­βο­λική ζέστη και την υγρασία και μιλάω με έναν συνά­δελφο από Ελεούσα ο οποίος είχε δημιουρ­γή­σει μια ομάδα εθε­λο­ντών, και με ρώτησε αν θα πάμε το βράδυ προς Απόλ­λωνα και Προφήτη Ηλία. Και του απά­ντησα “δεν το συζη­τάμε, όπως είμαστε φεύ­γουμε. Αν θες τελειώ­νουμε και τη βάρδια πιο νωρίς, για να φύγουμε να βοη­θή­σουμε όπως μπο­ρούμε”.

Πήγατε και ως εθε­λο­ντές στην κατά­σβεση της φωτιάς;

Ναι, βέβαια. Συγκε­κρι­μένα ήταν για την κατά­σβεση των ανα­ζω­πυ­ρώ­σεων στον Προφήτη Ηλία. Βοη­θή­σαμε και την Πυρο­σβε­στική για να τους μετα­φέ­ρουμε ό,τι ζητού­σαν και σε δρόμους πολύ δύσκο­λους, πάνω στις κεραίες του Προφήτη Ηλία.

Αφού έκλεισε ο κύκλος της φωτιάς στην περιοχή, για να μετα­φέ­ρεις πελάτες πότε ξανα­πή­γες;

Για περίπου 12 με 15 μέρες μετά, δεν ξανα­πή­γαμε, υπήρχαν πάρα πολλές ακυ­ρώ­σεις. Ακόμα και φίλοι που έχουν επι­χει­ρή­σεις κάτω στο Κιοτάρι, καφέ, εστια­τό­ρια, για αυτούς η σεζόν είχε κλείσει ήδη τον Ιούλιο. Ο φίλος μου ο Γιώργος που έχει ένα καφέ εκεί, κάηκε αλλά μέσα από τις στάχτες κατά­φερε και το ξανά­νοιξε και μπράβο του. Πέρα από τις ακυ­ρώ­σεις ομως, υπήρχε και κόσμος που έλεγε ότι προ­τί­μησε να μην ακυ­ρώ­σει τις δια­κο­πές του και ταξί­δεψε στη Ρόδο για να ενι­σχύ­σει το νησί. Βγήκε προς τα έξω η ανθρώ­πινη διά­σταση του θέματος, η αλλη­λεγ­γύη που έδειξαν οι Ροδίτες και στους επι­σκέ­πτες αλλά και μεταξύ τους. Τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης, εκτός από τις εικόνες της φωτιάς πρό­βα­λαν και την υπε­ράν­θρωπη προ­σπά­θεια όλων μας να τα κατα­φέ­ρουμε. Και υπήρχε κόσμος που ήρθε ακριβώς για αυτό τον λόγο, για να μας ενι­σχύ­σουν επειδή δείξαμε ανθρώ­πινο πρόσωπο στην επι­χεί­ρηση της εκκέ­νω­σης και δώσαμε τον καλύ­τερό μας εαυτό.

Οι πληγές από τη φωτιά παρα­μέ­νουν εμφα­νείς στη νότια Ρόδο. Πώς αντι­δρούν οι του­ρί­στες;

Τις περισ­σό­τε­ρες φορές μένουν απο­σβο­λω­μέ­νοι από το μέγεθος της κατα­στρο­φής, ακούμε τα επι­φω­νή­ματά τους. Μας ρωτάνε, ειδικά όταν περνάμε από τη Γλύστρα, και τους εξη­γούμε ότι εκεί είναι που κατέ­ληξε η φωτιά και πως ο,τι βλέπει το μάτι τους δεξιά και αρι­στερά, κάποτε ήταν πράσινο.

Από εκείνη την περίοδο τι έχεις κρα­τή­σει;

Θυμάμαι πάρα πολύ τα μάτια, τις εκφρά­σεις των ανθρώ­πων. Ενώ εμείς κάναμε αυτό που θεω­ρούμε ως καθήκον μας, μας απα­ντού­σαν ότι κάναμε κάτι ηρωικό, ότι τους σώσαμε… Ενώ για εμάς ήταν το αυτο­νό­ητο. Ηταν το καθήκον μας, πρώτα απ΄ όλα ως Ροδίτες και μετά ως ταξί. Εγώ έχω κρα­τή­σει την ευγνω­μο­σύνη που εισπρά­ξαμε, γιατί την είδα με τα μάτια μου. Συγκε­κρι­μένα πριν από πέντε μέρες μετέ­φερα ένα ζευγάρι στην Ιαλυσό που ήταν πέρσι στο Γεννάδι και είχαν απο­μα­κρυν­θεί από την περιοχή, όπως μου είπαν μέσω της θάλασ­σας. Ηταν από τη Σλο­βε­νία. Ηταν από εκεί­νους που μετα­φέρ­θη­καν με σκάφη. Και τους λέω “παρόλα αυτά ξανα­ήρ­θατε στη Ρόδο” και μου είπαν ξανα­ήρ­θαμε στη Ρόδο γιατί πέρσι εισπρά­ξαμε όλη αυτή την αγάπη. Ο κόσμος της Ρόδου μάς αγκά­λιασε, μας βοήθησε. Eνιωσαν ότι όφειλαν, όπως μου είπαν, να ξανα­έρ­θουν για να περά­σουν κανο­νικά τις δια­κο­πές τους και να απο­λαύ­σουν το νησί. Και υπάρ­χουν πάρα πολλοί σαν αυτούς τους ανθρώ­πους που ήρθαν στη Ρόδο επειδή ένιωσαν την αγάπη του κόσμου και έζησαν τον αλτρουι­σμό. Γιατί αυτό ήταν, η ύψιστη μορφή αλτρουι­σμού. Εχω μια μαρ­τυ­ρία της φίλης μου της Ελένης, η οποία δούλευε σε ξενο­δο­χείο στο Γεννάδι το οποίο και­γό­ταν κι έπρεπε όλοι να φύγουν από τα δωμάτιά τους. Υπήρχε μια οικο­γέ­νεια που η μητέρα με τα δύο παιδιά είχαν χάσει τον σύζυγο και πατέρα, στη δια­δι­κα­σία της εκκέ­νω­σης. Η Ελένη γέμισε όλους τους χώρους του ξενο­δο­χείου με φωτο­γρα­φίες του πατέρα και με τηλέ­φωνο επι­κοι­νω­νίας, σημειώ­νο­ντας επίσης τι ρούχα φορούσε, με σκοπό αν τον δει κάποιος να ειδο­ποι­ή­σει. Επίσης υπήρχε περι­στα­τικό, στο ίδιο ξενο­δο­χείο, με μια μητέρα να είναι σε κρίση πανικού επειδή ένιωσε κακή μητέρα που δεν θυμή­θηκε να δώσει τα φάρμακα του παιδιού της καθώς έφυγαν μέσα στον πανικό από το δωμάτιο, και το παιδί είχε άσθμα. Κι όλο αυτό έπρεπε να το δια­χει­ρι­στούν οι άνθρω­ποι που δού­λευαν στην υποδοχή συν του ότι είχαν να δια­χει­ρι­στούν και τη δική τους λύπη, και τον πανικό τους για όλα όσα συνέ­βαι­ναν και για το νησί μας που και­γό­ταν. Επρεπε όλα να γίνουν πολύ γρήγορα και έπρεπε ο καθένας να πράξει με σοφία, με ανι­διο­τέ­λεια, με ωρι­μό­τητα και γι΄αυτό αξίζουν πολλά συγ­χα­ρη­τή­ρια και στους υπαλ­λή­λους υπο­δο­χής. Ολοι μαζί δημιουρ­γή­σαμε μια αλυσίδα, κι αυτή ήταν αδιά­σπα­στη. Μιλάμε για την μεγα­λύ­τερη εκκέ­νωση σε του­ρι­στική περιοχή σε όλα τα χρόνια που η Ελλάδα έχει του­ρι­σμό. Ελπί­ζουμε να μην χρεια­στεί να το ξανα­κά­νουμε. Μέσα από την μαυρίλα της ψυχής μας και του καπνού που μας περι­κύ­κλωσε, υπήρχε γύρω μας ένα φως ανθρω­πιάς που άφησε το δικό του ανε­ξί­τηλο στίγμα στον τόπο μας.

Σε αυτή την αλυσίδα ήμουν ένας υπε­ρή­φα­νος κρίκος.