Ευχαριστήριο Ίριδας Μαυράκη

Το Σάββατο στις 6 Ιουλίου στην πλατεία Εμμα­νουήλ Κωστα­ρίδη που είναι αφιε­ρω­μένη στον αγαπητό Διευ­θυ­ντή και ιατρό του πρώην Σανα­το­ρίου Δωδε­κα­νή­σου, ανάμεσα στα ιστο­ρικά ιταλικά κτίρια και τα πεύκα, έγινε η παρου­σί­αση του βιβλίου μου ΄΄το χτικιό το Σανα­τό­ριο της Ελε­ού­σας στη Ρόδο΄΄ από τις Εκδό­σεις ΕΠΙΜΕΤΡΟ – ΠΑΠΑΖΗΣΗ. Πολλοί φίλοι και φίλες από τη Ρόδο και τα γύρω χωριά γέμισαν την πλατεία για να τιμή­σουν ένα αφιέ­ρωμα στο κεφά­λαιο του Σανατορίου1947-1970. Ίσως δεν περί­με­ναν αυτό που θα ακο­λου­θούσε καθώς άρχισαν να ξετυ­λί­γο­νται σκηνές, από το όχι τόσο μακρινό παρελ­θόν. Μια εποχή η οποία λόγω του αφό­ρη­του στίγ­μα­τος που κου­βα­λούσε η αρρώ­στεια εκείνη, το χτικιό θάφτηκε για αρκε­τούς μέσα στον πόνο. Ηθο­ποιοί από τη Θεα­τρική Ομάδα ΠΡΑΞΙΣ, την , την Τέμη Γιαν­να­κάκη Παπαϊ­ω­άν­νου και την ομάδα ΦΙΟΡ (Φίλοι Ιστο­ρι­κών Οχη­μά­των Ρόδου), η Κατε­ρίνα κι ο Αγα­πη­τός Γιαλ­λου­ρά­κης, ντυ­μέ­νοι με ρούχα δεκα­ε­τίας 50-60, ιατρι­κές μπλού­ζες, ιστο­ρικά οχήματα, φωτο­γρα­φική μηχανή του 1900, συνέ­θε­σαν μία σκηνή σαν από γύρισμα ταινίας. Ασθε­νείς με συνο­δούς κρα­τώ­ντας παλιές σκο­νι­σμέ­νες βαλί­τσες, περ­νού­σαν μπροστά από ένα βουρ­κω­μένο κι αμίλητο κοινό, την εκκλη­σία του Άγιου Χαρά­λα­μπου, όπου οι καμπά­νες ηχούσαν σαν κάλεσμα σε μια ιστο­ρική στιγμή, προς το κτίριο του Σανα­το­ρίου. Σε ένα γραφείο μία γραμ­μα­τέας κατέ­γραφε σε ένα παλιό βιβλίο εισερ­χό­με­νους κι εξερ­χό­με­νους ασθε­νείς που έμπαι­ναν ή έβγαι­ναν από το πρώην ίδρυμα. Ιατροί και φαρ­μα­κο­ποιοί τους καθο­δη­γού­σαν και μιλού­σαν μαζί τους. Στην άσπρη ιατρική ποδιά υπήρχε και το λογό­τυπο του Σανα­το­ρίου από την Γεωργία Καζούλη. Αραγ­μένα ιστο­ρικά αυτο­κί­νητα είχαν έρθει να μετα­φέ­ρουν ασθε­νείς και συγ­γε­νείς. Πιο πέρα ένα παλιό φορτηγό του Μιχάλη Κεφάλα όπως κάποτε, ένα παρό­μοιο έφερε κόσμο απ’ τα γύρω χωριά κάποια Χρι­στού­γεννα, με δώρα. Ο φωτο­γρά­φος Αγα­πη­τός Γιαλ­λου­ρά­κης με την ιστο­ρική φωτο­γρα­φική μηχανή κει­μή­λιο της οικο­γέ­νειας του εκεί, για να απο­θα­να­τί­σει μιά στιγμή από το χθές, όμως απο­τυ­πω­μένη στο τώρα. Μια ιστο­ρική φωτο­γρα­φία έξω από το πρώην Σανα­τό­ριο Δωδε­κα­νή­σου. Φίλοι πολλοί γνωστοί και άγνω­στοι που έβαλαν την πινελιά τους για να γίνει όλο αυτό, ο Τρια­ντά­φυλ­λος Τρια­ντα­φύλ­λου, Άννα Αχιολά, Μαρία Πάσσαρο, Ρούλα Βασι­λο­πού­λου, Ανδρο­μάχη Μπα­τζούκη, Γεωργία Καζούλη, Μάρκος Μερ­κού­ρης, Νίκος Ιωαν­νί­δης, Τέμη Γιαν­να­κάκη Παπαϊ­ω­άν­νου, Κατε­ρίνα κι Αγα­πη­τός Γιαλ­λου­ρά­κης, το καφέ ΄΄Στου Πλα­στή­ρα΄΄ ο Τάσος κι ο Πανα­γιώ­της, ο ΠΟΑΡ Νέοι Ορί­ζο­ντες ο Πανα­γιώ­της Κου­τσο­νι­κό­λας, ο κος Φου­τού­λης κι ο Φαρ­μα­κευ­τι­κός Σύλ­λο­γος Δωδε­κα­νή­σου, Πολι­τι­στι­κός Σύλ­λο­γος το ΦΟΥΝΤΟΥΚΛΙ, Γιώτα Σκούρου, Άννα Κώστα, Μαριέττα Καλι­βούρη, Ανα­στα­σία Καπι­τά­νου,Τίνα Καλι­βούρη, Αθλη­τι­κός Σύλ­λο­γος Διμυ­λιάς ο ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ Στέργος Σαρίκας, Τάκης Γιορ­δα­μνής, Εθε­λο­ντική Ομάδα Διμυ­λιάς Ελε­ού­σας ΕΟΔΕ, Λουκάς Νεο­φύ­του, ο Πρό­ε­δρος της Δημο­τι­κής Κοι­νό­τη­τας Ελε­ού­σας Διμυ­λιάς Αλέξης Γιορ­δα­μνής, ο Αντι­δή­μαρ­χος Γιώργος Τόππος, ο Δήμος Ρόδου, ο ΔΟΠΑΡ Νάνσυ Τρυ­πο­σκούφη κος Χρι­στο­δού­λου, Νίκος Χατζη­κα­λη­μέ­ρης και Χορηγοί Επι­κοι­νω­νίας, Τηλε­ό­ραση ΘΑΡΡΙ, Βασίλης Χαλ­κί­της Τηλε­ό­ραση ΙΡΙΔΑ, Ραδιό­φωνο Λυχνάρι Πανα­γιώ­της Χρι­στο­φό­ρου Πανα­γιώ­της Εγγλέ­ζος, Μπέττυ Βλάχου, Μαρία Μπακαρή, Μαίρη Φώτη, Εφη­με­ρίδα Δημο­κρα­τική, Εφη­με­ρίδα Η ΡΟΔΙΑΚΗ κος. Λαζα­ρά­κης, Ευρι­δίκη Κοβάνη . , Ηλίας Πεζου­βά­νης, Μιχάλης Μαν­νά­κης αλλά και όλες οι ιστο­σε­λί­δες και δημο­σιο­γρά­φοι που δημο­σί­ευ­σαν και βοή­θη­σαν να ακου­στεί. Όλο αυτό λει­τούρ­γησε ως προ­πο­μπός για την παρου­σί­αση του βιβλίου, μέσα από το οποίο θέλησα να απο­τυ­πώσω ένα ιστο­ρικό κεφά­λαιο 23 χρόνων. Τα τρα­γού­δια του Μάνου Χατζι­δάκι και του Μίκη Θεο­δω­ράκη, το ένα από τα οποία έγραψε ο ίδιος ως φυμα­τι­κός στο Σανα­τό­ριο της Πεντέ­λης ΄΄προ­δο­μένη μου αγάπη΄΄ όταν ο Μάνος Κατρά­κης τον επι­σκέ­φθηκε και του ζήτησε να γράψει την μουσική για το θεα­τρικό του έργο για τον Εμφύλιο, ΄΄το τρα­γούδι του νεκρού αδελ­φού΄΄. Ο Μίκης επρό­κειτο να μετα­φερ­θεί στο Σανα­τό­ριο της Ελε­ού­σας στη Ρόδο επί Χούντας. Κείμενα ανάμεσα από τα τρα­γού­δια που ερμή­νευσα, απήγ­γειλε ο ηθο­ποιός και σκη­νο­θέ­της Πανα­γιώ­της Τσα­κί­ρης δένο­ντας τα με ένα μαγικό τρόπο με τους στίχους των τρα­γου­διών, με την συνο­δεία των εξαί­ρε­των μου­σι­κών Γιώργου Πούλου μπου­ζούκι, Χρήστου Ανθούλα κλασ­σική κιθάρα και Ιωάννας Καζαν­τζίδη βιο­λον­τσέλλο. Ο Πρό­ε­δρος της Κοι­νό­τη­τας Αλέξης Γιορ­δα­μνής και η Γραμ­μα­τέας του Πολι­τι­στι­κού Συλ­λό­γου το Φου­ντου­κλί, Άννα Κώστα, με σύντομο χαι­ρε­τι­σμό εξή­γη­σαν το πρό­γραμμά τους στον κόσμο που τίμησε την εκδή­λωση και τόνισαν τη σημασία της συγκε­κρι­μέ­νης εκδή­λω­σης ανα­φε­ρό­με­νοι και σε άλλες σημα­ντι­κές προ­σπά­θειες που έγιναν στο παρελ­θόν για την διάσωση και αξιο­ποί­ηση της σπου­δαίας αρχι­τε­κτο­νι­κής κλη­ρο­νο­μιάς των κτιρίων την διεκ­δί­κηση τους από τον Δήμο της Ρόδου και την Τοπική Δημο­τική Κοι­νό­τητα Διμυ­λιάς – Ελε­ού­σας. Ανα­φέρ­θη­καν και στο ξεχα­σμένο απο­σιω­πη­μένο κοι­μη­τή­ριο των φυμα­τι­κών που έχουν αρχίσει να το καθα­ρί­ζουν για να μπο­ρέ­σουν να το ανα­δεί­ξουν στην μνήμη των συναν­θρώ­πων μας που βρί­σκο­νται εκεί. Ακο­λού­θησε η παρου­σί­αση του βιβλίου από τον Νομικό και Πρόεδρο του κ. Χρίστο Μαλια­ράκη και τον συγ­γρα­φέα και πρώην Πρόεδρο του Διε­θνούς Κέντρου Λογο­τε­χνών και Μετα­φρα­στών του Δήμου Ρόδου κ. Κώστα Σκαν­δα­λίδη οι οποίοι ανα­φέρ­θη­καν στη σημασία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς του νησιού και στο ίδιο το βιβλίο. Το ιστο­ρικό διήγημα συν­θέ­τει μία ιστορία μέσα από τις μνήμες τις δικές μου στο Νιοχώρι όπου μεγά­λωσα, και πρόσωπα που επέλεξα από τη ζωή της πολυ­πο­λι­τι­σμι­κής Ρόδου για να υπερ­βούν με την αγάπη τους κάθε εμπόδιο, την ίδια την αρρώ­στεια, το φόβο , τις προ­κα­τα­λή­ψεις, την κατα­γωγή και την θρη­σκεία. Την Ελένη με κατα­γωγή απο τη Μάκρη και το Λιβίσι, τον Χασάν από τη Σάλακο, την κυρά Μαρίκα και τον άντρα της που χάθηκε με τους αντάρ­τες στον πόλεμο του 40 στα βουνά, τον Ιταλό μουσικό Τζιά­κομο που έπαιζε βιολί στο ιστο­ρικό Θέατρο το Εθνικό Θέατρο Ρόδου. Το Μαγικό βουνό του Προφήτη Ηλία στη Ρόδο μα και το βουνό στο Λιβίσι απέ­να­ντι από τη Ρόδο. Τους ανθρώ­πους της καθη­με­ρι­νό­τη­τας τους γεν­ναί­ους εργα­ζό­με­νους, το γνωστό Διευ­θυ­ντή ιατρό Εμμα­νουήλ Κωστα­ρίδη που στήριξε πολύ κόσμο, τις δυσκο­λίες του ιδρύ­μα­τος τα πρώτα χρόνια. Πολλοί θέλησαν να μου μετα­φέ­ρουν ανα­μνή­σεις και εικόνες και κάποιοι υπο­σχέ­θη­καν να βρούν αντι­κεί­μενα για την συλλογή υλικού για το Μουσείο. Φίλοι και φίλες βρέ­θη­καν εκεί και με το φακό τους τρά­βη­ξαν φωτο­γρα­φίες και βίντεο από την συγκι­νη­τική βραδιά. Εύχομαι το όραμά μου να γίνει πραγ­μα­τι­κό­τητα. Μία μόνιμη Έκθεση Μνήμης, ένα Μουσείο, σε ένα από τα κτίρια, στην μνήμη εκείνων που χάθηκαν η επέ­ζη­σαν, για τους ιατρούς, φαρ­μα­κο­ποιούς, ακτι­νο­λό­γους, νοσοκόμους-ες και εργα­ζό­με­νους. Για την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα που με τα φάρμακα βοήθησε στην θερα­πεία χιλιά­δων συναν­θρώ­πων μας. Για όλους τους γεν­ναί­ους εκεί­νους που πάλεψαν με το θεριό της φυμα­τιώ­σης. Ελπί­ζο­ντας να μην έχω ξεχάσει κανέναν. Οι φωτο­γρα­φίες είναι από τους: ΕΛΕΝΑ ΔΕΡΙΖΙΩΤΗ, ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΝΝΑ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΒΡΑΣ, HANNIE PALIOS ,PHOTOGRAPHFIC SPIRIT , ΛΑΟΣ ΚΟΝΤΟΥΔΙΟΣ, SUSAN DENNIS ANGELIS . Ένα ευχα­ρι­στώ από καρδιάς σε όλες και όλους. Από την Βορειο­δυ­τική Αγγλία 10 Ιουλίου 2024. ΙΡΙΣ ΜΑΥΡΑΚΗ.