Δημογραφικό πρόβλημα: Οι συνέπειες για την οικονομία – Πώς μπορεί να απενεργοποιηθεί η “βόμβα” – Τα μέτρα στο τραπέζι

Μέτρα τα οποία φιλο­δο­ξούν να απε­νερ­γο­ποι­ή­σουν τη δημο­σιο­νο­μική βόμβα του δημο­γρα­φι­κού το οποίο δια­φο­ρε­τικά θα οδη­γούσε σε ολοένα αυξα­νό­με­νες δαπάνες για ασφά­λιση και υγεία, τινά­ζο­ντας στον αέρα τους κρα­τι­κούς προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς, ανα­κοι­νώ­νει σύντομα η κυβέρ­νηση.

Στην εβδο­μα­διαία ανάρ­τησή του για το κυβερ­νη­τικό έργο, ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης προ­α­νήγ­γειλε το σχέδιο για τη στήριξη της οικο­γέ­νειας, που περι­λαμ­βά­νει και ένα νέο, ευρύ­τερο στε­γα­στικό πρό­γραμμα για τα νέα ζευ­γά­ρια.

Σύμφωνα με όσα έγραψε ο πρω­θυ­πουρ­γός, στο σχέδιο περι­λαμ­βά­νο­νται ειδι­κό­τερα φορο­λο­γικά κίνητρα για τις νέες οικο­γέ­νειες ώστε να παίρ­νουν ευκο­λό­τερα την απόφαση να προ­χω­ρή­σουν στο πρώτο και στο δεύτερο παιδί. Θα θεσπι­στούν περισ­σό­τε­ρες υπη­ρε­σίες υπο­στή­ρι­ξης των αναγκών τους για υγεία και εκπαί­δευση, ειδικά στα πρώτα βήματά της οικο­γέ­νειας. Θα ανα­κοι­νω­θούν επίσης, μέτρα για την αγορά εργα­σίας, την αύξηση της απα­σχό­λη­σης και την εξι­σορ­ρό­πηση του οικο­γε­νεια­κού και του επαγ­γελ­μα­τι­κού χρόνου.

Το νέο στε­γα­στικό πρό­γραμμα θα κινηθεί σε τρεις άξονες: Κίνητρα σε ιδιώτες για να αξιο­ποι­η­θούν παλιά κλειστά -σήμερα- σπίτια σε μακρο­χρό­νιες μισθώ­σεις, διάθεση μετά από επι­σκευή -κλειστών σήμερα- ακι­νή­των του δημο­σίου μέσω της ΔΥΠΑ και το νέο εργα­λείο της “κοι­νω­νι­κής αντι­πα­ρο­χής”, δηλαδή της αξιο­ποί­η­σης δημό­σιας περιου­σίας δομη­μέ­νης και αδό­μη­της, με σπίτια που θα δοθούν για μακρο­χρό­νια ενοι­κί­αση.

Μικρό­τερη ανά­πτυξη

Τον κώδωνα του κιν­δύ­νου για την πλη­θυ­σμιακή γήρανση έχουν κρούσει εδώ και χρόνια οι διε­θνείς οργα­νι­σμοί που παρα­κο­λου­θούν στενά την ελλη­νική οικο­νο­μία. Συγκε­κρι­μένα, τόσο το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο όσο και η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, έχουν συμπε­ρι­λά­βει στις μακρο­χρό­νιες προ­βλέ­ψεις τους την ανά­πτυξη της Ελλάδας, τη γήρανση και τη μείωση του πλη­θυ­σμού. Με αυτά τα δεδο­μένα, προ­βλέ­πουν ανά­πτυξη 1,3%-1,5% μετά το 2026 που θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί και το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Πού βασί­ζο­νται οι προ­βλέ­πεις;

Η τελευ­ταία έκθεση της Εθνικής Ανα­λο­γι­στι­κής Αρχής την οποία έχει στα χέρια της η Κομι­σιόν ανα­φέ­ρει πως ο πλη­θυ­σμός στην Ελλάδα προ­βλέ­πε­ται από την EUROSTAT και μειώ­νε­ται από 10,438 εκα­τομ­μύ­ρια το 2022 σε 7,777 εκα­τομ­μύ­ρια το 2070.

Το προσ­δό­κιμο ζωής κατά τη γέννηση, για τους άνδρες αυξά­νε­ται από 78,8 το 2022 σε 86,5 έτη το 2070 και για τις γυναί­κες αυξά­νε­ται επίσης από 84,2 το 2022 σε 90,4 έτη το 2070.

Γήρανση του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού

Η μείωση του πλη­θυ­σμού θα οδη­γή­σει μοιραία και σε ένα πιο γερα­σμένο εργα­τικό δυνα­μικό. Με βάση την ίδια μελέτη, το 2030 οι 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια συντα­ξιού­χοι (δεδο­μέ­νου ότι το σύστημα παρα­μέ­νει κυρίως ανα­κε­φα­λαιο­ποι­η­τικό) θα παίρ­νουν τις συντά­ξεις τους οπό τις εισφο­ρές 4,03 εκα­τομ­μύ­ρια εργα­ζό­με­νων. Στο τέλος του 2040, οι 2,76 εκα­τομ­μύ­ρια συντα­ξιού­χοι θα παίρ­νουν τις συντά­ξεις τους από τις εισφο­ρές 3,7 εκα­τομ­μυ­ρίων εργα­ζο­μέ­νων. Το 2050 οι 2,965 εκα­τομ­μύ­ρια συντα­ξιού­χοι θα πλη­ρώ­νο­νται από 3,38 εκα­τομ­μύ­ρια εργα­ζό­με­νους. Στο τέλος της περιό­δου προ­βο­λής, το 2070, η εικόνα που δια­γρά­φε­ται είναι απελ­πι­στική αφού 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια συντα­ξιού­χοι θα πλη­ρώ­νο­νται από 3,1 εκα­τομ­μύ­ρια εργα­ζό­με­νους.

Την ίδια ώρα, το ποσοστό απα­σχό­λη­σης των ατόμων από 65 έως και 74 ετών θα εκτο­ξευ­τεί από το 9,9% το 2030, στο 24,3% το 2070. Το ποσοστό απα­σχό­λη­σης των εργα­ζό­με­νων από 55 έως και 64 ετών από 52,2% το 2022 θα φτάσει το 74,5% το 2070. Όλα αυτά, θα αυξή­σουν τη μέση ηλικία του εργα­τι­κού δυνα­μι­κού από τα 43 χρόνια σήμερα στα 45 χρόνια το 2070.

Οι δαπάνες συντά­ξεων

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η δαπάνη για συντά­ξεις θα μειωθεί για την περίοδο 2022-2070 κατά 2,5%, η οποία όμως θα περιο­ρί­ζε­ται από την αύξηση για δαπάνες υγείας οι οποίες ανα­μέ­νε­ται την ίδια περίοδο να αυξη­θούν κατά 0,7%.

Την ίδια ώρα, η τελευ­ταία έκθεση του ΟΟΣΑ, αν και ανα­φέ­ρει πως για την ώρα η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να ξοδεύει πολλά και συγκε­κρι­μένα το 15,7% του ΑΕΠ σε συντά­ξεις έναντι 8,9% του ΑΕΠ που είναι ο μέσος όρος των συντα­ξιο­δο­τι­κών δαπανών στον ΟΟΣΑ και 8,5% στις χώρες-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, προ­βλέ­πει πως η χώρα μας είναι η μόνη που θα πετύχει αξιο­ση­μεί­ωτη μείωση μακρο­πρό­θε­σμα, προ­φα­νώς λόγω της ωρί­μαν­σης του νόμου Κατρού­γκα­λου.

Ετσι, η δαπάνη θα μειώ­νε­ται, αν και θα παρα­μέ­νει υψηλή, έως το 2035 (13,7% έναντι 9,8% στον ΟΟΣΑ και 9,4% στην Ε.Ε.), ενώ θα πέσει στο 12% του ΑΕΠ, λόγω της ωρί­μαν­σης όλων των προη­γού­με­νων συντα­ξιο­δο­τι­κών παρεμ­βά­σεων, το 2060, όταν στην Ευρω­παϊκή Ένωση θα βρί­σκε­ται στο 13,9% του ΑΕΠ και στον ΟΟΣΑ στο 10,3%.

Πηγή capital.gr